Dịch nghĩa Cướp giáo giặc ở bến Chương Dương Bắt quân Hồ ở cửa Hàm Tử, Thái bình rồi nên dốc sức lực Muôn đời vẫn có non sông này... Đoạt sóc Chương Dương độ,.[r]
Trang 2Tỏc giả
- Trần Quang Khải (1241- 1294), con thứ ba của Trần Thái Tông, là đại t ớng đời nhà Trần, làm đến chức T ớng quốc coi cả mọi việc trong
n ớc Sang đời Trần Nhân Tông, năm Thiệu Bảo thứ t , khi quân Nguyên xâm lăng bờ cõi n
ớc Nam, ông đ ợc phong chức Th ợng t ớng Thái
s , lãnh binh trấn giữ mặt Nam đất Nghệ An, lập công lớn tại Ch ơng D ơng Khi dẹp tan quân Nguyên, triều đình xét công, ông đứng vào bậc nhất.
- ễng đ ợc ng ời dân Việt Nam lập đền thờ ở một số nơi nh tại đình làng Ph ơng Bộng, ngoại thành thành phố Nam Định
- Ngày 6 thỏng 6 năm Ất Dậu, sau khi đuổi quõn Thoỏt Hoan, giải phúng kinh thành Thăng Long , Trần Quang Khải đưa hai vua Trần về lại kinh đụ, theo phũ giỏ và làm bài thơ này
Trang 3從 駕還京師
奪槊章陽渡
擒胡鹹子關
太平須努力
萬古此江山
Tụng giá hoàn kinh sư
Đoạt sóc Chương Dương độ,
Cầm Hồ Hàm Tử quan.
Thái bình tu trí lực,
Vạn cổ thử giang san.
Dịch thơ :
PHÒ GIÁ VỀ KINH
Chương Dương cướp giáo giặc, Hàm Tử bắt quân thù.
Thái bình nên gắng sức, Non nước ấy ngàn thu.
Dịch nghĩa Cướp giáo giặc ở bến Chương Dương Bắt quân Hồ ở cửa Hàm Tử,
Thái bình rồi nên dốc sức lực Muôn đời vẫn có non sông này.
Trang 4Tiêu đề: Tụng giá hoàn kinh sư
xe cộ.
hoàn, như: hoàn gia 還 家 -trở về nhà.trở về nhà
Trang 5Giải thích nghĩa các yếu tố
• 奪 Đoạt 1: cướp lấy, lấy của người ta gọi là đoạt 2: quyết định, định đoạt
定 奪 奪
• 槊 Sóc: cái giáo dài Ta quen đọc là chữ sáo.
Trang 6• 章 陽 Chương Dương độ: bến Chương
Dương, trên sông Hồng, thuộc địa phận
Thường Tín, Hà Tây, Trần Quang Khải đánh tan quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy ở đây
này qua bờ kia gọi là độ;3: cứu vớt người qua
Trang 7phía Bắc và tây Bắc, thường kéo quân vào xâm lấn, cướp phá Trung Hoa, sau dùng với nghĩa
giặc cướp, quân xâm lược
phận đất Khoái Châu (Hải Hưng), tướng nhà
Trần là Trần Nhật Duật đánh tan quân Nguyên xâm lược do Toa Đô chỉ huy ở đây
Trang 8致 trí: hết, đến cùng ; trí lực: hết sức
lắm
chung
chỉ đất nước
Trang 9- Thể thơ: Ngũ ngôn tứ tuyệt
+ 5 chữ/1 câu, 4 câu/bài.
+ Nhịp: 2/3 hoặc 3/2.
+ Vần: cuối câu 1, 2, 4 hoặc 2, 4.
- Bố cục: Hai phần
+ 2 câu đầu: Hào khí chiến thắng
+ 2 câu sau: Khát vọng xây dựng nền thái bình thịnh trị
Trang 11Hai câu đầu: Hào khí chiến thắng
- Cướp giáo giặc ở bến Chương
Dương.
- Bắt quân Hồ ở cửa Hàm Tử.
Chương Dương cướp giáo giặc Hàm Tử bắt quân thù
+ Động từ mạnh.
+ Câu trên đối xứng câu dưới.
+ Giọng khoẻ, hùng tráng.
Không khí chiến thắng oanh liệt, hào
khí hào hùng của quân dân nhà Trần
và sự thất bại thảm hại của kẻ thù.
Thể hiện tình cảm phấn chấn, tự
hào của tác giả.
Trang 12VĂN BẢN: PHÒ GIÁ VỀ KINH
(Trần Quang Khải)
I ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
II ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Hai câu đầu: Hào khí chiến thắng
2 Hai câu sau: Ước nguyện khi hòa bình
Thái bình nên gắng sức Non nước ấy ngàn thu.
- Khi đất nước thái bình, không nên
say sưa với chiến thắng mà cần phải
tập trung hết sức xây dựng đất nước
Hy vọng tương lai tươi sáng, khát
vọng xây dựng đất nước bền vững
muôn đời
→ Thể hiện niềm tin, lòng yêu nước
của tác giả.
→ Tác giả là người có tầm nhìn xa
trông rộng.
- Thái bình: nên gắng sức, dốc hết sức lực
- Non nước: ngàn thu, tồn tại muôn đời
Trang 13Thảo luận nhóm: 4 nhóm
So sánh bài thơ này và bài Sông núi nước Nam
để tìm ra sự giống nhau về hình thức biểu ý và biểu cảm của chúng.
• Sự giống nhau của hai bài thơ :
+ Giọng thơ khỏe, hùng hồn
+ Lời thơ rõ ràng, mạch lạc
+ Cả hai bài đều thể hiện bản lĩnh, khí
phách của dân tộc ta và diễn đạt ý
tưởng cô đúc, dồn nén bên trong.
Trang 14- Thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt.
- Diễn đạt cô đọng, hàm súc.
- Hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị.
- Nghệ thuật.
- Nội dung;
- Giọng điệu hào hùng
Trang 15-trở về nhà Học thuộc và đọc diễn cảm bài thơ -trở về nhà Làm bài tập phần luyện tập SGK -trở về nhà Soạn bài “Côn Sơn ca” và “Thiên trường vãn vọng”