sấy vỉ ngang và ứng dụng trong công nghệ sấy nông sản

Sấy vĩ ngang là phương pháp sấy đối lưu cưỡng bức khí ở nhiệt độ cao, sự ổn định và độ đồng đều trong buồng sấy, sử dụng nguồn nhiệt từ than củi, trấu hoặc bằng gas điện để tách lượng ẩm ra khỏi vật liệu sấy. Sấy vĩ ngang chủ yếu để sấy các loại nông sản như lúa, ngô, cà phê, macca... Với hiệu suất làm việc lớn thời gian sấy nhanh đem lại hiệu quả rất lớn và bảo quản nông sản được trong thời gian dài.

SẤY VĨ NGANG VÀ ỨNG DỤNG TRONG SẤY LÚA, SẤY NGÔ

GVHD: T.S VÕ VĂN QUỐC BẢO

Nội dung

• Khái niệm

• Phân loại máy sấy tĩnh vĩ ngang

• Cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy sấy tĩnh vĩ ngang

• Ưu điểm và nhược điểm máy sấy vĩ ngang

TỔNG QUAN VỀ SẤY VĨ NGANG

Khái niệm sấy vĩ ngang

• Sấy vĩ ngang là phương pháp sấy đối lưu cưỡng bức khí ở nhiệt độ cao, sự ổn định và độ đồng đều trong buồng sấy, sử dụng nguồn

nhiệt từ than củi, trấu hoặc bằng gas điện để tách lượng ẩm ra khỏi vật liệu sấy

• Sấy vĩ ngang chủ yếu để sấy các loại nông sản như lúa, ngô, cà phê, macca Với hiệu suất làm việc lớn thời gian sấy nhanh đem lại

hiệu quả rất lớn và bảo quản nông sản được trong thời gian dài.

Phân loại máy sấy tĩnh vĩ ngang

• Máy sấy tĩnh vĩ ngang có cấu tạo bao gồm 4 bộ phận chính: quạt, lò đốt, buồng sấy và nhà che

• Gồm hai loại chính:

Máy sấy tĩnh vĩ ngang loại không đảo gió. Máy sấy tĩnh vỉ ngang loại có đảo chiều không khí sấy.

Máy sấy tĩnh vĩ ngang loại không đảo gió

- Không khí nóng tạo nên bởi lò đốt, được quạt sấy hút và thổi vào gió

hông sau khi đã hòa trộn với không khí môi trường đạt đến nhiệt độ khí sấy cần thiết

- Sau đó từ ống gió hông, khí sấy chuyển hướng qua buồng gió chính

(buồng sấy) nằm phía dưới sàn lỗ và đi hướng lên xuyên qua lớp hạt mang ẩm thoát ra ngoài Quá trình sấy tiếp diễn cho đến khi cả lớp dưới và trên đạt được độ ẩm cần thiết

MÁY SẤY TĨNH VĨ NGANG ĐẢO CHIỀU GIÓ

8.Cửa vào ra sản phẩm9.Cửa khí thải dưới 10.Buồng sấy

Nguyên lý hoạt động máy sấy vĩ ngang đảo chiều

Hình ảnh máy sấy trong thực tế

NHƯỢC ĐIỂM THIẾT BỊ SẤY VĨ NGANG

Khó cơ giới hóa

Cần diện tích mặt bằng lớn để lắp đặt nếu công suất máy trên 3 tấn

Chi phí đầu tư và chi phí sấy thấp phù hợp cho các hộ kinh

doanh cá thể hoặc nông dân

Không cần đảo vật liệu sấy, độ đồng đều của sản phẩm sau khi sấy tương đối cao

ƯU ĐIỂM THIẾT BỊ SẤY VĨ NGANG

Ứng dụng sấy vĩ ngang trong thực phẩm

Sấy nông sản dạng hạt như lúa, bắp, đậu, ớt, mè, hạt dưa, hạt bí

Nông sản dạng cắt lát như khoai, sắn, dứa, chuối…

Các loại thủy hải sản cá, tôm, mực, thịt gà…

Được dùng để sấy quả nhỏ (táo, chuối,

ớt, )

Ớt tươi và ớt sau khi sấy

Ứng dụng sấy vĩ ngang trong sấy lúa gạo

• Ở nước ta lúa là nguồn lương thực không thể thiếu là thức ăn hằng ngày trong mỗi gia

đình Người ta ví lúa như là hạt Ngọc trời mà tạo hóa đã ban tặng

• Lúa nước là loại cây ưa nóng và ẩm, được trồng ở vùng khí hậu ôn đới và cận nhiệt đới,

mỗi năm lúa được trồng chủ yếu là 2 mùa vụ

• Lúa còn là nguyên liệu để sản xuất tinh bột, sử dụng nhiều trong ngành công nghiệp thực

phẩm, Lúa cũng được làm thức ăn chăn nuôi gia súc gia cầm

Giới thiệu về lúa

QUY TRÌNH SẤY LÚA

Thu hoạch

• Thu hoạch vào lúc sau trỗ 28 - 32 ngày hoặc khi thấy 85-90% số hạt trên bông

đã chín vàng các hạt trong cùng ở cổ bông đã chuyển sang chín sáp

Loại tạp chất - phân loại

• Sau khi đập, tuốt, cần loại bỏ tạp chất vô cơ (cát, sỏi, đá,

kim loại…) cũng như các tạp chất hữu cơ (lá tươi, lá khô,

rơm rạ, có khi là phân gia súc…)

• Loại bỏ hạt xanh, hạt lép, hạt bị tróc vỏ, hạt vỡ cũng như

hạt sâu bệnh

• Có thể sàng hoặc rây nhờ sức gió (quạt điện, gió trời…)

Có thể sử dụng thiết bị để làm sạch tạp chất trong lúa

- Thiết bị này hút được 70% lúa cỏ, loại trừ tất cả những tạp chất, giúp cho hạt còn lại hoàn toàn sáng, đẹp, đều đặn, chất lượng.

- Có thể tách rơm rạ, lúa lép, lúa lửng, đá sỏi… ra riêng, kể cả việc bóc tách bào tử, nấm bệnh bám trên hạt lúa, cho ra lúa giống đạt chuẩn.

- Lúa sau khi sấy cần đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Hạt thóc còn nguyên vẹn vỏ trấu bao bọc hạt gạo.

+ Hạt thóc còn giữ nguyên hình dạng, kích thước và màu sắc.

+Có mùi vị đặc trưng của hạt thóc và không có mùi vị khác (mùi tác nhân sấy).

+ Hạt thóc không bị rạn nứt, gãy vụn và đặc biệt là lúa giống phải đảm bảo khả năng nảy mầm của hật sau khi sấy.

+ Sau khi sấy, thóc phải đạt độ ẩm bảo quản, nếu không sẽ là môi trường tốt cho mối, mọt phá hoại.

Bảo quản lúa

Lúa nguyên hạt bảo quản bằng 2 cách + Đổ rời: Lúa được đổ rời trực tiếp lên sàn hoặc đựng trong chum, vại + Đóng bao: Lúa được cho vào bao và chất chồng lên trong kho bảo quản, cần cách mặt đất một khoảng 20cm

Phải đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm ướt, thường xuyên kiểm tra nấm mốc, mọt, chuột làm rách bao

Bảo quản gạo trắng

- Xay xát gồm các công đoạn:

+ Bóc vỏ và sàng lọc gạo

+ Xát trắng gạo

+ Xoa bóng gạo

- Bảo quản:

+ Trong thùng, hộp nhựa to có nắp đậy kín

+ Đóng bao nên bọc một lớp nilong ở trong và được ghép mí kín sau đó đem vào bảo quản trong kho lạnh

QUY TRÌNH SẤY NGÔ BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẤY VĨ NGANG

• Ngô là một loại cây lương thực có nguồn gốc từ châu Mỹ Hiện nay ngô được canh

tác ở khắp thế giới

• Ngô là loại thực phẩm chứa hàm lượng tinh bột lớn sau gạo và lúa mỳ Các món ăn

làm từ ngô cũng rất đa dạng và phong phú như chè ngô, bắp rang bơ, ngô nướng, kẹo, bánh Hạt ngô và lõi ngô cũng được chế biến làm thức ăn cho gia súc, gia cầm

• Ngô còn có giá trị cao về mặt kinh tế

Giới thiệu về Ngô

QUY TRÌNH SẤY NGÔ

Thu hoạch nguyên liệu

Thời điểm thu hoạch tốt nhất là khi ngô chín già (râu ngô khô, đen, bẹ ngô chuyển từ màu xanh sang màu vàng rơm)

- Gặp ngày khô, nắng cần nhanh chóng hái ngô đã chín về rải mỏng phơi khô

- Nếu ngô chín vào đợt mưa dài ngày, cần vặt râu, bẻ gập bắp ngô chúi xuống để nước mưa không thấm vào bên trong làm thối hỏng hạt ngô Đến khi nắng ráo sẽ thu về phơi

- Ngô sau khi thu hoạch về không nên đổ đống vì ngô tươi có độ ẩm cao dễ bị thối mốc

Phân loại

• Loại bỏ ngô lẫn, ngô nhiều hạt bị sâu hoặc bị thối, ngô nảy mầm

• Ngô được chọn lọc kỹ nhanh chóng vận chuyển về cơ sở sấy chế biến, vận

chuyển về xưởng sấy càng nhanh càng tốt

Sấy ngô

- Yêu cầu:

+ Ngô thu hoạch về đưa vào sấy ngay

+ Nhiệt độ sấy tuân thủ quy định nghiêm ngặt

- Sấy:

+ Ngô được xếp lên bin theo quy định

+ Nhóm lò, khởi động lò sấy, đặt nhiệt độ và theo dõi nhiệt độ của lò, chỉnh nhiệt độ của

lò phù hợp với nhiệt độ đặt, giữ ổn định theo quy định, ví dụ độ ẩm hạt khi thu hoạch:

Sấy hạt ngô ₋ Yêu cầu:

+ Nhiệt độ thích hợp với từng giai đoạn độ ẩm hạt, nhiệt độ cao nhất là 430C + Không bị lún cục bộ khối hạt sấy

+ Khối hạt có độ dày đúng theo quy định

+ Đảo khối hạt sấy 2-3 lần/ ngày, đặc biệt hạt mới tẻ xong.

Cuối mẻ sấy tắt lò bằng cách ngưng cung cấp nhiệt hoặc bỏ chất đốt ra ngoài.

Làm nguội

Tiếp tục quạt gió 45-60 phút để làm nguội hạt

Phân loại theo chất lượng

Bảo quản

Hạt được đem đi nhuộm thuốc xử lí, trộn phẩm màu chỉ thị, đóng gói vào túi theo định lượng, sau đó được chuyển vào kho có độ ẩm và nhiệt độ thấp để bảo quản.

+ Các dụng cụ chứa (chum, vại, thùng ), kho bảo quản phải khô, sạch, không có mùi lạ và có nắp kín.

+ Có thể dùng bao nhựa lồng trong bao đay hoặc bao tơ dứa.

+ Nơi bảo quản phải có mái che, khô ráo, thoáng, không bị ẩm, dột, có biện pháp phòng chống sâu mọt, chuột, chim

+ Nhà kho phải có phên cót ngăn cách sàn và tường kho, có lưới mắt cáo chống chim chuột, được làm vệ sinh và phun thuốc phòng trừ côn trùng hại kho

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG

NGHE