Ở đây có đề cương và đề thi câu hỏi và tiểu luận lịch sử đảng mới nhất của trường đại học công nghiệp hà nội. Tài liệu được cập nhật mới nhất và đạt tiêu chuẩn về chất lượng. HAUIer, muốn lấy 910 thì nhào vô nhen Đảm bảo hữu ích và sát với đề thi nhất ạ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Sinh viên thực hiện: Phạm Anh Cường
Mã sinh viên: 19020038
Lớp: QH-2019-I/CQ-C-CLC
Lớp học phần: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam – HIS1001 4 Trường: Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội
Hà Nội, tháng 5 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
I Giới thiệu chung 2
II Bài làm 2 III Tư liệu tham khảo 9
Trang 3I Giới thiệu chung:
Đây là bài cuối kỳ (dưới dạng tiểu luận) của môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, mã học phần HIS1001 4 do thầy giáo, TS Nguyễn Văn Chung giảng dạy
Bài tiểu luận gồm 3 câu hỏi, là 3 câu 1, 5, 9 từ bộ câu hỏi cho bài thi cuối kỳ của môn học này Cụ thể là những câu hỏi sau:
Câu 1: Trình bày hoàn cảnh ra đời của Đảng Nội dung Cương lĩnh chính trị
đầu tiên của Đảng Ý nghĩa sự ra đời của Đảng đầu năm 1930 đối với cách mạng Việt Nam
Câu 5: Bối cảnh, nội dung của đường lối đổi mới của Đảng tại Đại hội VI
của Đảng (năm 1986) Ý nghĩa của nó đối với đất nước ta
Câu 9: Để góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam
dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu như mong ước của Bác Hồ, là một sinh viên, bạn cần làm gì để góp sức mình vào việc thực hiện mục tiêu đó?
II Bài làm:
Câu 1: Trình bày hoàn cảnh ra đời của Đảng Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Ý nghĩa sự ra đời của Đảng đầu năm 1930 đối với cách mạng Việt Nam.
Hoàn cảnh ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đầu tiên là hoàn cảnh quốc tế giai đoạn cuối thế kỷ XIX và đầu thế
kỷ XX:
Khi đó các nước tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền, bên trong thì tăng cường bóc lột nhân dân, bên ngoài đẩy mạnh xâm lược thuộc địa nhằm mở rộng thị trường, vơ vét tài nguyên khoáng sản và nguồn nhân công rẻ mạt để đem lợi nhuận tối đa cho chính quốc Đời sống nhân dân lao động các nước trở nên cùng cực Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt
Giữa thế kỉ XIX, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân phát triển mạnh, đặt ra yêu cầu phải có hệ thống lý luận khoa học với tư cách là vũ khí
tư tưởng của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản Chủ nghĩa Mác ra đời, về sau Lênin phát triển thành chủ nghĩa Lênin, đã mang lại ảnh hưởng mạnh vào đầu thế kỷ XX Chủ nghĩa
Trang 4Mác-Lênin chỉ rõ giai cấp công nhân cần lập ra đảng cộng sản để lãnh đạo công nhân giành chính quyền, xây dựng xã hội mới Nhưng để làm được thì giai cấp công nhân cần đồng thời giải phóng cho các tầng lớp nhân dân lao động khác trong xã hội Những điều này đã có sức lay chuyển, lôi cuốn quần chúng nhân dân và cả những người ưu tú, tích cực ở các nước thuộc địa vào phong trào cộng sản
Cùng trong khoảng thời gian này, thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã cổ vũ và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình thế giới, nhất là đối với các dân tộc đang chịu ách nô lệ, mở ra thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc Tháng 3/1919, Quốc tế cộng sản (Quốc tế thứ ba) thành lập với Cương lĩnh giải phóng dân tộc được Lênin chỉ rõ trong bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa Điều này tác động lớn đến nhiều nhà yêu nước đang tìm kiếm con đường cứu nước cho dân tộc mình, trong đó có Nguyễn Ái Quốc
Còn về hoàn cảnh trong nước:
Lúc bấy giờ, thực dân Pháp đã cơ bản bình định được Việt Nam bằng vũ lực, thiết lập bộ máy cai trị và tiến hành công cuộc khai thác thuộc địa ở Việt Nam, thể hiện trên các mặt:
Về chính trị: thực hiện chuyên chế, cai trị trực tiếp bằng bộ máy đàn áp
nặng nề do người Pháp đứng đầu Vua Nguyễn chỉ là bù nhìn, tay sai cho chúng
Về kinh tế, thi hành chính sách độc quyền về kinh tế, biến Việt Nam
thành thị trường tiêu thụ dành riêng cho hàng hoá Pháp, duy trì Việt Nam trong vòng lạc hậu để dễ bề cai trị
Về văn hoá, thi hành chính sách nô dịch về văn hoá, xã hội, gây tâm lý
tự ti không dám chống lại Pháp Ngoài ra chúng còn đầu độc nhân dân bằng rượu cồn và thuốc phiện nhằm làm cho họ quên đi thân phận nô lệ
Dưới tác động của chính sách cai trị trên, xã hội Việt Nam phân hoá sâu sắc, kết cấu giai cấp thay đổi với sự ra đời của những giai cấp mới bên
cạnh các giai cấp cũ: địa chủ, nông dân, tiểu tư sản, tư sản và giai cấp công nhân Xã hội Việt Nam từ xã hội phong kiến thuần tuý trở thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến, trong đó tính chất thuộc địa bao trùm
Mâu thuẫn xã hội ngày càng diễn ra gay gắt với hai mâu thuẫn cơ bản: một là mâu thuẫn giữa nhân dân lao động, chủ yếu là nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến (mâu thuẫn giai cấp); hai là mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược (mâu thuẫn dân tộc) Trong
Trang 5hai mâu thuẫn đó, mâu thuẫn dân tộc là mâu thuẫn gay gắt nhất đòi hỏi phải giải quyết
Kết hợp những hoàn cảnh đó, ngày 3/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời trên cơ sở hợp nhất 3 tổ chức là Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn
Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng:
Phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam: “Làm tư sản dân
quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để tiến tới xã hội cộng sản”
Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng: về
chính trị đánh đổ đế quốc Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra chính phủ công – nông – binh và tổ chức ra quân đội công – nông; về kinh tế thủ tiêu hết các thứ quốc trái, thu hết sản nghiệp lớn của đế quốc giao cho chính phủ công – nông – binh quản lý, tịch thu ruộng đất của đế quốc làm của công và chia cho dân cày nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, miễn thuế cho dân cày nghèo, thi hành luật ngày làm 8 giờ; về văn hoá, xã hội: dân chúng được tự do tổ chức, nam
nữ bình quyền, phổ thông giáo dục theo hướng công nông hoá
Lực lượng cách mạng: bao gồm công nhân, nông dân là lực lượng chính.
Ngoài ra phải hết sức lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản dân tộc chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít nhất là trung lập họ Chỉ có những bộ phận nào đã lộ rõ mặt phản cách mạng thì phải đánh đổ
Về lãnh đạo cách mạng: là giai cấp công nhân thông qua Đảng cộng sản.
Về quan hệ quốc tế: cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng
thế giới, phải liên kết với những dân tộc bị áp bức và quần chúng vô sản trên thế giới, nhất là với vô sản Pháp
Có thể nói, Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã đề ra và giải quyết đúng đắn hai yêu cầu cơ bản của xã hội Việt Nam là chống đế quốc và
chống phong kiến Cương lĩnh cũng chỉ rõ mục tiêu của cách mạng, chỉ đúng
kẻ thủ, lực lượng và bộ phận lãnh đạo cách mạng để đạt được những mục tiêu đề ra
Trang 6 Ý nghĩa của sự ra đời của Đảng đối với cách mạng Việt Nam:
Đảng ra đời là một tất yếu lịch sử, là sự sàng lọc của chính lịch sử và là
sự kết hợp của ba yếu tố: chủ nghĩa Mác-Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Ngoài ra, sự kiện này đã chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lối cứu nước Chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng Cách mạng Việt Nam từ đây trở thành bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới Đảng ra đời với đường lối cách mạng đúng dắn là sự chuẩn bị cho những thắng lợi về sau của cách mạng Việt Nam
Câu 5: Bối cảnh, nội dung của đường lối đổi mới của Đảng tại Đại hội VI của Đảng (năm 1986) Ý nghĩa của nó đối với đất nước ta.
Bối cảnh của Đường lối Đổi mới tại Đại hội Đảng lần thứ VI (1986):
Năm 1986, cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật đang phát triển mạnh, xu thế đối thoại trên thế giới đang dần thay thế xu thế đối đầu Đổi mới đã trở thành xu thế của thời đại Liên Xô cũng như các nước xã hội chủ nghĩa đều tiến hành cải tổ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội (như ở Liên Xô gọi là
“Chính sách Kinh tế mới”, ở Trung Quốc gọi là “Cải cách kinh tế”) Việt Nam đang bị các nước đế quốc và thù địch bao vây, cấm vận và ở tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội Lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng khan hiếm, lạm phát tăng cao Cơ chế quản lý kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp đang kìm hãm sức sáng tạo cũng như sự phát triển kinh tế nước nhà Các hiện tượng tiêu cực, vi phạm pháp luật, vượt biên trái phép diễn ra phổ biến
Do đó, đổi mới đã trở thành một đòi hỏi bức thiết.
Nội dung của Đường lối Đổi mới của Đảng tại Đại hội VI của Đảng (1986): Đường lối đổi mới toàn diện do Đại hội VI đề ra thể hiện trên các
lĩnh vực nổi bật:
Đại hội đã nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá thành tựu, nghiêm túc kiểm điểm, chỉ rõ những sai lầm, khuyết điểm của Đảng trong thời kỳ 1975-1986 về chủ trương, chính sách lớn, chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện Đại hội cũng rút ra bốn bài học quý báu: Một là, trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng “lấy dân làm gốc” Hai là, Đảng phải luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan Ba là, phải biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện mới Bốn là, chăm lo
Trang 7xây dựng Đảng ngang tầm với một đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa
Về kinh tế, thực hiện nhất quán chính sách phát triển nhiều thành phần
kinh tế Đổi mới cơ chế quản lý, xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu, hành chính, bao cấp sang hạch toán, kinh doanh, kết hợp kế hoạch với thị trường Xây dựng nền kinh tế quốc dân với cơ cấu nhiều ngành, nghề, nhiều quy mô, trình độ công nghệ Phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hướng Xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại Đại hội VI nhấn mạnh: “Tư tưởng chỉ đạo của kế hoạch và các chính sách kinh tế là giải phóng mọi năng lực sản xuất hiện có, khai thác mọi khả năng tiềm tàng của đất nước và sử dụng hiệu quả sự giúp đỡ quốc tế để phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất đi đôi với xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa.”
Về xã hội, Đại hội khẳng định, chính sách xã hội bao trùm mọi mặt của
cuộc sống con người, cần có chính sách cơ bản, lâu dài, xác định được những nhiệm vụ, phù hợp với yêu cầu, khả năng trong chặng đường đầu tiên
Về an ninh quốc phòng, cần đề cao cảnh giác, tăng cường khả năng quốc
phòng và an ninh của đất nước, quyết đánh thắng kiểu chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch, bảo đảm chủ động trong mọi tình huống để bảo vệ Tổ quốc
Về đối ngoại, Đảng ta nhận định rằng đối ngoại góp phần quan trọng vào
cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ
và chủ nghĩa xã hội, tăng cường tình hữu nghị và hợp tác toàn diện với Liên
Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, bình thường hoá quan hệ với Trung Quốc Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại, phấn đấu giữ vững hoà bình ở Đông Dương, Đông Nam Á và trên thế giới
Ý nghĩa của đường lối Đổi mới của Đại hội VI đối với nước ta:
Có thể nhận thấy, Đại hội VI của Đảng là Đại hội khởi xướng đường lối đổi mới toàn diện, đánh dấu bước ngoặt phát triển mới trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Các văn kiện của Đại hội mang tính chất khoa học và cách mạng, tạo bước ngoặt cho sự phát triển của cách mạng Việt Nam Tuy nhiên, đường lỗi này còn hạn chế là chưa tìm ra những giải pháp hiệu quả tháo gỡ tình trạng rối ren trong phân phối lưu thông
Trang 8Câu 9: Để góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu như mong ước của Bác Hồ, là một sinh viên, bạn cần làm gì để góp sức mình vào việc thực hiện mục tiêu đó?
Khát vọng xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu là mong muốn của Bác Hồ từ những ngày đầu xây dựng chính quyền ở nước ta, sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám
Quốc gia nào, dân tộc nào cũng muốn được cường thịnh, muốn giàu mạnh đều cần phải có khát vọng tự lực tự cường mãnh liệt để tập hợp, đoàn kết toàn dân, tạo nên sức mạnh tinh thần vượt qua mọi khó khăn, thử thách nhằm hiện thực hoá mục tiêu, con đường phát triển của mình Có thể lấy một số ví dụ như khát vọng
“thoát Á” của Nhật Bản hay khát vọng “Đưa Singapore lên thế giới thứ nhất” đã đưa Nhật Bản và Singapore vươn lên mạnh mẽ Việt Nam ta cũng vậy, suốt chiều dài hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, ta vẫn luôn nhất quán một khát vọng là độc lập, tự chủ, tự cường Truyền thống tốt đẹp đó đã giúp nước ta chiến đấu và chiến thắng các kẻ thù xâm lược để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ và ngày nay, được nâng tầm và cần phát huy hiệu quả trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ngày nay Là một sinh viên, bản thân em cần phải hiểu rõ được nguồn cội của những khát vọng ấy, tin vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Ngoài ra em cũng nhận thấy mình cần cố gắng giữ gìn, phát huy, đồng thời lan toả cho mọi người để phát huy mạnh mẽ hơn nữa truyền thống tốt đẹp ấy, giống như đồng chí Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng nói: “Tôi mong đồng bào, chiến sĩ cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài tiếp tục phát huy cao độ truyền thống yêu nước, tự lực tự cường, khát vọng, trí tuệ và nhiệt huyết, chung sức đồng lòng vững bước trên con đường đổi mới, vì một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, phát triển cường thịnh.”
Đất nước ta đã thực hiện công cuộc Đổi mới được 35 năm và đã đạt được những thành tựu to lớn trên mọi mặt từ chính trị, kinh tế, xã hội Đặc biệt như trong năm 2020 và 2021 này, dù cả thế giới đang phải chống chọi với dịch bệnh hết sức nguy hiểm, nhưng chúng ta đã đang và sẽ đứng vững Tuy nhiên, cũng cần phải rút ra bài học từ thế hệ đi trước, rất nhiều triều đại đã gây dựng được sự cường thịnh cho dân tộc nhưng tự mãn, lợi ích cục bộ mà đưa đất nước đi đến trì trệ, thậm chí là suy vong, rơi vào cảnh nước mất nhà tan, phải chịu ảnh hưởng từ các thế lực bên ngoài Vì vậy, chúng ta không được phép ngủ quên trên chiến thắng, không
Trang 9được chủ quan, thoả mãn, không say sưa với thành tích, thắng lợi bởi vì đất nước vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến vô cùng nhanh chóng và phức tạp, kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều rủi
ro Là một sinh viên đang còn ngồi trên ghế nhà trường, em nhận thấy mình cần phải nắm rõ bài học này, phải không được chủ quan, thoả mãn hay say sưa với thành tích mà phải phấn đấu vươn lên từng ngày, tích cực trau dồi kiến thức
chuyên môn, nhất là khi bản thân em là một sinh viên khối ngành khoa học – công nghệ thì càng phải cố gắng xây dựng được nền tảng kiến thức, để sau này có thể theo kịp được với sự phát triển của khoa học – công nghệ trên toàn thế giới, cũng như đóng góp cho sự phát triển về khoa học kĩ thuật của nước nhà
Cuối cùng, không chỉ cố gắng trau dồi về mặt tư tưởng – nhận thức và tri thức, là một sinh viên em cũng nhận thấy rằng mình cần phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện cũng như hun đúc niềm tin vào tương lai của đất nước Không chỉ vậy, còn phải trau dồi cả mặt tri thức cũng như mặt đạo đức, để cố gắng trở thành một công dân tốt, có ích cho xã hội, phát huy và kế thừa truyền thống cách mạng của các thế hệ đi trước, góp phần đưa nước Việt Nam đi lên giàu mạnh và phồn vinh, sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong ước
III Tài liệu tham khảo:
Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (dùng
cho sinh viên các trường đại học hệ không chuyên lý luận chính trị), NXB
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2020
Bài viết: “Khát vọng hùng cường và hiện thực hoá ở Việt Nam” trên Báo
điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam ( https://dangcongsan.vn/multimedia/mega-
story/bai-5-khat-vong-hung-cuong-va-hien-thuc-hoa-o-viet-nam-578157.html)
Bài viết: “Để hiện thực hoá khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng
cường, thịnh vượng, phát triển dựa trên ý chí tự chủ, tự cường, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” trên Tạp chí Cộng sản
(https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/media-story/-/asset_publisher/ V8hhp4dK31Gf/content/de-hien-thuc-hoa-khat-vong-xay-dung-mot-nuoc- viet-nam-hung-cuong-thinh-vuong-phat-trien-dua-tren-y-chi-tu-chu-tu-cuong-kien-dinh-muc-tieu-doc-lap-dan-)
Bài viết: “Hồ Chí Minh với khát vọng Việt Nam” trên Cổng thông tin Điện
tử tỉnh Quảng Bình ( https://www.quangbinh.gov.vn/3cms/ho-chi-minh-voi-khat-vong-viet-nam.htm)
Trang 10LỜI CẢM ƠN
Em xin cảm ơn thầy Nguyễn Văn Chung đã rất nhiệt tình trong quá trình giảng dạy môn học, những kiến thức thầy truyền đạt vô cùng quan trọng để em có thể tích luỹ thêm kiến thức, có cái nhìn chính xác hơn về Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như lịch sử của Đảng và giúp em hoàn thành được bài cuối kỳ này Tuy nhiên
do kiến thức của em còn hạn hẹp nên bài làm của em không tránh khỏi những thiếu sót Em hi vọng thầy có thể thông cảm và bỏ qua cho những sai sót của em
Cuối cùng, em chúc thầy mạnh khoẻ, hạnh phúc và thành công trên sự nghiệp cầm phấn của mình
HẾT TIỂU LUẬN