Việc thay thế những từ ngữ đã dùng ở câu trước bằng những từ ngữ cùng nghĩa như trên được gọi là phép thế.. nhà thứ hai của em.[r]
Trang 1Giáo án lớp 5 - Tiếng Việt Tuần 25 Bài: LIÊN KẾT CÁC CÂU TRONG BÀI BẰNG CÁCH THAY THẾ TỪ NGỮ I.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Hiểu thế nào là liên kết câu bằng cách thay thế từ ngữ
2.Kĩ năng:
- Biết sử dụng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu
3.Thái độ:
- Ham thích học Tiếng Việt
II Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Bảng phụ viết sẵn đoạn văn của BT 1 phần Nhận xét có đánh số thứ tự các câu Hai tờ phiếu khổ to viết đoạn văn ở BT 1, 2 phần Luyện tập
2.Học sinh:
- VBT
III Hoạt động dạy học:
Thờ
i
gian
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS
3p A.Ổn định,
kiểm tra bài
cũ
1.Ổn định
2.Kiếm tra
bài cũ
-Cho HS nhảy -GV: Yêu cầu HS đọc thầm đoạn văn và trả lời câu hỏi:
+Đoạn văn có những từ nào được lặp lại?
+HS có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ trong đoạn văn này?
-HS nhảy
-HS đọc thầm và trả lời câu hỏi: +Từ được lặp lại:
+Đoạn văn sử dụng liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ
Trang 230p B.Bài mới:
1.Giới thiệu
bài mới
I.Nhận xét
*Đoạn văn 1:
Làm việc cá
nhân
*Đoạn văn 2:
+Dùng từ ngữ như vậy có tác dụng gì?
+Ngoài tác dụng liên kết câu, còn tác dụng nào khác nữa không?
-GV nhận xét -GV: Giới thiệu bài mới: Liên kết các câu bằng cách thay thế
từ ngữ
-GV: Cả lớp mở vở ra ghi bài
-GV: Cả lớp đọc thầm đoạn văn
1 và trả lời câu hỏi 1 HS đọc to yêu cầu và nội dung bài
-GV: Đưa ra câu hỏi:
+Đoạn văn có mấy câu?
+Các câu trong bài nói về ai?
+Từ ngữ nào cho con biết điều đó?
+Qua tiết kể chuyện “Vì muôn dân” vừa học, yêu cầu HS giải nghĩa “Quốc công tiết độ sứ”
+Vì sao Trần Quốc Tuấn lại có nhiều cách gọi khác nhau như vậy? GV giới thiệu về nhân vật Trần Quốc Tuấn
-GV: Trong đoạn văn 1, những
từ ngữ dùng để thay thế có từ nào là đại từ, từ nào là từ đồng nghĩa?
-GV yêu cầu HS đọc thầm đoạn
+Có tác dụng liên kết câu +Không có tác dụng khác -HS lắngnghe
-HS ghi bài
-HS đọc đề bài
-HS trả lời câu hỏi:
+Đoan văn có câu
+Các câu trong bài nói về TQT +Hưng Đạo Vương, vị quốc công, vị tướng tài ba,
+Là vị trí chỉ huy cao nất mà TQT được sắc phong
-HS lắng nghe
-HS trả lời:
+Đại từ: Ông, Người +Từ đồng nghĩa: Vị quốc công tiết sứ, vị chủ tướng tài ba,
Trang 3Thảo luận
nhóm 4
văn 2 và trả lời câu hỏi:
-GV: 2 đoạn văn giống nhau và khác nhau như thế nào? Thảo luận nhóm 4 trong thời gian 3p
và trả lời vào phiếu bài tập
Đoạn văn 1
Đoạn văn 2 Giống
nhau Khác nhau -GV: Mời đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận Gọi HS nhận xét, bổ sung
-GV nhận xét
-GV: Qua 2 đoạn văn này cho con biết thêm về cách dùng từ ngữ trong đoạn văn như thế
nào?
-GV chốt: Ngoài lặp từ ngữ thì
còn có thể thay thế từ ngữ để chỉ một đối tượng Nhưng những từ ngữ này phải thuộc từ loại gì?
-GV: Vậy với 2 cách diễn đạt trên, cách diễn đạt nào hay hơn
và vì sao? Để trả lời câu hỏi này chúng ta cùng thảo luận nhóm đôi trong 2p
-GV mời đại diện nhóm báo cáo
-GV nhận xét
-HS đọc thầm và trả lời câu hỏi:
-So sánh:
+Giống nhau: Nội dung nói về TQT
+Khác nhau: Đoạn văn 1 sử dụng một số từ ngữ khác nhau
để chỉ TQT, còn đoạn văn 2 lặp lại từ HĐV để chỉ TQT
-HS nhận xét bổ sung
-HS: Ngoài lặp từ ngữ thì còn
có thể thay thế từ ngữ để chỉ một đối tượng
-HS: Những từ này phả là ừ cùng nghĩa hoặc là đại từ
Trang 4II.Ghi nhớ
-GV chốt: Tuy nội dung hai đoạn văn giống nhau nhưng cách diễn đạt ở đoạn văn 1 hay hơn ở đoạn 2 vì từ ngữ ở đoạn 1 được dùng linh hoạt hơn – tác giả dùng các từ ngữ khác nhau
để chỉ một đốì tượng, tránh sự lặp lại đơn điệu, nhàm chán, nặng nề ở đoạn 2
Việc thay thế những từ ngữ đã dùng ở câu trước bằng những từ ngữ cùng nghĩa như trên được gọi là phép thế
-GV: Vậy liên kết các câu bằng cách thay thế từ ngữ là gì? 1 HS đọc ghi nhớ
-GV đưa ví dụ và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
Ví dụ 1:“Con mèo nhà em rất đẹp Nó có một bộ lông màu vàng mềm như nhung”
Ví dụ 2: “Trường học là ngôi nhà thứ hai của em Nơi đây, chúng em cùng học tập và vui chơi”
+2 câu văn trên sử dụng cách thay thế từ ngữ nào?
+Từ đó thuộc loại từ gì?
-GV: Khi nào nên sử dụng cách liên kết câu bằng thay thế từ
-HS thảo luận nhóm 2 và trả lời:Cách diễn đạt ở đoạn văn 1 hay hơn vì từ ngữ ở đoạn 1 được dùng linh hoạt hơn – tác giả dùng các từ ngữ khác nhau
để chỉ một đốì tượng còn đoạn
2 chỉ lặp lại từ HĐV
-HS lắng nghe
-HS đọc ghi nhớ
-HS trả lời ví dụ:
Ví dụ 1: Từ “nó” thay thế cho
từ “con mèo” Từ đó thuộc loại đại từ
Trang 5III.Luyện tập
Bài 1: HS
thảo luận
nhóm đôi và
làm vào vở
ngữ?
-GV: Để giúp các con khắc sâu bài học ngày hôm nay, vận dụng được kiến thức đã học vào thay thế ừ ngữ trong phép liên kết câu chúng ta chuyển sang phần luyện tập
Bài 1:
-GV: Gọi HS đọc yêu cầu đề
bài
-GV hỏi:
+Bài tập này có mấy yêu cầu?
Đó là những yêu cầu nào?
+Đoạn văn có mấy câu? Những
từ ngữ nào được in đậm?
+Trong đoạn văn những ai được nói đến?
-GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 2 trong 3p và làm bài tập vào vở
-GV mời HS đọc -GV nhận xét
Bài 2:
-GV: Mời HS đọc đoạn văn -GV hỏi:
+Đoạn văn này gốm mấy câu?
Nhận xét về cách dùng từ ngữ trong đoạn văn này
+Cách lặp từ ngữ này có tác
Ví dụ 2: Từ “dưới mái trường này” thay thế cho từ “trường học” Từ đó thuộc loại từ đồng nghĩa
-HS: Khi nói hay viết về cùng môt đối tượng
-HS lắng nghe
-HS đọc yêu cầu đề bài
-HS trả lời:
+2 yêu cầu Đó là:
+Đoạn văn có câu Những từ
in đậm là:
+Đoạn văn nói về Hai Long và ngời liên lạc
-HS thảo luận và làm vào vở +Anh (c2,c4) – Hai Long +người liên lạc (c4) – người đặt
Trang 6Bài 2: Làm
việc cá nhân
dụng gì?
+Ngoài tác dụng liên kết câu thì
còn tác dụng để nhấn mạnh từ diễn đạt hay ý cần diễn đạt không?
+Vậy khi lặp từ ngữ mà không
có tác dụng nhấn mạnh từ ngữ hay ý cần diễn đạt thì chúng ta còn phép liên kết nào nữa không?
-GV: Đó chính là yêu cầu của bài tập này Mời 1 bạn đọc yêu cầu đề bài
-Yêu cầu HS làm việc cá nhân trong 2p
-GV gọi HS trả lời câu hỏi +Con đã sử dụng từ ngữ nào để thay thế?
+Tạo sao không dùng từ chị
thay cho vợ Mai An Tiêm và anh thay cho An Tiêm?
-GV: Sử dụng từ nàng và chàng
là 2 từ ngữ đúng và hợp lí Cần
lạ chọn từ ngữ sao cho phù hợp với tuổi tác, giới tính, ngữ cảnh, mối quan hệ giao tiếp và đặc biệt thể hiện được phép lịch sự văn minh trong giao tiếp
-GV: Bạn nào cho cô biết hôm nay chúng ta đã học bai gì?
hộp thư (c2) +đó (c5) – những vật gợi ra hình chữ V
-HS đọc
-HS trả lời:
+Đoạn văn gồm câu Đoạn văn sử dụng cách lặp từ “An tiêm”
+Liên kết câu
+không có
+Liết kết các câu trong đoạn văn bằng cách thay thế các từ ngữ
-HS đọc yêu cầu
-HS làm việc cá nhân
-HS trả lời câu hỏi
-HS: Nàng thay thế cho vợ An Tiêm, Chàng thay thế cho An Tiêm
+Vì từ anh và chị chỉ dùng trong bối cảnh hiện tại chứ
Trang 75p IV.Củng cố
dặn dò
1.Củng cố
2.Dặn dò
-GV tổ chức trò chơi “Vượt chướng ngại vât”
-Gv hướng dẫn cách chơi và luật chơi: Vượt qua 3 chướng ngại vật để về đích Mỗi chướng ngại vật tương ứng với
1 câu hỏi Chỉ được trả lời duy nhất 1 lần
Câu1: Em hãy đặt 2-3 câu về
mẹ có sử dụng lên kết câu bằng cách thay thế từ ngữ
Câu 2: Liên kết các câu trong bài bằng cách thay thế từ ngữ là gì?
Câu 3: Điền từ thích hợp vào chỗ chấm để được 2 câu liên kết với nhau bằng cách thay thế
từ ngữ
“Lan học rất chăm chỉ Nhờ
… nên cuối năm em trở thành tấm gương tieu biểu của
trường.”
-GV nhận xét tiết học và dặn dò
HS chuẩn bị bài sau
không dùng cho ngày xưa -Hs lắng nghe
-HS: Liên kết các câu bằng cách thay thế từ ngữ
-HS lắng nghe
-HS chơi
-HS lắng nghe