MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG KẾ HOẠCH HÓA Ở CẤP VÙNG LÃNH THỔ HÀNH CHÍNH KINH TẾ LOẠI VỪA TỈNH, THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG

II. Ý nghĩa và nhiệm vụ về mặt quản lý kinh tế, kế hoạch hóa của cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam. 1. Với tư cách là một cấp chính quyền địa phương ( lãnh thổ hành chính ) tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có nhiệm vụ

CHƯƠNG II MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG KẾ HOẠCH HÓA

Ở CẤP VÙNG LÃNH THỔ HÀNH CHÍNH - KINH TẾ LOẠI VỪA TỈNH, THÀNH PHỐ

TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG

I Tỉnh là một cấp vùng lãnh thổ hành chính - kinh tế loại vừa :

1 Lãnh thổ theo nghĩa rộng :

- Đó là một vùng đất đai của một quốc gia trọn vẹn

VD: Lãnh thổ quốc gia Việt Nam

- Có thể đó là một vùng đất đai của nhiều nước

VD: Vùng lãnh thổ các nước ASEAN, vùng lãnh thổ các nước khối Ả Rập, vùng lãnh thổ Đảo Senkaku ( tranh chấp giữa Nhật và Trung Quốc)

- Đó là một vùng đất đai bên trong một quốc gia

VD: Vùng Tây Nguyên (Việt Nam)

2 Lãnh thổ được phân chia như thế nào :

+ Nếu lãnh thổ được phân chia theo phạm vi thì có :

- Lãnh thổ toàn vẹn

VD: Lãnh thổ toàn vẹn của 1 quốc gia

- Lãnh thổ đơn vị ( nằm bên trong một quốc gia )

VD: Vùng Nam Trung Bộ là 1 lãnh thổ đơn vị của Việt Nam

+ Nếu chia theo tính chất thì có các loại :

- Lãnh thổ hành chính

“Lãnh thổ hành chính: khái niệm chính trị - hành chính hình thành trên cơ sở các nhà nước phân chia lãnh thổ quốc gia trong phạm vi chủ quyền thành các cộng đồng lãnh thổ vì mục đích quản trị các hoạt động theo từng đơn vị được phân chia, dựa vào quy mô dân cư, dân tộc, điều kiện tự nhiên tài nguyên thiên nhân, phòng thủ, ”

- Lãnh thổ kinh tế

“Lãnh thổ kinh tế (tiếng Anh là Economic Territory) của một quốc gia bao gồm lãnh thổ địa

lý chịu sự quản lý của chính phủ; bên trong lãnh thổ này dân cư, hàng hóa, vốn được tự do luân chuyển Với những nước có bờ biển và hải đảo thì lãnh thổ kinh tế bao gồm các đảo có chủ quyềnnhư trong đất liền và vùng lãnh hải có đặc quyền kinh tế.”

3 Lãnh thổ hành chính được hình thành trên cơ sở các điều kiện :

- Quy mô dân cư, Dân tộc, Điều kiện để phát triển giao thông vận tải, Vấn đề phòng thủ Dựatrên những điều kiện đó, ở nước ta đã phân chia đơn vị lãnh thổ hành chính như sau :

Tùy theo từng quốc gia để chia thành vùng lãnh thổ hành chính khác nhau

( 1 số quốc gia có diện tích rộng có thể chia thành các Bang như là Mỹ Canada, Đức, )

Xã, phường, thị trấn

- Thành phố trực thuộc trung ương: Đà Nẵng, Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ

- Quận, huyện, thị xã trực thuộc tỉnh, thành phố: Quận Ngũ Hành Sơn ( Đà Nẵng), Thành phố Huế ( trực thuộc tỉnh Thừa thiên Huế),

4 Lãnh thổ kinh tế được hình thành dựa trên các điều kiện :

- Tận dụng những điều kiện hình thành ra đơn vị lãnh thổ hành chính

- Đặc biệt là các điều kiện :

- Điều kiện tài nguyên khí hậu, vị trí địa lý

- Quy mô dân cư, cơ cấu dân cư

- Quy mô lao động, cơ cấu và chất lượng lao động

Đặc biệt là điều kiện về tài nguyên, đất đai là nhân tố quyết định trong việc hình thành lãnh thổ hành chính  lãnh thổ kinh tế

5 Vùng kinh tế : Đơn vị lãnh thổ kinh tế có tên chung là vùng kinh tế

“Vùng kinh tế là những bộ phận kinh tế, lãnh thổ đặc thù của nền kinh tế quốc dân, có

chuyên môn hóa sản xuất kết hợp chặt chẽ với phát triển tổng hợp.”

Vùng kinh tế có nhiều loại, song các nhà kinh tế quan tâm đến 2 loại vùng chủ yếu là:

- Vùng kinh tế chuyên môn hóa ( vùng kinh tế mỏ, vùng công nghiệp )

Chuyên môn hóa sản xuất là dựa vào những điều kiện thuận lợi của vùng về tự nhiên

kinh tế, xã hội - lịch sử để sản xuất ra nhiều sản phẩm hàng hóa với chất lượng tốt, giá thành hạ, cung cấp cho nhu cầu của nhiều vùng khác, cho nhu cầu cả nước và xuất khẩu

VD: + Thành phố Việt Trì: tập trung nhiều khoáng sản sắt, thép, nhôm,

+ Vùng Quảng Ninh: mỏ than lớn nhất Việt Nam

+ Vùng công nghiệp Hải Dương, Khu công nghiệp Hòa Cầm ( Đà Nẵng)

 Nhờ chuyên môn hóa sản xuất chia lãnh thổ thành các vùng kinh tế chuyên môn hóa mà nền kinh tế Việt Nam đã khai thác nguồn lực tiềm tàng của nền kinh tế hiệu quả hơn, đạt được những thành tựu nhất định trong lĩnh vực xuất khẩu

 Năm 2019, xuất khẩu tăng cao, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 263,45 tỷ USD chủ yếu là các mặt hàng nông sản và công nghiệp chế biến

- Vùng kinh tế tổng hợp Vùng kinh tế tổng hợp lại được chia ra thành các cấp vùng khác nhautùy thuộc vào quy mô của nó :

+ Vùng kinh tế cơ bản ( vùng kinh tế lớn ) Vùng kinh tế cơ bản (vùng kinh tế lớn) là các vùng kinh tế tổng hợp cấp cao nhất Mỗi vùng kinh tế lớn có quy mô lãnh thổ bao trùm trên nhiều tỉnh và thành phố liền kề nhau; có chungnhững định hướng cơ bản về chuyên môn hóa sản xuất, với những ngành chuyên môn hóa lớn có

ý nghĩa đối với cả nước Các vùng kinh tế lớn còn có những mối liên quan chung về kinh tế -

chính trị - quốc phòng Đối với nước ta hiện nay, có 4 vùng kinh tế lớn:

+ Vùng kinh tế loại nhỏ : đó là các tiểu vùng, kinh tế thường trùng hợp với cấphuyện

Vùng kinh tế loại nhỏ là đơn vị lãnh thổ nhỏ nhất của hệ thống vùng kinh tế, có mức độ chuyên môn hóa nhỏ nhất

Từ những phân tích trên đây, ở nước ta, tỉnh và huyện, quận và thành phố không chỉ có ýnghĩa, chức năng về hành chính mà còn có ý nghĩa về kinh tế của một cấp vùng lãnh thổ kinh tế Vùng kinh tế tổng hợp được phân chia tùy theo điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên,địa lý của lãnh thổ

II Ý nghĩa và nhiệm vụ về mặt quản lý kinh tế, kế hoạch hóa của cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam

1 Với tư cách là một cấp chính quyền địa phương ( lãnh thổ hành chính ) tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có nhiệm vụ

- Thực hiện quá trình quản lý nhà nước một cách toàn diện các hoạt động kinh tế - xã hội trênlãnh thổ

- Triển khai thực hiện các chính sách, chủ trương của Đảng và nhà nước, giáo dục, theo dõi nhândân chấp hành luật pháp

- Chăm lo đời sống của dân cư trên lãnh thổ

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố có nhiệm vụ thông qua các sở ban ngành, hệ thống các cấpchính quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước ( tất cả các hoạt động kinh tế xã hội an ninh quốc phòng) , người đứng đầu địa phương kết hợp với sở ban ngành chịu trách nhiệm triển khai các chủ trương đường lối của Đảng,chịu trách nhiệm trước nhà nước về sự phát triển của địa phương, chăm lo cho đời sống của nhân dân

Mỗi thành phố trực thuộc trung ương, tỉnh đều có Sở đầu tư để tham mưu cho ban lãnh đạo

để hoạch địch các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại tỉnh, thành phố  Mang tính chiến lược

VD: Lấy ví dụ điển hình tình hình bệnh dịch Việt Nam hiện nay, với mục tiêu vừa kiểm soát

bệnh dịch vừa phát triển kinh tế, Thủ tướng Chính phủ chỉ trương giãn cách xã hội sau đó cho phép Đà Nẵng hoạt động bình thường trở lại Nhưng Tỉnh thừa thiên Huế yêu cầu phải có giấy xét nghiệm âm tính trong 72h mới được vào Huế, là người đứng đầu thành phố Huế có quyền đưa

ra chỉ thị đó để kiểm soát bệnh dịch tránh sự lây lan bênh dịch tới Huế

2 Nếu tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với tư cách là một cấp vùng lãnh thổ kinh tế thì

- Những vựa tôm lớn tại Việt Nam phân bổ ở Bình Định, Khánh Hòa, Phú Yên, để đảm bảo địa phương cần thúc đẩy, tạo điều kiện phát triển cho cả ngành công nghiệp chế biến, ngành giao thông vận tải, để tạo sự cân đối từ sản xuất đến tiêu dùng

 Để tạo ra sự phát triển của 1 ngành kinh tế phải tạo ra sự phát triển cân đối của những ngành liên quan

- Điều hòa các hoạt động kinh tế trong vùng

- Tổ chức tổng thể kinh tế trong vùng Việc xây dựng tổ chức các tổng thể trong vùng chỉ có vùnglãnh thổ mới làm được

3 Qua phân tích nhiệm vụ của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với hai tư cách trên, có thể rút ra nhiệm vụ của kế hoạch hóa cấp tỉnh, thành phố như sau :

- Khai thác sử dụng có hiệu quả mọi nguồn tài nguyên thiên nhiên trên lãnh thổ đáp ứng nhu cầucủa địa phương, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế cả nước Để thực hiện được nhiệm vụnày, đòi hỏi, tỉnh thành phố phải hiểu, nắm đầy đủ những tiềm năng của mình

- Thúc đẩy nhanh quá trình phân công lao động xã hội bằng cách :

Phát triển kinh tế trên lãnh thổ địa phương

Coi trọng phát triển kinh tế nông thôn, kinh tế đô thị, kinh tế vùng ven biển, kinh tế vùngnúi

Thúc đẩy quá trình tích tụ, tập trung trong kinh tế

Thực hiện chuyên môn hóa theo ngành

- Tạo điều kiện về mặt lãnh thổ cho hoạt động sản xuất của các ngành bằng cách :

Quy hoạch ngành trong vùng

Thực hiện tốt các cân đối lãnh thổ

Bảo đảm đời sống của dân cư nhằm bảo đảm tái sản xuất sức lao động trên lãnh thổ

- Áp dụng một số biện pháp nhằm thực hiện hợp lý hóa lãnh thổ để tăng năng suất lao động, giảmchi phí lao động xã hội trong sản xuất

Tăng năng suất lao động là một vấn đề quan trọng, tổng GDP của 1 nền kinh tế lớn, nhưng năng nuất lao động thấp thì hiệu quả của nền kinh tế cũng không cao

4 Về phương diện nghiệp vụ, cơ quan kế hoạch cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có những nhiệm vụ :

- Chuyển hóa chiến lược kinh tế - xã hội, các phương án phân vùng, phân bố lực lượng sản xuấtcủa cả nước thành các chiến lược, các phương án của địa phương phù hợp với điều kiện của địaphương, đồng thời tham gia nghiên cứu các chuyên đề về kinh tế - xã hội chung của cả nước( xây dựng chiến lược, quy hoạch )

- Tổ chức xây dựng kế hoạch 5 năm, hàng năm phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh, thànhphố, xây dựng các cân đối hiện vật và giá trị trên địa bàn địa phương, làm tham mưu giúp ủy bannhân dân tỉnh điều hành quản lý nhà nước về kinh tế trên địa bàn

- Nghiên cứu nhằm cụ thể hóa các chính sách kinh tế - xã hội của nhà nước cho phù hợp với điềukiện địa phương

- Cơ quan kế hoạch đầu tư cấp tỉnh, thành phố còn chủ trì trong việc tổ chức xét duyệt dự án đầu

tư các công trình kinh tế của địa phương, tham gia xét duyệt các công trình của trung ương và củacác địa phương khác trên lãnh thổ, xây dựng hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật để chính quyềnđịa phương ban hành trên lãnh thổ

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Thành phố trực thuộc trung ương trong phạm vi quyền hạn, chức năng, thực hiện trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với tất cả các tổ chức và cá nhân thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn theo quy định của pháp luật Cụ thể, ủy ban nhân dân tỉnh quản

lý các dự án quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch xây dựng đô thị và vùng nông thông thuộc địa phương theo quy định của Chính phủ

Cơ quan kế hoạch đầu tư cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định đầu tư các

dự án thuộc nhóm B và C, cụ thể:

- Các dự án đầu tư xây dựng công trình: công nghiệp điện, khai thác dầu khí, hóa chất, phân bón, chế tạo máy, xi mặng, luyện kim, khai thác chế biến khoáng sản, các dự án giao thông ( cầu cống, cảng biển sông, đường sắt, đường quốc lộ), xây dựng khu nhà ở \

- Các dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi, cấp thoát nước, kỹ thuật cơ sở hạ tầng, kỹ thuật điện sản xuất thiết bị công nghệ thông tin, điện tử, sản xuất vật liệu, bưu chính viễn thông

- Các dự án đầu tư công trình: hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới, công nhiệp nhẹ, sành sứ, thủy tinh, in, vườn quốc gia,khu bảo tồn thiên nhiên, sản xuất nông, lâm nghiệp, nuôi trồng chế biến thủy sản

- Các dự án đầu tư xây dựng công trình: y tế, văn hóa, giáo dục, phát thanh, truyền hình, xây dựng dân dụng khác, kho tàng, du lịch, thể dục thẻ thao, nghiên cứu khoa học và các dự án khác

Như vậy : Cơ quan kế hoạch đầu tư cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải giảiquyết những công việc nhằm xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của một cấp vùng lãnh thổhành chính kinh tế loại vừa

Có quy mô vừa đủ trong cấp vùng lãnh thổ hành chính kinh tế loại vừa

5 Ý nghĩa chiến lược của quá trình xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

* Nếu xét về phương diện lý luận và thực tiễn thì Việt Nam chưa trải qua giai đoạn phát triển tưbản chủ nghĩa nên :

Cùng một lúc phải giải quyết hai loại vấn đề :

Một loại vấn đề của cách mạng xã hội chủ nghĩa đặt ra khi xây dựng quan hệ sản xuất mới, cảitạo xã hội theo định hướng chủ nghĩa xã hội, xây dựng nền văn hóa mới, con người mới

Loại vấn đề thứ hai mà lẻ ra chủ nghĩa tư bản đã làm như : phát triển lực lượng sản xuất, côngnghiệp hóa hiện đại hóa, tích lũy vốn

Cùng một lúc phải kết hợp hai quá trình : Quá trình phát triển phân tán ở bên dưới (kinh tếđịa phương) và phát triển tập trung quy mô lớn (kinh tế trung ương)

Từ đó đặt ra cho nước ta phải :

- Kết hợp phát triển tập trung và phân tán

Phát triển tập trung ở quy mô lớn: nhà nước thông qua các chính sách điều tiết ổn định nền

kinh tế dưới góc độ vĩ mô theo hướng xã hội chủ nghĩa

Phát triển phân tán ở bên dưới: phát triển kinh tế vững mạnh bền lâu lại các địa phương, địa

phương là tế bào của trung ương, địa phương phát triển tốt  trung ương mới thật sự phát triển được

- Kết hợp phát triển tuần tự và nhảy vọt

Bản thân Việt Nam có bước phát triển nảy vọt từ chế độ Phong kiến lên chế độ Xã hội chủ nghĩa, bỏ qua Chủ nghĩa tư bản Điều này vừa là thế mạnh lại vừa là điểm yếu cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam Có thể phát triển vượt bậc, bỏ qua 1 giai đoạn lịch sử Tuy nhiên, điểm yếu của nó là: thực chất với xuất phát điểm thấp, nền kinh tế Việt Nam còn bỏ qua quá trìnhphát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, tích lũy vốn, đủ lượng để

có sự thay đổi về chất là tiến lên “ Xã hội chủ nghĩa” Cho nên, Đảng phải đề ra các đường lối chính sách phù hợp cân đối song song 2 quá trình, tích lũy đủ lượng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- Kết hợp quy mô vừa, nhỏ với quy mô lớn

* Ý nghĩa cụ thể của quá trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương

- Nếu kinh tế địa phương được phát triển nhanh chóng thì sẽ góp phần thu hút tận dụng hết laođộng phân tán tại địa phương, Tận dụng hết tài nguyên đa dạng của địa phương, huy động đượcvốn trong nhân dân để phát triển kinh tế - xã hội

- Phát triển kinh tế địa phương sẽ tạo điều kiện gắn sản xuất với đời sống, sản xuất với tiêu dùngngay trên mỗi vùng lãnh thổ Vì khi sản xuất phát triển thì nhu cầu tiêu dùng tăng và đa dạnghơn Kinh tế trung ương chỉ lo những nhu cầu lớn, còn địa phương lo những nhu cầu đa dạng đó,

lo những nhu cầu có tính chất bộ phận tùy theo đặc điểm của địa phương

- Phát triển kinh tế địa phương là một cách làm tốt để kết hợp công nghiệp với nông nghiệp, bảođảm hậu cần tại chổ cho nền quốc phòng toàn dân

- Phát triển kinh tế địa phương sẽ thúc đẩy quá trình hình thành các đô thị nhỏ, vừa Thúc đẩy quátrình phát triển nông thôn mới, gắn thành thị với nông thôn

VD: Lấy ví dụ điển hình phát triển kinh tế Gia Lai Gia Lai là 1 tỉnh nhỏ thuộc vùng kinh tế Tây

Nguyên, tài nguyên đa dạng phong phú:

Gia Lai có tiềm năng về thủy điện rất lớn với 4 công trình thuỷ điện lớn, 85 công trình thủy điện nhỏ phân bố khá đều khắp, tạo điều kiện cho phát triển sản xuất Sản lượng điện trung

bình hàng năm 1,12 tỉ KWh và điệnTổng trữ lượng nguồn nước mặt khoảng 24 tỷ m3 Đây chính

là những tiềm năng lớn để công nghiệp điện năng được coi là công nghiệp mũi nhọn ở Gia Lai Chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên rõ rệt, GDP bình quân đầu

người năm 2011 đạt 19,5 triệu đồng, gấp 3,82 lần so với năm 2005, gấp 6,5 lần so với năm 2000Bên cạnh đó, tiềm năng du lịch của Gia Lai rất phong phú, đa dạng với núi rùng cao có nhiều cảnh quan tự nhiên và nhân tạo

Ngoài ra, Gia Lai còn có nền văn hoá lâu đời của đồng bào dân tộc, chủ yếu là dân tộc Giarai và Bana thể hiện qua kiến trúc nhà rông, nhà sàn, nhà mồ, qua lễ hội truyền thống, qua

y phục và nhạc cụ dân tộc đặc trưng, đặc sản cũng góp phần thu hút khách du lịch đến khám phá

 Như vậy, nếu kinh tế Gia Lai được thúc đẩy phát triển nhanh chóng cũng sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, tận dụng phát triển được hết nguồn lực tại nơi đây Khi GDP đầu người tại địa phương tăng lên thì nhu cầu tiêu dùng cũng tăng lên Thúc đẩy quá trình hình thành các đô thị nhỏ, phát triển nông thôn mới

III Nội dung của kế hoạch hóa cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với tư cách là một cấp vùng lãnh thổ hành chính kinh tế loại vừa :

1 Xác lập căn cứ để xây dựng phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương : Muốn vậy phải:

Tiến hành công tác điều tra cơ bản để nắm được tài nguyên thiên nhiên của địa phương Thựctrạng về dân cư và lao động trên địa bàn Cơ sở vật chất kỹ thuật hiện có của địa phương Khảnăng về vốn của các thành phần kinh tế

Nắm được yêu cầu và nội dung về kinh tế - xã hội mà trung ương phân cấp cho tỉnh, thành phố.Nắm yêu cầu liên doanh liên kết, nhận đầu tư từ bên ngoài

 Thống kê tài nguyên khoáng sản:

Châu, Gia Lai

Yên Bái, Nghệ An, Tuyên QuangThan năng lượng Triệu tấn 210000 Quảng Ninh, Thái

Nguyên, Quảng Nam, đồng bằng sông Hồng

Nước khoáng

Sau khi nắm được tình hình trữ lượng cũng như phân bổ của tài nguyên thiên nhiên tại cácđịa phương  Phân tích thực trạng dân cư cũng như lao động trên địa bàn địa phương

 Thống kê dân số và tình trạng lao động

2019

Diện tích(Km2) Dân số trung bình

(Nghìn người)

Mật độ dân số (Người/km2)

Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc so với

tổng dân số phân theo địa phương (%)

Đông Nam Bộ 55.4

Đồng bằng sông Cửu

2 Xây dựng phương hướng phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, 5 năm cho địa phương

Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội rất đa dạng do lợi thế so sánh, thực trạng, trình

độ phát triển kinh tế - xã hội, khả năng về các nguồn lực như vốn, nhân lực, tài nguyên, khoa họccông nghệ, thị trường khác nhau Từ đó phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của các địaphương cũng khác nhau

VD: Dựa trên tiềm năng nguồn lực thiên nhiên mà Đà Nẵng đã đưa ra chiến lược phát triển ngành dịch vụ cụ thể là khai thác tiềm năng du lịch

Kế hoạch 5 năm của Đà Nẵng giai đoạn 2016 – 2020

Tại Hội nghị, đại biểu đã tham gia thảo luận, góp ý kiến cho Dự thảo Nghị định về kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm, cũng như các vấn đề liên quan đến việc triển khai LuậtĐấu thầu sửa đổi và Luật Đầu tư công mà Quốc hội mới thông qua Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng

Văn Hữu Chiến cho rằng phải huy động các nguồn lực khác ngoài ngân sách nhà nước để

thực hiện các dự án đầu tư công, đồng thời cần có bộ tiêu chí đất nước công nghiệp và kế hoạch cấp vốn trung hạn như thế nào để đảm bảo mục tiêu Việt Nam đến năm 2020 thành nước công nghiệp Ông Văn Hữu Chiến cũng cho rằng hiện các địa phương phát triển không đồng đều, việc phân phối nguồn vốn, khu vực miền Trung còn nhiều khó khăn, T.Ư cần có những cơ chế, ưu đãi kinh tế đặc thù, nhằm cân bằng sự phát triển của vùng với các tỉnh thành ở hai đầu đất nước Bên cạnh đó, cần đổi mới cơ chế quản lý, thẩm định dự án, tránh gây tốn kém nhiều thời gian, công sức mà hiệu quả không cao, đầu tư dàn trải, nhiều dự án phê duyệt nhiều nhưng nguồn vốn khôngcó

 Thu hút đầu tư từ các thành phần kinh tế tư nhân ngoài nhà nước Ví dụ cụ thể là dọc bờ biển

Đà Nẵng được quy hoạch để xây nên hàng loạt những khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, khách sạn mà chủ đầu tư hầu hết là doanh nhân nước ngoài hay ở địa phương khác

- Nhà đầu tư đến từ Hà Nội đang dần chiếm lĩnh thị trường nghỉ dưỡng cao cấp ven biển tại

Đà Nẵng

+ Coco Ocean – Spa resort thuộc tổ hợp Cocobay Đà Nẵng ( Nguyễn Đức Thành)

+ The sunrise bay - Công ty TNHH The Sunrise Bay Đà Nẵng

+ Dự án căn hộ khách sạn Vinpearl RiverFront Condotel - Vingroup

3 Tổ chức chỉ đạo thực hiện quá trình kết hợp công nghiệp với nông nghiệp trên vùng lãnh thổ.

Vì sao phải kết hợp công nghiệp với nông nghiệp ? Vì thông qua quá trình kết hợp đó sẽtạo ra những tác động to lớn như :

- Công nghiệp sẽ tạo điều kiện vật chất kỹ thuật cho nông nghiệp đi vào thâm canh tăng vụ, tăngnhanh năng suất cây trồng vật nuôi

Ví dụ Công nghiệp cung cấp máy móc thiết bị nông cụ bảo đảm các điều kiện cải tạo đất VD: Ngành công nghiệp máy móc sản xuất ra máy móc nông nghiệp công nghệ cao như: máy hỗ trợ trồng trọt, máy thu hoạch, máy chế biến, đẩy nhanh quá trình tăng năng suất cây trồng, tăng chất lượng của sản phẩm

- Thúc đẩy quá trình phân công lao động ngay trong nông nghiệp : vì khi ngành nghề được pháttriển sẽ thu hút thêm lao động nông thôn, lao động sẽ di chuyển từ trồng cây lương thực sangtrồng cây công nghiệp, lao động dịch vụ tăng lên rõ rệt

VD: Cây công nghiệp cao su phân bố chủ yếu tại các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây

Nguyên, tiềm năng mủ cao su được khai thác đã thu hút 1 số lượng lớn lao động từ nông thôn và đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tham gia làm việc  tạo công ăn việc làm, giảm thất nghiệpđáng kể cho xã hội

Qua kết hợp không chỉ làm cho nông thôn không chỉ đơn thuần là nông nghiệp mà kinh tế nôngthôn phát triển đa dạng, tổng hợp, gắn nông thôn với thành thị, tạo điều kiện để xây dựng nôngthôn mới

Công nghiệp sản xuất ra máy móc thiết bị tạo điều kiện nền tảng cung cấp cho nông nghiệp phát triển  Nông nghiệp là thị trường tiêu thụ những máy móc thiết bị mà công nghiệp sản xuất ra, đồng thời cung cấp nguyên liệu trở lại phục vụ cho ngành công nghiệp

- Những hình thức để kết hợp nông nghiệp với công nghiệp :

+ Sử dụng hợp đồng kinh tế giữa công nghiệp với nông nghiệp để kết hợp

“ Hợp đồng kinh tế” sự thoả thuận bằng văn bản, tài liệu giao dịch giữa các bên ký kết về

việc thực hiện công việc sản xuất, trao đổi hàng hoá, dịch vụ, nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật và các thoả thuận khác có mục đích kinh doanh với sự quy định rõ ràng quyền và nghĩa vụ của mỗi bên để xây dựng và thực hiện kế hoạch của mình Trong đó quy định những điều khoản rõ ràng về sản xuất, trao đổi hàng hóa, dịch vụ, và những ưu đãi đặc biệt dành cho đốiphương

VD: Hợp đồng kinh tế giữa Nông dân trồng mía và Nhà máy sản xuất đường

- Đảm bảo đầu ra cho người nông dân với đúng giá cả trong hợp đồng kinh tế+ Kết hợp giữa sản xuất công nghiệp chế biến nông sản với sản xuất nông nghiệp

VD: Sự kết hợp giữa ngành nuôi trồng thủy sản – tôm với nhà máy chế biến thủy sản – tôm

Tiềm năng phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản cụ thể là tôm tại Việt Nam đang dần được khai thác, tuy nhiên việc đảm bảo chất lượng đủ để xuất khẩu qua 1 thị trường quốc tế là rấtkhó khăn Ngoài ra, 1 vấn đề trăn trở của người nông dân là được mùa mất giá, đầu ra không được đảm bảo Vì thế chúng ta cần sự kết hợp giữa 2 ngành với nhau Người nuôi tôm phải được trang bị những kiến thức nhất định về tiêu chuẩn thế nào để chất lượng đảm bảo để xuất khẩu, đảm bảo chất lượng đầu ra  cung cấp cho nhà máy chế biến thủy sản  xuất khẩu Nhờ đó, hàng năm việc xuất khẩu tôm đã đem lại một nguồn thu ngoại tệ khổng lồ, góp phần to lớn làm tăng GDP của toàn nước

+ Hình thành các tổ hợp công nghiệp, nông nghiệp hay liên hiệp công nông nghiệp

Việt Nam có Liên hiệp công nông nghiệp Quảng Bình, liên hiệp công nông nghiệp miền nam,

4 Cải thiện điều kiện lao động, điều kiện đời sống của dân cư trên địa bàn tỉnh, thành phố.

Điều kiện lao động đó là toàn bộ những điều kiện khách quan tác động hàng ngày đến laođộng sản xuất và đời sống dân cư

Điều kiện lao động thể hiện qua quá trình công nghệ, công cụ lao động, đối tượng lao động, năng lực của người lao động và sự tác động qua lại giữa các yếu tố trên tạo nên điều kiện làm việc của con người trong quá trình lao động sản xuất

Như vậy các quá trình lao động khác nhau sẽ tạo nên môi trường lao động rất khác nhau,

và do đó mức độ tác động của chúng đến người lao động cũng sẽ khác nhau Tuy nhiên, cùng một

quá trình lao động như nhau, nhưng do được tổ chức hợp lý và tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh môi trường, vệ sinh xây dựng, các tiêu chuẩn tổ chức nơi làm việc, hoặc thực hiện các giải pháp cải thiện nên những tác động có hại của các yếu tố trên tới sức khoẻ của người lao động có thể hạn chế được rất nhiều.

Điều kiện lao động, điều kiện sống của mỗi vùng lãnh thổ cao hay thấp lệ thuộc vào các yếu tố :

- Mức độ phát triển của lực lượng sản xuất của mỗi vùng lãnh thổ

- Quan hệ sản xuất, đặc biệt là cơ chế quản lý kinh tế, chế độ phân phối thu nhập

- Trình độ phân bố lực lượng sản xuất trên lãnh thổ

- Khả năng về tài nguyên thiên nhiên trên lãnh thổ

- Cơ cấu sản xuất, cơ cấu kinh tế của địa phương

Song để cho các yếu tố trên phát huy tác dụng trong việc tạo ra điều kiện lao động, điềukiện sống thì phải tổ chức, quản lý tốt quá trình tái sản xuất mở rộng trên lãnh thổ

Điều kiện lao động bao gồm những yếu tố gì ?

- Trình độ tổ chức lao động sản xuất trên hai phạm vi :

Bố trí sản xuất trong vùng lãnh thổ

Tổ chức lao động bên trong mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh

- Mức độ bảo đảm an toàn lao động và điều kiện nghĩ ngơi trong lao động sản xuất

- Điều kiện vệ sinh môi trường của vùng, mỗi doanh nghiệp

Điều kiện sống của dân cư đó là mức độ bảo đảm thỏa mãn nhu cầu vật chất văn hóa tinhthần cho dân cư

Nội dung điều kiện sống có thể khác nhau ở các nước có trình độ phát triển kinh tế - xãhội khác nhau

 Các yếu tố kỹ thuật, tổ chức lao động, kinh tế, xã hội, tự nhiên, văn hóa

- Các yếu tố kỹ thuật, tổ chức lao động: máy, thiết bị, công cụ, nhà xưởng, năng lượng, nguyên nhiên vật liệu, đối tượng lao động, người sử dụng lao động

- Các yếu tố liên quan đến lao động: các yếu tố tự nhiên có liên quan đến nơi làm việc, các yếu tố kinh tế, xã hội, quan hệ, đời sống hoàn cảnh gia đình liên quan đến người lao động, quan hệ đồng nghiệp - đồng nghiệp, quan hệ của cấp dưới với cấp trên, chế độ thưởng - phạt, sự hài lòng với công việc

- Tính chất của quá trình lao động: lao động thể lực hay trí óc, lao động thủ công, cơ giới,

tự động

- Các yếu tố về tổ chức bố trí lao động: bố trí vị trí lao động, phương pháp hoạt động, thao tác, chế độ lao động nghỉ ngơi, chế độ ca kíp, thời gian lao động

 Các yếu tố tâm sinh lý lao động và Ecgônômi

- Yếu tố tâm - sinh lý: gánh nặng thể lực, căng thẳng thần kinh - tâm lý, thần kinh - giác quan

- Do yêu cầu của công nghệ và tổ chức lao động mà người lao động có thể phải lao động ở cường độ lao động quá mức theo ca, kíp, tư thế làm việc gò bó trong thời gian dài, ngửa người, vẹo người, treo người trên cao, mang vác nặng, động tác lao động đơn điệu buồn tẻ hoặc với trách nhiệm cao gây căng thẳng về thần kinh tâm lý

 Điều kiện lao động trên gây nên những hạn chế cho hoạt động bình thường, gây trì trệ phát triển, gây hiện tượng tâm lý mệt mỏi, chán nản dẫn tới những biến đổi ức chế thần kinh Cuối cùng gây bệnh tâm lý mệt mỏi uể oải, suy nhược thần kinh, đau mỏi cơ xương, làm giảm năng suất và chất lượng lao động, có khi dẫn đến tai nạn lao động

 Các yếu tố môi trường lao động

Các yếu tố môi trường lao động:vi khí hậu, tiếng ồn và rung động, bức xạ và phóng xạ, chiếu sáng không hợp lý, bụi, các hoá chất độc, các yếu tố vi sinh vật có hại

 Vi khí hậu

- Vi khí hậu là trạng thái lý học của không khí trong khoảng không gian thu hẹp của nơi làm việc bao gồm các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, bức xạ nhiệt và tốc độ vận chuyển của không khí Các yếu tố này phải đảm bảo ở giới hạn nhất định, phù hợp với sinh lý của conngười

- Nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn tiêu chuẩn cho phép làm suy nhược cơ thể, làm tê liệt sự vận động, do đó làm tăng mức độ nguy hiểm khi sử dụng máy móc thiết bị Nhiệt độ quácao sẽ gây bệnh thần kinh, tim mạch, bệnh ngoài da, say nóng, say nắng, đục nhãn mắt nghề nghiệp Nhiệt độ quá thấp sẽ gây ra các bệnh về hô hấp, bệnh thấp khớp, khô niêm mạc, cảm lạnh

- Độ ẩm cao có thể dẫn đến tăng độ dẫn điện của vật cách điện, tăng nguy cơ nổ do bụi khí,

cơ thể khó bài tiết qua mồ hôi

- Các yếu tố tốc độ gió, bức xạ nhiệt nếu cao hoặc thấp hơn tiêu chuẩn vệ sinh cho phép đều ảnh hưởng đến sức khoẻ, gây bệnh tật và giảm khả năng lao động của con người

- Tiếng ồn là âm thanh gây khó chịu cho con người, nó phát sinh do sự chuyển động của các chi tiết hoặc bộ phận của máy do va chạm Rung sóc thường do các dụng cụ cầm tay bằng khí nén, do các động cơ nổ tạo ra

- Làm việc trong điều kiện có tiếng ồn và rung sóc quá giới hạn cho phép dễ gây các bệnh nghề nghiệp như: điếc, viêm thần kinh thực vật, rối loạn cảm giác, rối loạn phát dục, tổn thương về xương khớp và cơ; hoặc làm giảm khả năng tập trung trong lao động sản xuất, giảm khả năng nhạy bén Người mệt mỏi, cáu gắt, buồn ngủ Tiếp xúc với tiếng ồn lâu

sẽ bị giảm thính lực, điếc nghề nghiệp hoặc bệnh thần kinh Tình trạng trên dễ dẫn đến tai nạn lao động

- Các tia phóng xạ gây tác hại đến cơ thể người lao động dưới dạng: gây nhiễm độc cấp tínhhoặc mãn tính; rối loạn chức năng của thần kinh trung ương, nơi phóng xạ chiếu vào bị bỏng hoặc rộp đỏ, cơ quan tạo máu bị tổn thương gây thiếu máu, vô sinh, ung thư, tử vong

- Trong đời sống và lao động, con mắt người đòi hỏi điều kiện ánh sáng thích hợp Chiếu sáng thích hợp sẽ bảo vệ thị lực, chống mệt mỏi, tránh tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, đồng thời tăng năng suất lao động

- Khi cường độ và kỹ thuật chiếu sáng không đảm bảo tiêu chuẩn quy định, (thường là quá thấp) ngoài tác hại làm tăng phế phẩm, giảm năng suất lao động về mặt kỹ thuật an toàn còn thấy rõ: khả năng gây tai nạn lao động tăng lên do không nhìn rõ hoặc chưa đủ thời gian để mắt nhận biết sự vật (thiếu ánh sáng); do lóa mắt (ánh sáng chói quá)

Với điều kiện của Việt Nam thì những yếu tố chi phối điều kiện sống là :

- Mức độ bảo đảm lương thực thực phẩm

- Mức độ bảo đảm hàng tiêu dùng công nghiệp, dịch vụ

- Điều kiện về nhà ở, học tập, vui chơi giải trí, bảo vệ sức khỏe