GIÁO ÁN LỊCH SỬ 7 TIẾT 27 28 29 30

Khởi động GV: Cho HS chơi trò chơi lật ghép Câu 1: Ai là người sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử => Trần Nhân Tông Câu 2: Người lãnh đạo quân dân kháng chiến chống quân xâm lược Môn[r]

Ngày soạn: 23/11/2018

Tiết 27 Bài 14 - BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC

MÔNG-NGUYÊN (THẾ KỈ XIII) (TT)

IV – NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN

KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC

MÔNG -NGUYÊN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Biết được sức mạnh quân sự của quân Mông – Nguyên và quyết tâm xâm lược Đại Việt của chúng qua những tư liệu lịch sử cụ thể

- Nguyên nhân thắng lợi của ba lần KC chống quân xâm lược Mông – Nguyên dưới thời Trần

2 Kĩ năng

- Biết so sánh, phân tích, đánh giá các sự kiện LS

* Kĩ năng sống:

- Kĩ năng nhân thức, kĩ năng tư duy độc lập, kĩ năng hợp tác, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tư duy sáng tạo

3 Thái độ

- Bồi dưỡng, nâng cao cho HS lòng căm thù quân xâm lược, lòng yêu nước, niềm

tự hào và tự cường dân tộc, biết ơn các anh hùng

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ, tự học

- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- SGK, giáo án, tài liệu tham khảo, máy chiếu,

- Ảnh : Trần Quốc Tuấn

- Tác phẩm Hịch tướng sĩ

2 Học sinh

- SGK, vở ghi, chuẩn bị bài trước ở nhà

III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, vấn đáp, dạy học theo nhóm,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, chia nhóm,

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức(1p)

7A

2 Kiểm tra bài cũ(5p)

? Trình bày chiến thắng Bạch Đằng (1288)

3.Bài mới(35p)

* Giới thiệu bài mới: quân Mông –Nguyên là 1 đế chế hùng mạnh nhất châu Á

TK XIII, thế mà 3 lần sang XL nước ta đều bị thất bại Vậy nguyên nhân nào mà chúng ta đã thắng lợi? Chiến thắng này có ý nghĩa lịch sử ntn ? Đó là ND bài học (1p)

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC Hoạt động 1

- Thời gian: 20p

- Mục tiêu: Hiểu được nguyên nhân thắng lợi

của 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược

Mông – Nguyên

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm

thoại, vấn đáp, dạy học theo nhóm,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1

phút, chia nhóm,

GV: Nguyên nhân nào đưa đến thắng lợi của

cuộc k/c chống Nguyên – Mông?

HS: - Sự đoàn kết của toàn dân tộc: toàn dân

tham gia kháng chiến từ già đến trẻ, từ ngược đến

xuôi, từ triều đình đến dân binh nhờ vậy mà nhà

Trần thực hiện thành công lối đánh “lấy đoản binh

làm thắng trường trận” tránh thế giặc mạnh lúc

đầu, vừa đánh cản giặc vừa rút lui để bảo tòan lực

lượng, chờ thời cơ phản công, bắt địch đánh theo

lối đánh của ta, vì nhờ có dân ủng hộ, phối hợp

dựa vào dân để thực hiện đường lối k/c

- Sự chuẩn bị chu đáo, tích cực chủ động cho

kháng chiến

- Sự chỉ huy tài giỏi thao lược của Trần Quốc

1 Nguyên nhân thắng lợi

- Sự đoàn kết của toàn dân tộc: toàn dân tham gia kháng chiến, nội bộ triều đình đòan kết tích cực chủù động cho kháng chiến

- Sự chuẩn bị tích cực chủ động cho k/c

- Sự chỉ huy tài giỏi thao lược của Trần Quốc Tuấn

- Chủ trương chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo

Tuấn

- Sự chiếu đấu anh dũng quyết chiến của tòan

dân

- Chủ trương chiến lược, chiến thuật đúng đắn,

sáng tạo

GV: Hãy nêu một số dẫn chứng về tinh thần

đoàn kết dân tộc.

HS: - Theo lệnh triều đình, nhân dân Thăng

Long nhanh chóng thực hiện chủ trương “ Vườn

không nhà trống”.Trong lần thứ 2, các vị bô lão thể

hiện ý chí muôn dân quyết “đánh “ Quân sĩ thích

vào cánh tay 2 chữ “ Sát thát”

GV:Nêu những việc làm của nhà Trần chuẩn bị

cho 3 lần kháng chiến ?

HS: - Vua Trần thường về các địa phương tìm hiểu

cuộc sống của nhân dân

- Giải quyết những bất hoà trong nhà Trần, tạo

nên sự đoàn kết dân tộc

GV: TQT là anh hùng dân tộc, có nhiều công lớn

trong 3 lần k/c chống Nguyên

GV: Trình bày đóng góp của TQT trong cuộc

k/c chống quân xâm lược Mông -Nguyên?

HS: - Nghĩ ra cách đánh độc đáo, sáng tạo, phù

hợp với hoàn cảnh từng giai đoạn

- Là tác giả của bài “ Hịch tướng sĩ”

GV Cách đánh sáng tạo của nhà Trần trong 3

lần kháng chiến?

HS: Kế hoạch “ vườn không nhà trống”.Tránh

2 Ý nghĩa lịch sử

chỗ mạnh, đánh chỗ yếu của kẻ thù Biết phát huy

lợi thế của quân ta, buộc địch phải theo Buộc địch

từ thế mạnh chuyển sang thế yếu, ta từ bị động

chuyển chủ động

GV tổng kết: Đó là những nguyên nhân cơ bản

dẫn đến thắng lợi của quân và dân ta trong ba lần

kháng chiến

Hoạt động 2

- Thời gian: 15p

- Mục tiêu: Hiểu được ý nghĩa lịch sử của 3

lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông

– Nguyên

- Hình thức tổ chức: dạy học theo lớp, dạy

học phân hóa,

- Phương pháp dạy học: nêu vấn đề, thuyết

trình, đàm thoại, vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi,

GV: Theo em, ba lần kháng chiến chống

quân Mông - Nguyên thắng lợi có ý nghĩa

lịch sử như thế nào ?

HS:

GV nhấn mạnh : Thắng lợi cũng góp phần

ngăn chặn những cuộc xâm lược và làm thất

bại mưu đồ thôn tính những miền đất còn lại

ở châu Á của Hốt Tất Liệt

GV: Em học được bài học lịch sử gì từ ba

lần kháng chiến chống quân xâm lược

Mông-Nguyên ?

HS : Dùng mưu trí để đánh giặc, lấy đoàn kết

toàn dân để đánh giặc…

- Thắng lợi đã đập tan tham vọng

và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Mông - Nguyên, bảo vệ được độc lập toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia của dân tộc

- Thể hiện sức mạnh của dân tộc, đánh bại mọi kẻ thù xâm lược (góp phần nâng cao lòng tự hào dân tộc, củng cố niềm tin cho nhân dân…)

- Góp phần xây dựng truyền thống dân tộc, xây đắp học thuyết quân sự Việt Nam

* Bài h c kinh nghi m: ọ ệ

- Đoàn kết toàn dân xây dựng và bảo

vệ tổ quốc, lấy dân làm gốc

GV nhấn mạnh về tinh thần đoàn kết của toàn

dân đã tạo nên sức mạnh tổng hợp -> thắng

lợi

GV liên hệ thực tế

4 Củng cố(3p)

- GV khái quát lại nội dung bài học

- Cho HS làm bài tập trắc nghiệm khách quan

+ Trần Quốc Tuấn đã có những đóng góp gì trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên ?

A Ông là người yêu nước thiết tha, căm thù giặc cao độ, thương nhân dân, quân lính hết lòng

B Viết “Hịch tường sĩ” để động viên tinh thần chiến đấu của quân đội

C Tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ

D Cho quân đóng cọc trên sông Bạch Đằng, bố trí các đạo quân mai phục, nhử địch sa bẫy

5 Hướng dẫn về nhà(1p)

- HS học bài cũ và trả lời các CH trong SGK /tr 68

- Xem trước bài “Sự phát triển kinh tế, văn hóa thời Trần”, chuẩn bị các CH :

+ Tình hình kinh tế, xã hội, nhà Trần sau chiến tranh như thế nào ?

+ Đời sống văn hóa thời Trần có đặc điểm gì nổi bật ?

+ Tình hình văn học thời Trần có nét gì phát triển hơn so với thời Lý ?

+ Thời Trần có những tiến bộ gì về giáo dục, khoa học-kĩ thuật ?

Hãy tìm hiểu về các công trình nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc thời Trần

- HS chuẩn bị tìm hiểu phần lịch sử địa phương: "Khu di tích lịch sử nhà Trần tại Đông Triều"

- GV chia lớp thành 3 nhóm, phân công nhiệm vụ từng nhóm:

+ Nhóm 1: Đền An Sinh, nơi thờ 8 vị vua nhà Trần

+ Nhóm 2: Lăng mộ các vua nhà Trần ở Đông Triều

+ Nhóm 3: Phật hoàng Trần Nhân Tông với Thiền phái Trúc Lâm

- HS: + Làm dưới hình thức powerpoint: tìm hiểu, sưu tập hình ảnh, làm bài thuyết trình

+ Các nhóm làm bài và gửi về hòm thư điện tử của giáo viên trước 2 ngày

- Giao nhiệm vụ cho lớp trưởng làm MC dẫn chương trình, tìm hiểu khái quát về khu di tích lịch sử nhà Trần tại Đông Triều

- GV chuẩn bị phiếu đánh giá kết quả nhóm và phiếu đánh giá cá nhân

- Chuẩn bị loa, mic, máy chiếu

Ngày soạn: 23/11/2018

Tiết 28,29,30

CHỦ ĐỀ

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, VĂN HÓA THỜI TRẦN

A Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học

Nêu được những nét nổi bật về sự phát triển kinh tế, văn hóa thời nhà Trần Tìm hiểu được những đặc điểm và nét đẹp của các di tích trong quần thể di tích nhà Trần tại Đông Triều

B Xây dựng nội dung chủ đề bài học

Gồm các bài:

- Tiết 28: Sự phát triển kinh tế, văn hóa thời Trần - I Sự phát triển kinh tế

- Tiết 29: Sự phát triển kinh tế, văn hóa thời Trần - I Sự phát triển văn hóa

- Tiết 30: Di tích nhà Trần

Sắp xếp lại thành 3 tiết: tiết 28, tiết 29, tiết 30

C Xác định mục tiêu bài học

Kiến thức

- Biết những nét chính về sự phát triển KT: nông nghiệp (đắp đê, khai hoang), thủ công nghiệp (hình thành các phương hội ở Thăng Long), thương nghiệp (hình thành nhiều chợ và trung tâm buôn bán)

- Đời sống văn hóa của nhân dân ta dưới thời Trần rất phong phú, đa dạng

- Một nền văn học phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc làm rạng rỡ cho nền văn hóa Đại Việt

- Giáo dục, khoa học kỷ thuật thời Trần đạt tới trình độ cao, nhiều công trình nghệ thuật tiêu biểu

Kỹ năng

- Nhận xét, đánh giá các thành tựu kinh tế

- So sánh sự phát triển giữa thời Lý và thời Trần

- Giúp học sinh làm quen với phương pháp so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử

- Giúp học sinh nhìn nhận sự phát triển về xã hội và văn hóa qua phương pháp so sánh với thời kỳ trước

- Phân tích, đánh giá những thành tựu văn hóa đặc sắc

* Kĩ năng sống:

- Kĩ năng nhân thức, kĩ năng tư duy độc lập, kĩ năng hợp tác, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tư duy sáng tạo

Thái độ

- Tự hào về nền văn hóa thời Trần.

- Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên, biết giữ gìn và phát huy nền văn hóa dân tộc

Định hướng góp phần hình thành các năng lực

- Năng lực xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng

- Năng lực so sánh, phân tích, khái quát hóa

- Năng lực nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử

- Năng lực vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra

- Năng lực thông qua sử dụng ngôn ngữ thể hiện chính kiến của mình

- Năng lực tự học

D Xác định và mô tả mức độ yêu cầu của mỗi loại câu hỏi/bài tập cốt lõi

có thể sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh trong dạy học

Nội dung

chủ đề

Mức độ nhận biết Mức độ thông

hiểu

Mức độ vận dụng

và vận dụng cao

Sự phát

triển kinh

tế văn hóa

thời Trần

- Biết những nét chính

về sự phát triển KT:

nông nghiệp (đắp đê, khai hoang), thủ công nghiệp (hình thành các phương hội ở Thăng Long), thương nghiệp (hình thành nhiều chợ

và trung tâm buôn bán)

- Biết được đời sống văn hóa của nhân dân ta dưới thời Trần rất phong phú,

đa dạng Một nền văn học phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc làm rạng rỡ cho nền văn hóa Đại Việt Giáo dục, khoa học kỷ thuật thời Trần đạt tới trình độ cao, nhiều công trình nghệ thuật tiêu biểu

- So sánh được sự phát triển của thời Trần và thời Lý

- Chỉ ra được nguyên nhân của

sự phát triển kinh

tế, văn hóa thời Trần

- Vận dụng giải quyết các bài tập

- Tìm hiểu được những nét đặc sắc

về di tích lịch sử nhà Trần tại Đông Triều

E Hệ thống câu hỏi và bài tập minh họa cho các cấp độ mô tả

F Tiến trình dạy học, giáo dục

I CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- Sgk, giáo án, tài liệu tham khảo,

- Tranh ảnh đồ gốm thời Trần

- Tranh ảnh chụp về các công trình nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, đồ gốm tráng men thời Trần để minh họa

- Chuẩn bị loa, mic, máy chiếu,

2 Học sinh

- Sgk, vở ghi, vở bài tập, tìm hiểu về kinh tế, văn hóa, xã hội các quốc gia cổ đại

II PHƯƠNG PHÁP/KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, vấn đáp, dạy học nhóm, trực quan,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, chia nhóm, trình bày 1 phút, giao nhiệm vụ,

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Tiết 1

1 Ổn định tổ chức(1p)

7A

7B

2 Kiểm tra bài cũ(5p)

a Trình bày những nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên thế kỉ XIII?

b Em hãy nêu một số dẫn chứng để thấy các tầng lớp nhân dân thời Trần đều tham gia kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên

3 Bài mới(35p)

Thời

gian HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC

5p

Hoạt động 1 Khởi động

GV: Cho HS chơi trò chơi lật ghép

Câu 1: Ai là người sáng lập ra Thiền phái

Trúc Lâm Yên Tử => Trần Nhân Tông

Câu 2: Người lãnh đạo quân dân kháng chiến

chống quân xâm lược Mông-Nguyên giành

thắng lợi=>Trần Quốc Tuấn

Câu 3: Nhà sử học đầu tiên của nước ta là

ai=> Lê Văn Hưu

Câu 4: Tác phẩm đánh dấu bước phát triển

về lí luận quân sự của Đại Việt là tác phẩm

nào=> Binh thư yếu lược

GVKL: Những nội dung trên có liên quan đế

nội dung của chủ đề bài học hôm nay đó là

sự phát triển kinh tế và văn hóa thời Trần

20p Hoạt động 2 Hình thành kiến thức

Nội dung 1: Tình hình kinh tế sau chiến 1 Tình hình kinh tế sau

- Thời gian: 20p

- Mục tiêu: Trình bày được những nét chính

về sự phát triển kinh tế thời Trần

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm

thoại, vấn đáp, dạy học nhóm, trực quan,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, chia nhóm,

trình bày 1 phút, giao nhiệm vụ,

GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm (5 phút)

GV : Sau chiến tranh, nhà Trần đã thực

hiện các chính sách gì để phát triển nông

nghiệp ?

GV : So sánh với thời Lý, ruộng đất tư dưới

thời Trần có gì khác ?

GV : Tại sao ruộng đất tư dưới thời Trần

lại phát triển nhanh ?

GV : Em có nhận xét gì về tình hình nông

nghiệp của Đại Việt sau chiến tranh ?

HS tiến hành thảo luận đại diện trình bày

trước lớp Các nhóm nhận xét và bổ sung

cho nhau

GV nhận xét -> chốt kiến thức

GV hình thành các khái niệm

- HS đọc bảng tra cứu thuật ngữ “Điền

trang” tr151

- HS đọc bảng tra cứu thuật ngữ “ thái ấp”

tr154

- GV giải thích thuật ngữ “vương hầu” : từ

chỉ chung các tầng lớp quý tộc cấp cao thời

PK

- GV giải thích thuật ngữ “ quý tộc” : hạng

người tách khỏi lao động trở thành kẻ thống

trị trong XH, dựa vào của cải bóc lột ND lao

động

GV: Thủ công nghiệp thời Trần do ai trực

tiếp quản lí ? Em có nhận xét gì về tình

hình TCN thời Trần ?

GV tổ chức cho HS quan sát H.35 và H.36/

Tr.69 so sánh với H.23/ tr.45 SGK rồi nhân

xét  Trình độ kĩ thuật ngày càng tinh xảo

chiến tranh

a Nông nghiệp

- Công cuộc khai khẩn đất hoang, thành lập làng, xã được mở rộng, đê điều được củng cố

- Các vương hầu, quý tộc chiêu tập dân nghèo đi khai hoang lập điền trang

- Nhà Trần ban thái ấp cho quý tộc

→ Nông nghiệp được phục hồi và phát triển nhanh chóng

- Ruộng đất tư hữu ngày càng nhiều

b.Thủ công nghiệp

- Thủ công nghiệp do nhà nước trực tiếp quản lí rất phát triển và mở rộng , gồm nhiều ngành nghề khác nhau : làm đồ gốm

HS chú ý quan sát và so sánh đối chiếu

GV: Em có nhận xét gì về trình độ kĩ thuật

thời Trần so với thời Lý ?

HS so sánh và liên hệ thực tiễn

GV: Thương nghiệp thời Trần sau chiến

tranh ntn?

HS

GV: Tình hình thương nghiệp thời Trần

sau chiến tranh có gì mới?

GV: Em hãy liên hệ sự phát triển kinh tế

với công cuộc xây dựng đất nước hiện nay

của nhân dân ta ?

HS liên hệ thực tiễn

tráng men, dệt vải, chế tạo

vũ khí…

- Thủ công nghiệp trong nhân dân rất phổ biến và phát triển

- Một số thợ thủ công cùng nghệ tụ họp lại lập thành các làng nghề, phường nghề

- Các sản phẩm làm ra ngày càng nhiểu, trình độ ngày càng cao

c Thương nghiệp

+ Buôn bán trong & ngoài nước phát triển

+ Nhiều trung tâm kinh tế được mở rộng : Thăng Long, Vân Đồn

14p Nội dung 2: Tình xã hội sau chiến tranh

- Thời gian: 10p

- Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm của các

giai cấp tầng lớp trong xã hội thời Trần

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm

thoại, vấn đáp, dạy học nhóm, trực quan,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, chia nhóm,

trình bày 1 phút, giao nhiệm vụ,

- GV: Sau chiến tranh, xã hội nhà Trần có

những tần lớp nào?

- HS:

GV: Tầng lớp địa chủ làm giàu bằng cách

nào?

GV: Nông dân bị bóc lột ntn? Vị trí của họ

trong XH?

GV: Tầng lớp thợ thủ công, thương nhân

có số lượng ntn trong dân cư?

HS:

GV: Nông nô, nô tì có vị trí ntn trong xã

2 Tình xã hội sau chiến tranh

- Vương hầu, quý tộc Trần:

- Có nhiều ruộng đất

- Có nhiều đặc quyền, đặc lợi

- Tầng lớp địa chủ có nhiều

ruộng đất tư cho nông dân cày

để thu tô

- Nông dân là tầng lớp bị