G.a hình học 9 tuần 21 tiết 39 40

+ Phương tiện: Thước thẳng, compa Hoạt động của thầy Hoạt động của trò - Giáo viên yêu cầu học sinh phân chia 2 - Ñònh lyù các trường hợp về vị trí của điểm O và Số đo góc nội tiếp bằng [r]

Ngày soạn: ………

Tiết 39: LIÊN HỆ GIỮA CUNG VÀ DÂY

I Mục tiêu

1 Về kiến thức: Nắm được các mối quan hệ giữa cung và dây, sử dụng

được để giải quyết được các bài tập so sánh đoạn thẳng, so sánh 2 cung

2 Về kỹ năng: Phát biểu được các định lý 1, định lý 2 và chứng minh được định

lý 1

3 Về thái độ: Rèn tính cản thận trong tính toán cho học sinh.

4 Phát triển năng lực

- Rèn khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lí và suy luận logic

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác

5 Tích hợp giáo dục đạo đức:

Giúp các em làm hết khả năng cho công việc của mình

II Chuẩn bị của thầy và trò

- GV: Thước, compa, thước đo độ

- HS: Thước, compa, thước đo độ

III Phương pháp dạy học

- DH gợi mở,vấn đáp

- Phát hiện,giải quyết vấn đề

- DH hợp tác trong nhóm nhỏ

IV.Tiến trình dạy học

1 Ổ n định tổ chức (1')

9A 9B 9C

2 Kiểm tra bài cũ

I/ Nêu các trường hợp bằng nhau của 2 tam giác thẳng? Tam giác bằng nhau suy ra được điều gì?

- Phát biểu quan hệ giữa góc ở tâm và cung bị chắn

3 Giảng bài mới

* Hoạt động 1: Giới thiệu khái niệm " cung và dây"

* Mục đích: Giúp học sinh nhận biết và biết cách sử dụng các cụm từ " cung

căng dây"' ; " dây căng cung"

- Gớup học sinh biết được phạm vi sử dụng của 2 định lý 1 và định lý 2 trong bài học

* Phương phỏp - vấn đỏp:

- Giỏo viờn vẽ hỡnh 9 / SGK

- Giỏo viờn giới thiệu khỏi niệm cho học

sinh

- Giỏo viờn yờu cầu học sinh xõy dựng cung

căng dõy hoặc dõy căng cung của một số trường

hợp cụ thể

- Học sinh chỳ ý quan sỏt

- Học sinh nghĩ - phỏt biểu

* Hoạt động 2: Hỡnh thành định lý 1,2

+ Mục đớch: Thống nhất được nội dung định lý 1

+ Thời gian:

- Phương phỏp: Vấn đỏp, thuyết minh

- Phương tiện: SGK, compa, thước thẳng

- Giỏo viờn: Giao nhiệm vụ cho học sinh

tỡm hiểu mối quan hệ giữa 2 dõy khi 2 cung

bằng nhau và ngược lại

a/ SủAB = SủCD

So saựnh AOB vaứ COD tửứ ủoự xeựt Δ AOB

vaứ Δ COD

⇒ Δ AOB = Δ

b/ AB = CD

- Học sinh đọc SGK ẹũnh lyự : (SGK trang 71) Cho đờng tròn (O) GT

ABnhỏ = CDnhỏ

KL AB = CD Xét AOB và COD có:

AB = CD  AOB = COD (Liên hệ giữa cung và góc ở tâm)

OA = OB = OC = OD = R(O)

 AOB = COD (c.g.c)

 AB = CD (hai cạnh tơng ứng)

b/ Δ AOB = Δ COD (c-g-c)

⇒ AOB = COD

O D

A

B

C

- Nờu kết quả đọc SGK

- Giỏo viờn yờu cầu học sinh vẽ hỡnh, ghi

GT, KL của định lý

- Giỏo viờn yờu cầu chứng minh định lý,

giỏo viờn kiểm tra hướng dẫn học sinh dưới

lớp

- Giỏo viờn chữa bài của làm của học sinh

- Giỏo viờn nờu cho học sinh cỏch sử dụng

địnhlý để giải quyết dạng bài tập nào?

(chứng minh đoạn thẳng bằng nhau bằng

cỏch 2 cung bị chắn bằng nhau)

- Học sinh tại chỗ nờu

- 2 học sinh lờn bảng chứng minh

⇒ SủAB = SủCD

2- ẹũnh lyự 2

ẹũnh lyự : (SGK trang 77) a/ AB > CD ⇒ AB > CD b/ AB > CD ⇒ AB > CD

Bài 10/71 SGK

a, sđAB = 600

 AOB = 600

- Ta vẽ góc ở tâm AOB = 600

 sđAB = 600

- Dây AB = R = 2cm vì khi đó AOB cân (AO = OB = R), có AOB = 600 

AOB đều nên

AB = OA = R = 2cm

b, Cả hai đờng tròn có số đo 3600 đợc chia thành 6 cung bằng nhau, vậy số đo

độ của mỗi cung là 600  các dây căng của mỗi cung bằng R

A

2cm 60

- Học sinh lớp ghi bài

 Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 3:

+ Mục đớch: Củng cố, vận dụng vào bài tập

+ Thời gian:

+ Phương phỏp: Vấn đỏp, làm bài tập

+ Phương tiện, tư liệu:

- Giỏo viờn yờu cầu học sinh tỡm hiểu nội

dung bài tập 13 (SGK - 71)

- Giỏo viờn yờu cầu học sinh nờu cỏch vẽ

cung AB = 60o, nờu rừ sơ đồ của cỏch

vẽ đú.

- Giỏo viờn yờu cầu học sinh lờn bảng

trỡnh bày cỏch tớnh độ dài dõy AB.

- Giỏo viờn chữa và chốt cỏch trỡnh bày

cho hs.

- Từ kết quả trờn: nờu cỏch chia đường

trũn thành 6 cung bằng nhau.

- Giỏo viờn yờu cầu học sinh nờu

những nội dung cơ bản cần nhớ của

bài.

- Học sinh đọc hiểu SGK Bài 13 tr 72 sgk

(Đề bài và hình vẽ đa lên màn hình)

- Nêu giả thiết, kết luận của định lí

- GV gợi ý: Hãy vẽ đờng kính AB vuông góc với dây EF và MN rồi chứng minh

định lí

- 1 học sinh tại chỗ nờu

- Học sinh lờn bảng trỡnh bày

 Điều chỉnh, bổ sung:

O A

B

N M

F E

* Hoạt động 4:

+ Mục đích: Hướng dẫn về nhà

+ Thời gian: 2 phút

- Phương pháp thuyết trình:

- Về nhà học bài theo SGK + vở ghi

- Làm bài tập 11 – 14 SGK

- Hướng dẫn bài 13: Kẻ đường kính MN//AB; sử dụng công thức cộng (trừ) cung

Ngày soạn: ………

Tiết 40: GÓC NỘI TIẾP

I Mục tiêu

1 Kiến thức: nhận biết được những góc nội tiếp trong một đường tròn và phát

biểu được định nghĩa về góc nội tiếp Nắm chắc tính chất của góc nội tiếp

2 Kỹ năng: Phát biểu và chứng minh được định lý về số đo của góc nội tiếp.

3 Thái độ: Rèn tính cẩn thận trong tính toán và suy luận cho học sinh.

4 Phát triển năng lực: Rèn khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lí và suy

luận logic

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác

5 Tích hợp giáo dục đạo đức: Giúp các em làm hết khả năng cho công việc của

mình

II.Chuẩn bị của thầy và trò

- GV: Máy chiếu, thước, compa, thước đo độ

- HS: Thước, compa, thước đo độ

III.Phương pháp dạy học

- DH gợi mở,vấn đáp

- Phát hiện,giải quyết vấn đề DH hợp tác trong nhóm nhỏ

IV.Tiến trình dạy học

1.Ổn định tổ chức: (1')

9A

9B 9C

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

- Mục đích: Nhắc lại các kiiến thức cũ cĩ liên quan

- Đồ dùng: Thước thẳng, compa

- Học sinh: Thước thẳng, com pa

- Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi

- Tính chất gĩc ngồi của tam giác?

- Thế nào là gĩc ở tâm: Số đo cung nhỏ quan hệ như thế

nào về gĩc ở tâm

- Học sinh trả lời miệng

* Hoạt động 2: Định nghĩa khái niệm

+ Mục đích: Thống nhất những nội dung chính của bài, hình thành mục 1: định nghĩa

Gĩc nội tiếp

+ Phương pháp: Vấn đáp - thuyết trình

- Phương tiện: Phấn, thước thẳng, com pa

- Giáo viên vẽ hình 13/SGK

- Giáo viên yêu cầu học sinh tìm hiểu:

Các gĩc trong hình vẽ là loại gĩc nào?

Vì sao?

- Từ đĩ định nghĩa: Thế nào là gĩc nội

tiếp?

- Giáo viên yêu cầu học sinh định nhĩa

(SGK - 72)

- Học sinh vẽ hình vào vở

- Học sinh nêu BAC là góc nội tiếp

BC là cung bị chắn (cung nằm trong BAC)

?1 SGK trang 80

h.14a : góc có đỉnh trùng với tâm

- Học sinh phát biểu

- Học sinh đọc và nêu tĩm tắt thành các đặc điểm

 Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 3: Củng cố khái niệm

+ Mục đích: Giúp học sinh nắm chắc khái niệm, vận dụng được để giải quyết

những bài tập đơn giản

+ Phương pháp: Vấn đáp, làm bài tập

+ Phương tiện: Thước thẳng, bảng phụ hoặc máy chiếu

- Yêu cầu học sinh làm bài tập (?1)

- Ở đề gĩc được gọi là gĩc nội tiếp cần thoả mãn

những điều kiện nào?

- Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài (?2)

* Qua (?2) cĩ nhận xét gì về quan hệ giữa số đo gĩc

nội tiếp và cung bị chắn?

- Học sinh trả lời miệng

- Học sinh làm bài tập (?2)

- Học sinh phát biểu

* Hoạt động 3: Chứng minh định lý:

- Mục đích: Chứng minh định lý về gĩc nội tiếp trong 2 trường hợp:

- Tâm O nằm trên 1 cạnh của gĩc ABC

- Tâm O nằm bên trong gĩc BAC

+ Phương pháp: Vấn đáp, làm bài tập

+ Phương tiện: Thước thẳng, compa

- Giáo viên yêu cầu học sinh phân chia

các trường hợp về vị trí của điểm O và

gĩc BAC

2 - Định lý Số đo góc nội tiếp bằng nửa số đo của cung bị

HS vẽ hình

BAC = ACO

Maứ BOC = BAC + ACO

Neõn BAC =

1

BAD + DAC = BAC (1) (tia AO

naốm giửừa tia AB vaứ AC)

BD + DC = BC (2) (D naốm treõn cung

BC)

Laứm tửụng tửù TH2

nếu các gọi nội tiếp bằng nhau thì các

cung bị chắn bằng nhau

- Một HS đọc to 2 hệ quả a và b sgk

- Từ chứng minh b ta rút ra: góc nội tiếp

≤ 900 có số đo bằng nửa số đo của góc ở

tâm cùng chắn một cung

- Giỏo viờn gọi 2 học sinh lờn bảng

chứng minh trong 2 trường hợp

chaộn

CM ủũnh lyự : a/ TH1 : Taõm O naốm treõn moọt caùnh cuỷa BAC

Δ AOC caõn taùi O, ta coự : BAC =

1

SủBOC = SủBC (goực ụỷ taõm BOC chaộn cung BC)

Maứ BAC =

1

Neõn SủBAC =

1

2 SủBOC b/ TH2 : Taõm O naốm beõn trong BAC Theo TH1, tửứ heọ thửực (1) vaứ (2) ta coự : SủBAD =

1

SủDAC =

1

⇒ SủBAC = SủBAD +SủDAC =

1

c/ TH3 : taõm O naốm beõn ngoaứi BAC (HS tửù chửựng minh)

3 - Heọ quaỷ

a/ Caực goực noọi tieỏp cuứng chaộn moọt cung hoaởc chaộn hai cung baống nhau thỡ baống nhau

b/ Moùi goực noọi tieỏp chaộn nửỷa ủửụứng troứn ủeỏu laứ goực vuoõng

c/ Moùi goực noọi tieỏp (nhoỷ hụn hoaởc baống 900) coự soỏ ủo baống nửỷa soỏ ủo cuỷa goực ụỷ taõm cuứng chaộn moọt cung

a, Có ABC =

1

CBD =

1

A

O

B

C

D E

HS1: Tâm O nằm trên một cạnh của

góc BAC

HS2:Tâm O nằm bên trong của góc

BAC

- Giáo viên yêu cầu học sinh về nhà

chứng minh trường hợp còn lại: Điểm

O nằm bên ngoài góc BAC

- Giáo viên yêu cầu học sinh phát biểu

kết quả chứng minh được định lý và

nêu rõ định lý giúp giải quyết dạng bài

tập nào?

- Học sinh nêu 3 trường hợp

- 2 học sinh lên bảng làm – HS lớp nháp

- Học sinh trả lời miệng

 Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 4: Thống nhất nội dung các hệ quả của định lý đó.

- Mụch đích: Giúp học sinh nắm được các hệ quả của định lý về góc nội tiếp, từ đó rút ra được các phương pháp chứng minh 2 đoạn thẳng bằng nhau, 2 góc bằng nhau, 2 cung bằng nhau, chứng minh vuông góc

- Giáo viên đưa bảng phụ hoặc chiếu bằng màn chiếu

hình minh hoạt từng phần của hệ quả

- Giáo viên yêu cầu nêu nhận xét về hình vẽ và kết quả

so sánh từng phần

- Phát biểu các kết quả thành hệ quả

- Giáo viên yêu cầu học sinh làm (?5)

- Học sinh quan sát

- Học sinh trả lời miệng

- Học sinh phát biểu

- Học sinh làm bài tập

* Hoạt động 5: Củng cố bài

- Mục đích: Giúp học sinh nắm chắc kiến thức toàn bài

- Phương pháp: Vấn đáp; làm bài tập

- Phương tiện:

- Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập 15

- Giáo viên yêu cầu học sinh nêu kết quả bài tập

15 và giải thích kết quả

- Học sinh học bài thực hiện yêu cầu

- Học sinh tại chỗ trả lời miệng

* Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà

- Mục đích: Hướng dẫn về nhà

- Thời gian: 2 phút

- Phương pháp: Thuyết trình + Về nhà học kết hợp vở ghi, SGK

+ Làm các bài tập: 16;17;18 /SGK