- Hiểu được các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp với kĩ thuật lạc hậu của châu Phi đã có tác động xấu đến môi trường.. Kĩ năng - Đọc, phân tích lược đồ để hiểu rõ sự phân bố các ngàn[r]
Trang 1Ngày soạn: 07/ 12/ 2018
Tiết 31
ÔN TẬP THI HỌC KÌ I
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Phát biểu được những kiến thức về các thành phần nhân văn của môi trường, các môi trường địa lí: đới nóng, đới ôn hòa, hoang mạc, đới lạnh, vùng núi
2 Kĩ năng
- Quan sát, phân tích, so sánh thông qua biểu đồ, tranh ảnh
3 Thái độ
- Nâng cao ý thức tìm tòi, ham học hỏi, củng cố kiến thức về môi trường để tự giác thức hiện bảo vệ môi trường
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: tự học, sáng tạo, hợp tác giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: sử dụng bản đồ, sử dụng tranh ảnh
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
BGĐT
Đề cương ôn tập
2 Học sinh
- Sách giáo khoa
III PHƯƠNG PHÁP / KĨ THUẬT GIẢNG DẠY
Thảo luận, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mở…
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm ta nề nếp, vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Châu Phi có những kiểu môi trường nào ? Nêu đặc điểm từng kiểu môi trường
3 Bài mới
- Hoạt động 1 : ( 5 phút )
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
- Hoạt động 2 : ( 5 phút )
- Thảo luận 4 nhóm
- Hoạt động 3 : (25 phút )
- Hs trình bày – nhận xét
- Gv chuẩn kiến thức
1 Dân số tăng nhanh có ảnh hưởng như thế nào ? Làm thế nào để hạn chế sự gia tăng dân số ?
- Dân số tăng nhanh ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, sinh hoạt gia đình xã hội (vấn
đề ăn, mặc, học hành, việc làm …) là gánh nặng đối với các nước có nền kinh tế chậm phát triển
Trang 2- Cần phải thực hiện kế hoạch hóa gia đình, hạn chế sinh đẻ, áp dụng các chính sách dân số và phát triển kinh tế xã hội hợp lí
2 Cho biết vị trí đới nóng Đới nóng có những môi trường nào ?
- Đới nóng nằm giữa hai chí tuyến ( 300 Bắc đến 300 Nam )
- Gồm có bốn kiểu môi trường :
+ Môi trường xích đạo ẩm
+ Môi trường nhiệt đới
+ Môi trường nhiệt đới gió mùa
+ Môi trường hoang mạc
3 Vị trí môi trường xích đạo ẩm Đặc điểm khí hậu môi trường xích đạo ẩm
- Môi trường xích đạo ẩm nằm trong khoảng vĩ độ 50 Bắc đến 50 Nam
- Môi trường xích đạo ẩm có khí hậu nóng ẩm quanh năm, nhiệt độ trung bình trên
250 C, biên độ nhiệt rất nhỏ nhưng chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn
- Lượng mưa trung bình năm : 1500 – 2500 mm
- Độ ẩm trung bình rất cao trên 80 %
4 Vị trí môi trường nhiệt đới gió mùa Nêu đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa
- Môi trường nhiệt đới gió mùa ở hai khu vực: Nam Á và Đông Nam Á
- Khí hậu :
+ Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa
+ Thời tiết diễn biến thất thường
+ Nhịp điệu mùa có ảnh hưởng đến cảnh sắc thiên nhiên và con người trong môi trường nhiệt đới gió mùa
+ Cảnh sắc thiên nhiên nhiệt đới gió mùa biến đổi theo mùa, tùy thuộc vào lượng mưa và sự phân bố lượng mưa
5 Nguyên nhân làm cho hoang mạc ngày càng mở rộng Cho ví dụ cho thấy tác động của con người làm do hoang mạc mở rộng Biện pháp hạn chế sự mở rộng của hang mạc
- Nguyên nhân: Cát lấn, biến động khí hậu toàn cầu, tác động của con người là chủ yếu
- Ví dụ : Khai thác đất mà không phục hồi, chăm sóc đất bị cạn kiệt, đốt rừng, lấy củi, để cho gia súc ăn hết cây non …
- Biện pháp : Đưa nước vào hoang mạc, trồng rừng để ngăn chặn nạn cát bay, cải tạo hoang mạc thành đồng ruộng qui mô lớn …
6 Tính chất khắc nghiệt của khí hậu đới lạnh thể hiện như thế nào ? Giới động thực vật đới lạnh có gì đặc biệt ?
- Tính chất khắc nghiệt thể hiện: Nhiệt độ trung bình mùa đông dưới -100C, mùa
hạ ngắn nhiệt độ ít khi đến 100 C, mặt đất đóng băng quanh năm, lượng mưa trung bình năm dưới 500 mm, có bão tuyết, mùa đông kéo dài, mưa ít dưới dạng tuyết rơi
- Động vật thích nghi với môi trường nhờ có bộ lông hoặc lớp mỡ dày, sống thành đàn để bảo vệ hoặc sưởi ấm cho nhau, ngủ đông, di cư …
- Thực vật : Kích thước, hình dạng cây cối thấp lùn, có tán lá kín để giữ ấm, phát triển nhanh trong mùa hạ ngắn ngủi …
Trang 37 Cho biết đặc điểm đường bờ biển châu Phi Đặc điểm đó có ảnh hưởng như thế nào đến khí hậu châu Phi?
- Đường bờ biển châu Phi ít khúc khuỷu, không có nhiều bán đảo, vịnh biển ven bờ
- Vào sâu nội địa , khu vực bắc Phi ít chịu ảnh hưởng của biển ( do khoảng cách xa biển lơn ) khí hậu khô dễ hình thành hoang mạc
8 Nguyên nhân làm cho nền kinh tế châu Phi chậm phát triển ?
- Chiến tranh triền miên
- Xung đột tộc người
- Bùng nổ dân số
- Đại dịch AIDS
9 Vấn đề quan tâm nhất hiện nay ở đới lạnh?
- Đó là thiếu nguồn nhân công và nguy cơ tuyệt chủng của một số loài động vật quý hiếm
10 Làm ruộng, thâm canh lúa nước thường được tiến hành ở những khu vực nào? Đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa là gì?
+Khu vực nhiệt đới gió mùa:
+ Nơi có nguồn lao động dồi dào, chủ động tưới tiêu nước
Đặc điểm :
+ Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa
+ Thời tiết diễn biến thất thường
11 Vì sao thời tiết ôn hòa thay đổi thất thường?
- Do vị trí trung gian nên thời tiết đới ôn hòa thay đổi thất thường bởi các đợt khí nóng ở chí tuyến và các đợt khí lạnh ở vùng cực, gây ra những đợt nóng hay lạnh ảnh hưởng đến sinh hoạt và đời sống con người, nhất là những vùng sâu trong nội địa
- Ngoài ra ảnh hưởng của gió Tây ôn đới và các đợt khối khí từ đại dương mang theo không khí ẩm và ấm vào đất liền cũng làm cho thời tiết đới ôn hòa luôn biến động
12 Tại sao hoang mạc lại chiếm diện tích lớn nhất ở Bắc Phi?
Vì chí tuyến Bắc đi qua chính giữa Bắc Phi nên quanh năm chịu ảnh hưởng của áp cao cận chí tuyến, vì vậy không có mưa Khí hậu châu Phi khô, hình thành hoang mạc lớn nhất thế giới
- Xem lại các bài thực hành.
……….:………
4 Củng cố (2’)
Câu 2,4,5,8
5 Dặn dò (2’)
- Chuẩn bị bài mới : KINH TẾ CHÂU PHI
- Đặc điểm nông nghiệp và công nhiệp, tình hình phát triển nông nghiệp và công nghiệp
- các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp với kĩ thuật lạc hậu của châu Phi đã
có tác động xấu đến môi trường
Trang 4Ngày soạn: 08/12/ 2018
Tiết 33 Bài 30 : KINH TẾ CHÂU PHI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Trình bày được đặc điểm nông nghiệp và công nhiệp, tình hình phát triển nông nghiệp và công nghiệp châu Phi
- Hiểu được các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp với kĩ thuật lạc hậu của châu Phi đã có tác động xấu đến môi trường
2 Kĩ năng
- Đọc, phân tích lược đồ để hiểu rõ sự phân bố các ngành nông nghiệp và công nghiệp ở châu Phi
- Phân tích mối quan hệ giữa hoạt động kinh tế của con người với môi trường ở châu Phi
- Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục
- Tư duy : Thu thập và xử lí thông tin qua bài viết, lược đồ và bảng thống kê về tình hình phát triển và phân bố nông nghiệp và công nghiệp ở châu Phi
- Phân tích và giải thích tại sao công nghiệp châu Phi còn chậm phát triển
- Giao tiếp:Trình bày suy nghĩ/ý tưởng, lắng nghe/phản hồi tích cực, giao tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm
3 Thái độ
- Không đồng tình với hành vi gây ảnh hưởng đến môi trường
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: tự học, sáng tạo, hợp tác giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: sử dụng bản đồ, sử dụng tranh ảnh
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
- Bản đồ ( lược đồ ) nông và công nghiệp châu phi
- Một số hình ảnh về trồng trọt, chăn nuôi ; về các ngành công nghiệp châu Phi
2 Học sinh
- Sách giáo khoa, vở ghi, tài liệu tham khảo…
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Thảo luận nhóm nhỏ, đàm thoại, gợi mở, thuyết giảng tích cực
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm ta nề nếp, vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Trình bày và giải thích sự phân bố dân cư ở châu Phi ?
? Những nguyên nhân nào đã kìm hãm sự phát triển kinh tế-xã hội các nước châu Phi ?
Trang 53 Bài mới
Kinh tế châu Phi còn lạc hậu Nền kinh tế phát triển theo hướng chuyên môn hoá phiến diện, phụ thuộc nhiều vào thị trường nên dễ bị thiệt hại khi kinh tế thế giới biến động Đô thị hoá diễn ra nhanh nhưng chủ yếu là tự phát
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1:Tìm hiểu nền nông nghiệp châu Phi
* Mục tiêu: - Phát biểu được đặc điểm nông nghiệp, tình hình phát triển nông
nghiệp
- Trình bày được các hoạt động nông nghiệp với kĩ thuật lạc hậu của châu Phi
đã có tác động xấu đến môi trường
* Thời gian : 20 phút
* Kĩ thuật /Phương pháp: Thảo luận, gợi mở, trực quan, khai thác tranh ảnh,
lược đồ…
Hoạt động lớp :
?Trình bày đặc điểm chung nền kinh tế của châu
Phi?
- Cho HS quan sát hình 30.1 trả lời câu hỏi sau :
? Nêu sự phân bố của các loại cây công nghiệp : ca
cao, cà phê, cọ dầu, lạc?
? Cây ăn quả nhiệt đới : cam, chanh, nho, ôliu phân
bố ở đâu?
? Cây lương thực : lúa mì, ngô phân bố ở đâu?
(GV nói thêm : lúa gạo ở Ai Cập)
? Nêu sự khác nhau trong sản xuất cây công nghiệp
và cây lương thực ở châu Phi?
(Cây công nghiệp : được trồng trong các đồn
điền , theo hướng chuyên môn hoá, nhằm mục đích
xuất khẩu )
(Cây lương thực : chiếm tỉ trọng nhỏ trong cơ
cấu trồng trọt, hình thức canh tác nương rẫy còn khá
phổ biến, kĩ thuật lạc hậu, thiếu phân bón, chủ yếu
dựa vào sức người là chính)
- GV nói thêm về chăn nuôi:
+ Cừu, dê, được nuôi ở các đồng cỏ trên các cao
nguyên và các vùng nửa hoang mạc
+ Lợn được nuôi ở các nước Trung Phi và các
nước Nam Phi
+ Bò nuôi ở :Êtiôpia, Nigiêria có những đàn bò lớn
- ( Tích hợp giáo dục môi trường )
* Các ngành kinh tế
1 Nông nghiệp
a Ngành trồng trọt
- Cây công nghiệp nhiệt đới (Ca cao, café, cọ dầu,
…) được trồng trong các đồn điền thuộc các công ti nước ngoài, theo hướng chuyên môn hóa, nhằm mục đích xuất khẩu
- Cây lương thực chiếm tỉ trọng nhỏ, kĩ thuật canh tác lạc hậu, không đáp ứng nhu cầu trong nước
- Cây ăn quả cận nhiệt: nho, ôliu, cam, chanh
b Ngành chăn nuôi
Nhìn chung kém phát triển, phổ biến là hình thức chăn thả
……… ………
Trang 6Hoạt động 2: Tìm hiểu nền công nghiệp châu Phi
* Mục tiêu: - Phát biểu được đặc điểm công nghiệp và tình hình phát triển công
nghiệp
- Trình bày được các hoạt động công nghiệp với kĩ thuật lạc hậu của châu Phi
đã có tác động xấu đến môi trường
* Thời gian : 18 phút
* Kĩ thuật /Phương pháp: Thảo luận, gợi mở, trực quan, khai thác tranh ảnh,
lược đồ địa lí…
2 Hoạt động nhóm
GV phân ra thành 4 nhóm
+ Nhóm 1 : trình bày sự phân bố ngành công
nghiệp khai thác khoáng sản ở những nước nào ?
(CH Nam Phi, Angiêri, CHDC Công gô)
+ Nhóm 2 : ngành luyện kim màu ở những nước
nào ?
(CH Nam Phi, Ca mơ run, Dămbia)
+ Nhóm 3 : ngành cơ khí ở những nước nào ?
(CH Nam Phi, Ai Cập, Dămbia, Angiêri, )
+ Nhóm 4 : ngành lọc dầu ở những nước nào ?
(Li Bi, Angiêri, Marốc)
- Qua đó GV yêu cầu HS có nhận xét và nêu 3 khu
vực có trình độ phát triển công nghiệp khác nhau ?
(khu vực phát triển nhất : là CH Nam Phi có công
nghiệp phát triển toàn diện nhất)
(Khu vực phát triển : các nước Bắc Phi … có
công nghiệp dầu khí phát triển )
(Khu vực chậm phát triển : các nước còn lại của
châu Phi, chỉ phát triển một vài ngành công nghiệp
khai khoáng, công nghiệp nhẹ)
? Cho biết những nguyên nhân nào làm cho công
nghiệp châu Phi chậm phát triển ?
(trình độ dân trí thấp, thiếu lao động chuyên
môn kĩ thuật, cơ sở vật chất lạc hậu , thiếu vốn
nghiêm trọng)
? Hãy kể tên những nước tương đối phát triển ở
châu Phi ?
(CH Nam Phi, Li Bi, Angiêri, Ai Cập)
2 Công nghiệp
- Tuy có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú , nhưng các nước châu Phi có nền công nghiệp nhỏ bé chỉ chiếm 2% tổng sản lượng công nghiệp thế giới
- Một số nước có nền công nghiệp tương đối phát triển là Cộng hoà Nam Phi, Li Bi Angiêri,
Ai Cập
……… ………
4 Củng cố (2’)
1/ Nêu sự khác nhau trong sản xuất cây công nghiệp và cây lương thực ở châu Phi ?
Trang 72/ Tại sao công nghiệp châu Phi chậm phát triển ? Hãy kể tên một số nước tương đối phát triển ở châu Phi ?
5 Dặn dò (2’)
- Về nhà học bài, làm bài tập 3 trang 96
- Gợi ý : vẽ 2 biểu đồ tròn, nhận xét : biểu đồ cho thấy công nghiệp châu Phi kém phát triển , chiếm vị trí nhỏ bé trong nền kinh tế thế giới, vì thế không đáp ứng đủ nhu cầu phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hiện đại
- Nghiên cứu trước bài 31 kinh tế Châu Phi (stt)
+ Đặc điểm kinh tế đối ngoại của các nước Châu Phi?
+ Tại sao kinh tế Châu Phi phụ thuộc vào nước ngoài?
+ Kinh tế đối ngoại là gì? khủng hoảng kinh tế là như thế nào?
+ Sự bùng nổ dân số đô thị ở Châu Phi có đặc điểm gì nổi bật?
