VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (ABC) TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY 29-3

Việc này làm đơn giản trong công tác kế toán chi phí sản xuất, tuy nhiên không phản ánh chính xác được giá thành mỗi loại sản phẩm, cơ cấu chi phí của từng sản phẩm, dẫn đến công tác địn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGUYỄN SONG LY

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (ABC) TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY 29-3

Chuyên ngành: Kế toán

Mã ngành: 60.34.30

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2013

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGÔ HÀ TẤN

Phản biện 1: PGS.TS NGUYỄN MẠNH TOÀN

Phản biện 2: TS PHAN THỊ DUNG

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày

24 tháng 9 năm 2013

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Để đảm bảo sự tồn tại và phát triển, các nhà quản lý doanh nghiệp đều phải quan tâm đến quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Chi phí và giá thành ảnh hưởng đến lợi nhuận, và từ đó ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Vì vậy, việc tổ chức công tác kế toán sao cho xác định chi phí và giá thành được chính xác là vấn đề rất quan trọng trong quản lý

Công ty Cổ phần Dệt may 29-3 là công ty hoạt động trong lĩnh vực dệt may với nhiều sản phẩm đa dạng Quy trình công nghệ sản xuất của Công ty là sản xuất liên tục, quá trình trình sản xuất phân chia ra nhiều giai đoạn nối tiếp nhau theo một trình tự nhất định Mỗi giai đoạn sản xuất ra một bán thành phẩm, bán thành phẩm của giai đoạn này là đối tượng sản xuất của giai đoạn tiếp theo Mặc dù đặc điểm sản xuất sản phẩm dệt ở Công ty là theo giai đoạn công nghệ, nhưng Công ty xác định đối tượng tập hợp chi phí là chung cho cả quy trình sản xuất Việc này làm đơn giản trong công tác kế toán chi phí sản xuất, tuy nhiên không phản ánh chính xác được giá thành mỗi loại sản phẩm, cơ cấu chi phí của từng sản phẩm, dẫn đến công tác định giá bán, ra các quyết định sản xuất kinh doanh của nhà quản trị không chính xác

Xuất phát từ yêu cầu thưc tiễn, tôi chọn đề tài: “Vận dụng phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) tại Công ty cổ phần Dệt may 29-3” với mong muốn tìm ra giải pháp thích hợp cho việc hoàn thiện công tác tính giá thành tại Công ty

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Phân tích thực trạng quá trình sản xuất và công tác tính giá

thành tại Công ty CP Dệt may 29-3 Qua đó, đề xuất vận dụng phương pháp ABC ở Công ty nhằm cung cấp thông tin đầy đủ và hữu ích hơn cho nhà quản trị trong việc ra các quyết định kinh doanh trong môi trường cạnh tranh hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dệt ở Xí nghiệp Dệt của Công ty CP Dệt may 29-3 Và vận dụng phương pháp tính giá thành sản phẩm dệt dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) tại Xí nghiệp Dệt của Công ty

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả dựa trên cơ sở các phương pháp cụ thể: Phương pháp điều tra như trực tiếp quan sát toàn bộ quá trình hoạt động sản xuất tại Công ty, kết hợp phỏng vấn những người

có liên quan Phương pháp khai thác số liệu thứ cấp như phân tích các tài liệu, nghiên cứu trước đây viết về phương pháp ABC, các sổ sách, các báo cáo của Công ty

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

- Ý nghĩa khoa học:

Đề tài đi sâu nghiên cứu và làm rõ hơn cơ sở lý luận về phương pháp tính giá thành còn khá mới mẻ đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đó là phương pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động

- Ý nghĩa thực tiễn:

Qua việc vận dụng phương pháp ABC trong tính giá thành sản phẩm dệt tại Công ty bảo đảm công tác tính giá thành từng loại sản phẩm dệt được chính xác hơn, làm cơ sở cho các nhà quản trị ra quyết định kinh doanh được đúng đắn

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Tác giả tập trung thu thập, tìm kiếm thông tin từ những tài liệu về lý luận phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC)

và những công trình nghiên cứu chuyên sâu về phương pháp ABC

đã được vận dụng vào thực tiễn nhằm giúp tác giả hiểu rõ hơn về phương pháp ABC, nắm rõ được cơ sở lý luận làm cơ sở cho việc đánh giá phương pháp tính giá thành đang áp dụng tại Công ty CP dệt may 29-3, từ đó phân tích những thuận lợi, khó khăn của Công ty khi áp dụng phương pháp ABC và đề xuất vận dụng phương pháp này nhằm hoàn thiện công tác tính giá thành tại Công ty

Những bài báo, tạp chí khoa học, luận văn tham khảo…viết về phương pháp ABC mà tác giả tìm kiếm và thu thập được là phù hợp với nội dung đề tài mà tác giả nghiên cứu Bởi những tài liệu này cung cấp một số cơ sở lý luận, cũng như đưa ra cách thức vận dụng vào từng loại hình doanh nghiệp cụ thể, làm cơ sở để tác giả nghiên cứu, tham khảo và hoàn thiện luận văn của mình

1.1.2 Vai trò của phương pháp ABC

1.2 NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ DỰA TRÊN

1.2.2 Phân bổ chi phí nguồn lực cho các hoạt động

Chi phí nguồn lực có thể được phân bổ trực tiếp hoặc ước lượng Phân bổ trực tiếp đòi hỏi việc đo lường mức độ sử dụng thực

tế các nguồn lực của các hoạt động

Trong trường hợp khi không thể có được những số liệu thực tế hoặc việc thu thập số liệu khá tốn kém thì có thể ước đoán để tính ra các tỷ lệ

1.2.3 Chọn lựa nguồn sinh phí phát sinh

Nguồn phát sinh chi phí (nguồn sinh phí) là những nhân tố có mối quan hệ nhân quả trực tiếp với chi phí Nguồn sinh phí là liên kết, mỗi hoạt động có thể có một hoặc nhiều nguồn sinh phí liên

quan, nhưng chỉ chọn một nguồn sinh phí để tính ra tiêu thức phân

bổ nguồn lực cho các hoạt động liên quan

1.2.4 Xác định chi phí hoạt động cho từng sản phẩm

Sau khi các chi phí đã được tập hợp cho các hoạt động, bây giờ các hoạt động trở thành những đối tượng tích lũy chi phí Và kế toán

sẽ tiến hành phân bổ chi phí của các hoạt động cho các đối tượng tính giá (các sản phẩm đang sử dụng các hoạt động) thông qua việc thiết lập ma trận Hoạt động – Sản phẩm (APD), thể hiện mối quan hệ giữa hoạt động và sản phẩm

1.2.5 Tính giá thành sản phẩm

Trên cơ sở phân bổ chi phí sản xuất chung tập hợp theo các hoạt động cho các sản phẩm và cùng với việc tính toán, hạch toán các chi phí trực tiếp cho các sản phẩm, giá thành sản phẩm được tính như sau:

Giá thành

sản phẩm i =

Chi phí trực tiếp của sản phẩm i

+

Chi phí sản xuất chung phân bổ cho sản phẩm i

1.3 PHƯƠNG PHÁP ABC ĐỐI VỚI QUẢN TRỊ DỰA TRÊN HOẠT ĐỘNG VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ABC Ở CÁC DOANH NGHIỆP DỆT MAY

1.3.1 Phương pháp ABC đối với quản trị dựa trên hoạt động (ABM: Activity Based Management)

Nghiên cứu của Cooper (1992) thấy rằng một dự án ABC thành công khi có sự bảo trợ hoặc định hướng của người quản trị, người có quyền tạo ra sự thay đổi

Turney (1992) xác định mục tiêu của ABM là không ngừng gia tăng giá trị cho khách hàng và gia tăng lợi nhuận.Và ông đã đề xuất

ra 3 bước để thực hiện: phân tích quá trình để xác định hoạt động không tạo ra giá trị hoặc không cần thiết để loại bỏ, xác định và loại

bỏ nguồn phát sinh chi phí đã tạo ra sự lãng,đo lường thành quả của từng hoạt động

Ted R Compton (1994) cho rằng có được thông tin chính xác

từ phương pháp ABC mới chỉ là một nửa đoạn đường Quản trị dựa trên hoạt động (ABM) bổ sung cho phương pháp ABC bằng cách sử dụng thông tin từ ABC trong việc phân tích quá trình để xác định những hoạt động không hiệu quả hoặc không tạo ra giá trị

Hệ thống ABC là cơ sở để lập dự toán dựa trên hoạt động Từ

đó, xác định nguồn lực cần thiết được tiêu dùng cho các hoạt động dựa trên thông tin từ hệ thống ABC cung cấp Nói các khác, dự toán dựa trên hoạt động được thực hiện dựa trên sự phân tích ngược lại quy trình của hệ thống ABC

1.3.2 Khả năng vận dụng phương pháp ABC ở các doanh nghiệp Dệt may

Ngành Dệt may ở Việt Nam là một trong những ngành được hình thành từ rất sớm, là ngành kinh tế lớn của đất nước và được Nhà nước khuyến khích phát triển Các doanh nghiệp dệt may tại Việt Nam phải không ngừng phát triển, đầu tư cơ sở vật chất, dây chuyền công nghệ,…để thỏa mãn nhu cầu của khách hàng

Bên cạnh đó, quy trình sản xuất của các doanh nghiệp dệt may

là thông qua các phân xưởng, nguyên liệu phải trải qua rất nhiều giai đoạn công nghệ mới tạo ra được sản phẩm hoàn chỉnh Đây là một thuận lợi lớn cho việc kiểm soát luồng chi phí tại doanh nghiệp khi

áp dụng phương pháp ABC Tuy nhiên, để áp dụng và duy trì hệ thống tính giá thành theo phương pháp ABC đòi hỏi chi phí tương đối

lớn: về nguồn lực tài chính, nguồn lực kỹ thuật, hệ thống máy tính quản lý …

Phương pháp ABC giúp doanh nghiệp tính toán, phân bổ chính xác chi phí, từ đó tính toán đúng giá thành cũng như đưa ra các chiến lược về sản phẩm phù hợp Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này tạo ra sự phức tạp trong cơ cấu chi phí, đòi hỏi nhiều công sức và tốn kém trong quá trình tổ chức và thu thập thông tin

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Qua chương 1, đề tài đã nêu lên được quy trình từng bước thực hiện trong phương pháp ABC, cũng như trình bày sự vận dụng phương pháp ABC tại Việt Nam và các doanh nghiệp dệt may nói riêng Phương pháp ABC đã được áp dụng ở nhiều nước phát triển trên thế giới nhưng đối với các doanh nghiệp Việt Nam, phương pháp ABC vẫn còn khá mới mẻ

CHƯƠNG 2

TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH VÀ CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY 29-3

2.1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH

DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY 29-3

2.1.1 Sơ lược quá trình hình thành và chức năng, nhiệm vụ của Công ty CP Dệt may 29-3

a Sơ lược sự hình thành của Công ty CP Dệt may 29-3

b Chức năng, nhiệm vụ của Công ty

2.1.2 Cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty CP Dệt may 29-3

a Khái quát bộ máy quản lý của Công ty

b Chức năng nhiệm vụ của các đơn vị, bộ phận

c Xí nghiệp Dệt

Sự hình thành và phát triển của Công ty CP Dệt may 29/3 bắt đầu từ Phân xưởng dệt, với khởi điểm là “Tổ hợp dệt khăn bông 29/3” chỉ với 12 máy dệt và 40 nhân viên Năm 1978, với số vốn 200 lượng vàng, hằng năm sản xuất ra hàng triệu chiếc khăn mặt đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước Được sự quan tâm của Ban lãnh đạo Công ty đối với ngành nghề truyền thống, xí nghiệp Dệt ngày nay đã được đầu tư hệ thống máy móc với công nghệ mới từ các nước phát triển, nên sản phẩm dệt ngày càng phong phú và đa dạng Trải qua thời gian, xí nghiệp Dệt đã đóng góp một phần không nhỏ, tạo được niềm tin ở khách hàng và thị phần khăn ngày càng mở rộng

* Sản phẩm dệt là khăn bông các loại, quá trình sản xuất trải qua nhiều công đoạn công nghệ sản xuất khác nhau Các công đoạn sản xuất liên tiếp, gắn liền với nhau tạo nên một quy trình công nghệ khép kín từ sợi cho đến khi ra thành phẩm

Sơ đồ 2.2 Quy trình công nghệ dệt khăn bông

Từ khâu nguyên liệu là các ống sợi mộc được đưa vào các nồi nấu để đổi sợi thanh chỉ nấu, sau đó xử lý bằng cách tẩy trắng hoặc nhuộm màu theo từng mẫu mã quy định; công đoạn chuẩn bị được thực hiện mắc trục, hồ trục, rồi qua công đoạn ly tâm sấy khô, mắc ống và chuyển sang dệt Bộ phận đánh suốt nhận trục làm sợi dọc, nhận ống làm sợi ngang Từ sợi dọc, sợi ngang máy dệt thành sản phẩm khăn bông Khăn bông trước khi nhập kho, phải qua giai đoạn rọc khăn (theo đường phấn khăn), may dọc (biên khăn), in hoa (nếu

có yêu cầu), may ngang và cuối cùng là kiểm hóa, đóng gói và đưa vào kho thành phẩm

 Cơ cấu tổ chức quản lý tại Xí nghiệp Dệt:

Xí nghiệp dệt là một đơn vị trực thuộc của Công ty cổ phần Dệt may 29-3, chịu sự giám sát và quản lý trực tiếp từ Công ty có cơ cấu tổ chức quản lý như sau:

Sơ đồ 2.3 Cơ cấu tổ chức quản lý tại Xí nghiệp Dệt

Giám đốc

Phó giám đốc

kỹ thuật thiết bị Phó giám đốc công nghệ

Phó giám đốc hóa nhuộm

Tổ kiểm hóa

Tổ

in hoa

Tổ tẩy

nh -uộm

Tổ dệt

Tổ may khăn

Tổ KCS

2.1.3 Tổ chức kế toán tại Công ty CP Dệt may 29-3

a Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty

Để thực hiện tốt công tác hạch toán kế toán, với đầy đủ các chức năng về thông tin, kiểm tra, giám sát các hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Mọi công tác hạch toán kế toán đều tập

trung tại Phòng kế toán

b Chính sách kế toán áp dụng tại Công ty

c Hình thức ghi sổ kế toán:

- Hình thức kế toán đang áp dụng: Nhật ký chung

2.2 KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM DỆT Ở CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY 29-3

2.2.1 Đối tượng tập hợp chi phí, tính giá thành và phương pháp tính giá thành sản phẩm dệt ở Công ty:

- Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất: là toàn bộ quá trình sản xuất sản phẩm

- Đối tượng tính giá thành: từng loại sản phẩm dệt hoàn thành

- Phương pháp tính giá thành: Phương pháp hệ số

2.2.2 Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất sản phẩm dệt ở Công ty

a Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

Nguyên vật liệu trực tiếp tại Xí nghiệp Dệt của Công ty bao gồm:

- Nguyên vật liệu chính: sợi cotton 20/1, sợi cotton 20/2…

- Nguyên vật liệu phụ: Hóa chất, chỉ

- Việc tính chi phí nguyên vật liệu chính dựa trên chi phí nguyên vật liệu định mức Đối với mỗi sản phẩm khăn khác nhau sẽ

có tỷ lệ tiêu hao nguyên vật liệu khác nhau Phòng kỹ thuật công

nghệ tại Công ty chịu trách nhiệm xây dựng bảng định mức tiêu hao cho từng sản phẩm

- Đối với chi phí nguyên vật liệu phụ thì việc phân bổ chi phí nguyên vật liệu phụ cho từng sản phẩm dựa vào số lượng sản phẩm hoàn thành

b Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp sản xuất tại Xí nghiệp bao gồm tiền lương và các khoản trích theo lương (bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn) Công ty sử dụng hình thức trả lương theo sản phẩm cho công nhân trực tiếp sản xuất Việc tính lương và các khoản trích theo lương cho từng công nhân trực tiếp sản xuất được thực hiện từng tháng bới nhân viên lao động tiền lương tại xí nghiệp

Việc phân bổ cho từng sản phẩm dựa vào số lượng sản phẩm hoàn thành tương ứng với hệ số của từng sản phẩm đã được quy định

c Kế toán chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung ở Xí nghiệp Dệt bao gồm: chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí động lực, chi phí vật liệu phụ, chi phí khác

+ Kế toán chi phí khấu hao TSCĐ:

Chi phí khấu hao tại Công ty được thực hiện theo phương pháp đường thẳng Việc xác định chi phí khấu hao trong tháng được tính gắn liền với từng loại tài sản cố định ở từng xí nghiệp sản xuất

Sau khi tập hợp được chi phí khấu hao, kế toán tiến hành phân

bổ chi phí khấu hao cho từng sản phẩm Việc phân bổ chi phí khấu hao cho từng sản phẩm dựa vào tiêu thức phân bổ là sản lượng hoàn thành

+ Kế toán chi phí động lực: chi phí động lực chính là chi phí

điện

Cuối tháng, căn cứ vào giấy báo điện và hóa đơn tiền điện ở Xí nghiệp Dệt chuyển lên, kế toán nhập dữ liệu và máy tính tự động kết

chuyển vào sổ chi tiết TK 62715 (Phụ lục 4 ) Sau đó, tiến hành phân

bổ chi phí điện cho từng loại sản phẩm sản xuất theo tiêu thức phân

bổ là số lượng sản phẩm hoàn thành

+ Kế toán chi phí vật liệu phụ

Vật liệu phụ phát sinh tại Xí nghiệp Dệt rất đa dạng và phức tạp Chi phí vật liệu phụ tại Xí nghiệp Dệt chính là chi phí phụ tùng, vật tư thay thế, như: than đá, vòng bi, bánh răng, dây đai…

Chi phí vật liệu cũng được phân bổ đến từng sản phẩm theo

tiêu thức phân bổ là số lượng sản phẩm hoàn thành