TIỂU LUẬN QUẢN lý rủi RO lãi SUẤT TRONG DOANH NGHIỆP

Rủi ro lãi suất Rủi ro lãi suất là loại rủi ro do sự biến động của lãi suất gây ra, phát sinh trong quan hệ tín dụng của các tổ chức tín dụng Rủi ro tỷ giá Rủi ro tỷ giá là rủi ro phát s

CHÀO MỪNG THẦY

VÀ CÁC BẠN ĐẾN

VỚI BÀI THUYẾT

TRÌNH CỦA NHÓM 4

1 Vũ Hoàng Lan Anh 3119420015

2 Dương Đắc Dung Hạnh 3119320112

3 Bùi Thị Tuyết 3119420570

4 Võ Huỳnh Thanh Trang 3119420521

5 Đỗ Thị Cẩm Tú 3119420553

6 Phạm Thị Minh Trang 3119420519

7 Nguyễn Thị Thủy Tiên 3118420417

8 Nguyễn Thảo Nguyên 3119420286

9 Nguyễn Thị Kim Hậu 3119420101

10 Nguyễn Thị Thủy Ngân 3119420253

11 Đoàn Minh Thư 3119420465

12 Nguyễn Khánh Vy 3119420602

13 Nguyễn Bích Ngọc 3119420271

14 Lương Thị Ngọc Diễm 3119420044

15 Trần Thanh Trúc 3119420549

QUẢN LÝ RỦI RO LÃI SUẤT TRONG DOANH NGHIỆP

Mục Lục

Khái niệm đo lường

rủi ro tài chính trong

lí rủi ro lãi suất

Khái niệm đo lường rủi ro tài chính trong doanh nghiệp

01

1 Khái niệm rủi ro tài chính trong doanh nghiệp

1.1 Bản chất của rủi ro tài chính

Rủi ro tài chính là những rủi ro có liên quan

đến sự giảm giá tài chính (còn gọi là rủi ro

kiệt giá tài chính) và rủi ro từ việc thực hiện

các quyết định tài chính làm ảnh hưởng đến

lợi nhuận của doanh nghiệp

1.2 Phân loại rủi ro tài chính

Rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng (Credit Risk) là loại rủi ro phát sinh do khách nợ không còn khả năng chi trả

Rủi ro lãi suất

Rủi ro lãi suất là loại rủi ro do sự biến động của lãi suất gây ra, phát sinh trong quan hệ tín

dụng của các tổ chức tín dụng

Rủi ro tỷ giá

Rủi ro tỷ giá là rủi ro phát sinh do sự biến động của tỷ giá làm ảnh hưởng đến giá trị kỳ vọng trong tương lai

1.3 Nhận dạng rủi ro tài chính

 Nhận dạng rủi ro tín dụng

+ Trong hoạt động của doanh nghiệp, rủi ro tín dụng phát sinh khi doanh nghiệp bán chịu hàng hóa, thể hiện ở khả năng khách hàng mua chịu có thể thất bại trong việc trả nợ

hoạt động đầu tư tài chính của doanh nghiệp cũng tiềm ẩn rủi ro lãi suất rất lớn Rủi ro lãi suất trong hoạt động đầu tư, đặt biệt là đầu tư vào các tài sản tài chính có thu nhập cố định như tín phiếu và trái phiếu các loại, thể hiện ở chỗ giá cả của các tài sản này thay đổi khi lãi suất thay đổi.

Nhận dạng rủi ro lãi suất

Rủi ro này phát sinh trong quan hệ tín dụng của các tổ chức tín dụng theo

đó tổ chức tín dụng có những khoản đi vay hoặc cho vay theo lãi suất thả nổi

+ Trong hoạt động xuất nhập khẩu:ở thời điểm ký kết hợp đồng, tỷ giá ngoại tệ so với VND thì đã biết Nhưng khi đến thời điểm thanh toán thì doanh nghiệp chưa biết Chính vì sự chưa biết rõ tỷ giá này sẽ tiềm ẩn rủi ro

tỷ giá

+ Trong các hoạt động tín dụng: việc vay vốn bằng ngoại tệ của doanh nghiệp

2 Đo lường rủi ro tài chính trong doanh nghiệp

2.1 Khái niệm đo lường rủi ro

Rủi ro (rick) là một sự không chắc chắn (uncertainty) hay một tình trạng bất ổn Vậy đo lường rủi ro là tính toán, xác định tần suất rủi ro và biên độ rủi ro từ đó phân nhóm rủi ro

2.2 Các phương pháp đo lường rủi ro tài chính

Để đo lường, rủi ro được định nghĩa như là sự khác

biệt giữa giá trị thực tế và giá trị kỳ vọng

o Người ta sử dụng phương sai và độ lệch chuẩn để đo lường rủi ro.

 Sau khi đã nhận diện, phát hiện được rủi ro thì bước tiếp theo là doanh nghiệp sử dụng các công cụ đo lường định tính hoặc định lượng, để xác định đo lường xem rủi ro ở mức nào Một trong những

đo lường phổ biến nhất hiện nay trên thế giới đang sử dụng là giá trị rủi ro (VaR)

VaR là một công cụ sử dụng rộng rãi đo mức độ tổn thất tối đa trên một danh mục tài sản nhất định,

Công thức tính tỷ suất sinh lời:

Bước 3: Sắp xếp các tỷ suất sinh lời theo thứ tự từ thấp nhất đến cao nhất

Bước 4: Tính VaR theo độ tin cậy và số liệu tỷ suất sinh lời trong quá khứ

Thứ hai: Phương pháp mô phỏng phương sai,

hiệp phương sai

Bước 1: Xác định giá trị hiện tại của một khoản đầu tư hoặc một danh mục đầu tư Bước 2: Từ những dữ liệu quá khứ:

+ Tính tỷ suất sinh lời hàng ngày theo công thức:

+ Tính tỷ suất sinh lời kỳ vọng theo công thức:

+ Tính độ lệch chuẩn theo công thức

Bước 3: VAR được xác định theo biểu thức sau đây:

Nhận xét: việc sử dụng cả hai phương pháp đều tạo ra kết quả VaR gần như nhau

sử dụng công cụ VaR để đo lường rủi ro tài chính sẽ giúp các doanh nghiệp có thể thấy được mức tổn thất tối đa trên một danh mục tài sản nhất định, để từ đó đưa ra các giải pháp thích hợp để kiểm soát rủi ro tài chính và hạn chế xảy ra những tổn thất đối với doanh nghiệp

QUẢN LÝ RỦI RO LÃI SUẤT TRONG DOANH NGHIỆP

02

1.1 Lãi suất là gì?

Lãi suất là tỷ lệ phần trăm nhất định sinh ra từ giao dịch cho vay hoặc gửi tiền giữa các bên

-Mức lãi suất cơ bản được Ngân hàng Trung Ương quy định Lãi suất tăng lên và giảm xuống sẽ do sự điều chỉnh của Ngân Hàng Trung Ương quy định

Có 6 loại lãi suất:

 Lãi suất cơ bản

 Lãi suất tiền gửi tiết kiệm ngân hàng

 Lãi suất cho vay ngân hàng (lãi suất tín dụng):

 Lãi suất chiết khấu ngân hàng:

 Lãi suất tái chiết khấu

 Lãi suất liên ngân hàng:

1.2 Biên độ lãi suất là gì?

Biên độ lãi suất + Lãi suất cơ bản = Lãi suất cho vay

1.3 Rủi ro lãi suất là gì?

Rủi ro lãi suất hay còn gọi là rủi ro thị trường là rủi ro xảy ra do sự thay đổi bất lợi của lãi suất trên thị trường đối với giá trị của trái phiếu, giấy tờ có giá, các công cụ tài chính có lãi suất trên sổ sách kinh doanh của ngân hàng, tổ chức tín dụng

2 Phân loại rủi ro lãi suất

Có 2 loại rủi ro lãi suất là rủi ro thu nhập và rủi ro giảm giá trị tài sản

- Rủi ro thu nhập: khi có sự thay đổi của lãi suất sẽ làm cho các chi phí về

huy động vốn và các khoản lãi thu từ cho vay thay đổi dẫn đến thu nhập cũng thay đổi theo

+ Rủi ro tái tài trợ:

+ Rủi ro tái đầu tư:

- Rủi ro giảm giá trị tài sản: trên thị trường giá trị của tài sản có hay nợ phải trả của ngân hàng đều dựa trên giá trị hiện tại của tiền tệ để xác địnhvà phụ thuộc vào sự thay đổi của lãi suất Khi lãi suất thị trường tăng lên thì mức chiết khấu giá trị tài sản tăng lên làm cho giá trị tài sản có và

nợ phải trả giảm xuống và ngược lại

3 Trình tự quản lý rủi ro

Bước 1: Xác định rủi ro

Trong doanh nghiệp rủi ro có thể chia thành 4 nhóm rủi ro sau:

• Rủi ro chiến lược

• Rủi ro hoạt động

• Rủi ro tài chính

• Rủi ro tuân thủ

Bước 2: Phân tích rủi ro

Bước 3: Đánh giá hoặc xếp hạng rủi ro

Bước 4: Xử lý rủi ro

Bước 5: Theo dõi và xem xét rủi ro

NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN RỦI

RO LÃI SUẤT NGÂN HÀNG

1 Nguyên nhân dẫn đến rủi ro lãi suất ngân hàng

- Do sự chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay

Trường hợp 1: Ngân hàng huy động tiền gửi với lãi suất biến đổi và cho vay với lãi suất cố định

Trường hợp 2: Khi lãi suất tiết kiệm của ngân hàng cố định và ngân hàng sử dụng tiền tiết kiệm để đầu tư với lãi suất biển đổi

- Do sự mất cân đối giữa tài sản có và tài sản nợ

Ngân hàng huy động vốn nhưng không sự dụng hết số vốn này để cho vay theo

tỷ lệ cho phép

- Sự mất cân đối về kỳ hạn giữa tài sản có và tài sản nợ

Trường hợp ngân hàng huy động vốn ngắn hạn nhưng lại đem cho vay kỳ hạn dài

Hoặc Trường hợp ngân hàng dùng vốn huy động dài hạn để cho vay ngắn hạng

2 Nguyên nhân dẫn đến rủi ro lãi suất với trái phiếu và các loại

Nếu bạn vẫn tiếp tục giữ trái phiếu lãi suất 7% cho tới khi đáo hạn thì bạn sẽ mất cơ hội tăng thu nhập cho mình Ngoài ra nếu bạn bán trái phiếu 7% thì có thể sẽ phải bán với mức giá thấp hơn ban đầu vì lãi suất trái phiếu cũ giờ không còn hấp dẫn nữa.

- Đối với nhà đầu tư cổ phiếu cũng sẽ bị ảnh hưởng về rủi ro lãi suất nhưng ít hơn so với nhà đầu tư trái phiếu

Như khi lãi suất cho vay tăng thì chi phí vay tiền của công ty tăng Điều này có thể làm giảm lợi nhuận và ảnh hưởng tới giá cổ phiếu.

RỦI RO LÃI

SUẤT TIỀN VAY TRONG DOANH NGHIỆP

Để phục vụ kinh doanh, đầu tư, hầu như tất cả các doanh nghiệp đều phải sử dụng vốn vay Do đó, lãi suất tiền vay, chi phí sử dụng vốn trở thành bộ phận cấu thành quan trọng trong chi phí sản xuất kinh doanh và đầu tư của doanh nghiệp Khi bắt đầu kế hoạch kinh doanh hay dự án đầu tư, lãi suất tiền vay đã được dự tính

Tuy nhiên, có rất nhiều nhân tố nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp tác động đến lãi suất tiền vay

Do đó, việc quản lý rủi ro về lãi suất tiền vay trong doanh nghiệp là một vấn

đề quan trọng mà doanh nghiệp cần phái chú trọng quan tâm

THỰC TRẠNG

QUẢN LÝ RỦI RO LÃI SUẤT Ở VIỆT NAM

1 Rủi ro lãi suất của ngân hàng thương mại hiện nay

Với tình hình dịch bệnh khó khăn hiện nay, NHNN đã ra quyết định điều chỉnh về lãi suất cho vay và lãi suất huy động để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp

NHNN Việt Nam cho biết, thời gian qua đã liên tiếp 3 lần điều

chỉnh giảm các mức lãi suất với tổng mức giảm 1,5-2,0%/năm đối với lãi suất điều hành, 1,5%/năm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên

Kết quả, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm khoảng 1%/năm trong năm 2020 và xu hướng giảm lãi suất này vẫn tiếp tục trong hơn nửa năm 2021 với mức giảm khoảng 0,55%/năm

16 ngân hàng thương mạiđã thống nhất nguyên tắc tiếp tục giảm lãi suất cho vay lên đến 1%/năm trên dư nợ hiện hữu bằng đồng Việt Nam trong 5 tháng cuối năm 2021 với tổng số tiền lãi giảm cho khách hàng ước tính 20.613 tỷ đồng

o Theo đó, để giảm thiểu rủi ro lãi suất các NHTM cũng buộc phải giảm lãi suất huy động

 NHNN đã giảm 0,6-1,0%/năm trần lãi suất tiền gửi các kỳ hạn dưới 6 tháng trong tổng 3 lần giảm

 tháng 5/2021, lãi suất huy động ở một số ngân hàng đột nhiên tăng nhẹ từ 0,1% đến 0,3%/ năm, đến quý III/2021

Theo dự báo lãi suất quý IV/2021, lãi suất huy động sẽ giảm nhẹ, tuy

nhiên lãi suất cho vay cũng sẽ không tăng và có xu hướng sẽ tiếp tục giảm

Do đó ngân hàng sẽ phải tiếp tục đối mặt với rủi ro lãi suất trong tương lai

2 Rủi ro lãi suất của công ty cổ phần tập đoàn Mai Linh

giai đoạn cuối 2010 – đến đầu năm 2012, lãi suất cho vay có thời điểm năm 2011 lên đến 26%/ năm và giảm chậm trong năm 2012, phần nào đã ảnh hưởng trực tiếp đến Mai Linh với số lượng xe taxi lớn nhất nước mà hầu hết số xe này được tài trợ từ 70% > 75% vốn đầu tư từ các tổ chức tín dụng Chi phí tài chính tăng cao, thêm vào đó chỉ số CPI cao năm 2011 kéo theo các chi phí đầu vào doanh nghiệp tăng từ năm 2011 đến năm 2012 chưa giảm khiến nhu cầu sử dụng taxi giảm làm cho giá cước taxi

không tăng được tương ứng với chi phí đầu vào

2.1 Lãi suất ảnh hưởng đến nguồn vốn và khả năng huy động vốn

Bảng 1: Sự chênh lệch giữa vốn vay dài hạn và ngắn hạn ngân hàng của Công ty Cổ phần

Tập đoàn Mai Linh giai đoạn 2009 - 2012 Đơn vị: tỷ đồng

Biểu đồ thể hiện sự biến động lãi suất cho vay và huy động qua các năm (Nguồn: Tổng hợp báo cáo NHNN & Reuters )

Về khách quan nhìn nhận, việc lãi suất ngân hàng những năm qua ở Việt Nam luôn ở mức cao cũng là một gánh nặng của doanh nghiệp Trong năm

2011, chỉ tính riêng phần lãi suất hệ thống mà Mai Linh phải trả cho ngân hàn

Những năm đó các công ty con chỉ trả cổ tức cho công ty mẹ 3-5%/năm Phần chệnh lêch lãi suất này cũng đã khiến Mai Linh lỗ nặng

Nhìn chung ta thấy rằng, lãi suất ngân hàng đã tác động rất lớn đến Mai Linh - một tập đoàn có nhu cầu vốn lớn Phần lớn các nguồn vốn này được huy động từ ngân hàng và các cá nhân (với lãi suất thả nổi)

Theo chiến lược tái cấu trúc Tập đoàn thì sẽ tiến hành tăng vay

nợ dài hạn, giảm nợ vay ngắn hạn để tiến đến trạng thái an toàn tài chính

Ngoài ra các khoản nợ phải thu của Tập đoàn cũng giảm chứng tỏ khả năng thu hồi nợ khá tốt, góp phần giảm thiểu rủi ro thanh khoản của Tập đoàn

2.2 Lãi suất ảnh hưởng đến doanh thu, lợi nhuận

Bảng 2: Sự chênh lệch giữa vốn vay doanh thu và lợi nhuận của Công ty Cổ phần Tập

đoàn Mai Linh giai đoạn 2009 – 2013 Đơn vị: tỷ đồng

Bảng: Sự ảnh hưởng lãi suất cho vay đến tổng chi phí hoạt động kinh doanh

của công ty Thùy dương giai đoạn 2015-2017

GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP

NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÍ RỦI RO LÃI SUẤT

1 Một số giải pháp xây dựng chương trình quản lí rủi ro lãi suất

hiệu quả tại các Doanh nghiệp:

- Ứng dụng phần mềm EVIEWS trong công tác dự báo lãi suất

- Ứng dụng mô hình đo lường rủi ro lãi suất phù hợp trình dộ công nghệ cũng như thực trạng rủi ro của doanh nghiệp

- Xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro lãi suất dựa trên các công cụ tài chính phái sinh

- Những biện pháp nâng cao tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát, giám sát rủi ro lãi suất:

2 Một số biện pháp hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực quản lí rủi ro lãi

suất:

- Doanh nghiệp phải xác định rõ ràng chính sách và quy trình rủi ro.

- Trước khi giới thiệu những sản phẩm mới, hoạt động kinh doanh mới Doanh nghiệp phải:

+ Xác định những rủi ro

+ Phải chắc chắn sản phẩm, hoạt động phù hợp

+ Đồng thời phải thiết lập và phê chuẩn những công cụ và biện pháp để hạn chế rủi ro có thể xảy ra

- Doanh nghiệp nên duy trì mức vốn khả dụng phù hợp với mức độ rủi ro lãi suất

- Khi xây dựng chính sách lãi suất cần phân tích, tính toán các điều kiện kinh tế vĩ

mô, xu hướng phát triển của thị trường tiền tệ và tính đến nhu cầu vốn

- Các biện pháp hỗ trợ mà Doanh nghiệp có thể sử dụng

- Nâng cao nhận thức, trình độ của cán bộ công nhân viên

- Ứng dụng khoa học công nghệ

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE