Quan điểm pháp luật - Hiện nay có 28 quốc gia và vùng lãnh thổ đã công nhận quan hệ hôn nhân đồng giới : Áo Argentina, Bỉ, Bồ Đào Nha, Brasil, Canada, Colombia, Đan Mạch, Đài Loan, Đức,
Trang 1HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI
Hôn nhân đồng giới hay hôn nhân đồng tính là hôn nhân giữa hai người
có cùng giới tính sinh học hay giới tính xã hội.
Hôn nhân đồng giới đã trở thành một trong những vấn đề chính sách xã hội gây tranh cãi nhất trong thời đại Các cuộc tranh luận về quyền cho cộng đồng người đồng tính (LGBT) đã diễn ra trong nhiều thập kỷ
Gần đây, hôn nhân đồng tính đã trở thành nội dung dẫn đầu chương trình nghị sự xã hội ở nhiều nước châu Âu và châu Mỹ Một trong những nước
có sự thay đổi chính sách đáng chú ý về hôn nhân đồng tính là Hoa Kỳ và các chính sách của quốc gia này có thể gợi mở các ý tưởng cho việc xây dựng chính sách về hôn nhân đồng tính tại Việt Nam.
QUAN ĐIỂM VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI ĐỐI VỚI VN
1 Quan điểm pháp luật
- Hiện nay có 28 quốc gia và vùng lãnh thổ đã công nhận quan hệ hôn nhân đồng giới : Áo Argentina, Bỉ, Bồ Đào Nha, Brasil, Canada, Colombia, Đan Mạch, Đài Loan, Đức, Ecuador, Hà Lan, Hoa Kỳ, Iceland, Ireland,
Luxembourg, Malta, México (chỉ một số bang), Na Uy, Nam Phi, New Zealand (trừ Niue, Tokelau và Quần đảo Cook), Pháp, Phần Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Úc, Uruguay, Vương quốc Anh (trừ Bắc Ireland)
- Việc kết hôn giữa những người cùng giới tính sẽ được pháp luật bảo hộ và
có các quy định điều chỉnh, họ có các quyền hôn nhân về nhân thân, tài sản
và con cái như những cặp vợ chồng nam, nữ bình thường
Trang 2- Năm 1973, sau khi xem xét các tài liệu khoa học và tư vấn của chuyên gia trong lĩnh vực tâm thần học tại Hội đồng Quản trị của Hiệp hội tâm thần học Hoa Kỳ, các chuyên gia thấy rằng đồng tính luyến ái không đáp ứng các tiêu chuẩn để được coi là một bệnh tâm thần nên đã loại bỏ đồng tính luyến ái ra khỏi danh sách bệnh tâm thần
Ý kiến công nhận quan hệ hôn nhân giữa người có cùng giới tính :
- Định kiến xã hội mà nhiều người đồng tính phải sống trong vỏ bọc một trong số họ phải xác lập một mối quan hệ hay một cuộc hôn nhân khác nhằm che đậy giới tính thật của mình
- Phần lớn người đồng tính đều phải tìm kiếm bạn tình một cách lén lút, tùy tiện để giải quyết nhu cầu bức xúc của bản thân Quan hệ tùy tiện,là nguy cơ lây truyền bệnh tật, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người đồng tính cũng như gia đình và xã hội
- Nếu không thừa nhận quan hệ hôn nhân giữa người cùng giới tính ngày càng làm cho sự kì thị, phân biệt đối xử với người đồng tính thêm sâu sắc, người đồng tính luôn phải tìm cách che giấu khuynh hướng tình dục, khó tiếp cận được các dịch vụ y tế để hướng tới đời sống tình dục an toàn
xét dưới góc độ con người thì người có cùng giới tính cũng có quyền được kết hôn, quyền được mưu cầu hạnh phúc như tất cả mọi người
việc thừa nhận hôn nhân giữa những người có cùng giới tính sẽ giảm đi sự kì thị, phân biệt đối xử và định kiến xã hội, làm cho con người có một cái nhìn cởi mở hơn về mối quan hệ hôn nhân có cùng giới tính
Trang 3 pháp luật được xây dựng nhằm bảo vệ các giá trị con người nên không thể vì sự khác biệt về xu hướng tình dục mà chối bỏ quyền con người của họ
Ý kiến không công nhận quan hệ hôn nhân giữa người có cùng giới tính :
- Những người theo quan điểm này cho rằng bên cạnh những người đồng tính bẩm sinh thì trong xã hội còn có nhiều người do ảnh hưởng của a dua, đua đòi họ muốn theo trào lưu, muốn sống thử với cảm giác mới
- Luật hôn nhân và gia đình 2014 mới có hiệu lực quy định kết hôn được xác định giữa một bên là nam và một bên là nữ vì mục đích kết hôn nhằm xây dựng gia đình hạnh phúc bền vững thực hiện chức năng quan trọng là sinh
đẻ và duy trì nòi giống, các trường hợp kết hôn đồng tính không đảm bảo được các chức năng này
tuân theo quy luật tự nhiên, gìn giữ được nét đẹp truyền thống của dân tộc,
- Quyền kết hôn là của mỗi cá nhân nhưng không chỉ đơn thuần như vậy vì hạnh phúc của mỗi cá nhân không tách rời hạnh phúc của các thành viên trong gia đình Trong chừng mực nhất định lợi ích của cá nhân trong gia đình phải cân bằng cùng lợi ích của gia đình và xã hội
quyền tự do kết hôn luôn giới hạn trong khuôn khổ của pháp luật
2 Pháp luật Việt Nam về hôn nhân giữa những người có cùng giới tính
- Tại khoản 1 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định: “Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn” Hôn nhân tạo ra quyền
lợi và nghĩa vụ giữa họ, cũng như giữa họ và con cái, giữa họ và gia đình các bên Bên cạnh quan hệ hôn nhân một vợ một chồng vẫn tồn tại những quan
Trang 4hệ hôn nhân khác như hôn nhân nhiều vợ nhiều chồng, hôn nhân đa thê, hôn nhân cùng giới tính
tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện nay chỉ công nhận chế độ hôn nhân một vợ một chồng giữa nam và nữ Đối với hôn nhân giữa những người cùng giới tính, mặc dù không cấm nhưng Nhà nước vẫn không thừa nhận
- Khoản 5 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định “Kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định của Luật này
về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn” Như vậy, pháp luật Việt Nam quy
định kết hôn là việc xác lập quan hệ vợ chồng của nam và nữ, tức là chỉ có nam và nữ mới có quyền đăng ký kết hôn
- Trước đây theo quy định tại khoản 5 Điều 10 Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam năm 2000, vì một bộ phận trong xã hội cho rằng hôn nhân giữa những người cùng giới tính có thể làm suy thoái các giá trị đạo đức, suy thoái nòi giống và đi ngược lại những giá trị của cuộc sống, thay đổi những chuẩn mực truyền thống của xã hội Việt Nam
vấn đề hôn nhân cùng giới tính lúc này tính thuộc một trong năm trường hợp cấm kết hôn, vì là cấm nên sẽ đi kèm với chế tài và
xử phạt cho những ai vi phạm
- Mãi cho đến những năm gần đây cùng với sự cởi mở và thân thiện hơn đối với cách nhìn, nhận thức của xã hội về hôn nhân cùng giới tính, luật năm
2014 đã bỏ quy định cấm kết hôn giữa những người cùng giới tính, thay vào
đó tại khoản 2 Điều 8 Luật này quy định: “Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính”
những người cùng giới tính có thể tổ chức hôn lễ theo thủ tục hôn nhân truyền thống và chung sống với nhau như vợ chồng
Trang 5 bước tiến lớn trong việc công nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính ở nước ta và là kết quả của quá trình vận động, thảo luận xã hội trong suốt những năm vừa qua, dẫn đến việc các nhà làm luật phải có cái nhìn tích cực hơn về quyền kết hôn bình đẳng, quyền mưu cầu hạnh phúc của những người có cùng giới tính
- Tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, không thừa nhận hôn nhân giữa những người có cùng giới tính, những cặp đôi cùng giới tính sẽ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng họ không được đăng ký kết hôn, không được cấp giấy chứng nhận kết hôn, cuộc hôn nhân không được pháp luật thừa nhận, giữa họ sẽ không phát sinh quyền và nghĩa vụ như những cặp vợ chồng bình thường
3 Định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hôn nhân giữa những người có cùng giới tính
- Với thời đại hội nhập hiện nay, cùng với các phương tiện truyền thông như báo chí, game show… con người ngày càng có một cái nhìn khách quan hơn
và ngày càng có nhiều người cảm thông hơn về hôn nhân cùng giới tính Hiện nay, những người trong quan hệ hôn nhân cùng giới họ cũng muốn được sống một cuộc sống hôn nhân được pháp luật ghi nhận nhằm thực hiện quyền cũng như bảo vệ các quyền lợi của mình
- Cần thay đổi quy định “không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính”, với quy định này, vô tình pháp luật đã đẩy hôn nhân cùng giới ra
ngoài pháp luật; việc giải quyết hậu quả hôn nhân giữa những người có cùng giới tính sẽ khó khăn hơn
Trang 6- Quyền kết hôn là quyền của con người, trong khi đó quyền con người được pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật quốc tế ghi nhận Việc không thừa nhận hôn nhân cùng giới tính sẽ trái với nguyên tắc tự nguyện trong kết hôn, kết hôn là quyền chứ không phải là nghĩa vụ.Bên cạnh đó hôn nhân cùng giới tính phải được quy định trong pháp luật
Hiện nay, pháp luật Việt Nam vẫn chưa công nhận hôn nhân giữa những người có cùng giới tính, thay vì “cấm” như trước đây thì chỉ quy định “không thừa nhận hôn nhân cùng giới tính” đây có thể được coi là một bước tiến lớn trong ngành lập pháp Việt Nam quy định về mối quan hệ này
Trong tương lai việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới cần được tiến hành song song với các hoạt động đánh giá tác động và nâng cao nhận thức để xã hội hiểu và đón nhận
Xã hội sẽ chấp nhận hôn nhân giữa những người có cùng giới chỉ khi pháp luật tiên phong thừa nhận Vì vậy hôn nhân giữa những người cùng giới tính cần phải được chấp nhận, pháp luật phải đảm bảo sự bình đẳng cũng như quyền của tất cả công dân và pháp luật Việt Nam cần phải công nhận hôn nhân giữa những người có cùng giới tính