- Học sinh đưa ra cách ứng xử hợp lí - Có sự lí giải hợp lí cho cách ứng xử của mình LÀM VĂN Từ đoạn trích thuộc phần Đọc hiểu, viết 01 đoạn văn khoảng 200 chữ, trình bày suy nghĩ về vấn[r]
Trang 1MA TRẬN
Đề thi thử THPT quốc gia năm 2019
Tổng số
Phần 1: Đọc –
hiểu
- Nhận ra phương thức biểu đạt của văn bản
- Nhận ra những thông tin trong văn bản
Hiểu được những chi tiết trong văn bản
Đặt mình vào tình huống rồi đưa ra giải pháp giải quyết vấn
đề, lí giải được vấn đề mình chọn
Phần 2:Làm văn
1 Nghị luận xã hội Nhận diện được vấn
đề về tư tưởng đạo lí
Hiểu được vấn đề nghĩa là gì, biểu hiện của vấn đề
Bình luận, phân tích, chứng minh làm rõ vấn đề;
đưa ra bài học kinh nghiệm
2 Nghị luận văn học Nhận diện được hai
vấn đề của đề văn.
Hiểu được nội dung
và nghệ thuật của mỗi vấn đề
Phân tích, chứng minh, bình luận làm rõ các vấn đề
Trang 2SỞ GD VÀ ĐT LÀO CAI KÌ THI THỬ THPT QUỐC GIA 2019
Môn: Ngữ văn – Thời gian: 120 phút
(không kể thời gian giao đề)
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm):
Đọc kĩ văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
CÁI LẠNH
“Sáu con người, do sự tình cờ của số phận, mắc kẹt vào cùng một cái hang rất tối
và lạnh Mỗi người còn một que củi nhỏ trong khi đống lửa chính đang lụi dần Người phụ
nữ đầu tiên định quẳng que củi vào lửa, nhưng đột nhiên rụt tay lại Bà vừa nhìn thấy một khuôn mặt da đen trong nhóm người da trắng Người thứ hai lướt qua các bộ mặt quanh đống lửa, thấy một người trong số đó không đi chung nhà thờ với ông ta Vậy là thanh củi cũng bị thu về Người thứ ba trầm ngâm trong một bộ quần áo nhàu nát Ông ta kéo áo lên tận cổ, nhìn người đối diện, nghĩ thầm:“Tại sao mình lại phải hi sinh thanh củi để sưởi ấm cho con heo béo ị giàu có kia?”Người đàn ông giàu lui lại một chút, nhẩm tính:“Thanh củi trong tay, phải khó nhọc lắm mới kiếm được, tại sao ta phải chia sẻ nó với tên khố rách áo ôm lười biếng đó” Ánh lửa bùng lên một lần cuối, soi rõ khuôn mặt người da đen đang đanh lại, lộ ra những nét hằn thù:“Không, ta không cho phép mình dùng thanh củi này sưởi ấm những gã da trắng!”Chỉ còn lại người cuối cùng trong nhóm Nhìn những người khá trầm ngâm trong im lặng, anh ta tự nhủ:“Mình sẽ cho thanh củi, nếu có ai đó ném phần của họ vào đống lửa trước”
Cứ thế, đêm xuống dần Sáu con người nhìn nhau căng thẳng, tay nắm chặt những khúc củi Đống lửa chỉ còn than đỏ rồi lụi tắt Sáng hôm sau, khi những người cứu hộ tới nơi, cả sáu đều đã chết cóng Họ không chết vì cái lạnh bên ngoài mà chết vì sự buốt giá trong sâu thẳm tâm hồn.”
(Theo “Lời nói của trái tim”, NXB Văn hóa Sài Gòn)
Câu 1(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chủ yếu của văn bản trên? Câu 2(0,5 điểm): Trong văn bản, cả sáu con người đang cùng rơi vào hoàn cảnh nào?
Câu 3(1,0 điểm): Theo anh/chị, tất cả sáu người trong văn bản trên đều có điểm gì chung về suy nghĩ? Suy nghĩ ấy là biểu hiện của lối sống nào của con người?
Câu 4(1,0 điểm): Nếu là một trong số 6 người bị rơi vào hoàn cảnh đó, anh/chị sẽ ứng xử như thế nào? Vì sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1(2,0 điểm): Từ đọan trích phần đọc-hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về: Sự buốt giá trong sâu thẳm tâm hồn
con người.
Câu 2(5,0 điểm):
Trong bài thơ Tây Tiến, nhà thơ Quang Dũng đã hai lần nhắc đến sự hi sinh của
người lính Tây Tiến:
“Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời !”
Và:
“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Trang 3Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
(Trích Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXBGD, 2016)
Cảm nhận của anh/chị về hình tượng người lính trong những dòng thơ trên Từ đó,
hãy làm rõ tính chất bi tráng của hình tượng này trong bài thơ Tây Tiến.
Trang 4HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA 2019
Môn: Ngữ văn
(HDC gồm: 03 trang)
phận, mắc kẹt vào cùng một cái hang rất tối và lạnh; đống lửa
mà họ cùng nhau sưởi ấm đang lụi dần.
0,5
của mình vào đống lửa vì không muốn hy sinh thanh củi của mình cho người khác…
- Đó là biểu hiện của lối sống vô cảm, kì thị, nhỏ mọn,
0,5 0,5
(khoảng 200 chữ), trình bày suy nghĩ về vấn đề cần nghị luận (Sự buốt giá trong sâu thẳm tâm hồn con người.)
2,0
a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành
0.25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Sự buốt giá trong sâu thẳm tâm hồn con người
0.25
c Triển khai vấn đề nghị luận thành luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng;
rút ra bài học nhận thức và hành động
- Giải thích: Sự buốt giá trong sâu thẳm tâm hồn con người nghĩa là
sự lạnh lẽo, thiếu tình cảm, thiếu tình người, sự ích kỉ, nhỏ mọn, vô cảm
- Bình luận: Đây là hiện tượng xấu, tiêu cực, gây ra tác hại cho con người
+ Khiến cho con người trở nên xấu xa + Cuộc sống của họ sẽ là sự cô đơn, buồn chán, không tình người
+ Khiến cho khoảng cách giữ người với người ngày càng xa cách,
xã hội sẽ vô tình, đầy tội ác…
+ Nếu trái tim, tâm hồn con người là sự ấm áp của tình người thì cuộc sống sẽ trở nên có ý nghĩa biết bao
- Tự rút ra bài học cho bản thân về nhận thức và hành động
1,0
d Sáng tạo
Sáng tạo trong diễn đạt, trong cách nhìn nhận, đánh giá về vấn đề cần nghị luận
0,25
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo qui tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
0,25
2 Cảm nhận sự hy sinh của người lính Tây Tiến trong những
dòng thơ đã cho, từ đó làm rõ tính chất bi tráng của hình
tượng này trong bài thơ Tây Tiến.
5,0
Trang 5a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề,
thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề
0,25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: sự hi sinh của người lính
Tây Tiến trong những dòng thơ đã cho; tính chất bi tráng của
hình tượng này trong bài thơ Tây Tiến.
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự
cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp
chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
* Giới thiệu vấn đề nghị luận đúng đắn, hợp lí:
Giới thiệu khái quát về tác giả và bài thơ Tây Tiến, dẫn dắt và giới
thiệu sự hy sinh của hình tượng người lính trong các câu thơ đã cho
và tính chất bi tráng của hình tượng này trong bài thơ Tây Tiến.
0,25
* Cảm nhận sự hy sinh của hình tượng người lính trong những
dòng thơ đã cho:
Thí sinh có thể cảm nhận theo nhiều cách nhưng cần đáp ứng các
yêu cầu sau:
+ Nội dung: người lính Tây Tiến phải nếm trải nhiều gian khổ,
thiếu thốn, nhiều nỗi đau mất mát, hi sinh; song tâm hồn họ vẫn
toát lên nét ngang tàng, ngạo nghễ, đặc biệt là lí tưởng xả thân
cho tổ quốc Sự ra đi của người lính được trang trọng hóa bởi
hình ảnh áo bào, bởi khúc nhạc thiêng tiễn đưa họ về nơi an nghỉ
cuối cùng => lính Tây Tiến vừa có vẻ đẹp của những tráng sĩ
vừa mang vẻ đẹp của người linh thời đại chống Pháp
+ Nghệ thuật : bút pháp hiện thực kết hợp với bút pháp lãng
mạn; ngôn ngữ có sự kết hợp hiệu quả của từ thuần Việt và từ
Hán Việt, từ láy; hình ảnh gợi hình, gợi cảm; giọng điệu trầm
hùng; biện pháp nói giảm, nói tránh…
+ Qua đó, ta thấy được tình cảm sâu sắc của tác giả giành cho
đồng đội, hồn thơ phóng khoáng lãng mạn
2,5
* Tính chất bi tráng của hình tượng người lính trong bài thơ Tây
Tiến:
- Tinh thần bi tráng hội tụ trong mình nó yếu tố Bi và yếu tố
Tráng; có mất mát, đau thương song không bi lụy; gian khổ, hi
sinh song vẫn rất hào hùng, tráng lệ Chính tinh thần bi tráng
mang đến cho chúng ta những cảm nhận chân thực và xúc động
về những năm tháng chiến tranh khốc liệt và thấy được vẻ đẹp
tâm hồn, khí phách cao cả của thế hệ anh bộ đội cụ Hồ
- Tinh thần bi tráng có cội nguồn từ chiến trường Tây Tiến ác
liệt, từ tinh thần quả cảm và tâm hồn lạc quan của những chàng
trai Hà thành, từ tấm lòng đồng cảm và trân trọng đồng chí đồng
đội của nhà thơ
- Tinh thần bi tráng cùng với cảm hứng lãng mạn làm nên vẻ đẹp
độc đáo của hình tượng người lính Tây Tiến
- Tinh thần bi tráng có ý nghĩa giáo dục nhận thức và bồi đắp
tình cảm, trách nhiệm cho thế hệ hôm nay và mai sau
1,0
d Sáng tạo
Sáng tạo trong diễn đạt, trong cách nhìn nhận, đánh giá về vấn đề
cần nghị luận
0,25
Trang 6e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo qui tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
0,5
GV soạn đề: Bùi Thị Tuyết Nhung – Trường THPT số 1 Văn Bàn
