GVKL: Điểm mới thời Hoà Bình - Bắc Sơn: Người nguyên thuỷ biết cải tiến công cụ -> năng suất tăng lên; nghề nông nguyên thủy gồm 2 ngành chính là trồng trọt và chăn nuôi; họ sống trong h[r]
Trang 1Ngày soạn :………
Tiết 9 Bài 9 - ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI NGUYÊN THUỶ
TRÊN ĐẤT NƯỚC TA
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
Giúp học sinh :
- Hiểu được ý nghĩa quan trọng của những đổi mới trong đời sống vật chất của người nguyên thuỷ thời Hoà Bình- Bắc Sơn
- Ghi nhận tổ chức xã hội đầu tiên của người nguyên thuỷ và ý thức nâng cao đời sống tinh thần của họ
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng nhận xét, so sánh
3 Thái độ
- Bồi dưỡng cho Hs ý thức về lao động và tinh thần cộng đồng
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự chủ, tự học; giao tiếp hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
+ Sách giáo khoa, giáo án, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, máy chiếu,…
+Tranh ảnh, hiện vật phục chế, máy chiếu,
2 Học sinh
- Sgk, vở ghi, chuẩn bị bài ở nhà…
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận, …
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức(1p)
6A
6B
6C
2 Kiểm tra bài cũ(5p)
Câu hỏi: Nêu các giai đoạn phát triển của người nguyên thuỷ trên đất nước ta?
3 Bài mới
Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta trải qua giai đoạn: người tối cổ, người tinh khôn (giai đoạn đầu và giai đoạn phát triển) Ở mỗi giai đoạn đều được đánh dấu bởi việc chế tác công cụ sản xuất của người nguyên thuỷ Ngoài việc chế tác
Trang 2công cụ đẻ nâng cao đời sống vật chất , người nguyên thuỷ còn chú ý đến đời sống tinh thần Ở thời Bắc Sơn, Hoà Bình, Hạ Long đời sống tinh thần vật chất của họ như thế nào Chúng ta tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động 1
- Thời gian: 18p
- Mục tiêu: Tìm hiểu được quá trình cải tiến
về công cụ lao động của người nguyên thủy
qua các thời kì
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi,trình bày 1
phút,
HS : Đọc đoạn1, SGK 27; xem hình 25
-SGK
GV: Trong quá trình sinh sống, người
nguyên thủy làm gì để nâng cao năng suất
lao động?
GV: Công cụ chủ yếu làm bằng gì? Em hãy
chỉ ra sự cải tiến đó.
HS: ( Ghè đẽo thô sơ-> mài mỏng-> sắc
hơn-> đẹp hơn.)
GV: Công cụ ban đầu của người Sơn Vi (đồ
đã cũ) được chế tác như thế nào?
HS: con người đã biết ghè đẽo các hòn cuội
thành rìu
GV: Đến thời Hòa Bình - Bắc Sơn (đồ đá
giữa và đồ đá mới), người nguyên thủy Việt
Nam chế tác công cụ lao động ntn?
HS: họ biết mài, chế tác nhiều loại công cụ
bằng đá khác nhau: rìu , bôn, chày
GV: Phát minh quan trọng nhất của người
tối nguyên thủy giai đoạn này là gì?
HS: làm đồ gốm
GV: Việc làm đồ gốm có gì khác so với việc
làm công cụ bằng đá?
HS : Công cụ bằng đá thì ghè đẽo đơn giản,
Làm đồ gốm: đất-> nặn-> nung => Chứng tỏ
công cụ sản xuất được cải tiến Đời sống của
1 Đời sống vật chất
- Người tinh khôn luôn tìm cách cải tiến và đạt được những bước tiến
về chế tác công cụ lao động
+ Thời Vi Sơn: con người đã biết ghè đẽo các hòn cuội thành rìu
+ Thời Hoà Bình, Bắc Sơn: họ biết mài, chế tác nhiều loại công cụ bằng đá khác nhau: rìu , bôn, chày
+ Họ biết dùng tre, gỗ, xương, sừng làm công cụ đặc biệt là biết làm đồ gốm, biết trồng trọt, chăn nuôi
Trang 3người nguyên thuỷ được nâng cao hơn…
GV: Những điểm mới về công cụ sản xuất
của thời Hoà Bình, Bắc Sơn là gì ?
HS: Đồ đá tinh xảo hơn
HS: Đọc đoạn tt (tr 28)
GV: Ý nghĩa của việc trồng trọt, chăn
nuôi ?
GVKL: Điểm mới thời Hoà Bình - Bắc Sơn:
Người nguyên thuỷ biết cải tiến công cụ ->
năng suất tăng lên; nghề nông nguyên thủy
gồm 2 ngành chính là trồng trọt và chăn
nuôi; họ sống trong hang động và các túp lều
bằng cỏ hoặc lá cây=> cuộc sống ổn định
hơn.
………
………
Hoạt động 2
- Thời gian: 7p
- Mục tiêu: Tìm hiểu được hình thức tổ chức
xã hội của người nguyên thủy
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
HS: Đọc phần 2- SGK tr 28
GV: Người nguyên thủy Hòa Bình - Bắc
Sơn sống như thế nào ?
HS: sống thành từng nhóm nhỏ…
GV: Cơ sở nào giúp ta khẳng định như
vậy?
HS: Hang động có lớp vỏ sò dày 3-> 4 m
GV: Quan hệ XH của người Hòa Bình
-Bắc Sơn như thế nào ?
GV: Chế độ thị tộc mẫu hệ là tổ chức xã hội
đầu tiên của loài người, lúc đó vị trí của
người phụ nữ trong xã hội và gia đình (thị
=> Con người tự tạo ra lương thực, thức ăn cần thiết, ít phụ thuộc vào thiên nhiên Cuộc sống ổn định hơn
2 Tổ chức xã hội
- Người tinh khôn sống thành từng nhóm nhỏ ở trong hang động, những vùng thuận tiện, định cư lâu dài ở một nơi như Hòa Bình- Bắc Sơn
- Do công cụ sản xuất tiến bộ, Sản xuất phát triển, đời sống được nâng cao Quan hệ xã hội được hình thành, đó là quan hệ huyết thống (cùng chung một dòng máu, có họ hàng với nhau) tôn người mẹ lớn tuổi nhất làm chủ => gọi là chế độ
Trang 4tộc) rất quan trọng (kinh tế hái lượm và săn
bắn, cuộc sống phụ thuộc nhiều vào người
phụ nữ) Trong thị tộc có người đứng đầu để
lo việc làm ăn, đó là người mẹ lớn tuổi nhất
Lịch sử gọi đó là thời kỳ thị tộc mẫu hệ
GV sơ kết: Thời Hoà Bình, Bắc Sơn người
nguyên thuỷ sống thành từng nhóm (cùng
huyết thống) ở một nơi ổn định, tôn vinh
người mẹ lớn tuổi nhất làm chủ Đó là thời kỳ
thị tộc mẫu hệ.
………
………
Hoạt động 3
- Thời gian: 10p
- Mục tiêu: Tìm hiểu được bước tiến đáng kể
của loài người trong đời sống tinh thần
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
HS: Đọc phần 3 SGK, quan sát tranh và H
26
GV: Đây là những vòng tai, khuyên tai bằng
đá, dùng để trang sức
GV: Ngoài lao động sản xuất, người Hòa
Bình - Bắc Sơn còn biết làm gì ?
HS: sử dụng đồ trang sức, vẽ hình…
GV: Theo em, sự xuất hiện của những đồ
trang sức đó có ý nghĩa gì?
HS: con người không chỉ quan tâm tới đời
soonga vật chất mà còn quan tâm tới đời sống
tinh thần của mình
HS: Quan sát H 27
GV: Miêu tả, hình đó nói lên điều gì ?
HS: Quan hệ thị tộc (mẹ con, anh em ngày
càng gắn bó hơn)
GV: Việc chôn lưỡi cuốc (công cụ) theo
người chết có ý nghĩa gì ?
HS: Người nguyên thuỷ Hoà Bình, Bắc Sơn
thị tộc mẫu hệ.
3 Đời sống tinh thần
- Người tối cổ biết làm và sử dụng
đồ trang sức Biết vẽ lên vách hang động những hình mô tả cuộc sống tinh thần của mình
- Hình thành một số phong tục tập quán chôn người chết kèm theo công cụ lao động (Lưỡi cuốc đá)
=> Bước tiến đáng kể trong sự phát triển của loài người
Trang 5quan niệm rằng, người chết sang thế giới bên
kia vẫn phải lao động, đã có sự phân biệt giàu
nghèo
GV sơ kết: Đời sống vật chất , tinh thần của
người nguyên thuỷ Hoà Bình, Bắc Sơn phong
phú hơn, xã hội đã có sự phân biệt giàu
nghèo.
GVCC toàn bài: Cuộc sống của người
nguyên thuỷ Hoà Bình, Bắc Sơn, Hạ Long đã
khác nhiều nhờ trồng trọt, chăn nuôi, nên
cuộc sống ngày càng ổn định, cuộc sống
phong phú hơn (thị tộc mẫu hệ) tốt đẹp hơn
Đây là giai đoạn quan trọng mở đầu cho bước
tiếp theo sau vượt qua thời kỳ nguyên thuỷ
………
………
4 Củng cố(2p)
- Đời sống vật chất và đời sống tinh thần của người nguyên thuỷ được thể hiện như thế nào?
- Tổ chức xã hội của người nguyên thuỷ ra sao?
5 Hướng dẫn về nhà(2p)
- Học và nắm vững nội dung bài
- Chuẩn bị bài 10: “NHỮNG CHUYỂN BIẾN TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ” + Sự cải tiến của công cụ sản xuất
+ Sự ra đời và ý nghĩa của thuật luyện kim và nghề nông trồng lúa nước
