TIỂU LUẬN độc lập, tự chủ, sáng tạo của đảng ta trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam

Chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay là vấn đề lý luận và thực tiễn rất cơ bản, trọng yếu liên quan trực tiếp đến đường lối chính trị của Đảng, phương hướng phát triển của đất nước. Đây là vấn đề trung tâm, cốt lõi trong đường lối cách mạng nước ta, nó chi phối các hoạt động chính trị, kinh tế văn hoá, xã hội, đối ngoại, an ninh quốc phòng, xây dựng Đảng… của Đảng ta. Tuy nhiên đây cũng là vấn đề rất rộng lớn và phức tạp, có nhiều cách tiếp cận khác nhau và hiện vẫn còn không ít nội dung phải tiếp tục nghiên cứu, cắt nghĩa, lý giải, trả lời, cả trên định hướng chung cũng như định hướng cụ thể trên từng lĩnh vực. Cuộc đấu tranh tư tưởng diễn ra gay gắt nhiều năm nay chủ yếu cũng trên vấn đề này. Trong nội bộ chúng ta cũng có nhiều ý kiến khác nhau cũng xung quanh vấn đề này. Cùng với sự chống phá quyết liệt của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm xoá bỏ chủ nghĩa xã hội ở nước ta thì đòi hỏi nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay càng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. 1. Quá trình nhận thức của Đảng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Ngay từ khi Đảng ta mới ra đời, trong Cương lĩnh (năm 1930) đã khẳng định mục tiêu, lý tưởng phấn đấu của nước ta là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Và từ đó đến nay, hơn 70 năm qua chúng ta luôn luôn kiên định và phấn cho mục tiêu, lý tưởng đó. Tuy nhiên chủ nghĩa xã hội là gì và Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội bằng cách nào thì qua mỗi chặng đường cách mạng chúng ta mới có được nhận thức ngày càng sâu sắc hơn, đầy đủ hơn.

TIỂU LUẬN - độc lập, tự chủ, sáng tạo của đảng ta trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở

việt nam

Chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước

ta hiện nay là vấn đề lý luận và thực tiễn rất cơ bản, trọng yếu liênquan trực tiếp đến đường lối chính trị của Đảng, phương hướng pháttriển của đất nước Đây là vấn đề trung tâm, cốt lõi trong đường lốicách mạng nước ta, nó chi phối các hoạt động chính trị, kinh tế vănhoá, xã hội, đối ngoại, an ninh - quốc phòng, xây dựng Đảng… củaĐảng ta Tuy nhiên đây cũng là vấn đề rất rộng lớn và phức tạp, cónhiều cách tiếp cận khác nhau và hiện vẫn còn không ít nội dungphải tiếp tục nghiên cứu, cắt nghĩa, lý giải, trả lời, cả trên địnhhướng chung cũng như định hướng cụ thể trên từng lĩnh vực Cuộcđấu tranh tư tưởng diễn ra gay gắt nhiều năm nay chủ yếu cũng trênvấn đề này Trong nội bộ chúng ta cũng có nhiều ý kiến khác nhaucũng xung quanh vấn đề này Cùng với sự chống phá quyết liệt củachủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm xoá bỏ chủ nghĩa xãhội ở nước ta thì đòi hỏi nhận thức về chủ nghĩa xã hội và conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay càng trở nên cấpbách hơn bao giờ hết

1 Quá trình nhận thức của Đảng ta về chủ nghĩa xã hội và conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Ngay từ khi Đảng ta mới ra đời, trong Cương lĩnh (năm 1930)

đã khẳng định mục tiêu, lý tưởng phấn đấu của nước ta là độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội Và từ đó đến nay, hơn 70 năm quachúng ta luôn luôn kiên định và phấn cho mục tiêu, lý tưởng đó Tuynhiên chủ nghĩa xã hội là gì và Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hộibằng cách nào thì qua mỗi chặng đường cách mạng chúng ta mới cóđược nhận thức ngày càng sâu sắc hơn, đầy đủ hơn

Nếu giai đoạn 1930 - 1954, chủ nghĩa xã hội còn là mục tiêu,phương hướng lâu dài của cách mạng Việt Nam, thì từ năm 1954 xâydựng chủ nghĩa xã hội trở thành nhiệm vụ trực tiếp của miền Bắc.Sau kháng chiến chống Pháp thắng lợi (1954) miền Bắc đãđược giải phóng, Miền Nam còn tạm thời dưới ách xâm lược của

đế quốc Mỹ Với nhận thức đúng đắn quy luật cách mạng xã hộichủ nghĩa, trung thành với tư tưởng của Cương lĩnh đầu tiên vàxuất phát từ thực tiễn tình hình cách mạng Việt Nam, Đảng ta đãquyết định đưa một nửa nước - miền Bắc đi lên chủ nghĩa xã hộitrong bất kỳ tình huống nào Đây là nét sáng tạo độc đáo, phản ánh

tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo và bản lĩnh vững vàng của Đảng,xây dựng chủ nghĩa xã hội trên nửa nước điều chưa có trong lýluận cũng như tiền lệ thế giới

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời tiếp tục cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam để đánh đuổi đế quốc

Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc Trong khi

tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng ở hai miền, Đảng khẳngđịnh miền Bắc xã hội chủ nghĩa giữ vai trò quyết định nhất đối vớitoàn bộ sự nghiệp cách mạng cả nước, quyết định thắng lợi của nhiệm

vụ giải phóng miền Nam thống nhất đất nước Xây dựng chủ nghĩa xãhội ở miền Nam “chiếu cố miền Nam” xây dựng chủ nghĩa xã hộimiền Bắc là chủ nghĩa xã hội thời chiến (theo kết luận của Đảng năm1994) Do vậy, miền Bắc chịu sự chi phối của cả hai quy luật là quyluật chiến tranh và quy luật xây dựng chủ nghĩa xã hội trong đó quyluật của chiến tranh là chủ yếu chi phối Do đó, đòi hỏi Đảng ta phảigiải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ xây dựng và chiếnđấu bảo vệ

Quan điểm của Đảng về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

từ 1954 đến Đại hội III ( 2/1960) được hình thành về cơ bản, Đại hộixác định đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc nhằm: “đưamiền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”.Trên cơ sở những vấn đề cơ bản đã hình thành, quá trình xâydựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc1 là quá trình Đảng từng bước bổsung, phát triển thêm những vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam thể hiện qua các hội nghị Trung ương như: Hội nghị Trung ươnglần thứ 10 (1964) về lưu thông phân phối và hình thành tư tưởng về 3cuộc cách mạng, về mối quan hệ giữa công - nông nghiệp; Nghị quyếtTrung ương 19 (1971) hình thành lý luận về xây dựng chủ nghĩa xãhội trong điều kiện chiến tranh, về mối quan hệ giữa chuyên chính vô

sản và quyền làm chủ của nhân dân; Nghị quyết Hội nghị Trung ươnglần thứ 22 về khôi phục phát triển kinh tế miền Bắc như vậy, từ sauĐại hội III, những vấn đề lý luận về xây dựng chủ nghĩa xã hội từngbước được Đảng ta bổ sung phát triển phù hợp với thực tiễn xây dựngchủ nghĩa xã hội, trong hoàn cảnh chiến tranh của miền Bắc Đây làyếu tố quyết định tạo nên thắng lợi của sự nghiệp xây dựng miền Bắc

xã hội chủ nghĩa - hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn miền Nam thắng

Mỹ, hoàn thành sự nghiệp thống nhất nước nhà (1975)

Năm 1976, Đại hội IV của Đảng đã phát triển một bước quantrọng đường lối do Đại hội lần thứ III (9/1960) đề ra đường lối xâydựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước Đó là đường lối: “Nắmvững chuyên chính vô sản, phát huy quyền làm chủ tập thể của nhândân lao động, tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng: cách mạngquan hệ sản xuất, cách mạng khoa học- kỹ thuật, cách mạng tư tưởng

và văn hoá, trong đó cách mạng khoa học - kỹ thuật là then chốt; đẩymạnh công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của cảthời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng chế độ làm chủ tậpthể xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, xâydựng nền văn hoá mới, con người mới xã hội chủ nghĩa ”1

Tuy nhiên, trong việc thiết kế mô hình cụ thể và tổ chức chỉ đạothực hiện chúng ta đã phạm phải một số sai lầm khuyết điểm Đó lànhững sai lầm về chủ trương chính sách lớn, về chỉ đạo chiến lược

1 ĐCSVN - Báo cáo Chính trị BCHTU tại ĐHĐBTQ lần thứ IV, Nxb Sự thật, H 1977, tr 67.

và tổ chức thực hiện Điều này đã được Đại hội VI của Đảng (12 1986) phân tích nguyên nhân sâu xa của những sai lầm đó là bệnhchủ quan, duy ý chí, lối suy nghĩ và hành động giản đơn, nóng vội,không tôn trọng quy luật khách quan, nhận thức về chủ nghĩa xã hộikhông đúng với thực tế Việt Nam

-Đến Đại hội V của Đảng (3/1982), quan niệm về con đường đilên chủ nghĩa xã hội của Đảng có sự phát triển Đồng thời, với việcxác định đúng hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam: xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội và sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vữngchắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; hai nhiệm vụ chiến lược đó

có quan hệ mật thiết với nhau Đại hội V có nhận thức mới về sự phân

kỳ của thời kỳ quá độ thấy được tính khó khăn, phức tạp, lâu dài củathời kỳ quá độ; do vậy, phải trải qua nhiều chặng đường kế tiếp nhau,

mà chúng ta còn đang ở chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ Bởivậy, Đại hội xác định đường lối công nghiệp hoá, phải ưu tiên phát triểnnông nghiệp, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu Song Đại hội V, vẫnchưa thấy được sự cần thiết duy trì nền kinh tế nhiều thành phần trongsuốt thời kỳ quá độ chưa có những chính sách, giải pháp cụ thể, để pháttriển nền kinh tế Những hạn chế đó là một trong nguyên nhân củanhững khó khăn mà đất nước phải vượt qua sau Đại hội

Nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa

xã hội ở Việt Nam ngày càng được sâu sắc, đầy đủ và rõ hơn trongcông cuộc đổi mới xây dựng đất nước của Đảng

Vào đầu những năm 80 của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội thếgiới lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng Trong khi chủ nghĩa tưbản thế giới tích cực điều chỉnh và tranh thủ được thành tựu khoahọc, công nghệ đã phát triển khá nhanh về kinh tế Trước tình hình

đó, các Đảng Cộng sản ở hầu hết các nước xã hội chủ nghĩa đã ýthức được yêu cầu phải cải tổ, cải cách, đổi mới Song, do có nhữngsai lầm trong xác định đường lối cải tổ, cải cách, những hạn chếtrong lãnh đạo chỉ đạo, cùng với sự tiến công ngày càng điên cuồngcủa chủ nghĩa đế quốc đã đưa nhiều Đảng cộng sản mắc phải nhữngsai lầm nghiêm trọng như, hoang mang, hoài nghi mất niềm tin dẫnđến xa rời, phủ nhận chủ nghĩa xã hội, từ bỏ con đường xã hội chủnghĩa, đi theo chủ nghĩa tư bản hoặc theo chủ nghĩa xã hội dân chủ

mà thực chất, cũng là theo chủ nghĩa tư bản, chấp nhận đa nguyên,chính trị, đa Đảng đối lập kết quả là làm cho toàn bộ các nước xãhội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ vào cuối những năm

Đại hội VI đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước nhằmnhận thức đúng hơn và thực hiện hiệu quả hơn công cuộc xây dựng chủ

nghĩa xã hội.Đại hội đã đưa ra những nhận thức mới về cơ cấu kinh tế,

về công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa trong chặng đường đầu tiên; thừanhận sự tồn tại khách quan của sản xuất hàng hoá và thị trường (tuy vẫnquan niệm có hai thị trường là: thị trường có tổ chức và thị trường tự do,nên chủ trương thực hiện thị trường có tổ chức); thực hiện đổi mới cơchế quản lý kinh tế theo hướng hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa;phê phán triệt để cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Đại hội chủ trươngphát triển nền kinh tế nhiều thành phần với những hình thức kinh doanhphù hợp; coi trọng việc kết hợp các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội; cónhận thức mới, có bước đột phá rất quan trọng về đổi mới chính sách xãhội và thực hiện chính sách xã hội, coi chính sách xã hội là chính sáchđộc lập, chính sách vì con người, chăm lo toàn diện và phát huy nhân tốcon người, chính sách xã hội phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội;đổi mới một bước về chiến lược quốc phòng - an ninh đất nước Đại hội

VI là một cột mốc đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nhận thứccủa Đảng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ởnước ta

Sau Đại hội VI là thời kỳ Đảng lãnh đạo nhân dân vượt quanhững khó khăn của tình hình thế giới và trong nước, kiên trì đẩymạnh, từng bước cụ thể hoá đường lối đổi mới của Đại hội VI đểtiếp tục thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn hếtsức quan trọng

Đại hội VII của Đảng họp vào tháng 6 - 1991, trong lúc tình hình thếgiới tiếp tục diễn biến phức tạp Lúc này chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước

Đông Âu đã bị sụp đổ và Liên Xô đã đi chệch hướng cải tổ, đang có nguy

cơ đi đến tan rã Trước tình hình đó tác động sâu sắc đến cán bộ, đảng viên

và nhân dân ta; đã có những biểu hiện dao động, thậm trí có người muốn “đicon đường khác” Các thế lực thù địch thì tập trung phản công quyết quyếtliệt vào các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, trong đó có Việt Nam Dựa trên

cơ sở đường lối đổi mới do Đại hội VI đề ra Đại hội đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000 Đại hội xác định công bố Cương lĩnh là yêu cầu khách quan, Cương lĩnh cùng các văn kiện

khác là nền tảng lý luận để tiếp tục đưa sự nghiệp đổi mới phát triển theocon đường xã hội chủ nghĩa Nội dung Cương lĩnh đề cập việc tổng kết quátrình lãnh đạo cách mạng và rút ra 5 bài học kinh nghiệm lớn của cách mạngViệt Nam Cương lĩnh khẳng định tính tất yếu và điều kiện đi lên chủ nghĩa

xã hội ở Việt Nam, xác định quan niệm đúng về chủ nghĩa xã hội và conđường lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, khẳng định hệ thống chính trị vàvai trò lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị

Thành công nhất là Cương lĩnh xác định đúng về chủ nghĩa xãhội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Cương lĩnhchỉ rõ: “xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xãhội: do nhân dân lao động làm chủ; có một nền kinh tế phát triểncao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các

tư liệu sản xuất chủ yếu; có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc; con người được giải phóng khỏi áp bức bóc lột, bất công,làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống tự do, ấm no,

hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân; các dân tộctrong nước bình đẳng giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ; có quan hệ hữunghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới”2.

Cương lĩnh năm 1991 của Đảng đã nêu lên những phươnghướng cơ bản của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước tagồm 7 điểm sau:

Xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của dân, do dân, vìdân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp tríthức làm nền tảng, do Đảng Cộng sản lãnh đạo Thực hiện đầy đủ quyềndân chủ của nhân dân, giữ nghiêm kỹ thuật cương xã hội, chuyên chính vớimọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và của nhân dân

Phát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hoá đất nước theo hướnghiện đại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụtrung tâm nhằm từng bước xây dựng cơ sơ vật chất - kỹ thuật của chủnghĩa xã hội, không ngừng nâng cao năng suất và cải thiện đời sốngnhân dân

Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và vănhoá làm cho thế giới quan Mác - lênin và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhgiữ vị trí chỉ đạo trong đời sống tinh thần xã hội Kế thừa và phát huynhững truyền thống tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu tinhhoa văn hoá nhân loại

2 ĐCSVN, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong TKQĐ lên CNXH, Nxb CTQG, H 1991, tr 7

Thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, củng cố và mở rộng Mặttrận dân tộc thống nhất, tập hợp mọi lực lượng phấn dấu vì sự nghiệp dângiàu nước mạnh

Xây dựng xã hội chủ nghĩa và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiếnlược của cách mạng Việt Nam

Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổchức ngang tầm với đòi hỏi của cách mạng

Tiếp tục đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cần phải chú trọng bảo vệ cải thiệnmôi trường sinh thái, thực hiện kế hoạch hoá gia đình

Bảy điểm trong các phương hướng nêu trên chính là những nhiệm vụlớn phải giải quyết trong thời kỳ quá độ, là nội dung của con đường đi lênchủ nghĩa xã hội ở nước ta

Các đặc trưng và phương hướng chỉ đạo quá trình xây dựng chủ nghĩa

xã hội trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội trong Cương lĩnh đã tạonên một mô hình chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Mô hình đó là sự thốngnhất giữa tính phổ biến và tính đặc thù ở Việt Nam Do vậy, chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam là một mô hình cụ thể mang “bản sắc Việt Nam” Đây là sựkhẳng định có ý nghĩa hết sức lớn lao đối với quá trình phát triển của cáchmạng Việt Nam cả hiện tại và lâu dài Sau đó các nghị quyết của Ban Chấphành Trung ương và Bộ chính trị tiếp tục bổ sung, phát triển và cụ thể hoá

các quan điểm, phương hướng cơ bản nêu trong Cương lĩnh và Chiến lược.

Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ của Đảng, khoá VII (1/1994) đã

đề ra những biện pháp đẩy mạnh thực hiện công cuộc đổi mới, đồng thời chỉ

ra 4 nguy cơ lớn đối với cách mạng nước ta đó là: nguy cơ tụt hậu xa hơn vềkinh tế; nguy cơ đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa; nạn tham nhũng, tệ quanliêu; âm mưu hành động “Diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch.Đại hội lần thứ VIII của Đảng (6/1996), trên cơ sở phân tích,đánh giá tình hình đã rút ra kết luận: nước ta đã ra khỏi khủnghoảng kinh tế - xã hội, cơ bản hoàn thành nhiệm vụ của chặngđường đầu tiên của thời kỳ quá độ, đất nước chuyển sang thời kỳmới - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Đạihội VIII của Đảng đưa ra kết luận mới, rất quan trọng la: sản xuấthàng hóa không đối lập với chủ nghĩa xã hội, mà là thành tựu pháttriển của nền văn minh nhân loại, tồn tai khách quan, cần thiết chocông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và cả khi chủ nghĩa xã hội đãđược xây dựng Nhận thức mới này về chủ nghĩa xã hội và kinh tế

của chủ nghĩa xã hội là sự vượt lên nhận thức cũ, giáo điều trước đây

với sự kỳ thị, xem thường sản xuất hàng hoá, quy luật giá trị, quan

hệ thị trường, cơ chế thị trường Tuy nhiên, đến Đại hội VIII, vấn đềnền kinh tế của nước ta hiện nay và lâu dài, có gọi là kinh tế thịtrường không? vẫn chưa có câu trả lời xác định, chỉ đến Đại hội IX,với sự phát triển của thực tiễn, câu trả lời khẳng định mới xuất hiện

Đại hội VIII tiếp tục khẳng định tư tưởng của Cương lĩnh:

“Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được xácđịnh rõ hơn Xét trên tổng thể, việc hoạch định và thực hiện đường

lối đổi mới những năm qua về cơ bản là đúng đắn, đúng định hướng

xã hội chủ nghĩa”3

Như vậy là đến trước Đại hội IX của Đảng, nhận thức về chủnghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta theotinh thần đổi mới đã được xác lập và từng bước được bổ sung hoànthiện dần Đó là kết quả của cả một quá trình tìm tòi, thử nghiệm,suy tư, đấu tranh tư tưởng rất gian khổ, kết tinh trí tuệ và công sứccủa toàn Đảng, toàn dân ta trong nhiều thập kỷ Nó được rút ra từthực tiễn quá trình đổi mới thể hiện đậm nét ở các Nghị quyết củaĐại hội Đảng, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Đáng chú ý làNghị quyết Hội nghị Trung ương 6 (khoá IV) tháng 8 - 1979 vớinhững chủ trương làm cho sản xuất “bung ra”; Chỉ thị 100 ngày 13 -

1 - 1981 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khoá IV) về khoán sảnphẩm cuối cùng đến nhóm và người lao động trong các hợp tác xãnông nghiệp; các quyết định 25/CP, 26/CP của Thủ tướng chính phủnăm 1982 về nhiều nguồn cân đối và “Kế hoạch ba phần”; Nghịquyết Đại hội V (3 - 1982) với việc xác định lại thứ tự ưu tiên trongphát triển kinh tế, khẳng định nông nghiệp là mặt trận ưu tiên hàngđầu; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 (khoá V) tháng 6 - 1985, vềgiá, lương, tiền; Nghị quyết Đại hội VI (tháng 8 - 1986) về đổi mớitoàn diện đất nước; Cương lĩnh và Chiến lược được thông qua tạiĐại hội VII (tháng 6 - 1991); Chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá được xác định tại Đại hội VIII (tháng 6 n- 1996),.v.v

3 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb CTQG,

H, 1996, tr 68.

Tuy nhiên, cũng còn không ít vấn đề chưa đủ sáng tỏ, chưa kết luậnđược, thực tiễn đang còn vận động, có nhiều việc phải vừa làm vừarút kinh nghiệm cần tiếp tục tổng kết thực tiễn, bổ xung, làm sáng tỏthêm một số vấn đề, hoàn thiện thêm những nhận thức về conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

2 Đại hội IX và Đại hội X của Đảng bổ xung, làm sáng tỏ thêmnhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội

ở nước ta

Đại hội IX của Đảng diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa lịch sửtrọng đại loài người đã kết thúc thế kỷ XX và bước sang thế kỷXXI Nhân dân Việt Nam, đất nước Việt Nam đã đi qua một thế kỷđấu tranh gian nan, oanh liệt giành lại độc lập, tự do, thống nhất Tổquốc và bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội Thế kỷ XX là thế kỷcủa những thắng lợi vĩ đại có ý nghĩa lịch sử và thời đại của dân tộcViệt Nam Đó là thắng lợi vĩ đại của cuộc Cách mạng tháng Támnăm 1945 lập nên Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam á; đó

là thắng lợi vĩ đại của các cuộc kháng chiến thần thánh đánh thắngnhững tên thực dân, đế quốc hung hãn, giải phóng dân tộc, bảo vệvững chắc Tổ quốc Những thắng lợi to lớn của sự nghiệp xây dựngđất nước sau chiến tranh, của sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nướctheo định hướng xã hội chủ nghĩa trong những năm qua đã tạo ra thế

và lực mới cho cách mạng Việt Nam, tạo ra điều kiện tiền đề rấtquan trọng để dân tộc ta bước vào thời kỳ phát triển mới, thời kỳ

đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhằm xây dựng thành công

và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Bước vào thời kỳ mới, cách mạng nước ta vừa đứng trước thời

cơ vận hội lớn, vừa phải đối mặt với những nguy cơ, thách thức lớnkhông thể xem thường Nắm bắt cơ hội, tận dụng thời cơ, đẩy lùinguy cơ, vượt qua thách thức với tinh thần cách mạng tiến công đưacách mạng Việt Nam tiến lên mạnh mẽ, đó là vấn đề có ý nghĩasống còn đối với chúng ta trong thời kỳ mới Đại hội IX chỉ rõ: thựctiễn phong phú và những thành tựu thu được qua 15 năm đổi mới đãchứng minh tính đúng đắn của Cương lĩnh được thông qua tại Đạihội VII của Đảng, đồng thời giúp chúng ta nhận thức rõ hơn conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đại hội khẳng định:

“Cương lĩnh (năm 1991) là ngọn cờ chiến đấu vì thắng lợi của sựnghiệp xây dựng nước Việt Nam từng bước quá độ lên chủ nghĩa xãhội, định hướng cho mọi hoạt động của Đảng hiện nay và trongnhững thập kỷ tới Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đấtnước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”4

Sự khẳng định lại mục tiêu lý tưởng là rất cần thiết trong tình hìnhmới, khi đất nước cùng với nhân loại bước vào thế kỷ XXI, trên thếgiới có những diễn biến nhanh và phức tạp, đất nước đứng trước nhiềunguy cơ và thách thức mới Đảng ta đã nhiều lần chỉ rõ mục tiêu cao cả,thiêng liêng, bất di, bất dịch của nhân dân ta là xây dựng một nước Việt

4 Đảng Cộng sản Việt Nam,, Văn kiện Đại hội Đảng IX, Nxb CTQG, H 2001, tr 83.