12 KY THUAT DOPPLER MACH MAU CHI DUOI (hinhanhykhoa com)

1/7/2013 2KHẢO SÁT HỆ MẠCH CHI DƯỚI Theo các tác giả Đức, bệnh nhân được thăm khám ở hai tư thế: nằm ngửa và nằm xấp: - Bệnh nhân nằm ngửa: Khảo sát tầng chậu-đùi và tầng cẳng chân trước

1/7/2013 1

MẠCH MÁU CHI DƯỚI

"People only see what they are prepared to see."

Ralph Waldo Emerson

BS NGUYỄN QUANG TRỌNG (BV Đa Khoa TP Cần Thơ, ngày 11 - 12/01/2013)

1/7/2013 2

KHẢO SÁT HỆ MẠCH CHI DƯỚI

Theo các tác giả Đức, bệnh nhân được thăm khám ở hai tư thế: nằm ngửa và nằm xấp:

- Bệnh nhân nằm ngửa: Khảo sát tầng chậu-đùi và tầng cẳng chân trước 2 bên.

- Bệnh nhân nằm xấp: Khảo sát tầng khoeo và tầng cẳng chân sau 2 bên.

Nhược điểm của phương pháp này là động-tĩnh mạch chày sau và động-tĩnh

mạch mác nằm khá xa đầu dò, không phải lúc nào cũng khảo sát được Giải pháp

khắc phục là chuyển sang dùng đầu dò convex, tuy nhiên điều này sẽ cho hình ảnh

có độ phân giải kém

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 3

KHẢO SÁT HỆ MẠCH CHI DƯỚI

Do vậy, theo các tác giả Mỹ, để đỡ mất công cho BN xoay trở, và để tiếp cận dễ dàng

hơn động-tĩnh mạch chày sau và động-tĩnh mạch mác, BN được khảo sát ở tư thế

nằm ngửa và nằm nghiêng:

- Bệnh nhân nằm ngửa, đầu dò convex: Khảo sát tầng chậu.

- Bệnh nhân nằm ngửa, bàn chân xoay ngoài: Khảo sát tầng đùi.

- Bệnh nhân nằm ngửa, bàn chân xoay ngoài, khớp gối co nhẹ: Khảo sát vùng khoeo.

1/7/2013 4

KHẢO SÁT HỆ MẠCH CHI DƯỚI

- Bệnh nhân nằm ngửa, bàn chân xoay ngoài: Khảo sát cẳng chân sau trong

(động mạch chày sau nằm gần đầu dò hơn so với tư thế BN nằm xấp).

- Bệnh nhân nằm ngửa, bàn chân xoay trong: Khảo sát cẳng chân trước ngoài (động mạch chày trước).

1/7/2013 5

KHẢO SÁT HỆ MẠCH CHI DƯỚI

- Bệnh nhân nằm nghiêng người qua trái: Khảo sát cẳng chân sau ngoài bên phải (động mạch mác nằm gần đầu dò hơn so với tư thế BN nằm xấp) (ngược

lại BN nằm nghiêng người qua phải để khảo sát cẳng chân sau ngoài bên trái).

1/7/2013 7

1/7/2013 8

1/7/2013 9

1/7/2013 10

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 11

1/7/2013 12

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 13

1/7/2013 14

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 15

KHẢO SÁT TẦNG ĐÙI

1 ĐM đùi chung.

2 ĐM đùi sâu.

3 ĐM đùi nông (đoạn gần).

4 ĐM đùi nông (đoạn xa). Động mạch đùi chung

Động mạch đùi sâu

Động mạch đùi nông

(đoạn gần)Động mạch chậu ngoài

Động mạch đùi nông

(đoạn xa)PHÍA TRƯỚC ĐÙI (P)

Phía trong (medial)Phía bên

(lateral)

1/7/2013 16

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 17

1/7/2013 18

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 19

1/7/2013 20

KHẢO SÁT VÙNG KHOEO: ĐM khoeo.

PHÍA SAU CẲNG CHÂN (P)

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 21

LSV: lesser saphenous vein, PV: popliteal vein, PA:

popliteal artery, TP: tibioperoneal trunk, AT: anterior

tibial vessels

1/7/2013 22

1/7/2013 23

KHẢO SÁT CẲNG CHÂN SAU TRONG (ĐM chày sau)

Động mạch chày sau (đoạn gần)

Động mạch chày sau (đoạn xa) Phía bên

1/7/2013 24

TP: tibioperoneal trunk, F: fibula, T: tibia, IMF:

intermuscular septum, PT: posterior tibial

vessels, PER: peroneal vessels

1/7/2013 25

1/7/2013 26

1/7/2013 27

1/7/2013 28

1/7/2013 29

KHẢO SÁT CẲNG CHÂN TRƯỚC NGOÀI

1 ĐM chày trước (đoạn gần).

2 ĐM chày trước(đoạn xa).

1/7/2013 30

F: fibula, T: tibia, IOM: interosseous membrane, AT: anterior tibial vessels

hinhanhykhoa.com

1/7/2013 31

1/7/2013 32

1/7/2013 33

KHẢO SÁT CẲNG CHÂN SAU NGOÀI (ĐM mác)

Động mạch mác (đoạn gần)

Động mạch mác (đoạn xa) Phía bên

1/7/2013 34

F: fibula, T: tibia, IMF: intermuscular septum, PER: peroneal vessels, PT: posterior tibial

vessels

1/7/2013 35

1/7/2013 36

1/7/2013 37

1/7/2013 39

KỸ THUẬT THĂM KHÁM

Vùng đùi: Bệnh nhân nằm ngửa, chân xoay nhẹ ra ngoài, gối gấp nhẹ, thả

lỏng các cơ thành bụng và cơ đùi.

- Hệ sâu: Các TM đùi chung, TM đùi nông, và vài cm đầu tiên của TM

đùi sâu cần phải được khảo sát liên tục bằng các lát cắt ngang.

*1/3 dưới của TM đùi nông thường khó khảo sát qua đường trước, ta dùng một bàn tay đặt dưới đùi để ép lên mặt sau của TM đùi nông.

- Hệ nông: TM hiển lớn được khảo sát từ quai TM hiển lớn ở khoảng 3cm

dưới nếp bẹn đi dọc theo mặt trong đùi.

1/7/2013 40

KỸ THUẬT THĂM KHÁM

- Để khảo sát vùng khoeo và cẳng chân, ngoài tư thế nằm, BN có thể ngồi chân hơi gấp lại (xem hình)

1/7/2013 41

KỸ THUẬT THĂM KHÁM Nếu không tìm thấy dấu hiệu suy tĩnh mạch mà vẫn nghi ngờ Æ BN

đứng để khảo sát.

Tư thế thăm khám của BN rất quan trọng, nhiều trường hợp suy tĩnh mạch bị bỏ sót chẩn đoán khi BN chỉ được thăm khám ở tư thế nằm.

1/7/2013 42

A Colignon et al Manuel de Diagnostic Echo-Doppler des Thromboses Veineuses Profondes 1994

Do dòng chảy TM rất thấp cho nên ta phải mở rộng cửa sổ tối đa (khác với khi khảo sát động mạch), đồng thời chỉnh PRF thấp đến

mức có thể.

1/7/2013 43