Tình hình thực hiện luật thuế GTGT của một số doanh nghiệp kinh doanh thương mại trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm – Hà Nội .doc

Tình hình thực hiện luật thuế GTGT của một số doanh nghiệp kinh doanh thương mại trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm – Hà Nội .doc

Lời mở đầu

Đối với bất kỳ một Quốc gia nào thì thuế cũng đóng mộtvai trò quan trọng và chiếm phần lớn trong tổng thu Ngânsách nhà nớc Việc thực thi một chính sách thuế có hiệu quả

sẽ đảm bảo ổn định cho nguồn thu này, từ đó tạo điềukiện mở rộng sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội của đấtnớc Việt Nam, theo thống kê của tổng cục thuế thì 92%Ngân sách nhà nớc là thu từ thuế nên cần phải có chính sáchthuế hoàn chỉnh mà muốn vậy luật thuế đa ra phải có ph-

ơng pháp tính thuế hợp lý nhằm đảm bảo sự công bằng chocác đối tợng nộp thuế kết hợp với việc hạch toán thuế tại cácdoanh nghiệp phải đúng chế độ kế toán, tài chính và quy

điểm Chính vì vậy đến ngày 01/01/1999 một luật thuếmới ra đời, đó là thuế GTGT tạo nên bớc ngoặt trong quátrình cải cách thuế giai đoạn II của nớc ta

Về mặt lý thuyết, thuế GTGT mang tính khoa học rấtcao, có khả năng tạo đợc công bằng trong việc thu thuế, thúc

đầy xuất khẩu, khuyến khích phát triển sản xuất, bảo đảmnguồn thu cho Ngân sách nhà nớc Đặc biệt là sau hơn banăm thực hiện luật thuế GTGT, chúng ta đã đạt đợc một sốkhích lệ

Tuy nhiên do thuế GTGT là một phơng pháp đánh thuếtiên tiến, nhng còn rất mới đối với Việt Nam nên không tránhkhỏi những vớng mắc trong quá trình thực hiện

Trong thời gian công tác và học tập tại chi cục thuế QuậnHoàn Kiếm thành phố Hà Nội cùng với những kiến thức tiếpthu tại trờng kết hợp cùng thực tiễn nghiên cứu tìm tòi, nhận

thức đợc vai trò quan trọng của các doanh nghiệp đối với

Ngân sách nhà nớc, em đã mạnh dạn chọn đề tài: “Tình hình thực hiện luật thuế GTGT của một số doanh nghiệp kinh doanh thơng mại trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm – Hà Nội ”.

Nội dung của bản báo cáo thực tập gồm ba ch ơng:

Chơng I : Những lý luận chung về thuế GTGT

Chơng II: Tình hình đăng ký, kê khai và thanh quyếttoán thuế GTGT của một số doanh nghiệp kinh doanh thơngmại trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm trong thời gian qua

Chơng III: Đánh giá và đề xuất

Mục đích của đề tài này là qua nghiên cứu số liệu, tìmhiểu tình hình đăng ký, kê khai và thanh quyết toán thuếGTGT tại một số doanh nghiệp kinh doanh thơng mại điểnhình áp dụng thuế theo phơng pháp khấu trừ trên địa bànQuận Hoàn Kiếm để từ đó tìm ra nguyên nhân và đa ramột số đề xuất - giải pháp nhằm làm hoàn thiện hơn luậtthuế GTGT

Ch ơng I Những lý luận chung về thuế giá trị gia tăng.

I Sơ lợc về thuế nhà nớc:

1.Khái niệm về thuế:

Thuế là một phạm trù lịch sử, nó phát triển và tồn tại cùngvới sự ra đời tồn tại và phát triển của nhà nớc.Có thể khẳng

định rằng, dới bất kỳ chế độ xã hội nào khi đă có Nhà nớcphải có thuế Sự xuất hiện của Nhà nớc đòi hỏi phải cơ sởvật chất để đảm bảo điều kiện cho Nhà nớc tồn tại và thựchiện các chức năng của mình.Nhà nớc dùng quyền lực chínhtrị của mình để ban hành những quy định pháp luật cầnthiết nhằm làm công cụ phân phối lại một phần của cải xã hội

và hình thành quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nớc Đồng thời,

sự xuất hiện của sản phẩm thặng d trong xã hội cũng là cơ

sở chủ yếu tạo khả năng và nguồn thu để thúc đẩy tồn tại vàphát triển của Nhà nớc

Thế nên thuế ra đời là một tất yếu khách quan xuất phát

từ nhu cầu đáp ứng chức năng của nhà nớc Nhà nớc sử dụngluật thuế nh một cung cụ quan trọng đế điều tiết vĩ mônền kinh tế, thuế không những là nguồn thu nhập chủ yếucủa ngân sách nhà nớc mà còn ảnh hởng lớn đến công cuộcphát triển kinh tế Nhiệm vụ chính trị của mỗi Nhà nớc trongtừng giai đoạn lịch sử, đặc điểm của phơng thức sản xuất,kết cấu giai cấp là những nhân tố chủ yếu ảnh hởng đếnvai trò, nội dung và đặc điểm của thuế khoá

Mặt khác, bản chất của thuế tuỳ thuộc vào bản chất nhànớc sinh ra nó Nếu nh trớc thời kỳ phong kiến, hình thái ban

đầu của thuế chỉ là hiện vật ngày công lao động thì đếnchủ nghĩa t sản cho đến nay, thuế đã chuyển sang hìnhthái phổ biến là tiền tệ và các sắc thuế khác nhau cũng

không ngừng hòan thiện Nhng cơ cấu và nội dung cả hệthống và từng sắc thuế phải đợc nghiên cú, sửa đổi, bổsung cải tiến và đổi mới để kịp thời thích hợp với tìnhhình, nhiệm vụ hợp tác, đủ sức thực hiện các quy định củapháp luật về thuế đã đợc nhà nớc ban hành trong từng thờikỳ.

Khái niệm về thuế nhà nớc, cha có về sự thống nhất tuỳthuộc vào từng đối tợng mà có những khái niệm về thuếkhác nhau:

- Đối với nhà nớc, thuế là nguồn thu nhập chủ yếu củangân sách nhà nớc để đáp ứng các nhu cầu chỉ tiêu chomục đích kinh tế xã hội

- Đối với các tổ chức và mọi thành viển trong xã hội khoảnthu này mang tính chất bắt buộc theo pháp luật, không hoàntrả trực tiếp

- Đối với ngời nộp thuế: thuế là khoảng đóng góp có tínhchất bắt buộc mà các tổ chức kinh tế hay ngời kinh doanhphải thực hiện theo luật định nộp vào ngân sách nhà nớc

để đáp ứng nhu cầu chỉ tiêu của bộ máy nhà nớc

Tóm lại, thuế là một khoản thu mang tính chất bắt buộcgắn liền với quyền lực chính trị của nhà nớc bằng các sắclệnh do nhà nớc quy định Nó đợc thể hiện thông qua luật

và văn bản dới luật đợc cơ quan nhà nớc quyền lực cao nhấtban hành đó là Quốc hội

Thuế đợc tập trung vào ngân sách nhà nớc, đáp ứng cácnhu cầu chỉ tiêu của mục đích: phát triển kinh tế, văn hoáxã hội, quản lý nhà nớc và an ninh quốc phòng Một phần thuế

đã nộp đảm bảo cho công bằng xã hội thông qua việc trả lạicho ngời dân một cách gián tiếp dới hình thức trợ cấp xã hội,phúc lợi xã hội và tiêu dùng xã hội khác

Nền kinh tế càng phát triển, xã hội càng công bằng vănminh thì yêu cầu phải có một hệ thống thuế khoá phù hợpcàng cao Chúng ta phải luôn luôn đổi mới, bổ xung không

ngừng hoàn thiện hệ thống thuế hiện hành và phát huy vaitrò lớn của nó phục vụ cho nhà nớc, cho quốc gia của mình.

2 Đặc điểm của thuế:

* Thuế là một biện pháp tài chính của nhà nớc đợc thiết

lập trên nguyên tắc lập định, mang tính quyền lực, tính ỡng chế và tính pháp lý cao Đồng thời khi đợc thực hiện thì

c-có thể làm thay đổi quyền sở hữu về tài sản

* Thuế bao giờ cũng chứa đựng các yếu tố thuộc về kinh

tế xã hội Thế nên việc xác lập một hệ thống các loại sắcthuế khác nhau, trớc hết bắt nguồn từ sự chi tiêu của nhu cầunhà nớc, song trong thực thế mức độ động viên qua thuếbao giờ cúng chịu sự giàng buộc của các yếu tố kinh tế và xãhội của một quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử

* Thuế là khoản đóng góp không mang tính chất hoàn

trả trực tiếp

3.Phân loại thuế:

Tuỳ theo mục đích, yêu cầu của việc xem xét, đánh giáphân tích và phân loại các sắc thuế mà có các cách phânloại sau:

Phân loại theo tính chất chuyển giao của thuế:

* Thuế trực thu: là ngời trực tiếp nộp thuế đồng thời là

ngời chịu thuế

Ví dụ: Thuế nhập doanh nghiệp, thuế nhập cá nhân…

* Thuế gián thu: là loại thuế đánh vào ngời tiêu dùng

thông qua giá cả hàng hoá và dịch vụ, đồng thời ngời chịuthuế gián thu và ngời nộp thuế không đồng nhất

Ví dụ: Thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu…

Phân loại theo đối tợng tính thuế:

* Thuế đánh vào sản xuất kinh doanh, dịch vụ.

Ví dụ: Thuế doanh thu

* Thuế đánh vào sản phẩm hàng hoá.

Ví dụ: Thuế tiêu thụ đặc biệt

* Thuế đánh vào việc sử dụng tài sản của nhà nớc.

Ví dụ: Thuế tài nguyên, thuế sử dụng đất nông nghiệp…

Phân loại theo hình thức thuế:

* Thuế bằng hiện vật

Ví dụ: Thuế nông nghiệp thu bằng thóc

* Thuế bằng tiền.

Ví dụ: Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu…

3.4Phân loại thuế theo quan hệ điều của thuế:

* Thuế tỉ lệ cố định.

* Thuế tích lũy tiến.

* Thuế luỹ thoái.

4 Các yếu tố cấu thành thuế:

Ví dụ: Các cơ sở kinh doanh có thu nhập phải nộp thuếthu nhập doanh nghiệp…

4.3 Đối tợng tính thuế:

Là căn cứ để từ đó tính ra tiền thuế Đối tợng tính thuế

là một yếu tố cần thiết của sắc thuế và phải triệt nhiềumặt của chính sách động viên đối với thuế đó

Ví dụ: Tất cả các hàng hoá và dịch vụ dùng cho sản xuấtkinh doanh và tiêu dùng trên lãnh thổ Việt Nam là đối tợngchịu thuế giá trị gia tăng

4.4 Thuế suất, mức thuế:

- Thuế suất: là linh hồn của sắc thuế, biểu hiện yêu cầu

động viên trên đối tợng tính thuế

- Mức thuế: là số thuế phải nộp cho ngân sách nhà nớccăn cứ vào giá trị tính thuế và thuế suất

4.6 Chế độ miễn giảm thuế:

Là số thuế đợc quy định về trách nhiệm và cách thứcnộp thuế của đối tợng nộp thuế trớc cơ quan hữu quan.Thủtục nộp thuế là căn cứ pháp lý để thực hiện nộp thuế đúng,

đủ, kịp thời

4.7 Thủ tục nộp thuế:

Bao gồm những quy định về trách nhiệm và cách thứcnộp thuế của đối tợng nộp thuế trớc cơ quan hữu quan Thủtục nộp thuế là căn cứ pháp lý để thực hiện nộp thuế đúng,

đủ, kịp thời

4.8 Xử lý các trờng hợp vi phạm:

Tuỳ theo mức độ nặng nhẹ về việc vi phạm các quy

định của luật thuế ban hành mà bị cảnh cáo phạt tiền haytruy tố trớc pháp luật

5 Vai trò của thuế:

5.1 Thuế là công cụ tạo lập nên nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nớc vì:

- Thuế là một khoản đóng góp mang tính chất pháplệnh của Nhà nớc đối với tổ chức, cá nhân trong xã hội

- Thuế là một khoản mang tính chất ổn định

- Thuế không trả trực tiếp cho ngời nộp mà thông qua cácquá trình thực hiện các chức năng của mình

- Hình thức thu thuế bao quát các hoạt động sản xuấtkinh doanh, các nguồn thu nhập và mọi tiêu dùng trong xã hộiThuế bảo đảm đợc tính tự chủ trong cân đối ngânsách

- Việc thu thuế thể hiện một nền tài chính quốc gialành mạnh

5.2 Thuế là công cụ quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế của nhà nớc:

Thuế tác dụng trực tiếp đến giá cả và thu nhập Mộtphần thu nhập của ngời tiêu dùng là khoản đóng thuế Đồngthời, thuế cũng là một trong những biện pháp chế ngự lạmphát.Vì vậy, dựa vào công cụ thuế mà nhà nớc có thể thúc

đẩy hoặc hạn chế việc tích luỹ và đầu t, khuyến khíchkinh tế phát triển công bằng lành mạnh

5.3 Thuế là công cụ góp phần điều hoà thu nhập

và thực hiện bình đẳng, công bằng xã hội:

Nền kinh tế hàng hoá thị trờng sẽ tạo ra hai thái cực

đối lập nhau đó là: giàu- nghèo nếu không có sự can thiệp của Nhà nớc để phân phối thu nhập trong xã hội Trên thực

tế, sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia đều do những

đóng góp nỗ lực của toàn dân, của mỗi thành viên trong xã hội.Vì vậy để có đợc sự công bằng thì tất cả mọi ngời đều

đợc hởng thành quả của sự phát triển kinh tế đó Do đó, sự can thiệp của Nhà nớc trong việc phân phối lại thu nhập

thông qua công cụ đặc biệt là thuế là hết sức quan trọng, góp phần tạo sự cân bằng và bình đẳng xã hội.

II.Thuế giá trị gia tăng ( GTGT ):

1 Khái niệm “giá trị gia tăng” và thuế GTGT :

Lịch sử ra đời của thuế GTGT:

huế GTGT có nguồn gốc từ thuế doanh thu Từ sau

Đại chiến hế giới lần thứ nhất (1914-1918), thuế doanh thu

đã đợc nghiên cứu, áp dụng nhằm động viên đóng góp rộngrãi của quảng đại quần chúng nhân dân cho nhu cầu chi tiêucủa nhà nớc, để nhanh chóng hàn gắn vết thơng chiếntranh.Thuế doanh thu đợc áp dụng ở Pháp từ năm 1917 Thời

kỳ đầu, thuế doanh thu chỉ áp dụng ở giai đoạn cuối cùng ởquá trình lu thông hàng hoá với thuế suất thấp Đầu năm

1920, thuế doanh thu đợc điều chỉnh, đánh vào từng khâucủa quá trình sản xuất Qua trc tiếp, cách đánh thuế này đãbộc lộ rõ nhợc điểm đó là thuế tính chồng chéo, trùng lặp.Qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung, thuế doanh thu vẫntồn tại nhợc điểm trên Để khắc phục việc thu thuế chồngchéo trong quá trình sản xuất, năm 1954, Chính phủ Pháp

đã ban hành loại thuế mới có tên gọi: “Ta xe Sur La Valeurajoutea” (viết tắt là TVA), theo tiếng anh là “ Value addedTax” (viết tắt là VAT), theo tiếng việt là “thuế giá trị giatăng” Đến năm 1966, trong xu hớng cải tiến hệ thống thuế “

đơn giản, hiện đại” nói chung ở Châu Âu, TVA đợc ban hànhchính thức để thay thế một số sắc thuế gián thu Năm

1986, lu thông hàng hoá, dịch vụ, nhằm đáp ứng lại mục tiêuquan trọng: bảo đảm số thu kịp thời, thờng xuyên cho ngânsách nhà nớc, và khắc phục thu thuế từng lặp lại của thuếdoanh thu

ở thời điểm này, thuế GTGT đợc áp dụng ở 130/210 quốcgia trên thế giới và trở thành nguồn thu quan trọng của nhiềunớc

ở niềm Nam - Việt Nam trớc năm 1975 chính quyền SàiGòn cũng đã ban luật thuế GTGT trùng với thời điểm cải cáchthuế 1972 Ngày 05/ 07/1993, đợc Chính phủ cho phép, BộTài Chính đã có quyết định số đơn vị đợc chọn làm thí

điểm nh: nhà máy xi măng Bỉm Sơn, nhà máy đờng BiênHoà, công ty dệt kim Đông Xuân…

Tuy nhiên việc thực hiện thí điểm đã không mang lại kếtquả do hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệptrong xã hội có mối quan hệ chặt chẽ lẫn nhau, từ quá trìnhcung cấp nguyên vật liệu đến quá trình tiêu thụ sản phẩm.Vì vậy, VAT không thể thực hiện riêng rẽ ở một khâu haymột số doanh nghiệp

Nhận thấy cần phải có một chính sách thuế phù hợp nêntại kỳ họp thứ XI, Quốc hội khoáIX, từ ngày 02/04 đến ngày10/05/1997 đã thông qua Luật thuế GTGT và có hiệu lực thihành từ ngày 01/01/1999 thay cho luật thuế doanh thu

Chính phủ có Nghị định 79/2000 hớng dẫn nghị định

số 79/2000/TT-BTC ngày 29/12/2000 của Chính phủ Thông tnày thay thế các Thông t hớng dẫn về thuế GTGT, ta hãy xétnhững điểm giống nhau và khác nhau của hai luật thuế này:

Những điểm giống nhau:

Thuế GTGT và thuế doanh thu là thuế gián thu đánh vàongời tiêu dùng hàng hoá đợc cung ứng dịch vụ Thuế này dongời sản xuất - kinh doanh, dịch vụ nộp nhà nớc , nhng thựcchất ngời tiêu dùng là ngời chịu thuế Nhà doanh nghiệp làngời đóng vai trò là ngời thu hộ cho nhà nớc, họ đã cộng sốthuế gián thu phải nộp vào giá bán sản phẩm hoặc giá dịch

vụ để ngời tiêu dùng trả nên họ phải nộp thuế đầy đủ sốthuế thu hộ này vào ngân sách nhà nớc

Thuế gián thu đảm bảo cho ngời tiêu dùng có thể tự dolựa chọn hàng hoá để chịu thuế cao hay tuỳ thuộc vào túitiền, sở thích của mình Thuế tránh đợc mối quan hệ trựctiếp giữa ngời tiêu dùng và ngời chịu thuế nên có phần dễthu hơn thuế trực thu.Đồng thời, dễ điều chỉnh mức thuế

tăng lên vì thuế gián thu thờng nằm ẩn trong giá cả hànghoá, dịch vụ.

Về mặt quản lý, thuế GTGT và thuế doanh thu khôngquan tâm đến các chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh,dịch vụ của doanh nghiệp, nên chi phí có phần thấp hơnthuế trực thu

Những điểm khác nhau:

- Thuế GTGT chỉ đánh vào mức giá trị tăng thêm sảnphẩm ở từng khâu sản xuất kinh doanh, lu thông Nhng thuếdoanh thu lại đánh trên toàn bộ doanh thu sản phẩn, qua mỗilần chuyển dịch từ sản xuất đền lu thông

- Thuế GTGT có khấu trừ đã nộp ở giai đoạn trớc.Thuếdoanh thu không khấu trừ ở giai đoạn trớc

- Tổng số thuế GTGT thu đối với từng sản phẩm khôngphụ thuộc vào sự tổ chức và phân chia các chu kỳ kinh tế

- Thuế GTGT thờng có ít thuế suất hơn thuế doanh thunên có phần đơn giản, rõ ràng, dễ thực hiện hơn thuếdoanh thu

Sau khi tìm hiểu rõ về điểm giống nhau và khác nhaucủa thuế GTGT và thuế doanh thu ta thấy rõ u điểm và nhợc

điểm của thuế GTGT

1.1.3 Ưu điểm:

- Thuế GTGT khắc phục đợc việc thu trùng lặp của thuếdoan thu.Đối với hàng xuất khẩu không những không phải nộpthuế GTGT mà còn đợc khấu trừ hoặc trả lại số thuế GTGT

đầu vào, tạo điều kiện để hạ giá bán, nâng cao khả năngcạnh tranh trên thị trờng Quốc tế, góp phần đẩy mạnh xuấtkhẩu

- Thuế GTGT có diện điều chỉnh rộng áp dụng với tất cảcác loại sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, sản xuất, cung cấptrong nớc và hàng hoá nhập khẩu Diện điều chỉnh của thuếGTGT có phạm vi rộng, bao trùm lên mọi tổ chức, cá nhân,

thuộc mọi lĩnh vực sản xuất – kinh doanh hàng hoá, dịch vụ.

Lý do là thuế GTGT đánh vào tiêu dùng của mọi ngời trong xãhội kể cả hàng hoá nhập khẩu

- Thuế GTGT đợc thực hiện thống nhất, chặt chẽ theonguyên tắc căn cứ vào hoá đơn mua hàng hoá để khấu trừphần thuế đã nộp ở khâu trớc,vì vậy khuyến khích các cơ

sở sản xuất – kinh doanh khi mua bán hàng hoá phải sử dụnghoá đơn và hạn chế những sai sót, gian lận trong việc ghichép hoá đơn, đồng thời đa mọi hoạt động kinh tế vào nềnếp, tạo điều kiện cho việc kiểm tra, kiểm soát của cơ quanchức năng, giúp chính phủ có những biện pháp hữu hiệutrong việc điều hành vĩ mô nền kinh tế

- Thuế GTGT có ít mức thuế suất hơn so với thuế Doanhthu do đó đơn giản hơn, dễ hiểu hơn, dễ áp dụng và dễkiểm tra hơn thuế Doanh thu

- Hạn chế đợc việc thất thu thuế do thuế GTGT đợc tậptrung ngay từ đầu mà thu thuế ở khâu sau còn kiểm tra đợcviệc tính thuế, nộp thuế ở khâu trớc, đảm bảo động viên sốthu quan trọng và tơng đối ổn định cho ngân sách Nhà n-ớc

- Tăng cờng công tác hoạch toán và thúc đẩy việc muabán hàng hoá ở khâu đơn, chứng từ Việc tính thuế ở đầu

ra đợc khấu trừ số thuế đầu vào là biện pháp kinh tế gópphần thúc đẩy cả ngời mua và ngời bán thực hiện tốt chế

độ hoá đơn, chứng từ

- Góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách thuế phùhợp với sự vận động và phát triển của nền kinh tế thị trờng,tạo điều kiện mở rộng hợp tác kinh tế với các nớc trong khuvực và thế giới , phù hợp với xu thế cải cách thuế ở các nớc trênthế giới

Nhợc điểm:

Rõ ràng thuế GTGT có nhiều u điểm nổi bật hơn thuếDoanh thu Mục đích chủ yếu của việc áp dụng thuế GTGT

là tạo thêm lợi nhuận cho các doanh nghiệp phát triển vàkhông nhằm mục đích tăng thêm mức động viên.

Bên cạnh những u điểm nổi bật so với thuế Doanh thu,thuế GTGT bớc đầu áp dụng ở nớc ta không tránh khỏi nhữngvớng mắc nhất định nh:

- Thuế GTGT đòi hỏi phải có quy trình quản lý chặt chẽ,nghiêm ngặt Trong khi điều kiện nền kinh tế nớc ta từ một

điểm xuất phát thấp, nhận thức của các cơ sở kinh doanh vàngời tiêu dùng về chế độ sổ sách kế toán, hoá đơn, chứng từcòn cha cao, do đó chi phí cho quản lý thu thuế GTGT sẽ tốnkém hơn so với thực hiện luật thuế Doanh thu

- Thuế GTGT có rất ít mức thuế sút cho nên ngời tiêu dùng

có thu nhập cao hay thấp đều phải nộp thuế giống nhau Do

đó, mức động viên qua thuế GTGT của ngời có thu nhậpthấp thực tế cao hơn ngời có thu nhập cao Từ đó có khoảngcách giữa hai thái cực giàu nghèo ngày càng xa hơn, ảnh h-ởng đến vấn đề xã hội

- Thuế GTGT thiếu tính linh hoạt, nềm dẻo ít mức thuếsuất, phạm vi áp dụng lại rộng, cho nên cha thích ứng ngay vớinền kinh tế nớc ta bớc đầu chuyển sang cơ chế thị trờng.Tóm lại: Tuy thuế GTGT vẫn có một số nhợc điểm nhng sovới thuế Doanh thu thì thuế GTGT có nhiều u điểm nổi bậtvợt xa những nhợc điểm vốn có của nó và rất phù hợp với côngcuộc phát triển công nghiệp hoá- hiện đại hoá của đất nớc ta.Vì vậy, việc áp dụng thuế GTGT ở nớc ta là rất cần thiết

Sự cần thiết phải áp dụng thuế GTGT ở nớc ta hiện nay:

Việc ban hành và thực hiện thuế GTGT ở nớc ta là cầnthiết vì :

- Nó có thể khắc phục đợc những tồn tại lớn của thuếDoanh thu đó là: trùng lặp, nhiều thuế suất, cha khuyếnmạnh đối với xuất khẩu và đầu t

- Thuế GTGT đảm bảo đợc mức động viên số thu choNgân sách nhà nớc tơng ứng với số thuế Doanh thu hiệnhành, nhng với u điểm của chính sách thuế GTGT sẽ gópphần thúc đẩy sản xuất kinh doanh trên cơ sở tăng thu thuếcho Ngân sách nhà nớc

- Thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện tốt hơn việc hạchtoán kế toán và thực hiện mua bán hàng hoá dịch vụ có hoá

đơn chứng từ

- Góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách thuế ở nớc

ta, thúc đẩy mở rộng hợp tác kinh tế với các nớc trong khu vực

và trên thế giới

Qua những điều đã nói trên, chúng ta đã thấy đợc tính

đúng đắn của việc thay thế luật thuế Doanh thu bằng luậtthuế GTGT ở nớc ta

Khái niệm “ Giá trị gia tăng ”

Giá trị gia tăng là giá trị tăng thêm của một sản phẩmhàng hoá, dịch vụ khi qua mỗi một công đoạn của quá trìnhsản xuất, mua bán hàng hoá hay thực hiện dịch vụ Nói cáchkhác, đây là số chênh lệch giữa giá đầu ra với giá đầu vào

do các cơ sở sản xuất – kinh doanh tạo ra trong quá trình sảnxuất – kinh doanh, dịch vụ

Khái niệm “ Thuế GTGT ”

Thuế GTGT là loại thuế chỉ đánh vào phần giá trị giatăng thêm qua mỗi khâu của quá trình sản xuất – kinhdoanh

Thuế GTGT là một loại thuế gián thu, một yếu tố cấuthành trong giá cả hàng hoá, dịch vụ nhằm động viên mộtphần thu nhập thông qua sự đóng góp của ngời tiêu dùng.Tổng số thuế thu ở mỗi khâu bằng chính số thuế tínhtrên giá bán cho ngời tiêu dùng cuối cùng

Bản chất của thuế GTGT:

Thuế GTGT do nhà sản xuất - kinh doanh nộp hộ ngờitiêu dùng thông qua việc tính gộp thuế này vào giá bán màngời tiêu dùng phải thanh toán Do vậy, thuế GTGT là một loạithuế gián thu.

2 Đối tợng nộp thuế và đối tợng tính thuế:

Đối tợng nộp thuế:

Theo quy định tại điều 3 Luật thuế GTGT và điều 3Nghị định số 79/2000/NĐ-CP ngày 29/12/2000: tất cả các tổchức, các nhân có hoạt động sản xuất – kinh doanh hàng hoádịch vụ chịu thuế ( gọi chung là cở kinh doanh) và tổ chứccá nhân khác có nhập khẩu hàng hoá chịu thuế ( gọi chung

là ngời nhập khẩu ) đều là đối tợng nhập thuế GTGT

Cụ thể:

Doanh nghiệp nhà nớc

Doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài tham gia hợp táckinh doanh

theo luật đầu t nớc ngoài tham gia tại Việt Nam

2.1.3 Doanh nghiệp t nhân, công ty trách nhiệm hữuhạn,công ty cổ phần thành lập và hoạt động theo luật phápViệt Nam

Công ty nớc ngoài và tổ chức nớc ngoài hoạt động kinhdoanh trên

lãnh thổ Việt Nam không theo luật đầu t nớc ngoài tạiViệt Nam

2.1.5 Các tổ chức kinh tế của tổ chức xã hội, tổ chức xãhội chính trị của đơn vị sự nghiệp…

2.1.6 Những ngời kinh doanh độc lập, tự do, hộ gia

đình các cá nhân hợp tác kinh doanh… nhng không hìnhthành pháp nhân kinh doanh

Đối tợng tính thuế ( chịu thuế ):

Theo quy định tại điều 2 Luật thuế GTGT và điều 2Nghị định số 79/2000/NĐ - CP ngày 29/12/2000: tất cả hànghoá, dịch vụ dùng cho sản xuất – kinh doanh và ngời tiêu dùng

ở Việt Nam là đối tợng chịu thuế GTGT loại trừ 26 loại hànghoá, dịch vụ không thuộc diện thuộc thuế GTGT

đợc quy định tại điều 4 của luật này

Cách xác định giá tính thuế GTGT của hàng hoá dịch vụ:

Theo quy định tại điều 7 Luật thuế GTGT và điều 6nghị định số 79/2000/NĐ-CP ngày 29/12/2000, giá tính thuếGTGT của hàng hoá dịch vụ đợc tính nh sau:

* Đối với hàng hoá dịch vụ do cơ sở sản xuất – kinh doanh

bán hàng ra hoặc cung ứng cho đối tợng khác là giá bán cha

có thuế GTGT Cơ sở sản xuất – kinh doanh khi bán hàng hoá,cung cấp dịch vụ phải ghi rõ trên hoá đơn các yếu tố quy

* Đối với trờng hợp cho thuê tài sản, tài sản cho thuê bao

gồm: nhà xớng, kho, bến bãi, phơng tiện vận chuyển, máy

móc, thiết bị ….giá tính thuế GTGT là giá cho thuê cha cóthuế GTGT.

Nếu cho thuê nhiều kỳ mà tiền thuế trả cho từng kỳ,hoặc trả trớc cho từng kỳ, hoặc trả trớc cho nhiều kỳ thì giátính thuế GTGTlà số tiền thuê trả ( đã trả cho kỳ này hoặctrả nhiều cho kỳ sau ) Giá tính thuế GTGT còn bao gồm cáckhoản chi trả dới nhiều hình thức khác nh cho thuê nhà cóthu tiền để hoàn thiện, sửa chữa nâng cấp nhà cho thuêtheo yêu cầu bên thuê Giá cho thuê tài sản do các bên thoảthuận đợc xác định trong hợp đồng Trờng hợp pháp luật cóquy định khung giá cho thuê đợc xác định theo khung giáquy định

* Đối với hàng hoá bán theo phơng thức trả góp, giá tính

thuế GTGT là giá bán cha có thuế GTGT của hàng hoá xuấtbán tính theo giá trả một lần không tính số tiền trả haykhông

* Đối với hàng hoá dịch vụ dùng để trao đổi sử dụng nội

bộ biếu, tặng… giá tính thuế GTGT của hàng hoá, dịch vụnày đợc xác định theo giá tính thuế của hàng hoá, dịch vụcùng loại hoặc tơng đơng tại thời điểm phát sinh hoạt độngnày

Theo nghị định số 32/1999/NĐ-CP ngày 05/05/1999 vềkhuyến mại, quảng cáo thơng mại, hội trợ triển lãm thơng mạithì các sản phẩn hàng hoá dùng để khuyến mại, quảng cáokhông phải tính thuế GTGT

* Đối với hàng hoá gia công, giá tính thuế là giá gia công

cha có thuế, bao gồm tiền công, tiền nhiên liệu động lực,vật liệu phụ các chi phí khác để gia công

* Đối với hàng hoá vận tải, bốc xếp giá tính thuế GTGT là

giá cớc vận tải, bốc xếp cha có thuế GTGT

* Đối với hàng hoá nhập khẩu là giá nhập tại cửa khẩu Việt

Nam ( CIF ) cộng với thuế phải nhập khẩu, giá nhập khẩu tại

cửa làm căn cứ tính thuế GTGT đợc xác dịnh theo quy định

về giá tính thuế hàng hoá nhập khẩu

Nếu hàng hoá nhập khẩu đợc miễn giảm thuế nhập khẩuthị giá tính thuế GTGT là giá nhập khẩu tại cửa khẩu cộng vớithuế nhập khẩu theo mức thuế đã đợc miễn giảm

Nếu dịch vụ do phía nớc ngoài cung ứng cho đối tợng tiêudùng tại Việt Nam thì giá cha có thuế GTGT đợc xác địnhtheo hợp đồng Nếu trong hợp đồng lại không xác định cụthể số thuế GTGT là giá dịch vụ mà phía Việt Nam phải trảcho ngời nớc ngoài

* Đối với hàng hoá mang tính đặc thù dùng chứng từ nh

tem, bu chính vé cớc vận tải, vé xổ số kiến thiết… giá thanhtoán là giá đã có thuế GTGT, thuế GTGTđợc tính nh sau:

Giá cha có Giá thanh toán (tiền tem, tiềnbán)

Thuế GTGT 1+ % thuế suất của hàng hoádịch vụ

* Giá cha có thuế GTGT là giá đủ tính thuế GTGTphải

nộp Giá tính thuế đối với các hàng hoá dich vụ theo quy

định bao gồm cả khoản thu và phí thu thêm ngoài giá hànghoá dịch vụ mà cơ sở kinh doanh đợc hờng (trừ các khoảnphụ thu theo chế độ của nhà nớc không không tính vàodoanh của cơ sở kinh doanh)

* Đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ hởng tiền công

hoặc tiền hoa hồng nh các đại lý mua bán hàng hoá, đại lýtầu biển… thì giá tính thuế GTGT là tiền công hoặc tiềnhoa hồng đợc hởng trù vào một khoảng phí tiền nào mà cơ

sở thu đợc từ việc thực hiện các hoạt động này

=

- Nếu mua bán hàng hoá theo theo đúng giá bán bên chủcửa hàng qui định chỉ hởng hoa hồng.Thuế GTGT hàng hoábán ra do chủ hàng khê khai nộp.

- Nếu mua hoặc bán hàng hoá hoá không theo đúng qui

định giá thuế GTGT lad tiền hoa hồng đợc hởng

* Đối với hoạt động xây dựng và lắp đặt cha có thuếGTGT ( không phân biệt có bao nhiêu thầu vật t, thiết bị )

- Trờng hợp xây dựng lắp đặt thực hiện thanh toán theohạn mục công trình hoặc giá trị khối lợng xây dựng, lắp

đặt hoàn thành bàn giao thị tính thuế tính theo hạng mụccông trình hoặc giá trị khối lợng công việc hoàn thành bàn

giao cha có thuế GTGT.

3.2 Thuế suất thuế GTGT:

- Luật thuế GTGT qui định 4 mức thuế suất: 0%, 5%,10%, 20% và Bộ Tài Chính quy định cụ thể trong thông t89/1998/TT-BTC ngày 11/05/1998 của chính phủ qui định chitiết thi hành luật thuế GTGT đợc áp dụng bắt dầu từ01/01/1999

- Mức thuế suất, thuế GTGT trên đây đợc áp dụng thốngnhất theo loại hàng hoá dịch vụ đối với cùng loại hàng hoákhông phân biệt hàng nhập khẩu với hàng sản xuất trong nớckhâu sản xuất kinh doanh chuyên nghiệp

- Theo quy định của luật thuế GTGT và các văn bản phápluật thuế có 4 mức thuế suất nh đã trình bày ở trên Tuynhiên tuỳ theo điều kiện hoàn cảnh cụ thể của đất nớc vànền kinh tế, các cơ quan quản lý nhà nớc có thảm quyền

điều chỉnh thuế cho phù hợp với từng nghành nghề, từnhlĩnh vực sản xuất kinh doanh cụ thể để vừa bảo đảm tăngthu cho Ngân sách, vừa thúc đẩy tăng trởng kinh tế

4 Phơng pháp tính thuế GTGT:

Có hai phơng pháp tính đó là: phơng pháp khấu trừ

và phơng pháp trực tiếp trên GTGT

4.1 Phơng pháp khấu trừ thuế.

- Đối tợng áp dụng: là các đơn vị, tố chức kinh doanhthuộc mọi thành phần kinh tế ( trừ các đối tợng áp dụng tínhthuế theo phơng pháp trực tiếp trên thuế GTGT ) Khi áp dụngphơng pháp này yêu cầu phải sử dụng hoá đơn GTGT ) Khilập hoá đơn phải ghi đầy đủ, đúng các yếu tố quy định vàghi rõ: giá bán cha có thuế cả phụ thu và phí ngoài giá bánnếu có, thuế GTGT, tổng gọi là thanh toán đối ngời mua

Số thuế GTGT phải nộp đợc xác định nh sau:

Số thuế GTGT Số thuế GTGT Số thuế GTGT

đầu

phải nộp đầu ra vào đợckhấu trừ

Thuế giá trị gia tăng đầu ra:

Công thức thuế GTGT đầu ra đợc xác định nh sau: Thuế GTGT Giá thuế của hàng hoá Thuế xuất,thuế GTGT của

đầu ra dịch vụ chịu thuế bán ra hàng hoá,dịch vụ nào đó

Thuế GTGT đầu vào:

Thuế GTGTđầu vào đợc xác định bằng tổng sốthuế GTGT ghi trên hoá đơn GTGT của hàng hoá, dịch vụhoặc chứng từ nộp thuế GTGT của hàng hoá nhập khẩu

4.1.2.1.Trờng hợp 1:

Hàng hoá và dịch vụ là loại chịu thuế GTGT có hoá đơnGTGT mua vào để sản xuất, kinh doanh hàng hoá dịch vụhoặc chứng từ nộp thuế GTGT của hàng hoá nhập khẩu.

4.1.2.2 Trờng hợp 2:

Hàng hoá, dịch vụ là loại hàng không chịu thuế GTGTmua vào để sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịuthuế GTGT đợc khấu trừ thuế đầu vào theo một tỷ lệ 3-5%tính trên giá trị hàng hoá mua vào

4.1.2.3: Trờng hợp 3:

Hàng hoá dịch vụ là loại chịu thuế GTGT có hoá đơnGTGT mua vào đồng thời để sản xuất, kinh doanh dịch vụchịu thuế GTGT nhng lhông hạch toán riêng thì thuế GTGT

đầu vào đợc khấu trừ theo phần trăm doanh thu bán ra củahàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT so với tổng số

4.1.2.4: Trờng hợp 4:

Hàng hoá, dịch vụ là loại thuế GTGT, có hoá đơn GTGTmua vào để sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ mangtính đặc thù mà giá thanh toán là giá trọn gói, trong giá trọngói bao gồm các khoảng thuế không chịu thuế GTGT thìkhoảng này đợc tính giảm trừ trong giá trị thuế GTGT đầura

4.1.2.5: Trờng hợp 5:

Hàng hoá dịch vụ là loại chịu thuế GTGT, có hoá đơnGTGTmua vào để khuyến mại, tiếp thị, quảng cáo: Khôngtính thuế GTGTđầu vào bằng cách tính chi phí khác theomức khống chế của chế độ hiện hành

Trờng hợp 6:

Hoá đơn dịch vụ là loại hàng chịu thuế GTGT, có hoá

đơn GTGT mà thuế GTGT đầu vào đợc khấu trừ lớn hơn thuếGTGT đầu ra thì chỉ khấu trừ thuế GTGT đầu vào bằngthuế GTGT đầu ra tháng đó và khấu trừ liên tục trong 3tháng sau hoăc yêu cầu cơ quan thuế xét hoàn thuế

Đối với cơ sở kinh doanh mua hàng hoá - dịch vụ: không

đợc tính thuế khấu trừ thuế GTGTđầu vào

Phơng pháp tính thuế trực tiếp trên GTGT:

Các cá nhân sản xuất, kinh doanh là ngời Việt Nam, tổchức, cá nhân nớc ngoài kinh doanh ở Việt Nam không theoluật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam cha thực hiện đầy đủ các

điều kiện về kế toán, hoá đơn, chứng từ để làm căn cứtính theo phơng pháp khấu trừ thuế

Số thuế GTGT phải nộp đợc xác định nh sau:

Số thuế GTGT Thuế GTGT của hàng hoá, dịch Thuếsuất thuế GTGT của

phải nộp vụ chịu thuế bán ra hàng hoá,dịch vụ tơng ứng

Căn cứ phần ở đây là phần gia tăng của hàng hoá,dịch vụ chịu thuế GTGT và đợc xác định theo công thức:GTGT hàng hoá Giá thanh tóan Giá thanh toán của dịch vụ = của hàng hoá - hàng hoádịch vụ

chịu thuế GTGT dịch vụ bán ra mua vào tongứng

Ví dụ: Một doanh nghiệp sản xuất hàng A trong tháng1/N bản ra đựoc một số sản phẩm có tổng doanh số bán ra

là 100 triệu đồng Trong đó, giá trị vật t, nguyên vật liệumua ngoài để sản xuất ra số hàng hoá đó 70 triệu đồng-thuế GTGT thuế suất 10%

-Giá trị gia tăng của sản phẩm bán ra là:

100 triệu –70 triệu = 30 (triệu đồng)

Thuế GTGT phải nộp: 30 triệu ì 10% = 3 (triệu đồng)

5 Đăng ký, kê khai, nộp thuế và quết toán thuế GTGT:

5.1 Đăng ký nộp thuế GTGT:

Mỗi cơ sỏ sản xuất, kinh doanh, sau khi thực hiện đăng

ký nộp thuế với cơ quan thuế, đều đợc cơ quan thuế cótrách nhiệm cung cấp mã số thuế theo trách nhiệm quy

định

5.2 Kê khai thuế GTGT:

Hàng tháng các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải lập tờkhai tính thuế GTGT theo quy định của nhà nớc cho cơ quanthuế chậm nhất là trong 10 ngày của tháng tiếp theo Các cơ

sở phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của việc kê khai.Việc kê khai thuế đợc quy định tại điều 12- Luật thuếGTGT

5.3 Nộp thuế GTGT:

Những đối tợng phải nộp thuế GTGT khi có thông báo nộpthuế của cơ quan thuế thì phải nộp thuế GTGT đầy đủ,kịp thời đúng hạn vào ngân sách Nhà nớc, bao gồm:

- Số thuế phải nộp

- Thời hạn nộp thuế

- Địa điểm nộp thuế

- Đơn vị tiền tệ dùng trong nộp thuế

Kết thúc công việc nộp thuế trong mọi trờng hợp cấp biênlai, chứng từ ( do bộ phận tài chính phát hành ) cho đối tợng

đã nộp thuế xác nhận đã thu thuế GTGT

5.4 Quyết toán thuế GTGT:

- Sau kết thúc năm dơng lịch, các đối tợng nộp thuế phảiquyết toán thuế phải nộp thanh toán thuế cho cơ quan cụcthuế thời gian chậm nhất là 60 ngàykể từ ngày quyết toán.

- Nơi quyết toán thuế là cơ quan thuêa địa phơng nơicơ sở đâng ký nộp thuế

- Dựa vào quyết toán thuế, cơ sỏ có trách nhiệm nộpthuế GTGT còn thiếu vào ngân sách nhà nớc ( thời gian chậmnhất là 10 ngày kể từ ngỳ nộp báo cáo quyết toán ) Nếu cònthừa thì đợc trừ vào kỳ tiếp theo hoặc đợc hoàn thuế nếucơ sỏ đợc hoàn thuế

- Nếu cơ sở kinh doan có sát nhập, giải thể, chia tách,phá sán… thì cơ sở đó cũng giải quyết toán thuế với cơquan không quá chậm nhật 45 ngày kể từ ngày có quyết

định sát nhập, giải thể, chia tách, phá sản

6 Miễn giảm thuế và hoàn thuế:

6.1 Miễn giảm thuế GTGT:

Nếu các cở sản xuất, xây dựng, vận tải có hoạt động vềsản xuất, xây dựng, vận tải bị thua lỗ do nguyên nhân củathuế GTGT phải nộp vào các hoạt động lớn hơn số thuế tínhtheo doanh thu trớc đây, thì đợc xem xét giảm thuế GTGT (nhng chỉ thực thực hiện trong 3 năm 1999, 2000,2001 )

Các cở kinh doanh xin giảm thuế phải gửi hồ sơ xin giảmthuế cho cơ quan trực tiếp quản lý cơ sở Hồ sơ bao gồm:báo cáo quyết toán thuế, báo cáo quyết toán kết quả của nămxin giảm thuế (nên rõ lý do, thời gian xin giảm )

Sau khi nhận đợc hồ sơ của cơ sở kinh doanh xin miễngiảm thuế GTGT, cơ quan thuế phải xác định kiểm tra rõ:cơ sở có thuộc đối tợng và trờng hợp giảm thuế GTGT haykhông… căn cứ vào thẩm quyền quyết định, cơ quan thuếxem xét, ra quyết định miễn giảm thuế và thông báo chocơ sở bằng văn bản thuế đợc miễn giảm hoặc gửi hồ sơ lêncơ quan thuế cấp trên, đồng thời thông báo cho cơ sở biết

hồ sơ đã chuyền cho cấp trên

Căn cứ vào quyết định miễn giảm thuế GTGT cơ quanthuế quyết định thuế GTGT mà cơ sở còn phải nộp.

th-vụ … nếu phát sinh số thuế đầu vào đợc khấu trừ thì đợcxét hoàn thuế GTGT theo từng kỳ hoặc tháng

6.2.3 Cơ sở kinh doanh đầu t mới, cha phát sinh doanhthu, cha có thuế đầu ra… nếu thời gian đầu t từ một nămtrở lên thì đợc xem xét hoàn thuế đầu vào theo từng năm.6.2.4 Nếu cơ sở kinh doanh đầu t mở rộng, đầu t chiềusâu, nấu thuế đâu t của TSCĐ đã khấu trừ trong 3 tháng màcha đợc hoàn lại số thuế cha đợc khấu trừ này

6.2.5 Khi quyết toán thuế các cơ sở sát nhập, hợp nhất,giải thể, phá sản, chia tách có thuế GTGT nộp thuế thì cơ sở

đề nghị cơ quan thuế hoàn trả lại số thuế GTGT đã nộpthừa

Thời hạn xét hoàn là 15 ngày kể từ khi nhận đợc hồ sơ

đầy đủ Khi nhận đuợc quyết định nộp thuế cho cơ sởtrong thời gian 5 ngày

7 Khiếu nại và xử lý vi phạm:

Xử lý vi phạm thuế:

Cơ sở kinh doanh cố định khi vận chuyền hàng hoá màkhông có đầy đủ chứng từ hoá đơn đối với hàng hoá luthông trên thị trờng thì phải nộp thuế GTGT tính trên giá trịhàng hoá đó

Nếu thực hiện không đúng quy định về đăng ký kinhdoanh, đăng ký nộp thuế, kê khai thuế… thì tuỳ theo nặngnhẹ mà bị cảnh cáo hay phạt tiền

Nếu chậm thì ngoài việc phải nộp đủ số thuế mà cònphải nộp phạt 0,1%/ngày/số tiền nộp chậm.

Khai man, trốn thuế… ngoài việc phải nộp đủ số thuếGTGT phải còn nộp phạt 1-5 lần tiền thuế gian lận hoặc bịtruy tố

Không nộp thuế, nộp phạt theo thông báo hoặc quyết

định xử lý về thuế thì bị xử lý nh sau:

a) Trích tiền gửi của đối tợng nộp thuế tại ngân hàng,kho bạc, tổ chức tín dụng để nộp thuế tại ngân hàng, khobạc, tổ chức tín dụng để nộp thuế, nộp phạt

Ngân hàng, kho bạc, tổ chức tín dụng có trách nhiệmtrích tiền từ tài khoản tiền gửi của đối tợng nộp thuế đểnộp thuế, nộp phạt vào ngân sách nhà nớc theo quyết định

xử lý về thuế của cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩmquyền trớc khi thu nợ

Giữ hàng hoá, tang vật để bảo đảm thu đủ số thuế,

Trong thời gian chờ giải quyết, đối tợng nộp thuế vẫnphải nộp đúng, đủ số tiền thuế, tiền phạt đã đợc thông báo

8 Khen thởng:

Căn cứ vào điều 22 về quy định khen thởng củaluật thuế GTGT:

Cơ quan thuế, cán bộ thuế hoàn thành tốt nhiệm vụ

đợc giao, tổ chức cá nhân có thành tích trong việc thựchiện luật thuế GTGT, đối tợng nộp thuế thực hiện tốt nghĩa

vụ nộp thuế thì đợc khen thởng

Chính phủ quy định cụ thể về việc khen thởng

Để tìm hiểu tình hình thực hiện luật thuế GTGT, tacần đi sâu xem xét tình hình đăng ký, kê khai và thanhquyết toán thuế GTGT của một số doanh nghiệp kinh doanhthơng mại điểm hình trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm thànhphố Hà Nội trong thời gian qua

Ch ơng II Tình hình đăng ký, kê khai và quyết toán thuế

của doanh n ghiệp kinh doanh th ơng mại trên địa bàn

Quận hoàn kiếm – hà nội.

I Đặc điểm kinh tế – xã hội và bộ máy quản lý thu thuế của chi cục thuế quận Hoàn Kiếm:

1 Đặc điểm kinh tế –xã hội:

Quận Hoàn Kiếm là một Quận trọng điểm, một quận lớncủa thành phố Hà Nội, là nơi tập trung buôn bán, tập trungcác đầu mối giao thông không những của thành phố Hà Nội

mà còn là của cả nớc Không những trong tình hình hiện

nay mà ngay từ xa là nơi kinh kỳ đô hội đã có những phờngchuyên sản xuất những mặt hàng truyền thống, buôn bánnhững mặt hàng chuyên ngành, do đó có những đờng phốmang tên những mặt hàng kinh doanh nh: Hàng Đào, Hàng Đ-ờng, Hàng Bông, Hàng Mành, Hàng Cá, Hàng Trống, HàngHòm… Nhng trong quá trình phát triển của xã hội, nhữngngành nghề truyền thống ngày bị mai một, những đờngphố trớc đây còn lại chỉ mang tính chất ký ức, ghi lại hìnhbóng tình hình phát triển kinh tế một thời đã qua.

Đến nay, qua một quá trình thay đổi, quận Hoàn Kiếm

đã là nơi tập trung buôn bán nhiều hơn là tập trung cho sảnxuất Hoạt động thơng nghiệp tại quận Hoàn Kiếm có thểphản ánh một số đặc điểm tình hình hoạt động thơngmại từng thời kỳ trong cả nớc Do đó, hoạt động thơngnghiệp chiếm tỉ trọng lớn, trong khi đó hoạt động côngnghiệp và tiểu thủ công nghiệp tại quận Hoàn Kiếm so với cáchoạt động này của thành phố Trong quận Hoàn Kiếm cũng

có một số xí nghiệp quốc doanh, nhng qui mô cha phải là lớn

so với các xí nghiệp trong thành phố Quận cũng có một sốtổng công ty, công ty lớn nhng việc quản lý các đơn vị nàythuộc cục thuế thành phố Hà Nội

2 Quá trình hình thành và chức năng của chi cục thuế Hoàn Kiếm:

Đặc biệt chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm không ngừng pháttriển, luôn thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

mà Bộ Tài Chính đã giao cho Và là một trong những chi cụcthuộc cục thuế Hà Nội luôn hoàn thành vợt mức nhiệm vụ kếhoạch thu đợc giao hàng năm, góp phần tăng thu cho ngânsách Nhà nớc

2.2 Chức năng:

Từ trớc cho đến ngày 31/12/1998, chi cục thuế QuậnHoàn Kiếm thu thuế công thơng nghiệp thuộc loại thuếdoanh thu và thuế lợi tức, thuế môn bài, thuế nhà đất, thuếtài nguyên và thuế hàng hoá Ngoài ra, đến cuối tháng 12năm 1998, chi cục chỉ quản lý các loại hình sau:

* Khu vực kinh tế quốc doanh: 5 đơn vị thuộc phạm viquận Trong 5 đơn vị quốc doanh quận thì có 3 đơn vịkinh doanh ngành thơng mại, dịch vụ, ăn uống, 1 đơn vị sảnxuất mặt hàng gia công xuất khẩu, 1 đơn vị hoạt độngngành xây dựng 5 đơn vị này phạm vi hoạt động khôngrộng nên doanh thu hàng tháng không lớn

* Tổ chức kinh tế ngoài quốc doanh:

Ơ Công ty TNHH: 483 đơn vị

Ơ Công ty cổ phần: 11 đơn vị

Ơ Tổ chức kinh tế của các cơ quan, đoàn thể: 64 đơnvị.

3 Tổ chức bộ máy thu thuế ở chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm:

3.1 Nhiệm vụ:

Căn cứ kế hoạch đợc UBND Thành phố và cục thuế thànhphố giao, chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm lập kế hoạch thu chotừng tháng, từng quý, năm và phân bổ kế hoạch thu cho các

đội thuế phờng Đồng thời, chi cục lập báo cáo tình hình thựchiện nhiệm vụ kế hoạch thu lên cục thuế thành phố và UBNDQuận

Phối hợp với các cơ quan chức năng trong quận tổ chứcthực hiện nhiệm vụ quản lý thu thuế từ khâu đăng ký kinhdoanh, đăng ký thuế, cấp mã số đối tợng nộp thuế đến việc

kê khai thu nộp thuế và xử lý các vi phạm theo luật định

Tổ chức lập bộ tính thuế, ra thông báo thu thuế, đôn

đốc đối tợng nộp thuế, thanh quyết toán tiền thuế, thu nộp

tiền thuế kịp thời, đầy đủ vào ngân sách nhà nớc.

3.2 Quyền hạn:

Tổ chức bộ máy của cơ quan theo yêu cầu, nhiệm vụ đợcgiao, phù hợp với yêu cầu quản lý đối với từng ngành nghề kinhdoanh và chuyên đề công tác từng tháng, từng quý.

Tổ chức thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn từ khâu thông

kê đăng ký thuế, lập bộ, đôn đốc thu nộp và thanh tra,kiểm tra theo quy trình quản lý thu thuế của ngành Giảiquyết đơn th khiếu nại và xử lý chống thất thu ngân sách và

xử lý các vi phạm về thuế trong quyền hạn luật định

3.3 Hệ thống tổ chức bộ máy:

Nhằm thực hiện sự chỉ đạo tập trung thống nhất củaNhà nớc trung ơng đối với công cụ thuế trong nền kinh tế thịtrờng, ngày 23/07/1990 HĐBT (nay là chính phủ), ban hànhNghị định 281/HĐBT quy định việc hình thành cơ cấu tổchức thống nhất, xuyên suốt từ trung ơng đến cơ sở củangành thuế gồm: Tổng Cục thuế ở trung ơng; Cục thuế ởcác tỉnh, thành phố, chi cục thuế ở các Quận, Huyện; các

đội thuế ở các xã, phờng

Chi cục thuế quận Hoàn Kiếm có bộ máy tổ chức gồm

317 cán bộ nhân viên, trong 60 cán bộ đã tốt nghiệp đại học,

52 cán bộ đang học đại học tại chức, số còn lại đã tốt nghiệptrung cấp Hàng năm chi cục thờng xuyên có kế hoạch bồi d-ỡng nghiệp vụ cho các cán bộ nh đa cán bộ theo học các lớp

đại học tại chức để nâng cao trình độ, bồi dỡng nghiệp vụcho cán bộ theo các lớp tập huấn ngắn hạn theo chuyên đềcông tác

Theo thông t 110/1998/TT – BTC và công văn số 98 TCT –TCCB ngày 07/01/1999, cơ cấu bộ máy của chi cục thuế quậnHoàn Kiếm gồm:

* Về ban lãnh đạo chi cục gồm: 1 chi cục trởng và 3 chi

cục phó

 Chi cục trởng điều hành toàn bộ các công tác của chi

cục và chịu trách nhiệm trớc UBND quận Hoàn Kiếm; ký các

văn bản liên quan đến việc thực hiện, thực thi các nhiệm

vụ, quyền hạn của chi cục

 Chi cục phó chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các phờng đợc

phân công theo các nội dung đợc thống nhất trong ban lãnh

đạo chi cục, chịu trách nhiệm trớc chi cục trởng về công tác

 2 trạm kiểm soát: Thực hiện việc thu thuế ở khâu lu

thông

 1 Tổ thanh tra, kiểm tra: Thực hiện nhiệm vụ kiểm traphát hiện các đối tợng có hoạt động sản xuất – kinh doanh,dịch vụ nhng không đăng ký kê khai nộp thuế, kiểm tra hoạt

động kinh doanh, xử lý vi phạm theo luật thuế Lập các thủtục xử lý phạt trốn thuế theo quy định, trình lãnh đạo Theodõi tình hình nộp thuế, phát hiện các đối tợng khai manthuế, trốn lậu thuế để lập kế hoạch kiểm tra trình lãnh đạochi cục Tiến hành kiểm tra việc chấp hành các quy định vềquản lý thu thuế, tính thuế của các đội thuế và bộ phậntính thuế để kịp thời chấn chỉnh những sai sót trong côngtác quản lý thu thuế

 1 tổ quản trị nhân sự, hành chính: Giúp ban lãnh đạo

điều hành công tác tổ chức cán bộ, đảm bảo cơ sở vật

chất, phơng tiện cho việc thực hiện nhiệm vụ của toàn chicục

 1 tổ kế hoạch – nghiệp vụ: Tham mu cho lãnh đạo chi cục

về việc xác định mức thuế ấn định, tiến hành điều tra cáctrọng điểm, nắm các chỉ tiêu quản lý thuế tổng hợp trên địabàn quận để đánh giá tình hình quản lý, thu thuế hiện tại,

đánh giá mức độ thất thu, dự kiến điều chỉnh mức thu chothời gian tới…Lập sổ danh bạ đối tợng nộp thuế, tính thuế,tính nợ, tính phạt, nộp chậm, lập bộ thuế, ra thông báo thuế.Tổng hợp tình hình thu nộp thuế của các đối tợng nộp thuế

để thông báo cho các đội thuế thực hiện đôn đốc, nhắc nhởnộp thuế

 1 đội khấu trừ: Quản lý đối tợng nộp thuế theo phơngpháp khấu trừ

 1 tổ ấn chỉ: Quản lý biên lai ấn chỉ bán hoá đơn, sổ

sách kế toán cho các đối tợng nộp thuế thuộc chi cục quản lý

khấ

u trứ

Bảy đội

qu

ản ng ph ờ lý chợ

Tổ

ngh iệ

p

vụ

Tổ qu

ản tr

ị ành ự h n s nhâ

chính

Hai tr

m tra

4 Quá trình thay đổi về luật thuế GTGT gây ảnh hởng khó khăn tới việc quản lý thu thuế của chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm:

Thuế GTGT ở Việt Nam đợc tiến hành thí điểm từ tháng9/1993 Qua một thời gian thực hiện, đúc kết kinh nghiệmthực tiễn của Việt Nam và chọn lọc những bài thành công,thất bại ở một số nớc, dự thảo luật đợc xây dựng từ đầu năm

1995, đợc Quốc hội khoá IX kỳ họp thứ 11 thông qua vào giữatháng 5/1997 đã đợc bắt đầu áp dụng chính thức trên cả nớc

từ 1/1/1999

Bên cạnh những thuận lợi thì thuế GTGT còn phát sinhnhiều vấn đề phát sinh khó xử đối với cơ quan thuế nóichung và chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm nói riêng, của xã hội

và đặc biệt đối với các doanh nghiệp đang hoạt động trongbớc ngỡng chuyển đổi này

Trớc sự thay đổi của luật thuế mới, ngành thuế cũng đã

tổ chức lại bộ máy quản lý ở cục thuế, chi cục thuế để phùhợp với nghiệp vụ, kỹ thuật quản lý các loại thuế mới Nếu nhtrớc kia chi cục thuế quận Hoàn Kiếm quản lý thu thuế đối vớikhu vực kinh tế quốc doanh và các tổ chức kinh tế ngoàiquốc doanh thì từ năm 1999 đến nay, thực hiện sự phâncấp quản lý đối tợng nộp thuế khi thực hiện luật thuế mới, chicục chỉ chủ yếu quản lý thu thuế đối với các hộ kinh doanhcá thể nộp thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp Còn khuvực kinh tế quốc doanh và các tổ chức kinh tế ngoài quốcdoanh nộp thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ do cục thuếthành phố Hà Nội quản lý thu thuế Việc thay đổi tổ chức

bộ máy quản lý thuế nêu trên đã giúp cho ngành thuế nắmchắc trên 90% số thu ở cục thuế đồng thời tạo điều kiệntừng bớc đa công tác tin học vào quản lý thuế Đặc biệt dới sựchỉ đạo của Bộ Tài Chính, chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm đã

có những bớc nhằm tổ chức bộ máy, nghiệp vụ quản lý thuế.Cấp mã số cho đối tợng nộp thuế: việc cấp mã số cho đốitợng nộp thuế nhằm mục đích quản lý số lợng đối tợng nộp

thuế và là khâu đầu trong công tác đa tin học vào quản lýthuế Cục thuế đã cấp mã số cho các cơ sở kinh doanh trên

địa bàn, số còn lại cha có đăng ký kinh doanh nhng vẵn cấpmã số để quản lý thu thuế

Về hoá đơn chứng từ : Hoá đơn, chứng từ là căn cứ pháp

lý để thực hiện việc tính thuế, kê khai thuế nhất là trongviệc tính thuế GTGT Chi cục đã cung cấp đủ hoá đơn chocác cơ sở kinh doanh So với năm 1998, việc sử dụng hoá đơncủa các cơ sở kinh doanh tăng lên nhiều

Về công tác tin học phục vụ cho công tác quản lý thuế:việc đa tin học vào công tác quản lý nhằm nâng cao hiệuquả của công tác này Đến ngày 17/01/1999, chi cục thuếcũng đã đợc trang bị đủ máy tính cần thiết phục vụ cho đốitợng nộp thuế, nhập tờ khai, kiểm tra tờ khai, in thông báo, lutrữ dữ liệu thuế

Ngoài ra chi cục còn xem công tác hớng dẫn, tuyên truyền

là yếu tố quan trọng Bởi yếu tố này góp phần bảo đảmthành công của việc triển khai thuế Tiếp đến chi cục cònphải tổ chức các lớp tập huấn hớng dẫn về mục đích, ýnghĩa, nội dung, tác dụng và quy trình nghiệp vụ quản lýcho cán bộ thuế nhằm nâng cao nghiệp vụ để thực hiệnthuế GTGT đợc chính xác, công bằng

Tóm lại, sự thay đổi của luật thuế mới không những gâynhiều khó khăn cho việc quản lý của chi cục thuế Quận HoànKiếm nói riêng mà còn gây khó khăn cho cả ngành thuế và xãhội nói chung Nhng cùng với sự nỗ lực của mình, ngành thuế

đã và sẽ đang cùng với xã hội nhằm làm cho luật thuế mới ngàycàng có hiệu quả góp phần thúc đẩy xuất khẩu, khuyếnkhích sản xuất, chống thất thu, bảo đảm nguồn thu choNgân sách Nhà nớc

II Tình hình đăng ký kê khai và quyết toán thuế GTGT của các hộ kinh doanh thơng mại trên địa bàn quận Hoàn Kiếm trong thời gian qua.

1 Quy trình đăng ký, kê khai nộp thuế và thanh quyết toán thuế GTGT.

Theo quy định của pháp luật, tất cả các đối tợng muốn

ra hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải đăng ký kinhdoanh và đăng ký nộp thuế Cụ thể là, tại Chi cục thuế quậnHoàn Kiếm, một doanh nghiệp mới ra kinh doanh phải liên hệvới cục thuế (bộ phận ấn chỉ thuế) để nhận và kê khai tờkhai đăng ký tuế theo mẫu quy định tại Thông t số79/1998/TC - BTC ngày 12 tháng 6 năm 1998 Sau khi kê khai

đầy đủ các chỉ tiêu trên tờ khai doanh nghiệp gửi tờ khai

đăng ký thuế (kèm theo các bản sao có công chứng quyết

định thành lập và giấy phép kinh doanh) tới cơ quan thuế

để cấp mã số thuế

Các chi cục thuế tập hợp các đăng ký thuế tại Chi cục theotừng đội thuế, kèm theo bảng kê danh sách ĐTNT để gửi vềcục thế đề nghị cấp mã thuế

Mặt khác cán bộ quản lý trên địa bàn sẽ hớng dẫn cho kếtoán của Công ty mở sổ sách kế toán Sau đó Công ty sẽphải mua hoá đơn bán háng thuế GTGT Cuối cùng các doanhnghiệp đã đợc cấp mã số sẽ đi vào hoạt động sản xuất kinhdoanh hàng hoá, dịch vụ Từng tháng, doanh nghiệp căn cứvào chứng từ, hoá đơn mua bán hàng hoá, tập hợp để lậpbảng kê hoá đơn, chứng từ hoá đơn, dịch vụ bán ra theomẫu số 02/GTGT và bảng kê hoá đơn, chứng từ hàng hoá,dịch vụ mua vào theo mẫu số 03/GTGT

Sau đây là mẫu bảng tính thuế GTGT

vô b¸n ra

ThuÕ GTGT

®Çu vµo

ThuÕ GTGT cßn ph¶i nép

thuế để làm căn cứ tính thuế Công ty phải nộp gửi kèm theo

số bảng kê hoá đơn, chứng từ hàng hoá dịch vụ mua vào vàbán ra Tờ khai thuế GTGT có mẫu nh sau:

Thuế VAT

1 Hàng hoá dịch vụ bán ra

2 Hàng hoá dịch vụ chịu thuế GTGT

- Hàng hoá xuất khẩu thuế suất 0%

- Hàng hoá, dịch vụ chịu thuế suất

5%

- Hàng hoá, dịch vụ thuế suất 10%

- Hàng hoá, dịch vụ thuế suất 20%

3 Hàng hoá, dịch vụ mua vào

4 Thuế GTGT của hàng hoá dịch vụ

mua vào

5 Thuế GTGT đợc khấu trừ

6 Thuế GTGT phải nộp (+) hoặc đợc