Tài liệu GIẢI PHÁP THÁO GỠ KHÓ KHĂN CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA docx

GI I PHÁP THÁO G KHÓ KH N CHO DOANH NGHI P NH VÀ V A

Bùi Nguy t Ánh

Ngu n: TC Tài chính Doanh nghi p 4/2007

Hi n nay, c ng đ ng doanh nghi p Vi t Nam đã có s góp m t kho ng 250.000 doanh nghi p, trong đó đ i ng doanh nghi p nh và v a (DNN&V) kho ng trên 232.000 doanh nghi p (chi m kho ng 90%) Bên

c nh đó, có kho ng 2,4 tri u h s n xu t kinh doanh đã thu hút m t ngu n

l c l n c a xã h i vào s n xu t kinh doanh, t o vi c làm và đóng góp ngày càng cao vào cho ngân sách nhà n c Hàng n m đ i t ng DNN&V đóng góp vào kho ng 30% GDP, kho ng 30% giá tr t ng s n l ng công nghi p, kho ng g n 80% t ng m c bán l , kho ng 64% t ng l ng v n chuy n hàng hóa và 100% giá tr s n l ng hàng hóa m t s ngành hàng th công m ngh … Tuy gi vai trò ngày càng quan tr ng trong n n kinh t , l i nh n

đ c quan đi m khuy n khích phát tri n c a Nhà n c, thái đ ngày càng

c i m c a chính quy n các c p, nh ng có m t th c t là DNN&V còn g p nhi u khó kh n c n đ c tháo g trong ho t đ ng

Th ng kê c a D án nghiên c u TF/VIE/03/001 cho th y, không d i 10 nhóm v ng m c, b t c p t th ch , chính sách c a Nhà n c c ng nh t

n n kinh t đang là nh ng rào c n l n cho s phát tri n c a kh i doanh nghi p này u tiên là s không đ ng b , th ng nh t là liên t c thay đ i c a các v n b n pháp quy, r i công cu c c i cách hành chính di n ra ch m, chi phí gia nh p th tr ng c a doanh nghi p cao, c v th i gian và chi phí không chính th c đã h n ch t c đ t ng tr ng c a các DNN&V Ti p theo, DNN&V v n khó ti p c n v i các ngu n tài chính, các ngu n tín d ng c ng

nh các hình th c góp v n khác, h n ch các quy n v tài s n liên quan đ n

đ t đai, b t đ ng s n và các tài s n vô hình, thi u các hình th c b o lãnh tín

d ng Tình tr ng đ t đai, m t b ng s n xu t c ng v y, thông th ng đây là kho n chi phí r t l n và m t nhi u th i gian (1,5 – 2n m), h th ng các khu công nghi p tuy đã phát tri n, nh ng giá thuê đ t t i đây không phù h p v i

đa s các DNN&V

S t n t i trong th ch và chính sách c ng còn nhi u đ i v i s phát tri n DNN&V Tuy Lu t doanh nghi p đã có nhi u c i m h n đ i v i quá trình

đ ng ký kinh doanh và ho t đ ng các doanh nghi p, nhi u gi y phép đã

đ c bãi b , nh ng hi n v n t n t i các quy đ nh làm gi m hi u l c pháp lý

c a đ o lu t này nh Lu t th ng m i c ng có đi u kho n quy đ nh v đ ng

ký kinh doanh, m t s đ a ph ng còn quy t đ nh ng ng đ ng ký kinh doanh m t s l nh v c, h th ng thu quá ph c t p và không rõ ràng

Hi n nay, nhà n c c ng đã và đang th c hi n nhi u bi n pháp khuy n khích đ u t và phát tri n DNN&V nh ban hành, s a đ i các chính sách thu , chính sách tài chính – tín d ng nh m t o đi u ki n t t nh t cho các DNN&V S h tr tài chính t phía Nhà c cho các DNN&V thông qua hình th c tín d ng ngân hàng ch y u đ c th c hi n b ng các kho n cho vay c a ngân hàng th ng m i qu c doanh; xây d ng hành lang pháp lý t o

đi u ki n cho các ngân hàng n i l ng đi u ki n vay v n Các ngân hàng

th ng m i ch đ ng h tr DNN&V trong vi c l p d án s n xu t kinh doanh, lo i b s phân bi t đ i x c a ngân hàng đ i v i các DNN&V ngoài

qu c doanh

M c dù đã có nh ng b c chuy n bi n tích c c, nh ng trên th c t , hi n nay tài chính v n đang là v n đ y u nh t c a doanh nghi p, đ c bi t là tình

tr ng thi u v n di n ra ph bi n các DNN&V Các DNN&V mu n vay

v n ngân hàng không ph i là chuy n d và c ng còn g p nhi u khó kh n trong vi c ti p c n ngu n v n ng n h n, trung h n và dài h n t các ngân hàng, các t ch c tín d ng… Có th nói, nguyên nhân chính c a tình tr ng này là t chính b n thân doanh nghi p vì v n ch s h u r t th p, ít có tài

s n th ch p, c m c , không có ng i b o lãnh; không l p đ c ph ng án

s n xu t, kinh doanh có đ s c thuy t ph c Trình đ qu n lý h n ch , báo cáo tài chính không đ đ tin c y đ i v i ng i cho vay…

Nhi u doanh nghi p cho bi t, đ ho t đ ng h th ng vay v n t các t

ch c tài chính phi chính th c, t nhân, b n bè, h hàng và b n thân ng i lao đ ng trong doanh nghi p H n n a, do h u h t các kho n vay đ u là

ng n h n v i m c lãi su t cao nên các DNN&V cho dù có đ c phép vay

v n khó tìm đ c ngu n v n trung và dài h n Bên c nh đó, hi n nay ch a

có đ các quy đ nh pháp lý đ m b o cho các DNN&V c a ta có th ti p c n

th ng xuyên, nh m ti n t i kh n ng vay v n t các t ch c tài chính bên ngoài m t cách r ng rãi và n đ nh h n

Theo các chuyên gia kinh t , đ t o thu n l i cho DNN&V phát tri n m nh

m Nhà n c c n xác l p và tri n khai ch ng trình tài tr v n cho các DNN&V Tài tr v n cho các DNN&V có th th c hi n cho c hai lo i là tài

tr v n ban đ u đ hình thành doanh nghi p và tài tr v n vay khi doanh nghi p kinh doanh thi u v n Trong tr ng h p đ u, nhà n c thông qua các

đ nh ch tài chính phi l i nhu n đ c p v n đ u t cho các ch nhân mu n thành l p doanh nghi p nh ng ch a có đ v n Nhà n c có th h tr v n không lãi su t t 20% đ n 50% t ng m c v n đ u t ban đ u đ thành l p

doanh nghi p Các doanh nghi p sau khi b c vào kinh doanh có s n ph m tiêu th s hoàn tr v n cho Nhà n c t s lãi thu đ c trong th i gian t 2

đ n 5 n m ho c lâu h n th c hi n đ c chính sách này, Nhà n c s cho phép m i đ a ph ng đ c l p ra các qu đ u t , ngân sách đ a ph ng

s đ u t ban đ u vào qu này, sau đó qu có ngh a v ti p nh p các kho n

đ u t t bên ngoài đ b sung ngu n v n h tr các ch nhân mu n thành

l p doanh nghi p, Nhà n c s c p bù lãi su t và b o đ m kinh phí ho t

đ ng cho t ch c này

Thông qua Ngân hàng phát tri n, các ngân hàng th ng m i đ c p v n ho t

đ ng v i lãi su t th p cho các DNN&V và Nhà n c s th c hi n bù lãi

su t Ngu n v n đ th c hi n ch ng trình này là v n do các đ nh ch tài chính huy đ ng, đ ng th i Nhà n c s xem xét chuy n m t ph n vi n tr không hoàn l i, v n vay u đãi t các t ch c tài chính qu c t đ b sung cho các ngân hàng, cho qu h tr phát tri n Bên c nh đó, cho phép các t

ch c tài chính th c hi n ch c n ng cho thuê tài chính, đây là mô hình tài tr

v n trung và dài h n cho các doanh nghi p, đ c bi t là các DNN&V thi u

v n ng th i, c n nghiên c u và xây d ng m t ch ng trình h tr t ng

th v tài chính cho các DNN&V

V chính sách tín d ng h tr DNN&V, các chuyên gia cho r ng, c ch tín

d ng có nhi u ph ng th c ph c v t t h n C th , tài tr theo d án; cho vay thuê mua (đã và đang đ c chú tr ng đ m r ng kh n ng đáp ng v n cho DNN&V); b o lãnh, mua hàng tr ch m, nh p máy móc, thi t b , công ngh ; góp v n liên doanh liên k t; phát tri n m ng l i, t ng b c hi n đ i hóa công ngh thanh toán, đ a các s n ph m d ch v đ n v i DNN&V; khai thông và ti p nh n ngu n v n t các t ch c tài chính qu c t đ h tr DNN&V

M c tiêu t ng quát Chính ph đ t ra là đ n n m 2010 c ng đ ng doanh nghi p Vi t Nam s có 500.000 ho t đ ng hi u qu Theo các chuyên gia kinh t n c ngoài nh n đ nh, m c tiêu trên ch có th đ t đ c n u th c

hi n đ c đ ng b m t s gi i pháp nh : xây d ng đ c khung pháp lý chung cho các thành ph n kinh t cùng bình đ ng phát tri n v i Lu t doanh nghi p chung, Lu t đ u t chung, Lu t ch ng đ c quy n, h ng d n c th

Lu t phá s n, Lu t c nh tranh; C n có l trình gi m các chi phí kh i nghi p

và v n hành kinh doanh nh đ n gi n hóa quy trình c p gi y ch ng nh n

đ ng ký kinh doanh, đ n gi n h n quy trình đ ng ký và c p mã s thu , kh c

d u, c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t, s h u công trình, gi m gánh

n ng cho doanh nghi p nh và v a trong vi c tuân th các quy đ nh liên quan đ n k toán và t ng m c đ tin c y c a các báo cáo tài chính c a doanh nghi p M t khác, Nhà n c c ng c n t ng c ng h n n a ho t đ ng tr

giúp đào t o ngu n nhân l c cho DNN&V, k c đ i t ng là ch và ng i lao đ ng trong doanh nghi p, đ y m nh kh n ng ti p c n các ngu n tài chính cho các doanh nghi p, phát tri n Qu h tr doanh nghi p nh và v a,

Qu đ u t m o hi m ã đ n lúc c n l a ch n l nh v c u tiên phát tri n riêng cho doanh nghi p nh và v a trên c s các chi n l c phát tri n ngành đã đ c phê duy t