Ngày 28-9-1939, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định cấm tuyên truyền cộng sản, đặt Đảng Cộng sản Đông Dương ra ngoài vòng pháp luật, giải tán các hội, đoàn, đóng cửa các tờ báo và nhà xuấ
Trang 11.Hoàn cảnh lịch sử
1.1 Tình hình thế giới
Tháng 9-1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Chính phủ Đalađiê (Daladier) thi hành một loạt biện pháp đàn áp lực lượng dân chủ ở trong nước và phong trào cách mạng ở thuộc địa Mặt trận Nhân dân Pháp tan vỡ
Tháng 6-1940, Đức tiến công Pháp Chính phủ của Thủ tướng Pêtanh (Pétain) ký văn bản đầu hàng Đức Sau khi chiếm một loạt nước châu Âu, tháng 6-1941 Đức tiến công Liên Xô
Tháng 12-1941, chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ Quân phiệt Nhật lần lượt đánh chiếm nhiều thuộc địa của Mỹ và Anh ở trên biển
và trong đất liền
1.2 Bối cảnh ở Đông Dương
Trang 2Pháp tăng cường bộ máy đàn áp, lệnh thiết quân luật được ban bố Ngày 28-9-1939, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định cấm tuyên truyền cộng sản, đặt Đảng Cộng sản Đông Dương ra ngoài vòng pháp luật, giải tán các hội, đoàn, đóng cửa các tờ báo và nhà xuất bản, cấm hội họp và tụ tập đông người…
Pháp thi hành chính sách thời chiến, phát xít hóa bộ máy thống trị, thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng; thực hiện chính sách “kinh tế chỉ huy” nhằm tăng cường vơ vét sức người, sức của để phục vụ cuộc chiến tranh đế quốc Tháng 9-1940, quân phiệt Nhật vào Đông Dương, thực dân Pháp đầu hàng và câu kết với Nhật để thống trị và bóc lột nhân dân Đông Dương, làm cho nhân dân Đông Dương phải chịu cảnh
“một cổ hai tròng”
Ngay khi Chiến tranh thế giới thứ hai mới bùng nổ, Đảng kịp thời rút vào hoạt động bí mật, chuyển trọng tâm công tác về nông thôn,
Trang 3đồng thời vẫn chú trọng các đô thị Ngày 29-9-1939, Trung ương Đảng gửi toàn Đảng một thông báo quan trọng chỉ rõ: “Hoàn cảnh Đông Dương sẽ tiến bước đến vấn đề dân tộc giải phóng”
2 Nội dung hội nghị
2.1 Hội nghị BCHTW Đảng lần 6 (tiến hành từ ngày 6-8/11/1939):
mở đầu sự chuyển hướng.
+ Hội nghị được tổ chức tại Bà Điểm, Gia Định do đồng chí Nguyễn Văn
Cừ, Tổng Bí thư BCHTW Đảng chủ trì (Tham dự có các đồng chí: Lê Duẩn, Phan Đăng Lưu, Võ văn Tần) Hội nghị phân tích tình hình và chỉ rõ: “Bước đường sinh tồn của các dân tộc Đông Dương không có con đường nào khác hơn là con đường đánh đổ đế quốc Pháp, chống tất cả ách ngoại xâm vô luận da trắng hay da vàng để giành lấy giải phóng độc lập”
+ Hội nghị nhấn mạnh “chiến lược cách mệnh tư sản dân quyền bây giờ cũng phải thay đổi ít nhiều cho hợp với tình thế mới”
Trang 4+ Khẩu hiệu “cách mạng ruộng đất” phải tạm gác và thay bằng các khẩu hiệu chống địa tô cao, chống cho vay lãi nặng, tịch thu ruộng đất của đế quốc và địa chủ phản bội quyền lợi dân tộc chia cho dân cày
+ Hội nghị chủ trương thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương, thu hút tất cả các dân tộc, các giai cấp, đảng phái và cá nhân yêu nước ở Đông Dương tham gia nhằm chống đế quốc và tay sai giành lại độc lập cho toàn Đông Dương
2.2 Hội nghị BCHTW Đảng lần 7 (11/1940): tiếp tục bổ sung nội dung chuyển hướng.
+ Hội nghị Trung ương lần thứ bảy của Đảng đã họp tại làng Đình Bảng (Bắc Ninh) Tham gia Hội nghị có các đồng chí Trường Chinh, Phan Đăng Lưu, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Trần Đăng Ninh
+ Nhiệm vụ chủ yếu trước mắt: khẳng định là giải phóng dân tộc
+ Khẩu hiệu: tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, nêu khẩu hiệu giảm tô, giảm thuế, chia lại ruộng công, tiến tới người cày có ruộng
Trang 5+ Sau khi đánh đuổi Pháp – Nhật sẽ thành lập Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
+ Mặt trận: Thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh thay
cho Mặt trận Thống nhất phản đế Đông Dương Thay tên các Hội phản đế thành hội Cứu quốc, giúp đỡ việc lập Mặt trận ở Lào, Campuchia
+ Hình thái khởi nghĩa: đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa
+ Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang: là nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng toàn dân
2.3 Hội nghị BCHTW Đảng lần 8 (từ ngày 10-19/05/1941): hoàn chỉnh nội dung chuyển hướng.
+ Hội nghị tổ chức trong rừng Khuổi Nậm, thuộc Pác Bó (Hà Quảng - Cao Bằng) Dự Hội nghị có các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Phùng Chí Kiên, Hoàng Quốc Việt, Vũ Anh và một số đồng chí khác
Trang 6+ Về tình hình quốc tế : Hội nghị nhất trí với những đánh giá của các Hội nghị Trung ương Đảng tháng 11/1939 và tháng 11/1940 Hội nghị đã phân tích nguồn gốc, đặc điểm, tính chất cụôc Chiến tranh thế giới thứ hai Chiến tranh thế giới đã gây ra nhiều tai họa cho nền văn minh của xã hội loài người, nhưng kết quả lớn nhất là, nếu tranh đế quốc lần trước đã
đẻ ra Liên Xô-một nước XHCN, thì cuộc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước XHCN, do đó mà cách mạng nhiều nứơc thành công
+ Về tình hình Đông Dương : Hội nghị nhận định từ khi bùng nổ chiến tranh, các tầng lớp nhân dân Đông Dương đều bị điêu đứng, quyền lợi tất
cả các giai cấp đều bị cướp giật
==> Qua đó chúng 3 Hội nghị trung ương nêu rõ những nội dung quan trọng hết sức quan trọng là : nhấn mạnh mâu thuẫn chủ yếu đòi hỏi phải
được giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc phát xít Pháp - Nhật Khẳng định dứt khoát chủ trương “phải thay đổi chiến lược”.Giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước ở Đông Dương, thi hành chính sách “dân tộc tự quyết”.Tập hợp rộng rãi
Trang 7mọi lực lượng dân tộc, “không phân biệt thợ thuyền, dân cày, phú nông, địa chủ, tư bản bản xứ, ai có lòng yêu nước thương nòi sẽ cùng nhau thống nhất mặt trận
Ý Nghĩa
– Góp phần giải quyết mục tiêu hàng đầu của CMVN là độc lập dt, đưa đến những chủ trương, sự chỉ đạo đúng đắn để thực hiện mục tiêu đó – Giúp cho nd ta có đường hướng đúng đắn để tiến tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh P đuổi Nhật giành độc lập dt và tự do cho nhân dân
– Giúp cho công tác chuẩn bị giành độc lập ở khắp các địa phương, cỗ vũ
và thúc đẩy mạnh mẽ phong trào CM quần chúng
– Từng bước xây dựng lực lượng vũ trang trong nhân dân là cơ sở cho sự
ra đời của VN tuyên truyền giải phóng quân sau này
Trang 8– Xác lập các chiến khu và căn cứ địa CM như căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai và căn cứ Cao Bằng
Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng thời kỳ 1939-1945
Tháng 9/1939, phát xít Đức tiến công Ba Lan, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Chính phủ phản động ở Pháp thi hành chính sách phát xít, giải tán Đảng cộng sản Pháp và các Đảng Cộng sản ở các nước thuộc địa, thủ tiêu các quyền tự do dân chủ.
Ở Đông Dương, đế quốc Pháp điên cuồng chống phá Đảng Cộng sản, chúng thực hiện chính sách kinh tế thời chiến, đồng thời tiến hành bắt người, cướp của, khủng bố, tổng động viên… làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân Đông Dương với thực dân Pháp ngày càng gay gắt
Trước những chuyển biến của tình hình, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương liên tiếp mở các hội nghị để hoạch định chủ trương, nhiệm vụ, chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng,
Trang 9đặt “nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu” Chủ trương này của
Đảng tập trung ở 03 hội nghị lần thứ sáu, lần thứ bảy và lần thứ tám của Ban chấp hành Trung ương
- Hội nghị BCHTW 6 được tiến hành từ ngày 06 đến 08/11/1939 tại Bà
Điểm, Gia Định do đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Tổng Bí thư BCHTW Đảng chủ trì (Tham dự có các đồng chí: Lê Duẩn, Phan Đăng Lưu, Võ văn Tần) hội nghị đánh dấu sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược;
Hội nghị quyết định: Giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Đông Dương; Hội nghị quyết định thay đổi một số khẩu hiệu, chuyển hướng hình thức đấu tranh:
Tạm gác khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của địa chủ mà chủ trương tịch thu ruộng đất của đế quốc và tay sai; Không nêu khẩu hiệu thành lập chính phủ Xô viết công nông binh mà đề ra khẩu hiệu lập Chính phủ Liên bang cộng hoà dân chủ Đông Dương;
Hội nghị quyết định: Thành lập Mặt trận thống nhất phản đế Đông
Dương, thay thế cho Mặt trận thống nhất dân chủ Đông Dương
Trang 10- Hội nghị BCHTW 7: Tháng 11/1940 tại Đình Bảng, Bắc Ninh, có Đ/c
Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phan Đăng Lưu, Trần Đăng Ninh tham dự
Hội nghi nhận định cao trào cách mạng nhất định sẽ nổi dậy, Đảng phải chuẩn bị giành lấy sứ mệnh thiêng liêng cao cả là lãnh đạo cách mạng võ trang giành chính quyền; Hội nghị xác định kẻ thù chính của cách mạng Đông Dương lúc này là phát xít Nhật - Pháp; Hội nghị quyết định duy trì cuộc khởi nghĩa Bắc sơn, xúc tiến xây dựng căn cứ cách mạng; Hội nghị
cử ra BCHTW lâm thời do đồng chí Trường Chinh làm quyền Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương
- Hội nghị BCHTW 8: Tháng 5/1941, tại Pắc Pó, Cao Bằng do đồng chí
Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chủ trì, tham dự có các đồng chí Trường
Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên và một số đồng chí đại biểu của xứ uỷ Bắc kỳ, Trung kỳ, đại biểu của tổ chức Đảng
ta ở nước ngoài;
Trang 11Hội nghị phát triển, hoàn chỉnh đường lối cách mạng của nghị quyết BCHTW6, 7 và khẳng định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, cấp bách của cách mạng Việt Nam;
Hội nghị chủ trương không giữ khẩu hiệu thành lập Chính phủ Liên bang cộng hoà dân chủ Đông Dương như trước đây mà giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước Hội nghị chỉ rõ: Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và nhân ta trong giai đoạn hiện tại Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc
lập đồng minh (gọi tắt là Mặt trận Việt Minh)
Hội nghị quyết định những vấn đề quan trọng về tư tưởng chỉ đạo chiến lược như: Mối quan hệ giữa giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp; giữa nhiệm vụ chống đế quốc và phong kiến; về sách lược tập hợp lực lượng cách mạng; tư tưởng giải quyết vấn đề dân tộc theo khuôn khổ mỗi
nước…Hội nghị cử ra Ban Chấp hành Trung ương, bầu đồng chí Trường
Chinh làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng; bầu Ban
Thường vụ gồm các đồng chí Trường chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt
Trang 12Sau 03 hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, Đảng khẩn trương chuẩn bị mọi mặt về chính trị, tư tưởng và tổ chức để khởi nghĩa giành chính quyền cách mạng tháng 8/1945./