Nhìn lại công tác kiểm soát, kiểm toán nội bộ sau 15 năm thành lập vụ tổng kiểm soát.pdf

Nhìn lại công tác kiểm soát, kiểm toán nội bộ sau 15 năm thành lập vụ tổng kiểm soát.pdf

each day 15 nam, ngay 27

thang 12 nam 1990, Thong

doc Ngan hang Nha nUdc

da ky Quyet d!nh so 115/NH-QD

tMnh I~p V~ Tong kiem soat theo

quy d!nh t~i dieu 16 Phap I~nh

Ngan hang Nha nUdc Vi~t Nam

Nhln I~i ch~ng duong 15 nam xay

dlfng va trudng thanh, cac the h~

can be? h~ thong kiem soat ne?i be?

noi chung va V~ Tong kiem soat

noi rieng da gop phan xCtng dang

vao vi~c thlfc hi~n nhi~m v~ phong

ngua, h~n che rui ro trong cac ITnh

vlfc ho~t de?ngcua Ngan hang Nha

nUdc.

Ngay W khi mdi thanh I$p, IlfC

IU<;Jngcan be?con it, chu yeu dieu

chuyen W cac V~, C~c Ngan hang

Trung uong den, chua co kinh

nghi~m trong cong tac kiem soat.

Nh~n thCtc dU<;1ctam quan trQng

cua nhi~m v~ xay dlfng, cung co to

chCtc va ho~t de?ng kiem soat cua

Ngan hang Nha nUdC trong dieu

ki~n md, dU<;JcSlf quan tam chi d~o

cua Thong doc va Ban lanh d~o

Ngan hang Nha nUdc, chi sau me?t

thoi gian ngan, be?may kiem soat

W tr~ Sd chinh Ngan hang Nha

nudc den cac chi nMnh tinh, thanh

pho trong ca nUdc da dU<;Jchlnh

thanh va di vao ho~t de?ngW thang

7/1991 Cuoi nam 1996, trudc yeu

cau tang cuong cong tac kiem soat

ne?ibe?,Thong doc Ngan hang Nha

nUdc di3 thanh I~p be?ph~n kiem

NliNl~1 ~iN~il~ IIEMIlli, KIEM ilANN,II,

SAD 15 NAM THANH LAP .

Ngo Ba L~i *

soat ne?ibe?t~i me?tso V~, C~c Ngan hang Trung uong (Sd Giao d!ch, C~c Quan tr!, V~ Ke toan -Tai chinh, Van phong Ngan hang Nha nUdc t~i 17 Ben Chuong Duong Tp Ho Chi Minh)

Tu nam 1991 den 1997,qua

tong ket va rut kinh nghi~m W thlfc

tien ho~t de?ngkiem soat, be?may

to chCtckiem soat cua Ngan hang Nha nUdc da c6 nhG'ngdieu chinh cung vdi qua trinh doi mdi va phat trien ho~t de?ng nghi~p v~ theo Phap I$nh Ngan hang Nha nUdc

Den tMng 12/1998, Quy che To chCtcva ho~t de?ngcua V~ Tong kiemsoat dU<;Jcban hanh theo quy dinh t~i dieu 57 Lu$t Ngan hang Nha nUdc va d~c bi~t sau khi Quy che kiem soat, kiem toan ne?ibe?

dU<;JcThong doc ky ban hanh thang 3/1999, di3 t~o ra bUdC chuyen tfch Clfc trong nh$n thCtcva thlfC hi~n vai tro, m~c tieu cua cong tac kiem soat, kiem toan ne?i

be? La me?tbe?ph$n cau thanh cua

h~ thong kiem soat ne?ibQ, vdi chCtc nang kiem toan ne?ibe?va tham muu giup Thong doc chi d~o, kiem tra cong tac kiem soat ne?ibe?

t~i cac don vi V~ Tong kiem soat di3co nhG'ngdong g6p dang ke t~o len me?tmoi truong kiem soat lanh m~nh, c6 hi$u qua trong h~ thong Ngan hang Nha nUdc.Qua d6, TM

trudng cac don V! di3 xac dinh r6 trach nhi~m to chCtcthlfc hi~n cong tac kiem soat ne?ibe?t~i don vi minh Cong tac tlf kiem soat dU<;Jc cac dOn vi quan tam, can be?tac nghi~p y thCtc dU<;Jcslf can thiet

cua vi~c tlf kiem tra, kiem soat trong khi thlfc hi$n cac quy trinh nghi~p v~ dU<;Jcgiao Kiem soat vien t~i cac don V! di3 ap d~ng cac bi~n phap kiem soat phu h<;Jpnhu giam sat trlfc tiep, kiem soat trudc, trong va sau ho~c kiem soat de?t xuat, giam sat qua m~ng may de

phat hi~n va ngan ch~n ngay W

dau cac rui ro c6 the xay ra trong cac ho~t de?ngnghi$p VI,!cua don vi

Trong 15 nam qua, doi ngOcan be?lam cong tac kiem soat, kiem toan ne?ibe?khong ngung trudng thanh ve mQi m~t Neu nhu trong nhG'ngngay dau thanh I~p, so can be?lam cong tac kiem soat eEld Trung uong va cac chi nhanh mdi chi c6 tren 60 nguoi, da so deu

chuyen W nghi~p v~ khac sang,

trlnh de?hau het la trung cap ngan hang lau nam, co kinh nghi$m ho~t de?ngdcac nghi$p VI,!kMc nhung it c6 kinh nghi~m trong cong tac kiem soat Den nay, so IU<;Jngcan be?lam cong tac kiem soat, kiem tOEInne?ibe? la 190 nguoi; trong do, co trinh de?d~i hQc trd len 151 nguoi (chiem 80%) va

.Vv tru6ngVv Tong kiem s06t NHNN

khong ngCfngdl!c;Jcdao t<;10,boi

dl!ong nang cao nghi~p vlJ dap

ung yeu cauchuan hoa cac ng<;1ch

kiem soat vien Ngan hang Nha

nl!ac Chat 1l!c;JngdQi ngO can bQ

kiemsoat nQi bQ kha tot, clJ the:

Kiem soat vien cao cap va Kiem

soat vien chfnh: 38 ngl!oi (chiem

20%); Kiem soat vien va tl!dng

dl!ong: 110 ngl!oi (chiem 59%)

NhCtngno IlJc cua qua trinh dao

tS3O,boi dl!ong nghi~p vlJ lien tlJC

trong nhieu nam vai nhieu hlnh

thuc khac nhau da giup cho dQi

ngO can bQ tCfngbl!ac tiep c~n va

ap d~ng c6 ket qua cac phl!ong

phapkiem soat, kiem toan theo

chuan mlJCkiem toannQibQ,nang

caor6 r~tchat1l!c;Jngcong tackiem

soat, kiemtoan nQibQNgan hang

Nha nl!ac

Congtac kiem soat, kiemtoan

nQibQ cOng nhl! cac ITnh-vlJc khac

chi c6 the hO<;1tdQngtot neu c6 mQt

h~ thong cac van ban phap Iy, cac

quytrlnh nghi~pVlJ day du, dong

bQ va phu hc;Jp.Khac phlJc nhCtng

kh6 khan cua mQt dOn vi dl!c;Jc

thanh I~p hoan toan mai, kinh

nghi~m xay dlJng co che, chfnh

sach, quy trinh nghi~p vlJ kiem

soat chl!a nhieu, ngay sau khi

hoan thanhvi~c xay dlJngQuy che

t5 chuc va hO<;1tdQng (thang

7/1991),VlJT5ngkiem soatda chi

dS30can bQ bat tay vaG vi~c nghien

cuusOS3nthao ban hanh cac van

b~m phap quy va quy trlnh nghi~p

v~ lam COSd de Kiem soat vien SLr

dlJng trong qua trlnh thlJC hi~n

kiem tra, giam sat cac hO<;1tdQng

nghi~p vlJ cua Ngan hang Nha

nl!ac, nhl!:Quy che Kiemsoat vien

Ngan hang Nha nl!ac, quy che

Ban giam sat tieu huy tien rachnat

hl! hong, phl!ong phap tien hanh

mQt cUQckiemtra, hl!angdan nQi

dung kiem soat dam bao an toan

tai san trongkho, quy va kiem soat

cong tac chi tieu, tai chfnh va tai san trong h~ thong Ngan hang

Nhanl!ac TCfnam 1998 trd l<;1iday, rut kinh nghi~m tCfnhCtngm$t con

h<;1nche qua thlJCtien kiem soat, kiem toan cong tac an toan kho quy,tai chfnhke toan va xay dlJng COban, V~ T5ng kiem so at da

trlnh kiem soat, kiem toan cac

nghi~p VlJnay, dap ung yeu cau giupKiemsoat vien c6 COSd danh gia muc dQ rui ro trong cac nghi~p VlJ va thlJC hi~n day du cac bl!ac cua quy trlnh kiem toan, gom: L~p

ke hO<;1chkiem toan - thlJc hi~n

kiem toan - I~p bao cao kiem toan

-theo d6i thlJc hi~n kien nghi sau kiem toan Dong thdi, qua tham khlw tai li~u kiem toan nQi bQ Ngan hang Trung Llong cac nLlac

va dl!c;JcslJ trc;Jgiup tl! van cua chuyen gia dlJ an, VlJ T5ng kiem soat da nghien cuu, xay dlJng cac quy trlnh nghi~p vlJ mai nhl!:

Hl!ang dan kiem soat qua m<;1ng

may vi tfnh; hl!ang dan kiem toan

tuan thu, kiemtoanhO<;1tdQng d6i

vai cac chi nhanh; quy trlnh kiem toan nghi~p vlJ quan Iy dlJtrCt

ngo<;1ihoi nha nl!ac; quy trlnhkiem

toan tin h9C.Vai ket qua xay dlJng dl!c;Jch~ thong cac van ban phap quy, quy trlnh nghi~pvlJ tl!ong doi day du, Thong doc da chophep VlJ T5ng kiemsoat banhanh cuonS5 tay kiem toan nQi bQNgan hang

Nha nl!ac, t<;10dieu ki~n thu~n lc;Ji

giup Kiem soat vien tra cuu, nam vCtngnQidung, phl!ongphap kiem soat, kiem toan va cung cap nhCtng thong tin rat b5 fch phlJc vlJ cho

vi~c nghien cuu, d5i mai cong tac

kiem toan nQi bQ trong tien trlnh hQi nh$p quoc te ve hO<;1t dQng ngan hang.

TCfnhCtngngaydau di vaG hO<;1t dQng, nhi~m VlJ giam sat, kiem

soat an toan tai san kho quy, kiem

soatbaocaotai chfnhdl!c;Jccoila

nhi~m VlJ quan t~<:mgtrong cong tac kiem soat, kiem toan nQi bQ Kiem soat vien cua VlJ T5ng kiem

da thlJc hi~n giam sat trlJC tiep hang ngay vi~c xuat nh~p tai san

t<;1i KhotienTrungl!ongI;giam sat, kiem tra qua fI-Jl"lhin quc lien va tham gia giam satcong tac tieu

thong Moi nam tien hanh.kiem

dOnvi (chiem gan 1/3 t5ng so don

vi ke toan) Trong d6, doi vai VlJ

Ke toan - Tai chfnh,Sd Giao dich,

dl!c;Jctien hanhkiemtoandinhky

hang nam; cac dOnvi khac dl!c;Jc tien hanh theo d!nh ky 2 - 3 nam

mQt Ian Ket qua kiem soat, kiem toan doi vai cong tac an toan kho quy, tai chfnh ke toan cua VlJT6ng

so atvien cac don vi n6i chungda

g6p phan rat quantr9ng dam bao

an toan t<;1isan trong kho quy, trong qua trlnh in, duc, tieu huy tien; phat hi~n va chan chinh kip thoi nhCtngton t9i thieu s6t trong vi~c chaphanhche dQtai chfnhke toan Qua d6, da c6 tac dlJng

trl!dng don vi trong quan Iytai san,

chfnh,ke toancOngnhl!vi~c I~p, xet duy~t va thlJc hi~n ke hO<;1ch

thu chi tai chfnh hang nam Cong

dl!c;Jcxac d!nh la mQt ITnhvlJc c6 dQ rui ro cao TCfnam 1993 den nam

1998 da t6 chuc 3 dc;Jtkiemtra doi vai hau het cac cong trlnh xay

dlJng COban thuQc h~ thong Ngan hang Nha nl!ac ThlJc hi~n chi d90 cua Thong doc Ngan hang Nha nl!ac,tCfnam 1999 den cuoi tbang

10/2005,cong tac kiem soat, kiem toanxay dlJng CdbantieptlJC dl!c;Jc

tang wong, trung blnh moi nam thlJc hi~n kiem toan 6 dlJ an cong

14

T~ 011NcANMNC - sO 12NAM2005

trinhbang nguon van dau hI xay

di!f1gCdban va nguon chi phf saa

chlia,nang cap tai san, dong thai

da hlfangdan Kiem soat viem cac

donvj thlfChi~n ke hOc;lChtlf kiem

tra congtck xay dlfng Cd ban va

qulmIy Slt d(,lngdat dai theo chu

trlfdngcua Dang, Nha mtdc Ket

quakiemsoat,kiem toan xay dl/flg

cd ban da phat hi~n va kien ngh!

chudau tlf chan chlnh nhG'ngton

t~itlt giaidOc;lnchu§n bi dau tLfden

thtfchi~ndau tLfva ket thuc dau tLf

dlfa dlf an VaGsa d(,lng; de nghi

xuattoimcac khoan chi sai (doi vdi

cong trinh da duy~t quyet toan)

ho~cde nghi 10c;libe khei so trinh

duy~t quyet toan (doi vdj cong

trinh chlfa duy~t quyet toan)

Thong qua ket qua kiem soat,

kiemtoan cOng da kien nghj cac

v~, C~clien quan giup Thong doc

Ngan hang Nha nLfdc thlfC hi~n

nhi~mV(,lchu quan dau tLf chap

himhnghiem tuc cac quy dinh ve

quanIy dau tLfxay dl/flg cua Nha

nlf<Jc,cua Nganh

Cung vdi thlfC hi~n nhi~m v(,l

kiemsoat, kiem toan cong tac an

toankho quy, cong tac tai chfnh ke

toanva xay dlfng cd ban, tLt nam

1996da tien hanh thi diem kiem

toan tuan thu va kiem toan hOc;lt

d9ngtc;li8 ddn vi (2 V(,I,C(,ICNgan

hangTrung lfdng va 6 chi nhanh)

Kiemtoan tuan thu va kiem toan

ho~t d(mg la mQt nQi dung kiem

toankha mdi tren ca phLfdngdi~n

Iy thuyet va thlfc hanh Khac vdi

kiem toan bao cao tai chfnh, doi

voi nQi dung kiem toan tuan thu,

kiem toan hOc;ltdQng, vi~c xay

difll9 cac tieu chu§n de danh gia

tfnh hi~u Ilfc, hi~u qua trong hOc;lt

d(mgcua ddn vj la mQt van de rat

kh6 khan, phuc tc;lP.Thlfc hi~n

phlfdngcham vLtalam vLtahQc,ket

h<;1pVdit6ng ket rut kinh nghi~m tLt

thlfc tien, trong thai gian qua kiem

toan tuan thu va kiem toan hOc;lt dQng da tiep t(,lCdLfgctang cLfang

Theo d6, ke hOc;lChkiem toan tuan thu, kiem toan hOc;ltdQng hang nam dLfgc dieu chlnh theo hLfdng tang dan tan suatvaphc;lmvikiem

toan cac V (,I, C(,IC Ngan hang Trung Lfdng, trong d6 doi vdi cac ITnhvlfc hOc;ltdQngc6 dQrui ro cao nhLf qulm Iy kinh doanh dlf trG' ngoc;li hoi tc;li Sd Giao dich thlfc hi~n kiem toan 1 nam/lan; cac V(,I,

C(,ICkhac tan suat kiem toan 2-3

nam/lan Den nay, hau het cac V(,I, C(,IC Ngan hang Trung Lfdng va

gan 80% so Chi nhanh da dLfgc

thlfc hi~n kiem toan it nhat 1 Ian

Va tLt<nam 2004, V(,I T6ng kiem soat da trien khai kiem toan tin hQc tc;liC(,ICCong ngh~ tin hQc Ngan

tra, danh gia tfnh an toan cua h~

thong tin hQc Ngan hang Nha nLfdc Day la mQt nQi dung kiem toan rat quan trQng doi vdi kiem toan nQibQNgan hang Trung Lfdng cac nLfdc.M?c du chat ILfgngkiem toan tuan thu, kiem toan hO'iJtdQng can c6 m?t h'iJnche, nhLfng qua nhifng ton t'iJidLfQCpMt hi~n trong qua trlnh thlfC hi~n chuc nang nhi~mv(,lcua cac ddn vi, tfnh tuan thu cac quy che, quy trlnh nghi~p v(,lcho thay ket qua kiem toan tuan thu va kiem toan hO'iJtdQng da bLfdCdau thlfC hi~n dLfgc m(,lctieu

ho trg qua trlnh quan Iy, giupddn vi

phong ngLta rui ro c6 the xay ra trong thlfe hi~n chuc nang Ngan hang Trung Lfdng Kh~ng djnh,

m(,lc tieu tang cLfang kiem toan tuan thu va kiem toan hOc;ltdQng,.

nhat la vdi cac V(,I,C(,Ict<ilitr(,l sd chfnh la mQt hLfdng di dung, phu hQp vdi thong I~ kiem toan nQi bQ Ngan hang Trung Lfdngcac nLfdc

TLtnam 2000trd Ic;liday, Vdi vai

tro la ddn vi dau moi, V(,I T6ng kiem soat da co Slf phoi, hQp

thLfangxuyen Vdi cd quan Kiem

toan Nha nLfdc.Thong qua vi~c tham khao ke hO'iJchkiem toan hang nam cua V(,IT6ngkiemsoat

va sa d(,lngket qua kiemtoan nQi bQtrong qua trlnh I~p ke hOc;lChva

thlfc hi~n kiem toan bao cao tai I

chinh Ngan hang NhanLfdc, moi.

quan h~ giG'a Kiem toan nQi bQ Ngan hang Nha nLfdc va Kiem toan Nha nLfdcngay cang ch~t cM hdn

Nhin l<ili cong tac kiem soat, kiem toan nQi bQ 15 nam qua, ben c'iJnhnhG'ngket qua da d<iltdLJ'<;1c, chung ta cOngnh~nthay nhG'ng h'iJnche can khac ph(,lctrong thai gian tdi NhG'ng van de can t~p trung chi dc;lO la: (1) Tiep t(,lC

nghien cuu, d6i mdi mo hinh bQ

may kiem toan nQi bQ; (2) T6ng ket, rut kinh nghi~mtLtthlfc tien va tiep thu Iy thuyet kiem toan nQibQ hi~nd'iJide b6 sung,hoanthi~nh~ thong cac van ban phap quy, quy trinh nghi~p v(,l; (3) Tang wang cong tac d~lOt'iJOva tranh tM 51f

< trQ giup cua chuyen gia dl/ an

nang cao ky nang thlfc hanh kiem toan cho Kiemsoat vientheo cac chu§n mlfc kiem toan nQi bQ; tiep t(,lCmdrQng ph'iJm vi va nang cao

hdn nG'achat ILfgng kiem toan, nhat la doi vdi kiem toan tuan thu

va kiemtoanhO'iJtdQng t<ilicac V(,I, C(,IC Ngan hang Trung Lfdng;(4)

Hoan thi~n mo hinh t6 chuc bQ may kiem toan nQibQtheothong I~ quocte va phu hQp vdi Vi~t Nam,

qua d6 nang cao hi~u qua h09t dQng cua h~ thong kiem soat nQi

bQ Ngan hang Nha nLfdc Day

cOng chinh la mQt trong nhCtngvan

de quan trQng trong qua trinh xay

dl/flg va thlfChi~n DIf an "Tien tdi mQt Ngan hang Trung Lfdng hi~n d9i t9i Vi~t Nam trong ky nguyen mdi."