Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung “công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học” giáo dục công dân lớp 10

Đề tài: Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung“Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học”-Giáo dục công dân lớp 10 - Tên đề tài:

Trang 1

Đề tài: Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung

“Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa

học”-Giáo dục công dân lớp 10

- Tên đề tài: “Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung

“Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học”- Giáo dục công dân lớp 10”

- Lĩnh vực: Giải pháp kỹ thuật

III Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến:

1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến

Nâng cao chất lượng dạy và học môn GDCD (Giáo dục công dân) là một yêu cầu cơ bản

và quan trọng trong sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo Môn GDCD lớp 10 có vai trò rất quantrọng trong việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận đúng đắn, khoa học cho họcsinh trong hoạt động thực tiễn và hoạt động nhận thức Để đạt được mục tiêu trên, đòi hỏingười giáo viên phải đổi mới phương pháp, phải sáng tạo trong quá trình truyền thụ tri thứccho học sinh, nhất là việc sử dụng các tư liệu dạy học sao cho phù hợp và đạt hiệu quả caonhất

Tuy nhiên, một thực tế mà ta cần phải thẳng thắn nhìn nhận là: Kiến thức phần I GDCDlớp 10 “Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học” rất khóđối với học sinh lớp 10, các em học theo kiểu “cỡi ngựa xem hoa” và một số giáo viên chưathực sự tâm huyết trong việc truyền thụ kiến thức cho học sinh bởi các kiến thức này rấttrừu tượng và khó Tư liệu dạy học phục vụ cho phần kiến thức Triết học thực sự rất hạnhẹp, chủ yếu là những ví dụ trong sách giáo khoa, hầu hết thư viện các trường không có tưliệu phục vụ cho phần triết học, tư liệu cấp về cũng chỉ là các phần kinh tế, pháp luật, đạođức còn triết học thì chưa có Đây chính là một khó khăn lớn cho việc dạy và học Phần I -GDCD 10

Với những khó khăn đó, sau khi dạy xong bài 1:Thế giới quan Duy vật và phương phápluận biện chứng bản thân tôi nhận thấy cần phải làm phiếu điều tra nắm bắt thông tin từ họcsinh về việc các em đánh giá như thế nào đối với việc dạy và học phần I - GDCD 10 (Xemphụ lục I)

Kết quả điều tra 4 lớp 10a2,4,6,8 mà tôi được phân công giảng dạy như sau:

2

Trang 2

Đề tài: Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung “Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa

học”- Giáo dục công dân lớp 10

Số lượng điều tra: 170

đồng ý

I Chọn phương án anh (chị) cho là phù hợp.

1 Theo em việc học tập nội dung GDCD lớp 10 như thế

3 Một số nguyên nhân làm cho việc nắm kiến thức của

anh (chị) gặp khó khăn.

c Giáo viên sử dụng phương pháp tích cực 38/170 22.4

d Giáo viên sử dụng phương pháp thuyết giảng 132/170 77.6

e Năng lực của bản thân anh (chị) còn hạn chế 45/170 26.5

II Anh (chị) hãy tự mình ghi ra những mong muốn

mà anh (chị) cho rằng có lợi cho việc nắm bắt kiến

thức môn GDCD 10 (tư liệu dạy học, phương pháp,

biện pháp khuyến khích học sinh học tập…)

- Giáo viên giữ nguyên cách dạy cũ 38/170 22.4

- Tăng cường tư liệu dạy học gắn với thực tiễn 132/170 77.6

- Phương pháp dạy học phong phú hơn 132/170 77.6

- Một số ý kiến khác ngoài các ý kiến trên (tăng cường 30/170 17.5

khuyến khích bằng điểm số, phần thưởng…)

Trang 3

Đề tài: Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung “Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học”- Giáo dục công dân lớp 10

Qua số liệu cho thấy: Có 97.1% học sinh cho rằng kiến thức Triết học là khó đối với các

em 100% học sinh cho rằng Triết học là kiến thức mới lạ, trừu tượng 94.1% học sinh chorằng tư liệu dạy học ít

Với câu hỏi điều tra: Anh (chị) hãy tự mình ghi ra những mong muốn mà anh (chị) cho rằng có lợi cho việc nắm bắt kiến thức môn GDCD: có 77.6% học sinh cho rằng giáo

viên cần tăng cường tư liệu dạy học gắn liền với thực tiễn và nội dung gắn với thực tiễnnhiều hơn 77.6% học sinh cho rằng giáo viên cần sử dụng phương pháp dạy học phong phúhơn

Ngoài ra, sau khi dạy xong bài 1 - GDCD 10, để kiểm tra sự hiểu bài của các em, giáoviên cho học sinh làm một bài kiểm tra năng lực và đạt kết quả như sau:

BẢNG 1: KẾT QUẢ KIỂM TRA LỚP 10A6, 10A8 TRƯỚC KHI THỰC NGHIỆM

Trang 4

HÌNH 1: BIỂU ĐỒ SO SÁNH KẾT QUẢ KIỂM TRA LỚP 10A6, 10A8 TRƯỚC KHI THỰC NGHIỆM

<5.0 5.0-<6.5 6.5-<8.0 8.0-10.0

10A6

10A8

Qua biểu đồ trên ta thấy: kết quả trước thực nghiệm của lớp 10A8 cao hơn lớp 10A6

Cụ thể: Tỉ lệ học sinh dưới 5.0 điểm của lớp 10A6 là 12.5%, trong khi đó lớp 10A8 là 0.0%

Tỉ lệ học sinh có điểm từ 5.0 - < 8.0 của lớp 10A8 cao hơn lớp 10A6

Tỉ lệ học sinh có điểm từ 8.0-10.0 của lớp 10A6 (7.5%) thấp hơn lớp 10A8 (9.3%) Vấn đề đặt ra cho giáo viên là làm sao nâng cao hiệu quả dạy và học đối với lớp10A6 Đồng thời giải quyết vấn đề là làm sao để học sinh có hứng thú hơn trong việc học

các kiến thức Triết học khô khan, trừu tượng, khó Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Sử dụng tư liệu dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học nội dung “Công dân với việc hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học”- Giáo dục công dân lớp 10.

2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến

Hưởng ứng công cuộc đổi mới trong giáo dục ở nước ta hiện nay mà trọng tâm củađổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông là tập trung đổi mới phươngpháp dạy học, thực hiện dạy học dựa vào hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh với sự tổ chức và hướng dẫn thích hợp của giáo viên, nhằm phát triển tư duy độc lập,góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu, khả năng tự học, tự bồi dưỡng hứng thú họctập, tạo niềm tin và vui thích trong học hành Thì việc người dạy thay đổi cách tiếp cận kiếnthức cho học sinh là vô cùng cần thiết

Trang 5

Để thực hiện mục tiêu và nội dung dạy học, vấn đề đổi mới phương pháp dạy họctheo triết lý lấy người học làm trung tâm được đặt ra một cách bức thiết Bản chất của dạyhọc lấy người học làm trung tâm là phát huy cao độ tính tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạocủa người học

Để làm được điều đó thì vấn đề đầu tiên mà người giáo viên cần nhận thức rõ ràng làquy luật nhận thức của người học Người học là chủ thể hoạt động chiếm lĩnh tri thức, kỹnăng, kỹ xảo và thái độ chứ không phải chỉ tiếp nhận tri thức một cách thụ động

Trong thực tế hiện nay, còn nhiều học sinh học tập một cách thụ động, chỉ đơn thuần là nhớkiến thức một cách máy móc mà chưa rèn luyện kỹ năng tư duy và khi gặp dạng bài tập đòihỏi kỹ năng thì các em không làm được HS (học sinh) chỉ học bài nào biết bài đấy, cô lậpnội dung của các bài, các đề mục trong một bài mà chưa có sự liên hệ kiến thức với nhau vìvậy mà chưa phát triển được tư duy logic và tư duy hệ thống Bên cạnh đó, sau khi học xongnội dung bài học, người học chưa có khả năng liên hệ thực tiễn, chưa có khả năng biếnnhững tri thức mà người thầy truyền dạy thành những tri thức có ích cho mình Vì vậy, sửdụng tư liệu dạy học một cách phong phú sẽ giúp người giáo viên giải quyết các vấn đề trên

3 Nội dung sáng kiến

3.1 Tiến trình thực hiện.

- Bước 1: Xác định tên đề tài

- Bước 2: Tìm phương pháp giải quyết cho vấn đề đặt ra

- Bước 3: Xây dựng phiếu điều tra thực trạng

- Bước 4: Xây dựng đề kiểm tra 15 phút

- Bước 5: Xây dựng hệ thống tư liệu dạy học

- Bước 6: Chọn lớp thực nghiệm

- Bước 7 : Soạn giáo án theo giải pháp đã đề ra

- Bước 8: Tiến hành hoạt động thực nghiệm

- Bước 9: Kiểm tra sau thực nghiệm

- Bước 10: Xử lí kết quả, đối chiếu kết quả lớp thực nghiệm và lớp đối chứng

- Bước 11: Tiến hành viết và hoàn thiện sáng kiến

Trang 6

3.2 Thời gian thực hiện Từ 7/9/2018 đến 08/2/2019

3.3 Biện pháp thực hiện

3.3.1 Cơ sở lí luận

Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê Nin đã khẳng định: “Từ trực quan sinh động đến tư duytrừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn - Đó là con đường nhận thức chân lý, của sựnhận thức khách quan” Đối với môn GDCD là một môn khoa học mà lượng kiến thứckhông ít, mang tính chất khái quát hóa, trừu tượng hóa, tổng hợp cao nhưng nó gắn liền vớiđời sống hàng ngày, tác động trực tiếp, thường xuyên đến suy nghĩ và hành động của họcsinh Vì vậy đòi hỏi giáo viên trong quá trình dạy học người giáo viên trình bày kiến thứcdưới dạng trực quan làm cho người học dễ dàng tiếp thu kiến thức

3.3.1.1 Tư liệu dạy học

Tư liệu dạy học là một hệ thống tập hợp bao gồm tất cả những nguồn tư liệu, tài liệunhư: sách; báo; tranh ảnh; video; bài giảng điện tử; sơ đồ; các dạng bài tập; ca dao tục ngữ,thành ngữ có liên quan đến hoạt động dạy - học của thầy và trò

3.3.1.2 Tầm quan trọng của việc xây dựng và sử dụng tư liệu dạy học môn GDCD ở trường THPT

Về mặt kiến thức, sử dụng Tư liệu dạy học môn GDCD sẽ góp phần quan trọng vào

việc nâng cao sự nhận thức cho học sinh Thông qua hệ thống đồ dùng trực quan nói chung,kênh hình nói riêng sẽ tác động vào giác quan, đem lại những sự hiểu biết chính xác, trungthực cho học sinh

Về tư tưởng, tình cảm, sử dụng tư liệu trong dạy học GDCD giúp học sinh hình

thành và bồi dưỡng những quan điểm tư tưởng, tình cảm và cảm xúc thẩm mỹ, giúp các emthấy rõ hơn cái hay cái đẹp trong cuộc sống, từ đó các em hình thành được nhân sinh quancho bản thân

Về mặt phát triển, sử dụng tốt các nguồn tư liệu dạy học môn GDCD (hình ảnh,

video, bài tập, sơ đồ…) còn giúp học sinh phát triển óc quan sát, trí tưởng tượng, tư duyngôn ngữ

3.3.1.3 Một số yêu cầu khi xây dựng tư liệu dạy học

Say mê với nghề, có ý thức và hiểu được tầm quan trọng của việc xây dựng hồ sơ tưliệu trong dạy học bộ môn

Trang 7

Giáo viên cần nhận thức được kiến thức được viết trong sách giáo khoa là rất cơ bản,trọng tâm Nhưng để bài giảng thêm sinh động, phát huy được tính tích cực của học sinh,giúp các em hiểu bài… thì người giáo viên phải tìm hiểu và đọc nhiều nguồn tư liệu thamkhảo khác, phải sưu tầm và khai thác các hình ảnh, video, tin tức thời sự, báo chí….giúphọc sinh được “trực quan sinh động” để “tư duy trừu tượng” dễ dàng khi học bộ môn GDCD

Để xây dựng hồ sơ tư liệu dạy học ngoài ý tưởng, giáo viên còn phải có kỹ năng và hiểu biếtnhất định về CNTT để xây dựng và xử lí nguồn tư liệu

Khi xây dựng hồ sơ tư liệu, trước tiên cần nắm vững nguyên tắc đảm bảo tính cơ bản,điển hình Thứ hai, nguyên tắc bảo đảm tính tư tưởng, thẩm mĩ Khi xây dựng hồ sơ tư liệuđặc biệt quan trọng phải nắm vững và đảm bảo tính khoa học, chính xác nội dung của mônhọc

3.3.1.4 Các nguyên tắc khi sử dụng tƣ liệu dạy học trong môn GDCD - Sử dụng tư liệu

dạy học phải đáp ứng được mục tiêu và phù hợp với nội dung của môn học

- Phải luôn đề cao vai trò hoạt động chủ động, tích cực của học sinh Giáo viên luôntạo điều kiện tối đa cho học sinh tự mình làm việc với các tư liệu để khám phá, tìm tòi các tri thức cần thiết

- Sử dụng tư liệu đúng lúc Chỉ đưa tư liệu vào lúc cần sử dụng

- Sử dụng các tư liệu trong một thời lượng thích hợp

- Phối hợp nhiều dạng tư liệu khác nhau trong một bài học, không nên lạm dụng một loại dễ gây nhàm chán

3.3.2 Cơ sở thực tiễn

- Theo hướng dẫn 56/HD-SGDĐT ngày 22/10/2015 thì viêc đánh giá giờ dạy GV(giáo viên) phải xem xét, phân tích hiệu quả hoạt động của HS, cách thực hiện nhiệm vụ họctập của HS, hoạt động thảo luận nhóm…Để tăng cường sự chủ động tìm tòi tri thức của họcsinh thì việc sử dụng và khai thác có hiệu quả tư liệu trong quá trình giảng dạy là vô cùngcần thiết Nhưng đối với việc dạy và học kiến thức Triết học nếu không có phương pháp, tưliệu phù hợp thì việc phát huy tính tích cực của người học là một điều hết sức khó khăn

- Thực tế tại đơn vị hiện nay không có tư liệu dạy học cho phần I-GDCD lớp 10 Vìvậy, bản thân tôi đã làm đồ dùng dạy học “Tư liệu dạy học phần I-Công dân với việc hìnhthành thế giới quan và phương pháp luận khoa học - GDCD lớp 10” và sử dụng có hiệu quảtrong quá trình dạy và học

Trang 8

3.3.3 Quy trình tổ chức thực hiện.

3.3.3.1 Thiết kế nghiên cứu.

Chọn lớp 10A6 năm học 2018-2019 để tổ chức thực nghiệm Lớp 10A8 năm học2018- 2019 làm lớp đối chứng Trước khi thực nghiệm phát phiếu điều tra thăm dò ý kiếncủa các em về phương pháp, việc sử dụng tư liệu và hiệu quả truyền thụ kiến thức của giáoviên Cho học sinh 2 lớp làm bài kiểm tra 15 phút để đánh giá năng lực học tập của 2 lớp10A6, 10A8 Kết quả năng lực lớp 10A6 là thấp hơn lớp 10A8 (Xem phụ lục II, III)

Sau thực nghiệm giáo viên cho học sinh 2 lớp làm bài kiểm tra học kì I để đánh giá sựthay đổi trong chất lượng học tập của các em (Xem phụ lục V, VI, VII) Thống kê và sosánh số liệu của 2 lớp để thấy được hiệu quả Điểm trung bình của 2 lớp là có sự chênh lệch

rõ ràng nên tôi dùng phép kiểm chứng t-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số 2nhóm sau khi tác động và kết quả p = 0,03<0,05.(Xem phụ lục VIII kiểm chứng)

3.3.3.2 Tiến hành thực nghiệm.

Sau khi đã xây dựng hệ thống tư liệu phù hợp với nội dung kiến thức của từng bài Giáoviên soạn giáo án và vận dụng một cách linh hoạt các tư liệu đó vào quá trình thực nghiệm

Cụ thể như sau:

3.3.3.2.1 Sử dụng video trong hệ thống tƣ liệu dạy học môn GDCD.

Video là dạng tư liệu có tác dụng trong việc cung cấp những thông tin bằng hình ảnh,ngôn ngữ tạo điều kiện thuận lợi cho HS trong việc khai thác kiến thức bài học Tùy vào nộidung bài học mà giáo viên có thể sử dụng cho hoạt động khởi động, hoạt động tìm hiểu kiếnthức hoặc luyện tập

Khi sử dụng video GV có thể thực hiện theo các bước sau:

- Định hướng nhận thức: Tức là GV làm cho HS hiểu mình phải chú ý tới nội dung nào, hình ảnh nào trong đoạn phim

- GV cho HS xem đoạn phim

- Kết thúc: HS nêu được những vấn đề mà người GV yêu cầu GV tóm tắt, củng cố, khắcsâu những nội dung chính qua đoạn phim đã được xem

Lưu ý: trước khi cho HS xem phim người GV cần nhắc nhở cho các em những vấn đề

mà các em cần chú ý trong video Video không được quá dài sẽ làm giảm sự chú ý của HS.Đối với những Video quá dài, GV nên dùng kĩ thuật xử lí để phù hợp với lượng thời giancho phép

Trang 9

* Sử dụng video cho hoạt động khởi động.

Ví dụ 1: Để mở đầu cho Bài 6 - khuynh hướng phát triển của sự vật, hiện tượng Giáo

viên cho học sinh xem video “Cây Dâu ra hoa, kết trái” Rồi dẫn dắt học sinh vào nội dungbài học: Trong video các em vừa xem, hình ảnh hoa thay thế nụ, quả thay thế hoa Trong triết học gọi đó là gì? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu nội dung bài 6- khuynh hướng phát triểncủa sự vật, hiện tượng (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Ví dụ 2: Để mở đầu cho Bài 4 - Nguồn gốc vận động và phát triển của sự vật, hiện

tượng Giáo viên cho học sinh xem video “học sinh giải quyết mâu thuẫn bằng cách đánh nhau” và hỏi học sinh: Trong clip trên các bạn học sinh giải quyết mâu thuẫn như thế nào?Sau khi học sinh trả lời, giáo viên chốt lại: Các bạn học sinh giải quyết mâu thuẫn một cách tiêu cực, gây ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần của bạn Ảnh hưởng tới gia đình, nhà trường, xã hội Vậy, mâu thuẫn là gì: con đường giải quyết mâu thuẫn như thế nào là hợp lí?-> Bài 4: Nguồn gốc vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

* Sử dụng clip cho hoạt động tìm hiểu kiến thức.

Ví dụ 1: Dạy nội dung Bài 1- mục 1c Phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận

siêu hình Để học sinh hiểu rõ thế nào là phương pháp luận siêu hình thay vì giáo viên cho họcsinh đọc truyện ngụ ngôn “Thầy bói xem voi” trong sách giáo khoa thì giáo viên cho các em xem video “Thầy bói xem voi” Như vậy, với hình ảnh trực quan, có ngôn từ

sẽ giúp học sinh dễ dàng hiểu rõ vì năm ông thầy bói chỉ tiếp xúc với một bộ phận của convoi nhưng lại khái quát thành con voi-> Phiến diện, cô lập (Xem phần minh họa bằnggiáo án powerpoint trong đĩa)

Ví dụ 2: Dạy nội dung Bài 5 - mục 3a Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng dẫn đến sự

biến đổi về chất Giáo viên cho học sinh xem clip “Sự nảy mầm của hạt ngô” (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Giáo viên gợi ý: các em hãy xem clip và chú ý sự xuất hiện của các chất trong clip, nguyên nhân nào có sự thay đổi chất trong clip mà các em vừa xem Sau đó các em trả lờicâu hỏi trắc nghiệm nhanh

Học sinh sẽ dựa vào gợi ý của giáo viên và trả lời 2 câu hỏi:

Câu 1: Trong clip trên, thứ tự xuất hiện các chất là?

a Cây ngô, hạt ngô

b Hạt ngô, cây ngô

Trang 10

Câu 2: Vậy, muốn chuyển từ chất là hạt ngô sang cây ngô thì trước hết cần có sự biến đổi về gì?

a Chất

b Lƣợng

Ví dụ 2:Dạy nội dung bài 7- mục 3a Thực tiễn là cơ sở của nhận thức Để cho học sinh

thảo luận và lý giải tại sao thực tiễn là cơ sở của nhận thức giáo viên cho học sinh xem clip

“Chuồn chuồn bay thấp thì mưa.”-> Mọi sự hiểu biết của con người đều trực tiếp nảy sinh

từ thực tiễn (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

* Sử dụng video cho hoạt động vận dụng.

Ví dụ: Sử dụng video cho hoạt động vận dụng – Bài 5-Cách thức vận động và phát triểncủa sự vật, hiện tượng Giáo viên gợi ý: Các em xem video và rút ra bài học cho bản thân.Như vậy, sau quá trình tìm hiểu bài mới và xem video, học sinh sẽ rút ra được bài học là:Trong quá trình học tập và rèn luyện cũng như trong cuộc sống, để đạt mục tiêu đề ra đòihỏi mỗi người phải không ngừng kiên trì, nỗ lực với cả một quá trình bởi, để thực hiệnđược những mục đích lớn lao thì trước hết phải bắt đầu từ những công việc nhỏ, đơn giản,bình thường nhất, cần phải tránh nóng vội, chủ quan, hấp tấp (Xem phần minh họa bằnggiáo án powerpoint trong đĩa)

- Hiêu quả của việc dạy học bằng video: Nội dung đa dạng, phong phú, tính trực quancao sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức, khắc sâu được kiến thức cho học sinh, kíchthích khả năng tư duy của học sinh làm cho tiết học sinh động hơn

3.3.3.2.2 Sử dụng hình ảnh trong hệ thống tƣ liệu dạy học môn GDCD

Hình ảnh là một dạng tư liệu dạy học trực quan Hình ảnh có thể lấy từ sách báo, tạp chí,internet hình ảnh đa dạng và phong phú Vì vậy, giáo viên phải biết khai thác cho phùhợp với nội dung bài học.Việc khai thác hình ảnh phải nhằm kích thích tư duy của học sinh,tránh việc sử dụng hình ảnh chỉ có ý nghĩa minh họa Hình ảnh thường được giáo viên sửdụng để kích thích học sinh tìm hiểu nội dung bài mới

Ví dụ 1: Để dạy bài 5- mục 1 Chất Giáo viên sử dụng một số hình ảnh sau:

Trang 11

Qua hình ảnh trên, các em hãy cho cô biết các đặc điểm đặc trưng của ớt, chanh đường -> Giáoviên dẫn dắt: Các đặc điểm chua của chanh, ngọt của kẹo, cay của ớt là đặc điểm vốn có, tiêubiểu cho chanh, kẹo, ớt Ta nói đó là chất của chanh, kẹo, ớt Vậy, chất là gì? Học sinh sẽ trảlời: “Chất là thuộc tính cơ bản, vốn có…” (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpointtrong đĩa)

Ví dụ 2: Dạy nội dung bài 6 - mục 1.a Phủ định siêu hình Giáo viên cho học sinh quan

sát hình ảnh tôm, lúa chết do hạn hán Từ đó giáo viên hỏi học sinh nguyên nhân nào làm cho tôm, lúa chết? Sự vật, hiện tượng có còn tồn tại không?-> Khái niệm phủ định siêu hình (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Trang 12

Ví dụ 3: Dạy bài 7- mục 1 Thế nào là nhận thức? Để giúp học sinh hiểu nhận thức cảm tính được tạo nên do sự tiếp xúc trực tiếp của các cơ quan cảm giác với sự vật, hiện tượng đem lại cho con người hiểu biết đặc điểm bên ngoài của sự vật, hiện tượng Giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh và hỏi hình ảnh nói lên điều gì? (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Ví dụ 4: Để dạy nội dung Bài 9 – mục 1.b Con người là chủ thể sáng tạo ra giá trị vật chất và giá trị tinh thần giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh và yêu cầu học sinh trả lờicâu hỏi: Xem hình ảnh và cho biết tại sao nói con người là chủ thể sáng tạo nên các giá trị vật chất và tinh thần của xã hội? (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Trang 13

NHÃ NHẠC CUNG ĐÌNH HUẾ CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN

3.3.3.2.3 Sử dụng sơ đồ trong học môn GDCD.

Sơ đồ là một phương pháp, lưu trữ, sắp xếp thông tin và xác định thông tin theo thứ tự

ưu tiên bằng cách sử dụng từ khoá, hình ảnh chủ đạo Mỗi từ khoá hoặc hình ảnh chủ đạotrong sơ đồ sẽ kích hoạt những ký ức cụ thể và làm nảy sinh những suy nghĩ, ý tưởng mới

Sơ đồ là bản đồ thông tin cho bộ não, giúp nó hoạt động nhẹ nhàng, lưu trữ nhiều và nhớthông tin được lâu hơn

Sơ đồ thường được dùng để dạy bài bài mới, củng cố kiến thức…

Ví dụ 1: Dạy bài 3-mục 1.a-Thế nào là vận động? Sau khi khai thác clip, giáo viên cho

học sinh trả lời khái niệm vận động Rồi giáo viên chốt lại bằng sơ đồ (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Trang 14

Ví dụ 2: dạy bài 3 - mục 1.c Các hình thức vận động Sau khi giảng cho học sinh hiểu

các hình thức vận động, giáo viên sẽ khái quát thành sơ đồ sau: (Xem phần minh họa bằnggiáo án powerpoint trong đĩa)

Qua sơ đồ, học sinh sẽ hiểu các hình thức vận động trên, tuy có những đặc điểm riêng,nhưng giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ với nhau và trong điều kiện nhất định chúng cóthể chuyển hóa lẫn nhau Đồng thời việc lấy ví dụ kèm với sơ đồ sẽ giúp học sinh hiểu sâuhơn nội dung bài học

Ví dụ 3: Dạy bài 6 - mục 2 Khuynh hướng phát triển của sự vật, hiện tượng Sau khi lấy

ví dụ: hạt -> mầm->cây con->cây trưởng thành->nụ->hoa->quả Giáo viên sẽ khái quát sơ

đồ phủ định của phủ định như sau: (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Ví dụ 4: Sử dụng sơ đồ bài 7-Thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức để

củng cố bài học Sau hi dạy xong bài mới, giáo viên sử dụng sơ đồ tổng kết để học sinh nắm được qua 1 tiết dạy, học sinh đã học được những nội dung gì (Xem phần minh họa bằng giáo án powerpoint trong đĩa)

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	4,52 MB