* Tính chất trung gian: Tính chất ôn hòa của khí hậu: Không quá nóng và mưa nhiều như đới nóng, cũng không quá lạnh và ít mưa như đới lạnh Chịu tác động của cả các khối khí đới nóng [r]
Trang 1Ngày soạn: 05 / 10/ 2018
Chương II : MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ, HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HOÀ
Tiết 13 Bài 13 MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Trình bày được 2 đặc điểm cơ bản của môi trường đới ôn hoà
- Tính chất thất thường của thời tiết do vị trí trung gian, tính đa dạng thể hiện ở sự thay đổi của thiên nhiên theo thời gian và không gian
- Hiểu và phân biệt được sự khác biệt của các kiểu khí hậu của đới ôn hoà qua biểu
đồ Ảnh hưởng của khí hậu (nhiệt độ, lượng mưa) đối với sự phân bố các kiểu môi trường
2 Kĩ năng
- Đọc và phân tích bản đồ , biểu đồ
- Nhận biết các kiểu khí hậu qua biểu đồ, tranh ảnh
3 Thái độ
- Học sinh có ý thức tìm hiểu môi trường
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tính toán, hợp tác, giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Sử dụng bản đồ, sử dụng tranh ảnh, trình bày 1 phút
II CHUẨN BỊ
Giáo viên: Lược đồ các môi trường địa lí, biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa
- SGK địa lí lớp 7
- Máy chiếu
Học sinh: Xem lại kiến thức những bài đã học
III PHƯƠNG PHẤP KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp: Giải quyết vấn đề,đàm thoại, gợi mở, thảo luận nhóm, khai thác bản đồ
- Kĩ thuật: Động não, chia nhóm, đặt câu hỏi.
IV.HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1.Ổn định lớp (1’)
Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới : Giới thiệu : đới ôn hoà chiếm ½ diện tích đất nổi trên Trái Đất, trải
dài từ chí tuyến đến vòng cực Với vị trí trung gian, môi trường đới ôn hoà có những nét khác biệt với môi trường khác và hết sức đa dạng Vậy bài học hôm nay giúp các em hiểu được những điều đó
Trang 2Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí, khí hậu đới ôn hòa
* Mục tiêu:- Hs phát biểu được vị trí môi trường đới ôn hòa; mô tả được đặc
điểm khí hậu môi trường đới ôn hòa ( tính chất trung gian và tính chất thất thường)
và giải thích nguyên nhân ( những nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu đới ôn hòa)
- Rèn kĩ năng đọc phân tích bảng số liệu và biểu đồ
* Thời gian : 15 phút.
* Phương pháp: Đàm thoại, gợi mở, khai thác bản đồ, thảo luận nhóm (cặp).
* Kĩ thuật: Động não, trình bày 1 phút, chia nhóm, đọc tích cực, đặt câu hỏi.
GV: Treo lược đồ 13.1 và giới thiệu một số kí hiệu
như: Đường ranh giới giữa các đới Các môi
trường các em học ở phần sau
?Lên xác định vị trí Môi trường đới ôn hoà trên
lược đồ? So sánh diện tích phần đất nỗi của môi
trường đới ôn hoà ở hai bán cầu?
HS lên bảng xác định
Nằm ở giữa đới nóng và đới lạnh, từ 2 chí tuyến
đến 2 đường vòng cực
Phân bố ở cả hai bán cầu, nhiều nhất là Bắc
bán cầu
GV Chuyển ý: với vị trí trung gian giữa đới nóng
và đới ôn hoà có đặc điểm khí hậu như thế nào?
Tại sao có đặc điểm đó chúng ta sang phần b- khí
hậu.
* Bước 1 : HS căn cứ vào bảng số liệu trang 42
SGK.Tìm trên lược đồ hình 13.1 và bản đồ thế
giới các địa điểm Ac-khan-gen, Côn, TP HCM
- HS phân tích bảng số liệu để thấy tính chất trung
gian của khí hậu ôn hoà
(So sánh 3 nơi về vị trí, nhiệt độ, lượng mưa
=>Côn ở đới ôn hoà
* Bước 2 :
? Với vị trí đới ôn hoà chịu ảnh hưởng của loại gió
nào ?
(Gió Tây ôn đới)
- GV yêu cầu học sinh: Dựa vào các kí hiệu trên
bản đồ 13.1
? Cho biết những yếu tố nào gây biến động thời
tiết ở đới ôn hoà ?
+ Đợt khí lạnh , Đợt khí nóng, Gió Tây ôn
đới
- HS đọc thông tin trong sách giáo khoa tìm các
từ biểu hiện của thời tiết thất thường ở môi trường
đới ôn hòa
1 Khí hậu đới ôn hoà
* Vị trí nằm ở giữa đới nóng
và đến đới lạnh , từ 2 chí tuyến 2 đường vòng cực
* Khí hậu
- Khí hậu đới ôn hoà mang tính chất trung gian giữa đới nóng và đới lạnh
- Thời tiết đới ôn hoà thay đổi thất thường
Do: - Vị trí trung gian giữa hải dương và lục địa
- Vị trí trung gian
Trang 3Hoạt động của GV – HS Nội dung chính
- HS đọc tích cực
- GV giải thích thêm:
Đợt khí lạnh nhiệt độ xuống đột ngột
dưới 0oC gió mạnh, tuyết rơi
Đợt khí nóng: nhiệt độ tăng rất cao =>
rất khô dễ gây cháy.
Gió Tây ôn đới + các khối khí ấm, ẩm
vào đất liền làm biến động
* Bước 3 : Nêu ảnh hưởng của sự biến động thời
thiết đối với đời sống và sản xuất ở đới ôn hoà ?
? Xem 13.1 cho biết tại sao đới ôn hoà thời tiết
thất thường ? (Vị trí trung gian giữa lục địa và
đại dương ).
(Vị trí trung gian giữa đới nóng và lạnh ).
- Do khí hậu phức tạp và đa dạng => môi trường
có sự phân hoá
giữa đới nóng và đới lạnh
………
………
Hoạt động 2: Sự phân hoá của môi trường đới ôn hoà
* Mục tiêu: - Trình bàyđược tính đa dạng thể hiện ở sự thay đổi của thiên nhiên
theo thời gian và không gian
- Phân biệt được sự khác biệt của các kiểu khí hậu của đới ôn hoà qua biểu đồ Ảnh hưởng của khí hậu (nhiệt độ, lượng mưa ) đối với sự phân bố các kiểu môi trường
- Nhận biết các kiểu khí hậu qua biểu đồ, tranh ảnh
* Thời gian : 25 phút
* Phương pháp: Đàm thoại, gợi mở, khai thác bản đồ, biểu đồ, thảo luận nhóm.
* Kĩ thuật: Động não, hoàn tất một nhiệm vụ, chia nhóm, đọc tích cực
GV cho học sinh quan sát hình ảnh về cảnh
sắc bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông ở đới ôn hòa để
học sinh có thể nhận biết được môi trường thay đổi
như thế nào theo mùa
- Một vài học sinh mô tả, nhận xét trên bảng phụ
- HS hoàn tất một nhiệm vụ
(HS lên bảng điền tiếp nội dung GV đã gợi ý)
GV nhận xét, đưa bảng kiến thức
Thán
g
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Các
mùa
2 Sự phân hoá của môi trường đới ôn hoà
- Thiên nhiên đới ôn hoà thay đổi theo thời gian Một năm có 4 mùa : xuân, hạ, thu, đông
- Môi trường đới ôn hoà
Trang 4tiết
Cây
cỏ
? Nêu tên và xác định vị trí các kiểu môi trường ?
? Lục địa Á - Âu và Bắc Mỹ từ Tây - Đông, từ
Bắc xuống Nam có những kiểu môi trường nào ?
? Ảnh hưởng của dòng biển nóng, lạnh đối với khí
hậu như thế nào ?(Đới nóng: nhiệt độ cao, mưa
nhiều; dông lạnh: nhiệt độ thấp ít mưa)
- Thảo luận nhóm: 6 nhóm
Nhóm 1,2 phân tích biểu đồ thứ nhất
Nhóm 3,4 phân tích biểu đồ thứ hai
Nhóm 5,6 phân tích biểu đồ thứ ba
- Giáo viên phát phiếu học tập cho các nhóm
- Thời gian thảo luận 3 phút
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận
nhóm
- HS đọc biểu đồ khí hậu 48oB, 56oB, 41oB và điền
vào bảng sau :
Biểu đồ khí hậu
Nhiệt độ (oC)
Lượng
mưa (mm)
Tháng 1 Tháng 7 Tháng 1 Tháng 7 Biểu đồ 48oB ôn đới hải dương
6
16
133
2
Biểu đồ 56oB ôn đới lục
địa
10
19
thay đổi theo không gian:
Từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông
- Sự biến đổi của thiên nhiên theo không gian: từ rừng lá rộng, rừng lá kim, rừng hỗn giao, cây bụi gai
Trang 57
Biểu đồ 41oB Khí hậu ĐT.Hải
10
28
69
9
? GV gọi HS dựa vào 3 biểu đồ khí hậu cho biết
nhiệt độ và lượng mưa tháng thấp nhất và tháng
cao nhất ?
- Từ đó => đặc điểm của từng kiểu môi trường khí
hậu
- Quan sát H.13.2,13.3,13.4 và biểu đồ bên cạnh
Giải thích
? Tại sao môi trường ôn đới hải dương hình thành
rừng lá rộng? (mưa nhiều, nhiệt độ vào mùa
đông không lạnh lắm)
? Tại sao môi trường ôn đới lục địa có rừng lá kim
(lượng mưa ít, nhiệt độ vào mùa đông lạnh)
? Tại sao môi trường Địa trung hải rừng cây bụi
gai (lượng mưa ít, nhiệt độ luôn cao)
Đó là mối quan hệ giữa khí hậu (nhiệt độ, lượng
mưa) và sự phát triển của thực vật
So sánh rừng lá rộng ôn đới hải dương và rừng đới
nóng
……… ………
………
4 Củng cố (3’)
1 Tính chất trung gian và thất thường của thời tiết ở đới ôn hòa được thể hiện như thế nào ?
*) Tính chất trung gian:
Tính chất ôn hòa của khí hậu: Không quá nóng và mưa nhiều như đới nóng, cũng không quá lạnh và ít mưa như đới lạnh
Chịu tác động của cả các khối khí đới nóng lẫn các khối khí ở đới lạnh
Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi tùy thuộc vào vị trí gần biển hay xa biển,
vị trí gần cực hay gần chí tuyến
Nguyên nhân: Do vị trí trung gian giữa đới nóng và đới lạnh
*) Tính chất thất thường:
Thời tiết có thể nóng lên hay lạnh di đột ngột từ 100C - 150C trong vaì giờ khi cáo đợt không khí nóng từ chí tuyến tràn lên hay có đợt không khí lạnh tư cực tràn xuống
Thời tiết thay đổi nhanh chóng, khi có gió Tây mang không khí ẩm từ đại dương thổi vào đất liền
Trang 62 Trình bày sự phân hoá của môi trường đới ôn hoà theo thời gian và không gian?
- Sự phân hóa theo thời gian thể hiện ở 4 mùa rõ rệt trong năm
- Sự phân hóa theo không gian thể hiện ở sự thay đổi cảnh quan, thảm thực vật, khí hậu từ đông sang tây, từ bắc xuống nam, từ khí hậu ôn đới hải dương sang ôn dới lục địa hay địa trung hải
5 Hướng dẫn về nhà (2’)
- Ở bài này cần chú ý về đọc và làm bài tập ở bài 13
- Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi in nhiêng trong bài 14 lưu ý:
+ Ở đới ôn hoà đất nông nghiệp được sử dụng hợp lí như thế nào?
+ Có mấy hình thức tổ chức sản xuất chính trong nông nghiệp ở đới ôn hoà? + Tại sao có thể nói vấn đề sử dụng đất nông nghiệp ở đới ôn hoà tương đối hợp lí?
+ Ở đới ôn hoà người ta đã khắc phục những bất lợi do thời tiết, khí hậu gây
ra cho nông nghiệp như thế nào?
Trang 7Ngầy soạn: 06 / 10/ 2018
Tiết 14 Bài 14 HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP
Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Trình bày được cách sử dụng đất đai nông nghiệp ở đới ôn hoà
- Phát biểu được nền nông nghiệp của đới ôn hoà đã tạo ra được một khối lượng lớn nông sản có chất lượng cao đáp ứng cho tiêu dùng, cho công nghiệp chế biến
và cho xuất khẩu, khắc phục những bất lợi về thời tiết, khí hậu gây ra cho nông nghiệp
- Trình bày hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chính: theo hộ gia đình và theo trang trại ở ôn hoà
- Nắm các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu ở đới ôn hoà và sự phân bố
Trang 82 Kĩ năng
- Củng cố kĩ năng phân tích thông tin từ ảnh địa lí
- Rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí
* Kĩ năng sống
- Tìm kiếm và xử lí thông tin từ bài viết, tranh ảnh về nền nông nghiệp và sự phân
bố các sản phẩm nông nghiệp ở đới ôn hòa
- Phân tích mối quan hệ giữ điều kiện tự nhiên và các sản phẩm nông nghiệp
- Phản hồi, lắng nghe tích cực
- Tự tin khi trình bày kết quả làm việc nhóm nhỏ
3 Thái độ
- Tôn trọng các thành quả học tập và lao động của những người xung quanh Tích cực, tự giác nêu cao tinh thần trách nhiệm trong học tập và rèn luyện để trở thành người lao động có trình độ khoa học kĩ thuật cao có ích cho đất nước
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
* Tích hợp giáo dục đạo đức : ( Mục 1- nền nông nghiệp tiên tiến)
TRÁCH NHIỆM, ĐOÀN KẾT, HỢP TÁC
- Tôn trọng các thành quả học tập và lao động của những người xung quanh Tích cực, tự giác nêu cao tinh thần trách nhiệm trong học tập và rèn luyện để trở thành
người lao động có trình độ khoa học kĩ thuật cao có ích cho đất nước
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tính toán, hợp tác, giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Sử dụng bản đồ, sử dụng tranh ảnh
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Tranh ảnh về sản xuất chuyên môn hoá cao( trồng trọt, chăn nuôi ) ở đới ôn hoà như ở Bắc Mĩ, Nam Mĩ, Ôtrâylia, Bắc Âu, Đông Âu…
- Bản đồ nông nghiệp ở Hoa Kì (để minh hoạ cho các vành đai nông nghiệp ) hoặc
vẽ phóng to bản đồ nông nghiệp Hoa Kì
- Tranh ảnh về sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà
- Máy chiếu
III PHƯƠNG PHẤP KĨ THUẬT DẠY HỌC
- PP: Giải quyết vấn đề, đàm thoại, gợi mở, thảo luận nhóm
- KT: Động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, KWL
IV HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Tại sao nói đới ôn hoà mang tính chất trung gian giữa đới nóng và đới lạnh ? Những nguyên nhân làm cho thời tiết khí hậu thay đổi thất thường?
3 Bài mới : Giới thiệu : nhìn chung, đới ôn hoà có nền nông nghiệp tiên
tiến Những khó khăn về thời tiết, khí hậu đã và đang khắc phục nhờ sự tiến bộ của khoa học - kĩ thuật, giúp cho nông nghiệp ở đây phát triển hơn ở đới nóng
Trang 9Hoạt động 1: Nền nông nghiệp tiên tiến
* Mục tiêu: - Trình bày được cách sử dụng đất đai nông nghiệp ở đới ôn hoà.
- Phát biểu được nền nông nghiệp của đới ôn hoà đã tạo ra được một khối lượng lớn nông sản có chất lượng cao đáp ứng cho tiêu dùng, cho công nghiệp chế biến và cho xuất khẩu, khắc phục những bất lợi về thời tiết, khí hậu gây ra cho nông nghiệp
- Trình bày hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chính: theo hộ gia đình và theo trang trại ở ôn hoà
- Tích cực, tự giác nêu cao tinh thần trách nhiệm trong học tập và rèn
luyện để trở thành người lao động có trình độ khoa học kĩ thuật cao có ích cho đất nước
* Thời gian : 25 phút
* Phương pháp: Đàm thoại, gợi mở, khai thác tranh ảnh, thảo luận nhóm.
* Kĩ thuật : Động não, chia nhóm, đọc tích cực, KWL
Bước 1: GV sử dụng kĩ thuật KWL
GV phát phiếu học tập yêu cầu học sinh trình bày
những vấn đề đã biết, chưa biết khi tìm hiểu về
nền nông nghiệp ở đới ôn hòa
- HS trình bày nội dung đã chuẩn bị ở nhà
- HS làm việc cá nhân
Những điều em đã biết (K)
Những đ
ều em chưa biết (W)
Những điều em đã học được
(L)
- GV có thể chuẩn bị một số câu hỏi định hướng
cho học sinh ở cột W
- Cột L sẽ được các em hoàn thành sau khi học
xong.( Các em có thể ghi thêm những điều hấp
dẫn, lí thú mà mình học được vào cột L)
HS xem hình 14.1; 14.2 và nội dung SGK,
? Đới ôn hòa có những hình thức tổ chức sản xuất
nông nghiệp nào?
Quan sát hình 14.1; 14.2 và nội dung SGK : Em
hãy so sánh sự giống và khác nhau giữa hai hình
thức sản xuất nông nghiệp trên?
HS:* Khác nhau:
Hộ gia đình Trang trại
- Qui mô nhỏ - Qui mô lớn
1 Nền nông nghiệp tiên tiến
- Có hai hình thức sản xuất:
- Hộ gia đình
- Trang trại
Trang 10Hoạt động của GV - HS Nội dung chính
- Trình độ cơ giới thấp - Trình độ cơ giới hoá
cao
* Giống nhau: Có trình độ sản xuất tiên tiến
? Tại sao để phát triển nông nghiệp ở đới ôn hòa,
con người phải khắc phục những khó khăn do thời
tiết gây ra?
- Làm ruộng ở đới ôn hoà gặp rất nhiều khó
khăn thời tiết biến động thất thường, khí hậu : ít
mưa, có mùa đông lạnh, có đợt khí nóng, có đợt
khí lạnh đột ngột …
Hoạt động nhóm (cặp) khi tìm hiểu về những cách
khắc phục khó khăn phát triển nông nghiệp và các
biện pháp khoa học kĩ thuật được sử dụng
? Cách khắc phục lượng mưa ít ở đới ôn hoà như
thế nào ? (XD hệ thống kênh mương, hệ thống
tưới tự động)
? Cách khắc phục do thời tiết thất thường(sương
gía, sương muối, mưa đá, đợt khí nóng, đợt khí
lạnh) ?
( các luống rau được che phủ bằng tấm nhựa
trong )
(bằng các hàng rào cây xanh trồng trên đông
ruộng)
(hệ thống tưới phun sương tự động có thể
phun cả hơi nước nóng khi cần thiết để chống
lạnh)
? Cách khắc phục những bất lợi do khí hậu có mùa
đông lạnh là gì ? (trồng cây trong nhà kính)
* Bước 3 : Qua quá trình sản xuất nông nghiệp ôn
hoà rút ra các đặc điểm sau:
- Để có nông sản chất lượng cao, phù hợp thị
trường cần tuyển chọn giống cây trồng và vật nuôi
- Để có một số lượng nông sản lớn cần tổ chức sản
xuất nông nghiệp qui mô lớn theo kiểu công
nghiệp
- Để có nông sản chất lượng cao và đồng đều, cần
phải chuyên môn hoá sản xuất từng nông sản
(cụ thể như : tạo giống bò nhiều sữa, giống hoa
hồng đen ở Hà Lan ; lợn nhiều nạc ít mỡ ở Tây
Âu ; cam nho không hạt ở Bắc Mĩ …)
- Các nước kinh tế phát triển ở đới ôn hoà có nền nông nghiệp sản xuất chuyên môn hoá với quy
mô lớn, được tổ chức chặt chẽ theo kiểu công nghiệp, ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học - kĩ thuật, nên tạo ra được một khối lượng nông sản lớn, chất lượng cao
……….………
………