“ ứng dụng dạy học dự án vào dạy học môn hình học 6 chương i”

Và nhất là với các em học sinh lớp 6, vớinhững kiến thức tẻ nhạt như: điểm, đường thẳng,…nếu phương pháp dạy không tốt,người giáo viên sẽ tạo cho học sinh một ấn tượng nặng nề về môn học

* Tên sáng kiến/đề tài giải pháp: “ Ứng dụng dạy học dự án vào dạy học môn hình học 6-chương I”.

* Lĩnh vực: chuyên môn giảng dạy

III- Mục đích yêu cầu của sáng kiến:

1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:

Chương trình giáo dục truyền thống: với cách dạy học trực tiếp, giáo viên là nhân vậttrung tâm, học sinh nghe, nhớ, lặp lại Giáo viên là người định hướng, cũng là ngườiquyết định, học sinh làm việc độc lập, đơn lẻ Điều đó không tạo được nhiều hứng thú họctập cho học sinh, đặc biệt là môn toán Hình học Và nhất là với các em học sinh lớp 6, vớinhững kiến thức tẻ nhạt như: điểm, đường thẳng,…nếu phương pháp dạy không tốt,người giáo viên sẽ tạo cho học sinh một ấn tượng nặng nề về môn học trong suốt khốitrung học Do vậy mà chúng ta cần có những phương pháp dạy học tích cực mới, giúp toánhọc gần gũi thực tế hơn

Trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể vừa được bộ giáo dục ban hànhtháng 12/2018, có một sự đổi mới mạnh mẽ, trong đó “ Phát triển năng lực người học”,được xem là định hướng trung tâm trong hoạt động giáo dục nói chung Quan điểm đó chiphối toàn bộ hoạt động dạy học của người giáo viên nói chung và giáo viên dạy toán nóiriêng từ việc xác định mục tiêu, xây dựng nội dung, định hướng phương pháp dạy họccũng như đánh giá kết quả học toán của học sinh Và các phương pháp dạy học tích cựchơn được áp dụng, trong đó có phương pháp dạy học dự án đang được quan tâm nhất hiệnnay

Dạy học dự án là dạy học mà ở đó người học có cơ hội thực hiện một nhiệm vụ họctập phức hợp có sự gắn kết giữa lý thuyết và thực hành, đòi hỏi sự kết hợp kiến thức, kỹnăng và kinh nghiệm ở nhiều lĩnh vực khác nhau Người học phải lập kế hoạch, thực hiện,đánh giá kết quả, cuối cùng tạo ra sản phẩm phù hợp mụ đích, yêu cầu đề ra Dạy học dự

án mang lại cho người học cơ hội mở rộng kiến thức không chỉ trong toán mà còn trongcác lĩnh vực khác đồng thời phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, hợp tác, giao tiếp, nghiêncứu và tự học Đây là những kiến thức và kỹ năng cần thiết để người học thích ứng vớinhững thay đổi diễn ra hàng ngày trong thời buổi bùng nổ thông tin để đáp ứng nhiệm vụhọc tập và lao động sau này

Trang 2

2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:

Băt nguồn từ một số hạn chế trong cách thức dạy học “truyền thống”:

- Giáo viên là trung tâm trong quá trình dạy học không còn phù hợp với kỷ nguyên mới khi mà học sinh có thể tiếp cận tri thức từ nhiều nguồn khác nhau

- Học sinh có thể lĩnh hội tri thức trong sách giáo khoa, nhưng những gì sách giáokhoa cung cấp cho học sinh không thể cập nhật kịp với tốc độ phát triển của khoa học vàcông nghệ

- Chưa gắn kết được tri thức hàn lâm- sách giáo khoa và với các vấn đề thực tiễn đờisống

- Hạn chế trong việc hình thành các kỹ năng mềm cần thiết cho thế kỷ 21

Phương pháp dạy học dự án là một phương pháp tích cực để khắc phục những hạn chế củaphương pháp dạy học truyền thống Phương pháp dạy học dự án lấy học sinh làm trungtâm, giáo viên đóng vai trò cố vấn, đồng hành Học sinh thường sẽ làm việc theo nhómtrong khoảng thời gian, tìm kiếm nguồn thông tin đa dạng và tạo ra các sản phẩm xác thực

3 Nội dung sáng kiến: (Tiến trình thực hiện, thời gian thực hiện, biện pháp tổ chức ) 3.1 Tiến trình thực hiện:

Để áp dụng dạy học dự án trong chương I, hình học lớp 6 hiệu quả, tôi nhận thấy cóthể thực hiện như sau:

Nội dung lý thuyết - hoạt động trên lớp học:giáo viên có thể dạy cho học sinh quan sát

hình thực tế thay vì hình ảnh đơn điệu sách giáo khoa

Bản thân giáo viên tìm hiểu tổ chức các trò chơi khởi động, trong đó có hình ảnh đoạnthẳng, đường thẳng để tiết học thêm thú vị, mà các em cũng tiếp cận kiến thức về điểm,đường thẳng, đoạn thẳng thật vui vẻ mà nhớ hoài

Hoạt động ngoài lớp học – thực hiện dự án dạy học: qua các hoạt động cuộc sống thật

giáo viên suy nghĩ các dự án dạy học phù hợp với thực tế trường học và đặc biệt phù hợpvới khả năng học sinh lớp 6

3.2 Thời gian thực hiện: học kì I năm học 2018 – 2019

3.3 Biện pháp tổ chức thực hiện

* “ý tưởng về một dự án dạy học”

Định nghĩa một cách ngắn gọn, phương pháp dạy học theo dự án đặt người học vào các

vai có thật trong xã hội để hoàn thành các nhiệm vụ có ý nghĩa trong cuộc sống.

Điểm khó khăn nhất khi thực hiện phương pháp dạy học theo dự án là việc người giáoviên phải nghĩ ra được một “ dự án” phù hợp môi trường học đường Để hình thành được

ý tưởng người giáo viên phải xác định được đáp án cho ba câu hỏi sau đây:

1 Học sinh đóng vai gì?

2 Ứng với “vai “ đó, học sinh phải làm nhiệm vụ gì?

* Ưu điểm:

- Phương pháp khiến người học sử dụng tổng hợp các giác quan (nghe, nhìn, chạm),

và việc trả lời 3 câu hỏi trên cần phải nối khớp nhau trong một chỉnh thể thống nhất Dặc biệt, nhiệm vụ đặt ra trong dự án phải:

- có thật trong đời sống

- theo sát chương trình học

- liên môn

- xác định rõ sản phẩm (đầu ra) cụ thể mà học sinh phải hoàn thành.

Như vậy, để phát triển ý tưởng một dự án dạy học, giáo viên có thể thực hiện

3 bước sau:

1 Tạo ra “ bối cảnh” bằng cách khai thác các sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội

được thông tin rộng rãi trên các báo đài

2 Xác định “ nhiệm vụ” bằng cách xem xét học sinh có thể khả năng làm được

gì trong tình huống thực tế đó Các sản phẩm cuối cùng của dự án rất đa dạng: bài

báo cáo, bài trình chiếu, tờ rơi, trang web, mô hình, bản thiết kế, phim, vở kịch…

3 Lựa chọn “vai” xã hội cần thực hiện hoặc có trách nhiệm với nhiệm vụ đó

Một “vai” mà giáo viên có thể xem xét là người giải quyết vấn đề, người đưa ra

quyết định, người điều tra, người thu thập số liệu

*“ Quy trình tổ chức ”

a Công đoạn chuẩn bị:

Công việc của GV:

Xây dựng bộ câu hỏi định hướng: xuất phát từ nội dung học và mục tiêu cần đạt được

Thiết kế dự án: xác định lĩnh vực thực tiễn ứng dụng nội dung học, ai cần, ý

tưởng và tên dự án

- Thiết kế các nhiệm vụ cho học sinh: làm thế nào để học sinh thực hiện xong thì

bộ câu hỏi được giải quyết và các mục tiêu đồng thời cũng đạt được

- Chuẩn bị các tài liệu hỗ trợ giáo viên và học sinh cũng như các điều kiện thực hiện dự án trong thực tế

Công việc của HS:

- Cùng GV thống nhất các tiêu chí đánh giá

- Làm việc nhóm để xây dựng dự án

- Xây dựng kế hoạch dự án: xác định những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm

- Chuẩn bị các nguồn thông tin đáng tin cậy để chuẩn bị thực hiện dự án

b Công đoạn thực hiện

Công việc của GV:

· Theo dõi, hướng dẫn, đánh giá học sinh trong quá trình thực hiện dự án.

· Liên hệ các cơ sở, khách mời cần thiết cho học sinh

· Chuẩn bị cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi cho các em thực hiện dự án

Công việc của HS:

· Phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm thực hiện dự án theo đúng

kế hoạch

· Tiến hành thu thập, xử lý thông tin thu được

· Xây dựng sản phẩm hoặc bản báo cáo

· Liên hệ, tìm nguồn giúp đỡ khi cần

· Thường xuyên phản hồi, thông báo thông tin cho giáo viên và các nhóm khác qua các buổi thảo luận hoặc qua trang wiki

c Công đoạn tổng hợp

Công việc của GV:

· Theo dõi, hướng dẫn, đánh giá học sinh giai đoạn cuối dự án

· Bước đầu thông qua sản phẩm cuối của các nhóm

HS Công việc của HS:

· Hoàn tất sản phẩm của nhóm

· Chuẩn bị tiến hành giới thiệu sản

phẩm d Công đoạn đánh giá

Công việc của GV:

· Chuẩn bị cơ sở vật chất cho buổi báo cáo dự án

· Theo dõi, đánh giá sản phẩm dự án của các

nhóm Công việc của HS:

· Tiến hành giới thiệu sản phẩm

· Tự đánh giá sản phẩm dự án của nhóm

· Đánh giá sản phẩm dự án của các nhóm khác theo tiêu chí đã đưa ra

*“ Lợi ích của dạy học theo dự án đối với học sinh”

a) Tăng cường động cơ học tập: các dự án thu hút sự quan tâm và chú ý của học sinh.

Học sinh sẵn sàng bỏ thời gian và công sức để hoàn thành các nhiệm vụ đặt ra trong dự án

b) Khả năng hoàn thành các mục tiêu học tập: học sinh có trách nhiệm hơn khi được

đặt vào các vai trong dự án

c) Đẩy mạnh nhận thức cao: dự án đưa ra cơ hội để học sinh phát triển những kỉ năng

tư duy phức tạp, như đặt – giải quyết vấn đề và ra quyết định

d) Gia tăng các hoạt động cộng tác: do các yêu cầu thực hiện trong dự án thườngvượt quá sức một cá nhân đơn lẻ, làm việc nhóm gần như là một hoạt động thường xuyên

e) Trưởng thành hơn với khả năng tự định hướng: sự phức tạp của các nhiệm vụ đòi

hỏi học sinh phải phát triển khả năng tổ chức công việc, quản lí thời gian và định hướnghoạt động

* “Nhược điểm của dạy học dự án”- DHDA

- DHDA không phù hợp trong việc truyền thụ tri thức lý thuyết mang tính trừu tượng, hệ thống cũng như rèn luyện hệ thống kỹ năng cơ bản;

- DHDA đòi hỏi nhiều thời gian Vì vậy DHDA không thay thế cho PP thuyết trình vàluyện tập, mà là hình thức dạy học bổ sung cần thiết cho các PPDH truyền thống

- DHDA đòi hỏi phương tiện vật chất và tài chính phù hợp

* Một số bài được sử dụng phương pháp dạy học theo dự án:

CHƯƠNG I: ĐOẠN THẲNG BÀI 1: ĐIỂM ĐƯỜNG THẲNG

1.Điểm:

- Một dấu chấm nhỏ trên bảng là một điểm

- Ngời ta dùng chữ cái in hoa để đặt tên điểm: A, B, C

* Hai điểm phân biệt:

Ví dụ: A, B, C ba điểm phân biệt

C

* Hai điểm trùng nhau:

A C

Là hai điểm trùng nhau

*Bất cứ hình nào cũng là tập hợp các điểm Một điểm cũng là một hình.

Điểm A thuộc đường thẳng d được kí hiệu là A d ( điểm A nằm trên đường thẳng

Nhận xét: - Một dấu chấm nhỏ trên bảng là một điểm.

Học sinh cho ví dụ: Nốt rồi trên gương mặt cũng là hình ảnh của một điểm, ngôi sao tên

bầu trời đêm…

Học sinh ví dụ: hình ảnh của đường thẳng xung quanh em như đường dây điện căng

thẳng, gạch lót nền có đường biên gạch nối liên tiếp thành đường thẳng…

Giáo viên giới thiệu cho học sinh hình ảnh đường thẳng trong cuộc sống thật

Cầu Cần Thơ:

Chấm ánh sáng trên vách cũng là hình ảnh của điểm ĐƯỜNG THẲNG:

Đường biên các viên gạch nối tiếp trên vĩa hè tạo thành một đường thẳng.

Đường dây điện giống hình ảnh các đường thẳng

Hình ảnh cột cờ như một phần đường thẳng

Hình ảnh đường thẳng trên sân trường

BÀI 2: BA ĐIỂM THẲNG HÀNG 1.Thế nào là ba điểm thẳng hàng:

-Hai điểm C và B nằm cùng phía đối với điểm A.

-Hai điểm A và C nằm cùng phía đối với điểm B

-Hai điểm A và B nằm khác phía đối với điểm A.

-Hai điểm C nằm giữa hai điểm A & B.

* Nhận xét: Trong ba điểm thẳng hàng, cĩ một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm cịn lại.

- Hai điểm C và B nằm cùng phía đối với điểm A

- Hai điểm A và C nằm cùng phía đối với điểm B

- Hai điểm A và B nằm khác phía đối với điểm C

- Điểm C nằm giữa hai điểm A và B

* Nhận xét: Trong ba điểm thẳng hàng, có một điểm và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còm lại.

HOẠT ĐỘNG NGOÀI LỚP HỌC:

Yêu cầu học sinh tìm và chụp hình các điểm thẳng hàng có thật trong cuộc sống ,

gởi qua zalo cho, mỗi hình đúng đƣợc điểm cộng và cột kiểm tra miệng

Hàng nút áo: hình ảnh các điểm thẳng hàng

BÀI 4: THỰC HÀNH TRỒNG CÂY THẲNG HÀNG Một kế hoạch bài dạy theo hướng sử dụng

phương pháp dạy học dự án

1 Tổng quan về bài dạy

Tiêu đề bài dạy: NGÔI TRƯỜNG XANH

Tóm tắt bài dạy:

Cạnh nhà vệ sinh cũ của trường, mấy năm trước là bãi rác, sau có xe thu gom , nơi

đó cỏ mọc rất nhiều Năm nay chuẩn bị khai giảng, đoàn trường làm sạch cỏ, trở thành bãiđất trống, có nguy cơ cỏ sẽ mọc nhanh sau vài trận mưa

Học sinh sẽ đóng vai nhóm môi trường xanh của trường khảo sát khu đất, lựa chọngiống và tiến hành trồng cây, chăm sóc

Sản phẩm của học sinh:

+ Một báo cáo tập thể lớp: lựa chọn giống cây để trồng và các bước tiến hành: chuẩn bị đất, cách trồng, phân công chăm sóc…

+ Sản phẩm thật: những hàng cây thẳng lối, xanh, tốt, ra hoa kết trái

Nhiệm vụ của giáo viên: liên hệ giáo viên chủ nhiệm lớp, cũng là giáo viên dạy công nghệ

nông nghiệp, trình bày về dự án của lớp, nhờ cô báo lịch lao động cho phụ huynh để các

em làm đất

Nhiệm vụ của học sinh:

- Nhờ giáo viên công nghệ nông nghiệp ( GVCN lớp), tư vấn giống cây, cách chuẩn

Môn học và hoạt động giáo dục có liên quan: Giáo dục ngôn ngữ và văn học, Toán học,

Sinh học, công nghệ nông nghiệp

Đối tượng: trồng cây đậu xanh.

Thời gian dự kiến: 8 tuần

2 Mục tiêu cơ bản của bài dạy

Mục tiêu đối với học sinh: Qua việc thực hiện các nhiệm vụ của dự án, học sinh được có

cơ hội hình thành và phát triển

- Phẩm chất chăm chỉ và trách nhiệm: tích cực tham gia lao động và xây dưng tìnhyêu thiên nhiên, tự nhận trách nhiệm và vai trò của mình trong hoạt động chung của nhóm,

cố gắng hoàn thành đúng hạn các công việc được nhóm phân công trong quá trình thực

- Năng lực tự chủ và tự học: tìm hiểu về cách chuẩn bị đất; tìm giống cây ngắnngày, dễ sống, dề chăm sóc, ít cần nước, vì có thể các em không tưới nước hàng ngàyđươc; cách ngâm giống, cách gieo hạt…

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: đánh giá khả năng của mình có thể đóng góp thúcđẩy hoạt động của nhóm, nhận xét được khả năng của từng thành viên để phân công côngviệc

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: nghiên cứu cách gieo hạt cho thẳng hàng,

- Năng lực tính toán: áp dụng hiệu quả các kiến thức: đường thẳng, các điểm thẳnghàng vào lao động thực tế; biết tận dụng hạt giống còn lại khi thực hành môn sinh còn thừalại để trồng thật

Bộ câu hỏi định hướng

Câu hỏi khái quát: Cần làm điều gì để trường em xanh và đẹp hơn?

Câu hỏi bài học: Chúng ta cần làm gì để khu đất trống trước nhà vệ sinh cũ của trường

sạch, xanh?

Câu hỏi nội dung:

Loại cây nào thích hợp để trồng?

đất, gieo hạt, chăm sóc cây Bảng hướng dẫn cho điểm

dự án

Tóm tắt kế hoạch đánh giá:

Bảng câu hỏi thăm dò Bảng câu hỏi thăm dò được phát cho học sinh trước khi công

bố dự án nhằm:

Đánh giá những kiến thức cần cho dự án: hình ảnh đườngthẳng trong cuộc sống, điểm thẳng hàng

Khả năng giao tiếp, làm việc nhóm

Sự hứng thú đối với một hoạt động trải nghiệm

Bảng kiểm mục Danh sách các nhiệm vụ mà học sinh cần hoàn thành Danh

sách này sẽ do các nhóm tự xây dựng và sẽ được sử dụng trongsuốt quá trình thực hiện dự án Nó cho phép học sinh, giáoviên có thể theo dõi tiến độ công việc

Nhật kí công tác Lịch trình làm việc của nhóm được đính kèm bằng hình ảnh.Bảng tiêu chí đánh giá Đây là công cụ cho phép giáo viên đánh giá sản phẩm Nó

sản phẩm được phát và công bố cho học sinh trước khi tiến hành dự án

để học sinh định hướng việc hoàn thành sản phẩm

Bảng hướng dẫn cho Ghi lại cách thức mà giáo viên sẽ tổng hợp các điểm số thànhđiểm dự án phần để có một điểm số tổng kết Nó được phát ngay từ đầu dự

án để học sinh xác định các mục tiêu học tập

4 Chi tiết bài dạy

Các điều kiện tiên quyết về học tập:

- Có các kiến thức về đường thẳng để thực hiện trồng cây thẳng hàng

- Biết chuẩn bị giống, cách gieo hạt

Các bước tiến hành bài dạy:

Giáo viên trang bị kiến thức về hình ảnh đường thẳng trong cuộc sống

Giáo viên giới thiệu cho học sinh trên lớp học: Bối cảnh, vai, nhiệm vụ trong dự án và tiến hành phân nhóm

Giáo viên công bố trước học sinh các công cụ đánh giá: Bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm

+ Phân công nhiệm vụ tưới nước mỗi ngày cho hạt nẩy mầm

Sau khi kết thúc dự án, giáo viên sử dụng bảng cho điểm dự án để trao “gói điểm” cho các nhóm học sinh Học sinh tự quyết định điểm cá nhân của mình sao cho tổng

điểm của các cá nhân trong nhóm nhỏ hơn hoặc bằng “gói điểm”

Phiếu điều tra:

ở từng nhiệm vụ

để căng dây và đánh dấu

vị trí gieo hạt

555

55

101010

*HƯỚNG DẪN CHO ĐIỂM BÀI THỰC HÀNH