Môn học lịch sử đảng cộng sản VN là một môn học rất hay và bổ ích, giúp mọi người có thể hiểu sâu hơn về đường lối cách mạng giải phóng dân tộc, làm rõ thắng lợi, thành tựu, kinh nghiệm,
Trang 1LÀM RÕ NHỮNG ĐIỂM KHÁC NHAU CƠ BẢN GIỮA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN VỚI LUẬN CƯƠNG CHÍNH TRỊ THÁNG 10 NĂM
1930 ĐÁNH GIÁ CỦA ANH/CHỊ VỀ NHỮNG MẶT KHÁC NHAU
BÀI THUYẾT TRÌNH
Xin chào cô và các bạn!
Môn học lịch sử đảng cộng sản VN là một môn học rất hay và bổ ích, giúp mọi người có thể hiểu sâu hơn về đường lối cách mạng giải phóng dân tộc, làm rõ thắng lợi, thành tựu, kinh nghiệm, bài học của cách mạng VN
Thực hiện và theo đuổi đường lối đúng đắn là điều kiện trước hết quyết định thắng lợi cách mạng và phải không nghừng bổ sung, phát triển đường lối phù hợp chống nguy cơ sai lầm sẽ dẫn đến đỗ vở thất bại
Hôm nay nhóm 3 cùng với sự hỗ trợ của cô sẽ giới thiệu cho mọi người 2 văn kiện cương lĩnh chính trị (2-1930) và luận cương chính trị (10-1930) So sách và làm rõ những điểm khác biệt cơ bản của 2 văn kiện này
Bài thuyết trình có 3 mục cơ bản
Đầu tiên
…
1 Khái quát về « Cương lĩnh chính trị đầu tiên» và « Luận cương chính trị tháng 10/1930».
Trang 21.1Cương lĩnh chính trị đầu tiên.
Hoàn cảnh ra đời
Đến cuối năm 1929, những người cách mạng Việt Nam trong các tổ chức cộng sản đã nhận thức được sự cần thiết và cấp bách phải thành lập một đảng cộng sản thống nhất, chấm dứt sự chia rẽ trong phong trào cộng sản
ở Việt Nam
Ngày 27-10-1929, Quốc tế Cộng sản gửi những người cộng sản Đông Dương tài liệu Về việc thành lập một Đảng Cộng sản ở Đông Dươngyêu cầu những người cộng sản Đông Dương phải khắc phục ngay sự chia rẽ giữa các nhóm cộng sản và thành lập một đảng của giai cấp vô sản
Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị hợp nhất Đảng, họp từ ngày 6-1 đến ngày 7-2-1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc
Hội nghị đã thảo luận quyết định thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và nhất trí thông qua 7 tài liệu, văn kiện, trong đó có 4 văn bản: Chánh cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình tóm tắt của Đảng và Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam hợp thành nội dung Cương lĩnh chính trị của Đảng
Nội dung chính
+ Xác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”
Trang 3+ Xác định những nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng:
Về chính trị: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho
nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công nông binh và
tổ chức quân đội công nông
Về kinh tế: Tịch thu toàn bộ các sản nghiệp lớn của bọn đế quốc giao cho Chính
phủ công nông binh; tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc làm của công và chia cho dân cày nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, miễn thuế cho dân cày nghèo, thi hành luật ngày làm tám giờ
+Về văn hóa- xã hội: dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ
thông giáo dục theo hướng công nông hoá
+ Về lực lượng cách mạng: Đảng chủ trương tập hợp đại bộ phận giai cấp công
nhân, nông dân và phải dựa vào hạng dân cày nghèo, lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất; lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông… đi vào phe vô sản giai cấp; đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (như Đảng Lập hiến) thì phải đánh đổ
+ Về lãnh đạo cách mạng: : “Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp phải
thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh
Trang 4đạo được dân chúng” “Đảng là đội tiên phong của đạo quân vô sản gồm một số lớn của giai cấp công nhân và làm cho họ có đủ năng lực lãnh đạo quần chúng”
+ Về phương pháp cách mạng Việt Nam: dùng sức mạnh tổng hợp của quần
chúng nhân dân để đánh đổ đế quốc phong kiến, đó là bạo lực cách mạng
+ Về quan hệ của cách mạng Việt Nam với phong trào cách mạng thế giới:
Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới Vấn đề đoàn kết quốc tế cũng là một nội dung quan trọng của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
1.2 Luận cương chính trị tháng 10/1930.
Hoàn cảnh ra đời.
Tháng 4-1930, đồng chí Trần Phú từ Mátxcơva về nước, đồng chí được bầu bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời và được phân công cùng Ban Thường vụ chuẩn bị soạn thảo bản Luận cương chính trị trình Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng được tiến hành
từ ngày 14 đến ngày 30- 10-1930 tại Hương Cảng (Trung Quốc) Hội nghị quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương, thông qua Luận cương chính trị của Đảng, bầu đồng chí Trần Phú là Tổng Bí thư
Nội dung chính
Trang 5+ Về mâu thuẫn giai cấp: ở Đông Dương cấp ngày càng diễn ra gay gắt ở Việt
Nam, Lào và Cao Miên : một bên là thợ thuyền, dân cày và các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ, phong kiến, tư bản và đế quốc chủ nghĩa
+ Về phương hướng chiến lược: Luận cương nêu rõ tính chất của cách mạng Đông Dương lúc đầu là một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, “có tính chất thổ địa và phản đế” Sau đó sẽ tiếp tục “phát triển, bỏ qua thời kỳ tư bổn mà tranh đấu thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa”
+ Nhiệm vụ cốt yếu của cách mạng tư sản dân quyền là phải tranh đấu để đánh
đổ các di tích phong kiến, đánh đổ các cách bóc lột theo lối tiền tiền tư bổn và
để thực hành thổ địa cách mạng cho triệt để” và “đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập” Hai nhiệm vụ này có quan hệ khăng khít với nhau, trong đó “Vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền”
+ Về lực lượng cách mạng: trong cuộc cách mạng tư sản dân quyền, vô sản giai cấp và nông dân là hai động lực chính, nhưng vô sản có cầm quyền lãnh đạo thì cách mạng mới thắng lợi được Các giai cấp và tầng lớp khác: tư sản thương nghiệp và công nghiệp đứng về phía đế quốc; bộ phận thủ công nghiệp trong giai cấp tiểu tư sản có thái độ do dự, tiểu tư sản thương gia không tán thành cách mạng, tiểu tư sản trí thức có xu hưỏng cải lương
Trang 6+ Về lãnh đạo cách mạng: “Điều cốt yếu cho sự thắng lợi của cách mạng Đông Dương là cần phải có một Đảng Cộng sản có một đường lối chánh trị đúng, có
kỷ luật, tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng và từng trải đấu tranh mà trưởng thành Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, lấy chủ nghĩa Các Mác và Lênin làm gốc”
+ Về phương pháp cách mạng: Luận cương nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng bạo lực cách mạng: “võ trang bạo động” Đến lúc có tình thế cách mạng,
“Đảng phải lập tức lãnh đạo quần chúng để đánh đổ chánh phủ của địch nhân và giành lấy chánh quyền cho công nông”
+ Về mối quan hệ thế giới: Luận cương chính trị nhấn mạnh: vô sản Đông Dương phải liên lạc mật thiết với vô sản thế giới, nhất là vô sản Pháp, với quần chúng cách mạng ở các nước thuộc địa, bán thuộc địa, nhất là Trung Quốc và
Ấn Độ Cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới
2 Những điểm khác nhau cơ bản giữa «Cương lĩnh chính trị đầu tiên» với «Luận cương chính trị tháng 10/1930».
1 Tính chất xã hội
Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Xã hội Việt Nam là xã hội thuộc địa nửa phong kiến, bao gồm hai mâu thuẫn, đó là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc Pháp xâm lược và mâu thuẫn giữa nhân dân lao động (chủ yếu là nông dân) với địa chủ phong kiến Trong đó, mâu thuẫn cơ bản nhất,
Trang 7gay gắt nhất là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc Pháp
và bọn tay sai
Trong khi đó luận cương chính trị đã nêu rõ: Xã hội Đông Dương gồm hai mâu thuẫn dân tộc và giai cấp, trong đó mâu thuẫn giai cấp là cơ bản nhất Mâu thuẫn gay gắt giữa 1 bên là các thợ thuyền, dân cày và các thành phần lao khổ và 1 bên là địa chủ phong kiến và tư bản để quốc
2 Tính chất cách mạng
Của Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Cách mạng trải qua hai giai đoạn cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng thổ địa để tiến lên chủ nghĩa cộng sản Hai giai đoạn kế tiếp nhau, không bức tường nào ngăn cách
Còn Luận cương chính trị: Cách mạng Đông Dương lúc đầu là cách mạng tư sản dân quyền, sau khi thắng lợi tiến thẳng lên XHCN không qua giai đoạn phát triển TBCN Hoàn thành thắng lợi của giai đoạn này mới làm tiếp giai đoạn khác
3 Kẻ thù cách mạng
Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên xác định kể thù cách mạng là Đế quốc Pháp, vua quan phong kiến và tư sản phản cách mạng Cương lĩnh đã xác định rõ kẻ thù không phải toàn bộ là phong kiến và tư sản
Nhưng trong Luận cương chính trị: xác định là Đế quốc và phong kiến, luận cương không phân biệt rõ trong hàng ngũ giai cấp phong
Trang 8kiến còn có bộ phận tiến bộ, Luận cương cũng không đề cập đến bộ phận tư sản mại bản
4 Nhiệm vụ cách mạng
Của Cương lĩnh chính trị đầu tiên:
- Đề ra các nhiệm vụ toàn diện từ chính trị, kinh tế, đến văn hóa -xã hội
- Mục tiêu hàng đâu là Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong
kiến và tư sản phản cách mạng, làm cho nước Việt Nam độc lập
- Dựng lên chính phủ công nông binh, tổ chức ra quân đội công nông
- Giải quyết mâu thuẫn dân tộc
Khác với cương lĩnh chính trị trong Luận cương chính trị:
- Chỉ đề ra nhiệm vụ chính trị đánh đỗ phong kiến và đế quốc chủ nghĩa
Pháp
- Đánh phong kiến và Pháp là hai nhiệm vụ có quan hệ khăng khít
Song đánh phong kiến trước đánh Pháp sau
- Làm cho Đông Dương độc lập chính phủ công-nông, tiên hành cách
mạng ruộng đất triệt để
- Giải quyết mâu thuẫn giai cấp
5 Vai trò lãnh đạo
Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Đảng là đội tiên phong của đạo quân vô sản gồm một số lớn của giai cấp công nhân và làm cho họ có
đủ năng lực lãnh đạo quần chúng
Trang 9 Còn Luận cương chính trị: Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, lấy chủ nghĩa Các Mác và Lênin làm gốc” Cần phải có một đường lối chánh trị đúng, có kỷ luật, tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng
và từng trải đấu tranh mà trưởng thành
6 Lực lượng cách mạng
Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Giai cấp công nhân, nông dân là động lực
là gốc của cách mạng cần phải liên minh với giai cấp tiểu tư sản, tư sản dân tộc, trung và tiểu địa chủ
Nhưng trong Luận cương chính trị: Giai cấp công nhân và nông dân Không có các giai cấp khác
7 Cuối cùng là Phạm vi cách mạng và Quan hệ thế giới:
Cương lĩnh chính trị đầu tiên:
- Giải quyết các vấn đề của cách mạng Việt Nam
- Cách mạng Việt Nam là một bộ phận khẳng khít của cách mang thế giới, liên lạc với các dẫn tộc bị ắp bức và vô sản thế giới
Luận cương chính trị:
- Giải quyết các vấn đề của cách mạng cả 3 nước Đông Dương
- Cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới
Và sau đây bạn … sẽ giới thiệu phần 3 đánh giá về sự khác nhau của 2 văn kiện
mà nhóm em đã tìm hiểu được
Trang 10Từ những sự khác nhau trên giữa cương lĩnh chính trị và luận cương chính trị nhóm em có 1 vài đánh giá sao:
3 Đánh giá những điểm khác nhau
Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã phản ánh một cách súc tích các
luận điểm cơ bản của cách mạng Việt Nam Tuy còn sơ lược vắn tắt nhưng nó
đã vạch ra phương hướng cơ bản của cách mạng nước ta, phát triển từ cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa
Trong đó, thể hiện bản lĩnh chính trị độc lập, tự chủ, sáng tạo trong việc đánh giá đặc điểm, tính chất xã hội thuộc địa nửa phong kiến Việt Nam trong những năm 20 của thế kỷ XX, chỉ rõ những mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu của dân tộc Việt Nam lúc đó, đặc biệt là việc đánh giá đúng đắn, sát thực thái độ các giai tầng xã hội đối với nhiệm vụ giải phóng dân tộc Nhiệm vụ dân tộc được coi là nhiệm vụ trọng đại của cách mạng, nhiệm vụ dân chủ cũng dựa vào vấn đề dân tộc để giải quyết
Ngoài việc xác định lực lượng nòng cốt của cách mạng là giai cấp công nhân thì cương lĩnh cũng phát huy được sức mạnh của cả khối đoàn kết dân tộc, hướng vào nhiệm vụ hàng đầu là giải phóng dân tộc.Có sự liên lạc với tiểu tưu sản và tri thức, trung nông địa chủ và tư bản,… khôn khéo lợi dụng những bộ phận
Trang 11chưa rõ mặt phản cách mạng ít lâu làm cho họ đứng trung lập có sự liên minh giai cấp
Cương lĩnh thể hiện sự vận dụng đúng đắn sáng tạo, nhạy bén chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế vô sản, giữa tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản và thực tiễn cách mạng Việt Nam, nó phù hợp với xu thế phát triển của thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử Từ đó, các văn kiện đã xác định đường lối chiến lược và sách của cách mạng Việt Nam, đồng thời xác định phương pháp cách mạng, nhiệm vụ cách mạng và lực lượng của cách mạng để thực hiện đường lối chiến lược và sách lược đã đề ra
Luận cương chính trị tháng 10-1930 đã xác định nhiều vấn đề cơ bản về chiến
lược cách mạng Về cơ bản nội dung của Luận cương thống nhất với nội dung của Chính cương, sách lược vắn tắt của Hội nghị thành lập Đảng tháng 2-1930
Tuy nhiên, Luận cương cũng có những mặt hạn chế nhất định:
Sử dụng một cách dập khuôn máy móc chủ nghĩa Mác-Lênin vào cách mạng Việt Nam
Luận cương đã không nêu rõ mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam thuộc địa, không nhấn mạnh nhiệm vụ giải phóng dân tộc, mà nặng về đấu tranh giai cấp
và cách mạng ruộng đất
Trang 12 Không đề ra được một chiến lược liên minh dân tộc và giai cấp rộng rãi trong cuộc đấu tranh chống đế quốc xâm lược và tay sai Chưa phát huy được khối đoàn kết dân tộc, chưa đánh giá đúng khả năng cách mạng của tầng lớp tiểu tư sản, khả năng chống đế quốc và phong kiến ở mức độ nhất định của tư sản dân tộc, khả năng lôi kéo một bộ phận trung, tiểu địa chủ tham gia mặt trận dân tộc thống nhất chống đế quốc và tay sai.-> phủ nhận mặt tích cực của tư sản dân tộc, chưa thấy được khái niệm phân hóa lôi kéo một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ, không đề ra dược 1 chiến lược
và liên minh giai cấp rộng trãi
Nguyên nhân của những hạn chế đó là do nhận thức chưa đầy đủ về thực tiễn cách mạng thuộc địa và chịu ảnh hưởng của tư tưởng tả khuynh, nhấn mạnh một chiều đấu tranh giai cấp đang tồn tại trong Quốc tế Cộng sản
và một số Đảng Cộng sản trong thời gian đó Những hạn chế của Đảng trong việc giải quyết mối quan hệ giữa vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc, giữa hai nhiệm vụ giải phóng dân tộc và cách mạng ruộng đất, cũng như trong việc tập hợp lực lượng cách mạng còn tiếp tục kéo dài trong nhiều năm sau
4 Tiếp sau đây là phần câu hỏi trò chơi: đọc theo silde nha!