Để nâng cao chất lượng hoạt động của luật sư, pháp luật cần giới hạn lĩnh vực hành nghề của luật sư?

Có ý kiến cho rằng: Để nâng cao chất lượng hoạt động của luật sư, pháp luật cần giới hạn lĩnh vực hành nghề của luật sư. Cụ thể, khi đề nghị cấp thẻ hành nghề luật sư cơ quan có thẩm quyền xác định rõ lĩnh vực chuyên môn hành nghề của luật sư như về hình sự, tố tụng hình sự, hôn nhân và gia đình, hợp đồng dân sự, sở hữu trí tuệ... và luật sư chỉ được hành nghề trong phạm vi lĩnh vực đó. Anh, chị hãy bình luận về ý kiến trên?Đây là một ý kiến khá hợp lý trong giai đoạn hiện nay, khi mà xã hội phát triển, các mối quan hệ trở lên đa chiều, phức tạp hơn thì việc giới hạn lĩnh vực hoạt động, hành nghề luật sư sẽ phần nào tăng chất lượng của công việc khi được một luật sư chuyên môn cao và dày dặn kinh nghiêm trong lĩnh vực đó thực hiện.

pháp luật cần giới hạn lĩnh vực hành nghề của luật sư Cụ thể, khi đề nghị cấp thẻ hành nghề luật sư cơ quan có thẩm quyền xác định rõ lĩnh vực chuyên môn hành nghề của luật sư như về hình sự, tố tụng hình sự, hôn nhân và gia đình, hợp đồng dân sự, sở hữu trí tuệ và luật sư chỉ được hành nghề trong phạm vi lĩnh vực đó Anh, chị hãy bình luận về ý kiến trên

Trả lời

Luật sư là những người hành nghề liên quan đến lĩnh vực pháp luật khi có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật của mỗi quốc gia Luật sư thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của khách hàng có thể là của cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức Luật sư cung cấp các dịch vụ pháp lý như: Tư vấn pháp luật, soạn thảo văn bản, tổ chức đàm phán, thương lượng về các vấn đề pháp luật, và có thể đại diện cho thân chủ hoặc bảo vệ quyền lợi của thân chủ trước tòa án trong quá trình tiến hành tố tụng Có thể thấy luật sư hoạt động trong nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau và đảm nhiệm nhiều công việc về pháp lý khác nhau Đã có ý kiến cho rằng:

“Để nâng cao chất lượng hoạt động của luật sư, pháp luật cần giới hạn lĩnh vực hành nghề của luật sư Cụ thể, khi đề nghị cấp thẻ hành nghề luật sư cơ quan có thẩm quyền xác định rõ lĩnh vực chuyên môn hành nghề của luật sư như về hình sự,

tố tụng hình sự, hôn nhân và gia đình, hợp đồng dân sự, sở hữu trí tuệ và luật sư chỉ được hành nghề trong phạm vi lĩnh vực đó” Cá nhân tôi thấy đây là một ý kiến

khá hợp lý trong giai đoạn hiện nay, khi mà xã hội phát triển, các mối quan hệ trở lên đa chiều, phức tạp hơn thì việc giới hạn lĩnh vực hoạt động, hành nghề luật sư sẽ phần nào tăng chất lượng của công việc khi được một luật sư chuyên môn cao và dày dặn kinh nghiêm trong lĩnh vực đó thực hiện

Luật sư là người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định của Luật Luật sư, thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức.Nếu Chứng chỉ hành nghề luật sư đảm bảo cho chuyên môn và kinh nghiệm của một người luật sư thì Thẻ luật sư dùng để xác minh tính xác thực thông tin của luật sư, đồng thời hỗ trợ việc quản lý của các cơ quan có thẩm quyền Luật sư tham gia tố

1

tụng với tư cách là người bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc là người bảo vệ quyền lợi của người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự Tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hoặc là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, bị đơn, người

có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính, việc về yêu cầu dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động và các vụ, việc khác theo quy định của pháp luật Bên cạnh việc tham gia tố tụng thì luật sư còn thực hiện các hoạt động về tư vấn pháp luật Đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng để thực hiện các công việc có liên quan đến pháp luật và thực hiện dịch các vụ pháp lý khác theo quy định của Luật Luật sư 2006 sửa đổi, bổ sung 2012 Từ đó, thấy được phạm vi hành nghề của luật sư khá rộng và bao gồm nhiều khía cạnh pháp luật khác nhau

Hiện nay cả nước có 62/63 tỉnh thành có Đoàn luật sư với số lượng hơn 7000 luật sư và hơn 3000 người tập sự hành nghề luật sư hoạt động trong gần 3000 tổ chức hành nghề luật sư đã chứng tỏ sự phát triển nhanh chóng về số lượng của đội ngũ luật sư ở nước ta Hoạt động của luật sư có những bước chuyển biến rõ rệt, dịch

vụ pháp lý của luật sư bao gồm tham gia tố tụng, thực hiện tư vấn pháp luật đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng và các dịch vụ pháp lý khác chất lượng luật sư cũng dần được nâng lên Tham gia tố tụng là lĩnh vực hành nghề chủ yếu của các luật sư Việt Nam và chiếm đến khoảng 70% Vai trò của luật sư trong quá trình tham gia tố tụng đã có những bước phát triển đáng kể về chất Việc tham gia tố tụng của các luật

sư góp phần giúp các cơ quan tiến hành tố tụng phát hiện, sửa chữa những thiếu sót, làm rõ sự thật khách quan, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật tránh làm oan sai, quyền cơ bản của con người bị xâm phạm Tư vấn pháp luật là lĩnh vực hành nghề quan trọng của luật sư trong thời kỳ phát triển hội nhập quốc tế, giúp đỡ các doanh nghiệp đàm pháp, ký kết hợp đồng, giải quyết các tranh chấp phát sinh đặc biệt trong các lĩnh vực quan trọng như đầu tư nước ngoài, sở hữu trí tuệ, quan hệ thương mại, … góp phần tích cực vào sự phát triển của đất nước Bên cạnh những hoạt động về tố tụng và tư vấn luật sư Việt Nam còn tham gia tích cực các hoạt động

2

hỗ trợ cộng đồng, các hoạt động trợ giúp pháp lý cho người nghèo, đối tượng hưởng chính sách xã hội… nhưng bên cạnh đó vẫn còn những bất cập, cần thay đổi để phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của xã hội

Đa số luật sư ở nước ta hành nghề trong tất cả những lĩnh vực từ tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật đến đại diện ngoài tố tụng đến các dịch vụ pháp lý khác mà không có sư phân hóa chuyên môn theo từng lĩnh vực chuyên môn riêng Tuy số lượng luật sư ở nước ta hiện nay đang tăng lên đáng kể, song vẫn chưa hình thành được đỗi ngũ các luật sư chuyên sâu về những lĩnh vực khác nhau Các luật sư chủ yếu hành nghề trong hai lĩnh vực là dân sự và hình sự Còn nhiều các lĩnh vực pháp luật khác như hành chính, lao động, kinh tế, … tỉ lệ vụ việc mà có các luật sư tham gia tương đối ít hơn Số lượng luật sư có đủ kinh nghiệm tư vấn pháp luật trong lĩnh vực thương mại quốc tế, đàm phán giải quyết tranh chấp quốc tế chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số luật sư Số lượng tổ chức hàng nghề luật sư chuyên sâu trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh, thương mại có yếu tố nước ngoài vẫn còn khá ít ỏi Từ những số liệu đánh giá và tình hình hoạt động của luật sư của nước ta giai đoạn hiện nay nhận thấy số lượng luật sư hành nghề trong các lĩnh vực pháp luật khác nhau là không đồng đều Luật sư được hoạt động trong tất cả các lĩnh vực dẫn đến sẽ có trường hợp luật sư không có chuyên môn vẫn nhận việc vì lợi ích cá nhân làm cho kết quả công việc không cao, ảnh hưởng đến uy tín chung của luật sư, nhưng cũng có những luật

sư luôn đề cao đạo đức nghề nghiệp và chỉ nhận việc theo đúng chuyên môn của mình Như vậy, khách hàng sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm luật sư

hỗ trợ đúng lĩnh vực cho mình hoặc khách hàng có thể sẽ thuê phải những luật sư kém chuyên môn làm việc dẫn đến không đạt được kết quả như mong muốn

Qua đó xem xét đến ý kiến đề nghị cấp thẻ hành nghề luật sư cơ quan có thẩm quyền xác định rõ lĩnh vực chuyên môn hành nghề của luật sư như về hình sự, tố tụng hình sự, hôn nhân và gia đình, hợp đồng dân sự, sở hữu trí tuệ và luật sư chỉ được hành nghề trong phạm vi lĩnh vực đó để nâng cao chất lượng hoạt động của luật sư là có sự hợp lý Như có phân loại luật sư theo các chuyên ngành chuyên sâu tương ứng với chứng chỉ như luật sư tố tụng, luật sư tư vấn, luật sư chuyên trong

3

lĩnh vực lao động, luật sư chuyên trong lĩnh vực hành chính,… và việc đào tạo luật

sư sẽ cũng tuân theo các chứng chỉ hành nghề này Những người được miễn đào tạo thì cấp chứng chỉ hành nghề phù hợp với công việc trước đó của họ, ví dụ như đã là thẩm phán thì cấp chứng chỉ hành nghề luật sư chuyên về tố tụng, còn nếu muốn hành nghề tư vấn pháp luật, thương mại - quốc tế thì phải tham gia khóa đào tạo để được cấp chứng chỉ hành nghề phù hợp hoặc đã là giảng viên chính chuyên ngành luật thương mại - quốc tế thì cấp chứng chỉ hành nghề luật sư thương mại - quốc tế

và muốn tham gia tố tụng thì cũng phải tham gia khóa đào tạo để được cấp chứng chỉ hành nghề,… Sau khi đã có chứng chỉ hành nghề luật sư theo chuyên môn thì cũng sẽ cấp thẻ luật sư theo chuyên môn của luật sư đó

Đối với việc đào tạo luật sư cũng như vậy, phải đào tạo chuyên sâu theo chứng chỉ hành nghề, được cấp chứng chỉ nào thì hành nghề theo chứng chỉ đó nếu chứng chỉ hành nghề là luật sư chuyên về lĩnh vực hành chính thì luật sư đó chỉ nhận những khách hàng cần tư vấn, muốn hoạt động trên tất cả các lĩnh vực bắt buộc phải hội đủ các chứng chỉ hành nghề theo quy định Đối với những người đã là luật sư đang hành nghề thì có cơ chế cho họ đăng ký hành nghề theo một chứng chỉ nhất định, còn các chứng chỉ hành nghề lĩnh vực, chuyên ngành khác thì tạo điều kiện cho họ tham gia

kỳ thi kiểm tra, nếu đạt yêu cầu thì cấp chứng chỉ hành nghề và thẻ luật sư theo quy định Việc làm này giúp đảm bảo luật sư sẽ được cấp các chứng chỉ hành nghề sát với lĩnh vực chuyên môn của mình Nếu luật sư đã được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư và thẻ luật sư theo một chuyên môn mà muốn làm việc cả về lĩnh vực khác thì sẽ phải tiếp tục tham gia quá trình đạo tạo theo đúng chuyên môn đó để được cấp chứng chỉ hành nghề mới hoặc sửa đổi, bổ sung chứng chỉ hành nghề và thẻ hành nghề đã có; đương nhiên những phần nào đã được đào tạo qua hoặc có sự tương đồng trước đó sẽ có thể không cần phải trải qua lại và có thể rút ngắn thời gian đào tạo

Việc phân loại chứng chỉ hành nghề và thẻ luật sư như vậy sẽ giúp phân chia hoạt động của luật sư về đúng lĩnh vực chuyên môn của mình, tạo ra những đội ngũ luật sư có chuyên môn cao trong từng lĩnh vực, tránh việc một số luật sư nhận những

4

việc không thuộc chuyên môn của mình Các luật sư cùng có chuyên môn về cùng lĩnh vực có thể dễ dàng trao đổi thông tin hỗ trợ cũng như kết hợp với nhau trong công việc Những người cùng được đạo tạo, rèn luyện và có năng lực về cùng lĩnh vực chắn chắn sẽ tạo ra một đội ngũ luật sư có chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm

và chắc chắn công việc hoàn thành sẽ được tăng cả về số lượng và chất lượng Ngoài

ra nó còn giúp chọn lọc ra được những luật sư có chuyên môn về những lĩnh vực mà

số lượng luật sư đang hạn chế như thương mại quốc tế hay có yếu tố nước ngoài để tập chung đào tạo, nâng cao chất lượng ngang tầm quốc tế

Đồng thời việc phân loại rõ chững chỉ hành nghề luật sư và thẻ luật sư theo từng chuyên môn riêng như vậy còn giúp cho các cơ quan có thẩm quyền quản lý chặt chẽ hơn Có thể kết hợp việc thay đổi màu viền khung của chứng chỉ hành nghề luật sư và thẻ luật sư theo chuyên môn riêng của họ như luật sư chuyên môn về lĩnh vực dân sự sẽ có viền màu nâu sậm; luật sư chuyên về lĩnh vực hành chính sẽ có viền màu xanh dương; luật sư chuyên về lĩnh vực hôn nhân và gia đình sẽ có viền màu hồng;… như vậy có thể rút ngắn thời gian trong việc nhận dạng và quản lý kiểm tra bên cạnh đó còn đem lại tính hội nhập xã hội mới mẻ hơn

Việc phân loại thẻ luật sư như vậy còn giúp cho khách hàng rất nhiều trong việc tìm đúng luật sư chuyên môn để hỗ trợ cho mình và hạn chế tối đa được việc khách hàng thuê phải những luật sư không có chuyên môn trong lĩnh vực mình cần,

từ đó hiệu quả công việc mang lại sẽ luôn ở mức đáng kể

Nhưng ngoài những mặt lợi đem lại thì việc xác định rõ chuyên môn hành nghề luật sư khi cấp thẻ hành nghề luật sư cũng còn một số những bất cập cần được bàn luận, nghiên cứu và tìm hướng khắc phục như: Việc thay đổi mới sẽ có những ý kiến trái chiều, khi mà người ta đã quen với một thứ thì việc thay đổi sẽ có nhiều khó khắn Hoặc để làm được nhiều lĩnh vực một lúc thì luật sư sẽ phải tham gia nhiều khóa đào tạo hơn để được cấp chứng chỉ và thẻ hành nghề với những chuyên môn của mình thay vào đó thì trước đây chỉ cần theo một lộ trình nhất định…

5

Cuối cùng, qua tất cả những gì đã nêu ở trên cá nhân tôi thấy ý kiến khi đề nghị cấp thẻ hành nghề luật sư cơ quan có thẩm quyền xác định rõ lĩnh vực chuyên môn hành nghề của luật sư như về hình sự, tố tụng hình sự, hôn nhân và gia đình, hợp đồng dân sự, sở hữu trí tuệ và luật sư chỉ được hành nghề trong phạm vi lĩnh vực đó để nâng cao chất lượng của luật sư ở nước ta trong giai đoạn hiện nay là khá phù hợp và đáng được xem xét Việc cấp thẻ hành nghề luật sư xác định rõ lĩnh vực chuyên môn như vậy cũng đem lại khá nhiều lợi ích cũng như đổi mới nhưng bên cạnh đó thì vẫn còn nhiều vấn đề cần phải được bàn bạc, nghiên cứu chuyên sâu của

cơ quan có thẩm quyền và các nhà làm luật kinh nghiệm để có thể đưa ra được quyết định đúng đắn, đem lại hiệu quả cao nhất và hạn chế tối đa những rủi ro có thể xảy

ra