II/ THI LÀM THƠ NĂM CHỮ 1/ Thi làm thơ năm chữ theo mô phỏng: Mặt trời càng lên tỏ Bông lúa chín thêm vàng Sương treo đầu ngọn cỏ Sương lại càng long lanh Bay vút tận trời xanh Chiền chi[r]
Trang 2Đọc ba đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
Rồi Bác đi dém chăn
Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột
Bác nhón chân nhẹ nhàng
Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng …
(Minh Huệ)
Mỗi năm hoa đào nở Lại thấy ông đồ già Bày mực tàu giấy đỏ Bên phố đông người qua.
Bao nhiêu người thuê viết Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét Như phượng múa rồng bay”.
Nhưng mỗi năm mỗi vắng Người thuê viết nay đâu ? Giấy đỏ buồn không thắm Mực đọng trong nghiên sầu …
(Vũ Đình Liên)
Em đi như chiều đi Gọi chim vườn bay hết
Em về tựa mai về Rừng non xanh lộc biếc
Em ở trời trưa ở Nắng sáng màu xanh che.
(Chế Lan Viên)
-* -I/ ĐẶC ĐIỂMCỦA THỂ THƠ NĂM CHỮ
Trang 3Đọc ba đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
Anh đội viên / nhìn Bác
Càng nhìn / lại càng thương
Người Cha / mái tóc bạc
Đốt lửa / cho anh nằm
Rồi Bác / đi dém chăn
Từng người / từng người một
Sợ cháu mình / giật thột
Bác nhón chân / nhẹ nhàng
Anh đội viên / mơ màng
Như nằm / trong giấc mộng
Bóng Bác / cao lồng lộng
Ấm hơn / ngọn lửa hồng …
(Minh Huệ)
Mỗi năm / hoa đào nở Lại thấy / ông đồ già Bày mực tàu / giấy đỏ Bên phố / đông người qua.
Bao nhiêu người / thuê viết Tấm tắc / ngợi khen tài:
“Hoa tay / thảo những nét Như phượng múa / rồng bay”.
Nhưng mỗi năm / mỗi vắng Người thuê viết / nay đâu ? Giấy đỏ / buồn không thắm Mực đọng / trong nghiên sầu …
(Vũ Đình Liên)
Em đi / như chiều đi Gọi chim vườn / bay hết
Em về / tựa mai về Rừng non / xanh lộc biếc
Em ở / trời trưa ở Nắng sáng / màu xanh che.
(Chế Lan Viên)
Trang 4-* -Đọc ba đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
Anh đội viên/ nhìn Bác
Càng nhìn/ lại càng thương
Người Cha/ mái tóc bạc
Đốt lửa/ cho anh nằm
Rồi Bác/ đi dém chăn
Từng người /từng người một
Sợ cháu mình/ giật thột
Bác nhón chân/ nhẹ nhàng
Anh đội viên/ mơ màng
Như nằm / trong giấc mộng
Bóng Bác/ cao lồng lộng
Ấm hơn/ ngọn lửa hồng …
(Minh Huệ)
Mỗi năm/ hoa đào nở
Lại thấy/ ông đồ già Bày mực tàu/ giấy đỏ
Bên phố/ đông người qua.
Bao nhiêu người/ thuê viết
Tấm tắc/ ngợi khen tài:
“Hoa tay/ thảo những nét
Như phượng múa/ rồng bay ”.
Nhưng mỗi năm /mỗi vắng Người thuê viết/ nay đâu ? Giấy đỏ/ buồn không thắm Mực đọng/ trong nghiên sầu …
(Vũ Đình Liên)
Em đi / như chiều đi Gọi chim vườn/ bay hết
Em về / tựa mai về
Rừng non/ xanh lộc biếc
Em ở/ trời trưa ở Nắng sáng/ màu xanh che
(Chế Lan Viên)
Trang 5-* Số chữ: có năm chữ mỗi dòng.
- Gieo vần: Vần chân, vần lưng, vần
liền, vần cách.
- Ngắt nhịp: 2/3 hoặc 3/2 ( linh hoạt )
- Khổ thơ: thường mỗi khổ có 4 câu, hoặc 2
câu, hoặc không chia khổ.
- Số câu : không hạn định.
- Nguồn gốc: từ thể thơ năm tiếng trong thơ
ca dân gian như: vè kể chuyện, tục ngữ, hay hát dặm Nghệ - Tĩnh.
Đặc điểm của thơ 5 chữ (Thơ ngũ ngôn)
Trang 6Thơ 4 chữ
- Có 4 chữ
- Gieo vần: vần chân
vần lưng, vần liền,
vần cách.
- Ngắt nhịp: 2/2
- khổ thơ: có 4
câu/khổ, 2 câu/ khổ,
hoặc không chia khổ.
- Số chữ: có 5 chữ
- Gieo vần: vần chân vần lưng, vần liền, vần cách.
- Ngắt nhịp: 2/3, 3/2
- Khổ thơ:có 4 câu/khổ, 2 câu/khổ, hoặc không chia khổ.
Đều có nguồn gốc từ thơ ca dân gian.
Trang 7
II/ THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
1/ Thi làm thơ năm chữ theo mô phỏng:
Em hãy xác định vần và nhịp của đoạn thơ này?
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót.
(Trần Hữu Thung)
Mô phỏng đoạn thơ này và làm một đoạn thơ năm chữ có vần,nhịp tương tự?
Trang 8Cĩ chú bé loắt choắt Mang cái xắc xinh xinh Cái chân đi thoăn thoắt Với cái đầu nghênh nghênh
Mũ ca lơ đội lệch Mồm thì huýt sáo vang Chú như con chim chích Nhảy nhĩt trên đường vàng.
Mặt trời càng lên tỏ
Bơng lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hĩt.
(Trần Hữu Thung)
II/ THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
1/ Thi làm thơ năm chữ theo mô ph ng ỏng :
Trang 9II/ THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
1/ Thi làm thơ năm chữ theo mô phỏng:
Đây là một đoạn thơ còn thiếu
các từ vần chân.Hãy điền
từ thích hợp sao cho hợp vần?
Trung thu đón trăng sáng
Trời bỗng mù mịt…
Em thở dài ngao ngán
Trăng ướt nhòe, buồn… !
(Phan Trung Hiếu)
mưa
chưa
Trang 10II/ THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
1/ Thi làm thơ năm chữ theo mô phỏng:
2/ Thi làm thơ năm chữ theo chủ đề:
Mỗi nhóm thảo luận đưa
ra bài thơ hay nhất (đã chuẩn bị ở nhà) Đại diện nhóm trình bày bài thơ đó(Theo chủ đề, vần, nhịp, khổ thơ) ?
Ánh trăng càng sáng tỏ
Những đám mây nhẹ qua
Như những bông hoa nhỏ
Nở giữa bầu trời xa
Làng quê em đẹp quá!
Yêu biết mấy, tự hào.
(sáng tác)
Trang 11•Như vây, muốn làm thơ năm chữ ta cần
phải chú ý:
-phải có cảm xúc chân thành, trong sáng -Xác định rõ chủ đề và các đặc điểm đặc trưng của thơ năm chữ.
II/ THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
1/ Thi làm thơ năm chữ theo mô phỏng:
2/ Thi làm thơ năm chữ theo chủ đề:
Trang 12Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
Sách giáo khoa
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót.
(Trần Hữu Thung)
Mỗi khi sang mùa hè Trời đổi sang tiết nóng
Hoa đâm chồi nảy lộc Cho cây mận kết bông
Thắp sáng cả vườn hồng
Tiếng đàn ve inh ỏi.
Trang 13Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
Sách giáo khoa
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót.
(Trần Hữu Thung)
Mỗi khi sang mùa hè Trời đổi sang tiết nóng
Hoa đâm chồi nảy lộc Cho cây mận kết bông
Thắp sáng cả vườn hồng
Tiếng đàn ve inh ỏi.
Trang 14Có chú bé loắt choắt Mang cái xắc xinh xinh Cái chân đi thoăn thoắt Với cái đầu nghênh nghênh
Mũ ca lô đội lệch Mồm chú huýt sáo vang Chú như con chim chích Nhảy nhót trên đường vàng.
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng.
Trang 15Trung thu đón trăng sáng
Trời bỗng mù mịt…
Em thở dài ngao ngán
Trăng ướt nhòe, buồn… ?
mưa chưa
Trang 16HOẠT ĐỘNG NGỮ VĂN:
THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Hôm
qua
trường
Mẹ
tay
từng
bước nay
lên
nương
Một mình lớp Hôm qua em đến trườngMẹ dắt tay từng bước
Hôm nay mẹ lên nương Một mình em đến lớp… ( Nguyễn Văn Tý)
Trang 17ĐẶC ĐIỂM
CÁCH GIEO VẦN
THI LÀM THƠ
Nhiều dòng, mỗi dòng 5 chữ Ngắt nhịp 2/3,hoặc 3/2
Vần thơ không thay đổi, không nhất thiết là vần liên tiếp
Vần chân, lưng, liền, cách…
Theo mô phỏng Theo đề tài
Khổ thơ: Mỗi khổ bốn câu, hai câu hoặc không chia khổ
THƠ NĂM CHỮ
HỆ THỒNG BÀI HỌC BẰNG BẢN ĐỒ TƯ DUY
Trang 18Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài sau:
- Nhớ đặc điểm của thể thơ năm chữ Nhớ một số vần cơ bản Nhận diện được thể thơ năm chữ
Sưu tầm một số bài thơ viết theo thể thơ này hoặc
tự sáng tác thêm các bài thơ năm chữ.
- Soạn bài: “Cây tre Việt Nam”