KHTN 9 Bai 49 Hien tuong cam ung dien tu

- GV yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm và hoàn thành kết luận sau khi tiến hành thí nghiệm và ghi vở cá nhân - GV yêu cầu tương tự với TN 2 + HS: Dụng cụ: 1 NCĐ, 1 cuộn dây[r]

Ngày soạn:

Bài 49: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ( 2 TIẾT) I- Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Phát biểu được khái niệm hiện tượng cảm ứng điện từ, dòng điện cảm ứng

- Nêu được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

2 Kĩ năng:

- Mô tả và tiến hành được thí nghiệm về hiện tượng cảm ứng điện từ

- Giải thích được một số trường hợp liên quan đến hiện tượng cảm ứng điện từ

3 Thái đô: Hứng thú trong học tập, tìm hiểu khoa học và có tác phong của nhà khoa học

4 Các năng lực có thể hình thành và phát triển cho HS

- Năng lực tự học

- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo

- Năng lực hợp tác nhóm

- Năng lực tính toán, trình bày trao đổi thông tin

- Năng lực thực hành thí nghiệm

II- Chuẩn bi

1 Giáo viên: Nam châm thẳng, cuộn dây cảm ứng

2 HS: Tài liệu HDH, vở ghi, giấy nháp

III- Tổ chức các hoạt động học của học sinh

1 Hướng dẫn chung: PP thực hiện chuỗi các hoạt động học trong bài

Sử dụng pp dạy học nêu và giải quyết vấn đề ĐVĐ gợi nhớ lại thí nghiệm ơ xét và đặt ngược lại điều kiện thí nghiệm ơ xét thì có xuất hiện dòng điện trong cuộn dây dẫn hay không Qua đó HS tìm hiểu về cách tạo ra dòng điện cảm ứng và biết được điều kiện làm xuất hiện dòng điện cảm ứng.

Sau khi hệ thống hoá kiến thức, các em được luyện tập, giải quyết các bài tập, tình huống trong thực tiễn, đưa ra nhiệm vụ giúp các em vận dụng, tìm tòi khám phá ngoài lớp học.

Chuỗi các hoạt động học

STT Nội dung Hoạt

động

lượn g

Ngày giảng

2 Hình thành

kiến thức

HĐ 2 1 Hiện tượng cảm ứng điện từ 18

HĐ 3 2 Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm

luyện tập

nhà

5 Tìm tòi mở

2- HƯỚNG DẪN CỤ THỂ TỪNG HOẠT ĐỘNG

A- Hoạt động khởi động

HĐ 1: Dự đoán

a Mục tiêu: - Đưa ra những dự đoán ban đầu về điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.

b Gợi ý tổ chức hoạt động

- Gv: Yêu cầu HS nhắc lại thí nghiệm o xét Khi có dòng điện chạy qua một dây dẫn, dòng điện đó có tác dụng lực từ vào một KNC thử đặt gần nó và làm nó bị lệch khỏi vị trí cân bằng Nếu thay KNC bằng một nam châm và cho NC chuyển động xung quanh dây dẫn thì dây dẫn có dòng điện xuất hiện hay không

+ HS cá nhân đưa ra ý kiến của mình và ghi lại vào vở

c Sản phẩm hoạt động: Cá nhân HS báo cáo, Các HS khác có thể ghi nhanh vào vở nháp

- Xuất hiện dòng điện trong cuộn dây

d Dự kiến tình huống xảy ra, giải pháp thực hiện ntn?

- HS không còn nhớ thí nghiệm ơ xét GV sẽ nhắc lại nội dung làm thí nghiệm này

B- Hoạt động hình thành kiến thức

HĐ 2: 1 Hiện tượng cảm ứng điện từ

a Mục tiêu: - Phát biểu được khái niệm hiện tượng cảm ứng điện từ, dòng điện cảm ứng

b Gợi ý phương thức t.chức

- GV yêu cầu HS nêu dụng cụ, phương án tiến hành nội dung thí nghiệm 1( Hình 49.1- SHD-96) + HS: Dụng cụ: Cuộn dây dẫn kín mắc sẵn bóng đèn led mắc song song, Một NC

P.á: Đưa NC lại gần vào trong lòng cuộn dây, quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

Để NC đứng im ở trong lòng cuộn dây quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn Đua NC ra xa khỏi cuộn dây, quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

- GV yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm và hoàn thành kết luận sau khi tiến hành thí nghiệm và ghi vở cá nhân

- GV yêu cầu tương tự với TN 2

+ HS: Dụng cụ: 1 NCĐ, 1 cuộn dây dẫn kín có mắc sẵn hai bóng đèn mắc song song với nhau

P.a: Để NCĐ gần cuộn dây dẫn kín

+ Chưa đóng dòng điện qua NCĐ, quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

+ Bắt đầu đóng dòng điện quan NCĐ quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

+ Khi dòng điện chạy ổn định qua NCĐ quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

+ Ngắt dòng điện qua NCĐ quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

+ Ngắt hoàn toàn dòng điện qua NCĐ quan sát hiện tượng xảy ra với bóng đèn

- GV yêu cầu HS tiến hành làm thí nghiệm theo nhóm và hoàn thành kết luận

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hiện tượng cảm ứng ddienj từ là gì?

Dòng điện cảm ứng là gì

+ HS qua thí nghiệm trả lời câu hỏi

c Sản phẩm hoạt động: HS làm được thí nghiệm và ghi kết luận

1 Hiện tượng cảm ứng điện từ

a TN 1

- Khi dic huyển NC lại gần cuôn dây, thì ta thấy môt bóng đèn sáng; khi NC đứng yên trong cuôn dây thì thấy bóng đèn không sáng; khi kéo NC ra khởi cuôn dây thì thấy bóng đèn còn lại sáng.

Bóng đèn sáng khi đưa NC lại gần hoặc ra xa cuôn dây chứng tỏ đã xuất hiện dòng điện trong cuôn dây dẫn kín.

b TN 2

- Khi đóng dòng điện, ta thấy 1 bóng đèn sáng, khi để dòng điện chạy qua NCĐ thì không có bóng đèn nào sáng; khi ngắt dòng điện qua NCĐ thì môt bóng đèn còn lại sáng và khi ngắt hoàn toàn dòng điện qua NCĐ thì không còn bóng đèn nào sáng.

Khi bắt đầu co dòng điện qua NCĐ hoặc khi bắt đầu ngắt dòng điện qua NCĐ thì xuất hiện dòng điện ở cuôn dây dẫn.

C Kết luận

- Hiện tượng xuất hiện dòng điện trong một cuộn dây dẫn kín khi đưa một NC lại gần hay

ra xa cuộn dậy hoặc khi đóng hoặc ngắt dòng điện qua NCĐ được gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.

- Dòng điện xuất hiện trong hiện tượng cảm ứng điện từ đgl dòng điện cảm ứng

d Dự kiến tính huống có thể xảy ra

- HS cho NC vào trong lòng cuộn dây quá chậm nên không thấy hiện tượng xảy ra với bóng đèn

- HS không tập trung khi tiến hành quan sát hiện bắt đầu đóng dòng điện hoặc ngắt dòng điện qua NCĐ giáo viên cần nhất mạnh khoảng thời gian này

HĐ 3: ĐK xuất hiện dòng điện cảm ứng

a Mục tiêu: - Nêu được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng.

- Giải thích được môt số trường hợp liên quan đến hiện tượng cảm ứng điện từ

b Gợi ý phương thức t.chức

- GV cùng HS tìm hiểu điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng qua việc trả lời các câu hỏi và rút ra kết luận

Thí nghiệm 1:

? Khi di chuyển NC ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua cộn dây sẽ thay đổi ntn

? Khi NC đứng im trong cuộn dây thì số đường sức từ qua cuộn dây thay đổi ntn

? Khi di chuyển NC lại gần cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây thay đổi ntn

+ HS: Số đường sức từ sẽ tăng lên; Số đường sức từ không thay đổi; số đường xức từ xuyên qua cuộn dây giảm đi

Thí nghiệm 2:

?Khi chưa có dòng điện qua NCĐ số đường sức từ xuyên qua cuộn dây bằng bao nhiêu? Vì sao

? Khi đóng khóa K thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây thay đổi ntn?

? Nêu không ngắt khóa K thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây có thay đổi không? Vì sao

? Khi ngắt khóa K thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây thay đổi ntn?

+ HS: Số đường sức từ đi qua cuộn dây bằng 0; Số đường sức từ tăng dần đến 1 giá trị lớn nhất; Số đường sức từ là một đại lượng không đổi; số đường sức từ xuyên qua cuộn dây giảm dần về bằng 0

c Sản phẩm hoạt động: Trình bày được cấu tạo và giải thích sự hoạt động của NCĐ

2 Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

ĐK xuát hiện dòng điện cảm ứng trong cuôn dây dẫn kín là có sự biến thiên số đường sức từ xuyên qua cuôn dây dẫn.

d Dự kiến tính huống có thể xảy ra

- HS không hình dung được số đường sức từ thay đổi qua cuộn dây GV chuẩn bị trước lại hình ảnh đường sức từ của một NC thẳng và của cuộn dây có dòng điện chạy qua

C- HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

HĐ 4: C- HĐ luyện tập

a Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức về Nam châm điện- ứng dụng vào giải bài tập

b Tổ chức hoạt động

- GV yêu cầu HS làm bài tập( Chuẩn bị trước ở nhà) và báo cáo cụ thể

- HS chuẩn bị trước và thực hiện báo cáo theo yêu cầu

c Sản phẩm hoạt động

C.1: Vì khi đó hai cực của NC luôn luôn thay đổi làm cho số đường sức từ xuyên qua cuôn dây cùng luôn phiên tăng giảm liên tục làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuôn dây.

C2: Vì khi núm đinamô quay thì NC trong cuôn dây sẽ quay làm biến đổi số đường sức từ xuyên qua cuôn dây làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuôn dây

D- VẬN DỤNG

- GV yêu cầu HS về tìm hiển các hiện tượng xảy ra trong hình 49.3

E- Hoạt động tìm tòi mởi rộng

Nhận xét sau giờ

Xác nhận của tổ CM

Bùi Thi Hải Yến