4 Học kỳ Thu, năm thứ hai 12 Phân tích chính sách nâng cao, kỹ năng lãnh đạo và quản lý Học kỳ Xuân, năm thứ hai 13 Nghiên cứu chính sách Nghiên cứu để phân tích chính sách 14 Dự án Họ
Trang 1Thông tin về các chương trình và môn học 2009 - 2011
www.fetp.edu.vn
CHƯƠNG TRÌNH
GIẢNG DẠY
KINH TẾ FULBRIGHT
tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Với sự hợp tác của Trường Harvard Kennedy
Trang 3Mục lục
Một tổ chức giáo dục độc đáo của Việt Nam 3
Tại sao phải nghiên cứu Chính sách Công? 4
Học kỳ Thu, năm thứ hai 12
Phân tích chính sách nâng cao, kỹ năng lãnh đạo và quản lý
Học kỳ Xuân, năm thứ hai 13
Nghiên cứu chính sách
Nghiên cứu để phân tích chính sách 14
Dự án Học Liệu Mở của Trường Fulbright 17
Đội ngũ giảng viên và quản lý 18
Giảng viên nước ngoài 20
Phương pháp học tập 21
Harvard ở Việt Nam: Đối thoại và thảo luận 22
Chương trình đào tạo cao cấp 23
Chương trình Các nhà Lãnh đạo Việt Nam
Các chương trình đào tạo theo yêu cầu
Học viên tốt nghiệp 27
Thông tin tuyển sinh 28
Liên kết với Trường Harvard Kennedy 29
Đời sống sinh hoạt của học viên tại Trường Fulbright 30
Triển vọng của Trường Fulbright 31
Trang 4Kính chào các anh chị ứng viên tương lai, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong giai đoạn đổi mới Qui mô nền kinh tế đã tăng gấp ba lần chỉ trong 16 năm, và tỉ lệ nghèo chính thức đã giảm ¾ trong cùng thời kỳ Từng tách biệt với thị trường thế giới, Việt Nam ngày nay đã hội nhập sâu vào các hệ thống thương mại và tài chính toàn cầu Tăng trưởng xuất khẩu đạt bình quân 20% một năm, với sự tăng trưởng được trải rộng, xuyên suốt các ngành và sản phẩm đa dạng.
Việc quản lý một nền kinh tế lớn hơn, ngày càng phức tạp và hội nhập hơn đặt ra những yêu cầu lớn cho các nhà hoạch định chính sách Chính phủ Việt Nam hiện đang đối mặt với những thách thức lớn, bao gồm sự phát triển vùng, đô thị hóa, cải thiện hệ thống y tế và giáo dục, và sự bền vững của môi trường Đồng thời các nhà hoạch định chính sách cũng phải chú trọng vào sự ổn định kinh tế vĩ mô, khả năng cạnh tranh quốc tế và sự lành mạnh của hệ thống tài chính
Các nhà hoạch định chính sách Việt Nam phải đối phó với những thách thức này trong bối cảnh của một cuộc khủng hoảng kinh tế chưa có tiền lệ Khi cuốn cẩm nang này được in thì thế giới đang trải qua sự gián đoạn kinh tế chưa từng thấy trong 70 năm trở lại đây Chưa biết tương lai sẽ như thế nào, nhưng hậu quả của cuộc khủng hoảng hiện nay chắc chắn sẽ rất sâu rộng, và khả năng quay trở lại môi trường kinh tế tốt đẹp vốn là đặc trưng của hầu hết giai đoạn Đổi Mới không hề dễ dàng Những yếu kém về mặt cơ cấu của nền kinh tế Việt Nam bộc lộ rõ trong cuộc khủng hoảng này cho thấy Việt Nam phải áp dụng một mô hình tăng trưởng mới nhằm duy trì sự tăng trưởng kinh tế của mình trong tương lai
Khả năng Việt Nam đáp ứng những thách thức này phụ thuộc vào chất lượng quản lý của khu vực công Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright (Trường Fulbright) cố gắng kiến tạo một chương trình đào tạo đẳng cấp quốc tế cho các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam, đồng thời cùng phối hợp với họ đề ra những giải pháp sáng tạo cho các thách thức chính sách của đất nước Đội ngũ giảng viên của Trường Fulbright và các đồng nghiệp từ các tổ chức khác trong và ngoài nước, trong đó có
Trang 5Trường Quản lý Nhà nước Harvard Kennedy tại Đại học Harvard (Trường Harvard Kennedy) cùng phối hợp chặt chẽ với chính phủ Việt Nam để đưa
ra những phân tích chính sách kịp thời, thực tế và có ý nghĩa
Hoạt động chủ đạo của Trường Fulbright là Chương trình Thạc sỹ Chính sách công hai năm (MPP), chương trình hợp tác giữa Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh và Trường Harvard Kennedy Đây là chương trình đào tạo chính sách công đầu tiên tại Việt Nam, cung cấp cho các nhà lãnh đạo của khu vực công những tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết để họ có thể đối diện với những thách thức chính sách trong tương lai
Chương trình MPP của Trường Fulbright được truyền cảm hứng từ chương trình thạc sỹ chính sách công của Trường Harvard Kennedy Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy các nhà hoạch định chính sách ở Việt Nam cần
có một chương trình đào tạo riêng, hướng đến giải quyết các thách thức đặc thù của việc thực hiện chính sách ở một quốc gia đang phát triển, chuyển đổi và hội nhập Chính vì lý do này, chương trình MPP của chúng tôi được thiết kế hoàn toàn dựa vào những điều kiện và bối cảnh phát triển của Việt Nam hiện nay
Học viên Trường Fulbright sẽ không phải là những người tiếp nhận kiến thức một cách thụ động, mà sẽ tham gia tích cực vào một thực thể kiến tạo tri thức độc đáo tại Việt Nam Trong những trang tiếp theo, anh/chị sẽ có
cơ hội làm quen với những thành viên trong cộng đồng Trường Fulbright
và tìm hiểu thêm về các hoạt động của chúng tôi
Anh chị cũng có thể tìm hiểu thêm chi tiết về Chương trình MPP, các khóa đào tạo và hoạt động khác của Trường Fulbright tại trang web:
http://www.fetp.edu.vn
Chúng tôi mong nhận được hồi âm của các anh chị!
Jonathan PincusGiám đốc đào tạo
Chào mừng
Trang 6THÀNH LẬP TỪ NĂM 1994, TRƯỜNG FULBRIGHT LÀ KẾT QUẢ HỢP TÁC
giữa Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Harvard Kennedy Ngân sách hoạt động chính của chương trình do Vụ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tài trợ Đây là một tổ chức giáo dục của Việt Nam với sự tham gia của các đối tác quốc tế Trường hoạt động theo những nguyên tắc quản trị làm tiền đề cho sự ưu việt, đó là tính tự chủ, chân giá trị, trách nhiệm giải trình và chuẩn mực cao
Sứ mệnh của Trường Fulbright là sáng tạo, truyền thụ và phổ biến kiến thức Đội ngũ giảng viên Việt Nam và quốc tế của Trường vừa hiểu biết sâu sắc về Việt Nam vừa kết nối sự hiểu biết này với các xu thế toàn cầu
và khu vực Hiện nay, dự án kiến tạo tri thức này đang hỗ trợ cho ba sáng
kiến trọng tâm của trường Giảng dạy, gồm chương trình Thạc sỹ Chính sách công và đào tạo ngắn hạn cao cấp; nghiên cứu, tập trung vào những vấn đề chính sách quan trọng mà Việt Nam đang đối mặt; và đối thoại
chính sách, thông qua thảo luận với các nhà hoạch định chính sách Việt
Nam và tham gia trao đổi về chính sách công ở Việt Nam
Tất cả tài liệu sử dụng trong giảng dạy đều được chúng tôi cung cấp cho sinh viên và giảng viên trên cả nước và thế giới thông qua sáng kiến Học Liệu Mở Trường Fulbright hay FETP OpenCourseWare (http://ocw.fetp.edu.vn) Trường Fulbright luôn nỗ lực duy trì và phát huy môi trường học tập năng động, nơi học viên và giảng viên là tâm điểm của việc hướng đến những chuẩn mực cao nhất của sự tiếp thu và ứng dụng tri thức
Trường Fulbright được liên kết với Viện Ash tại Trường Harvard Kennedy, một trung tâm hàng đầu về nghiên cứu và thúc đẩy đổi mới về nhà nước
và lãnh đạo trong khu vực công Đội ngũ giảng viên của trường dựa vào nghiên cứu chính sách tiên tiến của Viện Ash và mạng lưới các nhà lãnh đạo toàn cầu để rút ra những kinh nghiệm so sánh phù hợp với các vấn đề chính sách của Việt Nam
Trang 7VIỆT NAM ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI ẤN TƯỢNG
trong hơnhai thập niên qua Người dân Việt Nam đã có một cuộc sống
lành mạnh và sung túc hơn so với bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử đất
nước Đầu tàu của sự chuyển đổi ngoạn mục này chính là một loạt những
cải cách sâu rộng mở lối cho những lực lượng sản xuất trong xã hội Việt
Nam và xác định lại vai trò của nhà nước trong nhiều lĩnh vực kinh tế
Người Việt Nam có lý do chính đáng để lạc quan Tuy nhiên, kinh nghiệm
phát triển quốc tế cho thấy thành quả trong quá khứ không phải là sự đảm
bảo cho một tương lai thành công Thay vào đó, trong số nhiều nước đạt
được sự phát triển tương tự, thì chỉ có một số ít là tiếp tục phát triển thành
những xã hội thật sự thịnh vượng và hiện đại Đa số đạt kết cục bình
nguyên, do không thể áp dụng hỗn hợp chính sách tinh tế cần thiết để duy
trì môi trường thuận lợi cho sự tăng trưởng trên cơ sở rộng khắp
Mặc dù đường lối phát triển của mỗi nước đều có đặc thù riêng, vẫn có thể
xác định một số đặc tính nhất định mà các nước thành công nhất đều có
Một trong những đặc tính cơ bản nhất là năng lực của chính phủ trong
việc thích ứng trước những thách thức phức tạp hơn, xuất hiện khi một xã
hội phát triển giàu có và tiến bộ hơn Đô thị hóa, bất bình đẳng gia tăng,
và nhu cầu cân đối giữa tăng trưởng kinh tế với sự bền vững môi trường là
một vài trong số những vấn đề chính sách không thể né tránh mà Việt
Nam phải vượt qua để đạt được mục tiêu phát triển của mình Việc phác
thảo những phản ứng thích hợp đòi hỏi phải có bộ công cụ chính sách
phức tạp hơn những gì mà các nhà hoạch định chính sách Việt Nam đã vận
dụng cho đến nay
Nói theo nghĩa rộng thì chính sách công là việc nghiên cứu giải pháp cho
các vấn đề và sự tiến bộ của phúc lợi công cộng Chính sách công khác
với những hình thức đào tạo chuyên môn khác Trong khi các chương
trình quản trị đặt câu hỏi doanh nghiệp cần được quản lý như thế nào và
các trường hành chính công dạy về thể chế, qui trình và luật định, thì
chương trình chính sách công chú trọng vào những câu hỏi cơ bản hơn, cụ
thể các mục tiên công là gì, các phương pháp khác nhau để đạt được các
mục tiêu và mối quan hệ giữa các mục tiêu này, và những khó khăn thực
tế trong việc áp dụng những giải pháp cụ thể Nói tóm lại, đó là một phân
tích thấu đáo, căn cứ vào thực tiễn những vấn đề đối mặt các chính phủ
với trọng tâm là tìm ra giải pháp
Một trong những thách thức dai dẵng của quá trình làm chính sách hiệu
quả là trong các nền kinh tế phức tạp, tác động của một quyết định chính
sách có thể cảm nhận ở nhiều khu vực kinh tế Quyết định khuyến khích
đầu tư mà một tỉnh đưa ra có thể ảnh hưởng không chỉ cơ cấu kinh tế mà
còn môi trường, nông nghiệp… Điều này đòi hỏi các nhà hoạch định
chính sách và các nhà quản lý khu vực công phải “nhìn xa hơn đường
chân trời” để dự báo tác động khả dĩ của các chọn lựa chính sách và cân
nhắc giữa chi phí và lợi ích của mỗi hướng hành động
Tại sao nghiên cứu Chính sách Công?
Tôi thật sự đánh giá cao sự chuyên tâm của Trường Fulbright vào việc duy trì chuẩn mực cao nhất về tính trung thực trong giáo dục Hậu quả của việc nộp bài không phải do mình làm ra là rất nghiêm trọng Không
có ngoại lệ nào Các giảng viên luôn tuân thủ chuẩn mực cao một cách công bằng, và học viên được yêu cầu đánh giá sau mỗi môn học Trường Fulbright chính là một cộng đồng có cùng cam kết vươn tới chuẩn mực cao nhất.
Ma Thị Hường Giảng viên,
Tổ trưởng bộ môn Kế toán Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên
Cựu học viên FETP khóa 7
Trang 8TRONG SỐ
những tổ chức đào tạo chính sách công mà tôi đã tham gia trên khắp thế giới, Trường Fulbright là độc đáo nhất, chủ yếu
vì nó được thiết
kế một cách cẩn thận để đáp ứng những nhu cầu
cụ thể của Việt Nam trên con đường tiếp tục chuyển tiếp từ nền kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường
Trường Fulbright thu hút được những học viên giỏi nhất
từ khắp đất nước và từ nhiều chuyên ngành khác nhau nhờ vào sự kết hợp giữa khả năng tuyển sinh và tiếp cận rộng rãi, yêu cầu tuyển sinh đầu vào cao, nội dung đào tạo sâu sắc kết hợp giữa lý thuyết và ứng dụng, và nhờ vào việc sử dụng tiếng Việt làm phương tiện hướng dẫn Những yếu
tố này cho phép Trường Fulbright thu hút được các giảng viên là những nhà giáo dục và học giả giỏi nhất và sáng giá nhất Việt Nam
Trong tâm của Trường Fulbright về khả năng tiếp cận rộng rãi và sự tham gia liên tục của cựu học viên được phát huy nhờ chương trình học liệu
mở của Trường Một đặc trưng nổi bật khác của Trường Fulbright còn
là chương trình nghiên cứu chính sách độc đáo và phổ biến những nghiên cứu này để liên tục nâng cao chất lượng giảng dạy, sự trung thực
và thẳng thắn trong nghiên cứu và các ấn phẩm của Trường Fulbright luôn được các nhà lãnh đạo Việt Nam đánh giá cao
Trường Fulbright có vị trí độc đáo trong việc tạo tác động tích cực trước mắt và dài hạn lên sự phát triển của Việt Nam, và trong việc tạo
ra sự khác biệt khi Việt Nam đối mặt với thách thức to lớn trong việc thiết
kế và triển khai các chính sách công đưa đến sự tăng trưởng bền vững và công bằng
Trường Harvard Kennedy School
Trang 9Mục tiêu của chúng tôi là trang bị cho học viên các khung khái niệm
và phân tích cần thiết để đánh giá các vấn đề của khu vực công, từ đó
đề ra những giải pháp sáng tạo Tuy nhiên, trong mỗi môn học chúng tôi đều cố gắng chú trọng vào những thách thức đặc thù mà các nhà hoạch định chính sách khu vực công ở một nước đang phát triển như Việt Nam gặp phải Vì lý do đó, ngoài việc
sử dụng nghiên cứu tình huống của Harvard hay nơi khác, chúng tôi còn biên soạn những tình huống nguyên thủy xuất phát từ các nghiên cứu của chúng tôi về Việt Nam Những tình huống này khai thác các trở ngại mà một viên chức ở Việt Nam
sẽ gặp phải khi cố gắng tạo ra sự thay đổi trong cơ quan của mình Dĩ nhiên mục tiêu cuối cùng là để giúp học viên trở thành các nhà lãnh đạo hiệu quả hơn
Là giảng viên, một trong những mục tiêu của tôi là tận dụng kinh nghiệm chuyên môn của học viên trong lớp học Lấy ví dụ môn Thẩm định dự
án, là một trong số các môn mà tôi phụ trách Trách nhiệm của các nhà quản lý khu vực công là xác định cách thức phân bổ nguồn lực công khan hiếm một cách hiệu quả; trong môn này chúng tôi học cách thẩm định một dự án theo quan điểm của các bên liên quan – của chính quyền trung ương và địa phương, doanh nghiệp, dân địa phương, và các tổ chức phi chính phủ… Nhiều học viên có kinh nghiệm đầu tay liên quan trực tiếp đến qui trình này Tôi luôn cố gắng đảm bảo sẽ có nhiều kinh nghiệm như thế được chia sẻ
Thông thường khi đúc kết một tình huống nghiên cứu, các học viên sẽ nhìn lại những dự án mà họ đã tham gia với cách nhìn mới, và có thể nhận thấy lẽ ra họ đã có một kết luận khác cho dự án Là giảng viên chính sách công, điều khích lệ nhất đối với tôi là giúp học viên kết nối được nội dung trong lớp học với thực tiễn ngoài cuộc sống
Nguyễn Xuân Thành, giảng viên chính sách công
Là giám đốc của một cơ quan chịu trách nhiệm xúc tiến thương mại và đầu tư nước ngoài tôi làm việc trong môi trường giao thoa giữa chính phủ và doanh nghiệp Để làm việc hiệu quả điều quan trọng là tôi có thể đặt mình vào vị trí của khách hàng, là doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế, để hiểu những quan ngại và ưu tiên của họ Rất may là tôi đã có dịp cân nhắc tác động chính sách nhà nước lên doanh nghiệp khi học ở Trường Fulbright
Là một viên chức nhà nước, tôi cũng học được rất nhiều từ các bạn trong lớp với nhiều nền tảng kiến thức khác nhau.
Từ Minh Thiện Giám đốc, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM Cựu học viên FETP khóa 3
Trang 10CHƯƠNG TRÌNH MPP CỦA TRƯỜNG FULBRIGHT LÀ CHƯƠNG TRÌNH
đào tạo sau đại học chuyên ngành chính sách công đầu tiên tại Việt Nam Mục tiêu của chương trình là xây dựng nền tảng tư duy vững mạnh về năng lực phân tích chính sách, quản lý và lãnh đạo cho các nhà chuyên môn ở Việt Nam Các hoạt động đào tạo và nghiên cứu sẽ giúp sinh viên học cách xác định bản chất và các khía cạnh then chốt của chính sách công, khám phá những giải pháp khả thi và đánh giá năng lực về mặt tổ chức để thực hiện các giải pháp này
Nền tảng kinh tế học vững chắc là cột mốc của nội dụng đào tạo chương trình MPP Chúng tôi tin rằng phân tích kinh tế là công cụ thiết yếu của quá trình làm chính sách hiệu quả trong bất kỳ khu vực nào, ở đó các nhà hoạch định chính sách phải quyết định nên phân bổ một cách tốt nhất nguồn lực khan hiếm ra sao Mặc dù học viên sẽ được học môn các phương pháp phân tích trong chuyên ngành này, trọng tâm chính sẽ là khả năng ứng dụng những khái niệm cơ bản vào tình hình thực tiễn của thế giới
Chương trình được thiết kế dựa trên triết lý và phương pháp đào tạo tiên phong về chính sách công của Trường Harvard Kennedy Tuy nhiên, khác với các chương trình chính sách công ở nước ngoài, chương trình MPP của Trường Fulbright được thiết kế đặc biệt theo những thách thức của các nhà hoạch định chính sách khu vực công trong nền kinh tế đang phát triển Đội ngũ giảng viên của Trường thường xuyên rà soát lại nội dung đào tạo nhằm đảm bảo chương trình có thể phản ánh đúng những điều kiện phát triển kinh tế hiện tại và tương lai của Việt Nam
Đối tượng tuyển sinh chính của chương trình MPP là các nhà lãnh đạo, hoạch định chính sách và quản lý trong khu vực công, các chuyên gia nghiên cứu và các giảng viên đại học Chương trình không đào tạo về quản trị kinh doanh nhưng vẫn có thể phù hợp với một số nhà quản lý trong khu vực tư nhân, đặc biệt là những người công tác trong các lĩnh vực giao thoa giữa doanh nghiệp và nhà nước Nhà trường khuyến khích học viên đã tốt nghiệp chương trình một năm về kinh tế học ứng dụng và chính sách công qua các năm từ 1995 đến 2008, đăng ký tham gia chương trình MPP Học viên hoàn thành tất cả những yêu cầu để tốt nghiệp chương trình MPP
sẽ được nhận bằng Thạc sỹ Chính sách công do Trường Đại học Kinh tế TP.HCM cấp
Chương trình Thạc sỹ hai năm
về Chính sách công
Trang 11Chương trình MPP của Trường Fulbright là chương trình đào tạo tập trung toàn thời gian, kéo dài hai năm và được chia thành bốn học kỳ Học viên
sẽ học các môn chuyên ngành trong ba học kỳ đầu và làm luận văn thạc sỹ trong học kỳ cuối cùng
Năm thứ nhất của Chương trình MPP cung cấp cho học viên những kiến thức nền tảng và khuôn khổ lý thuyết
Học kỳ Thu bao gồm các môn học tiền đề quan trọng như kinh tế học vi
mô, kinh tế học vĩ mô và các phương pháp định lượng
Học kỳ Xuân gồm những môn học phân tích chính sách chuyên ngành như kinh tế phát triển, kinh tế học khu vực công, phân tích tài chính và ngoại thương Học viên sẽ tổng hợp và kết nối những nguyên tắc lý thuyết với thực tiễn kinh tế - xã hội của Việt Nam, vốn là một nội dung quan trọng trong phương pháp đào tạo của chương trình
Năm thứ hai bao gồm các môn học về quản lý và lãnh đạo, phân tích chính sách, các phương pháp nghiên cứu, và làm luận văn Thạc sỹ
Cụ thể, học viên sẽ học các môn quản lý và lãnh đạo trong khu vực công vào học
kỳ Thu để được trang bị những kỹ năng mà các nhà điều hành chính sách cần phải
có để thực thi chính sách một cách hữu hiệu chứ không chỉ dừng ở bước hoạch định hay phân tích chính sách Môn khung phân tích chính sách công sẽ hệ thống hóa kiến thức và kỹ năng mà học viên đã tiếp thu trong những môn học trước đó
Sang học kỳ Xuân, học viên sẽ làm luận văn thạc sỹ dưới sự hướng dẫn của một giảng viên Hình thức luận văn có thể là một bài nghiên cứu học thuật mở rộng hay một bài tập phân tích chính sách Theo yêu cầu, tất cả học viên phải thường xuyên gặp gỡ với giảng viên hướng dẫn và định kỳ tham gia hội thảo cùng những học viên khác
Trong thời gian hai năm học tập, các môn học sẽ được bổ sung bằng những hoạt động ngoại khóa hữu ích khác Các giảng viên Trường Fulbright và chuyên gia bên ngoài sẽ thực hiện những loạt hội thảo sáng tạo giúp học viên tìm hiểu những vấn đề mới nổi trong bối cảnh toàn cầu hóa Việc học trên lớp được bổ sung bằng các chuyến đi thực địa, hội thảo, thảo luận bàn tròn, kết hợp với việc
sử dụng máy tính ở mức độ cao để tiếp cận và phân tích dữ liệu Thông qua các buổi thuyết trình tại Trường Fulbright, các học giả, nhà hoạch định chính sách, các nhà lãnh đạo và quản lý hàng đầu sẽ chia sẻ với học viên về những vấn đề chính sách then chốt
Chương trình Thạc sỹ hai năm
Trang 12Học Kỳ Thu 9/2009-12/2009
Các cơng cụ phân tích và kiến thức nền tảng Khung phân tích thể chế/nhập mơn chính sách cơng
• Kinh tế học vi mơ dành cho chính sách cơng
• Kinh tế học vĩ mơ: Lý thuyết và ứng dụng chính sách
• Các phương pháp định lượng
•
Học Kỳ Xuân 1/2010-6/2010
Phân tích chính sách chuyên ngànhChính sách phát triển
• Phân tích tài chính
• Kinh tế học khu vực cơng
• Marketing địa phương (1/2 học kỳ)
• Chuyển đổi cơ cấu nơng thơn (1/2 học kỳ)
• Tài chính phát triển (1/2 học kỳ)
• Ngoại thương: Lý thuyết và thể chế (1/2 học kỳ)
• Quản lý cơng (1/2 học kỳ)
• Lãnh đạo trong khu vực cơng (1/2 học kỳ)
• Triết học và lý luận
•
Học Kỳ Xuân 1/2011-6/2011
Nghiên cứu chính sách Loạt hội thảo về chính sách
• Hồn thành luận văn Thạc sỹ
•
Lịch học MPP 2009-2011
Năm thứ nhất
Năm thứ hai
Trang 13Khung phân tích thể chế/nhập mơn chính sách cơng
Mơn học giới thiệu chuyên ngành chính sách cơng, thảo luận cách thức đề
ra chính sách và nghiên cứu các lựa chọn chính sách Học viên sẽ làm
quen với những vấn đề cơ bản mà các nhà quản lý khu vực cơng thường
gặp phải thơng qua phương pháp tiếp cận tương tác và theo tình huống cụ
thể Mơn học sẽ thảo luận những nội dung như nhận dạng vấn đề, xác định
ưu tiên và hoạch định chính sách Mục tiêu hàng đầu của mơn học này là
giúp học viên làm quen với mơi trường học tập trong đĩ đề cao vai trị của
thảo luận và mối tương tác giữa giảng viên - học viên
Kinh tế vi mơ dành cho chính sách cơng
Mơn học bao gồm các nội dung cơ bản như lý thuyết về cung, cầu và cân
bằng thị trường; lý thuyết về hành vi người tiêu dùng; lý thuyết về sản
xuất v.v Bên cạnh đĩ, mơn học cịn tập trung thảo luận các chủ đề đặc thù
của việc ra các quyết định chính sách cơng như tính hiệu quả và cơng
bằng, phân tích chi phí và lợi ích, thất bại thị trường và vai trị kinh tế của
nhà nước trong một nền kinh tế đang phát triển, chuyển đổi, và hội nhập
Kinh tế vĩ mơ: Lý thuyết và ứng dụng chính sách
Mơn học được thiết kế nhằm cung cấp kiến thức cơ bản và xây dựng kỹ
năng phân tích các sự kiện và diễn biến kinh tế vĩ mơ, nhằm giúp học viên
làm quen với quá trình xây dựng, thực thi chính sách kinh tế vĩ mơ ở các
nước đang phát triển Học viên sẽ ứng dụng mơ hình để giải thích mối
quan hệ giữa các biến số vĩ mơ (như GDP, giá cả, việc làm, tiêu dùng, đầu
tư, chi tiêu chính phủ, thuế, cung-cầu tiền, lãi suất, tỷ giá), các biến động
kinh tế ngắn hạn và tăng trưởng dài hạn
Các phương pháp định lượng
Mơn học trình bày những phương pháp phổ biến để ước lượng quan hệ
kinh tế giữa những biến số quan sát được và kiểm định giả thuyết về các
mối quan hệ này Học viên được tiếp cận với các phương pháp thống kê và
kinh tế lượng, nhưng cũng nắm được các giới hạn của chúng Mục tiêu
của mơn học là giúp học viên trở thành những người sử dụng các thơng tin
thống kê một cách thơng minh và hiệu quả
Công cụ phân tích và kiến thức nền tảng
Năm thứ nhấtHọc kỳ Thu
Trang 14Chính sách phát triển
Mơn học tổng kết lại những chuyên đề chính trong kinh tế phát triển và khám phá những vấn đề mới nổi như vai trị của sự thay đổi thể chế trong tiến trình tăng trưởng Thảo luận những chủ đề liên quan đến tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo, bất bình đẳng, sự bền vững mơi trường và chính sách
xã hội Ngồi ra, mơn học cịn cĩ những chủ đề đặc biệt như phát triển kinh tế ở Trung Quốc và so sánh phát triển kinh tế trong khu vực Đơng Á
Phân tích tài chính
Mơn học giúp học viên nắm bắt những lý thuyết tài chính căn bản và cách ứng dụng trong thực tiễn thơng qua các nghiên cứu tình huống Các nội dung chính bao gồm phân tích báo cáo tài chính, giá trị về thời gian của tiền tệ, chi phí vốn, dự tốn đầu tư, cơ cấu vốn và định giá doanh nghiệp
Kinh tế học khu vực cơng
Mơn học thảo luận một số chuyên đề nâng cao trong kinh tế học vi mơ ứng dụng trong chính sách cơng Nội dung mơn học bao gồm vai trị và qui mơ của khu vực cơng, chính sách huy động nguồn lực nhà nước và chi tiêu của nhà nước Trọng tâm nghiên cứu là những lựa chọn chính sách quan trọng cho việc thiết kế và triển khai hoạt động tài chính cơng trong các nền kinh tế mở
và đang phát triển Mơn học nhấn mạnh khả năng vận dụng những kỹ thuật cĩ tính lý thuyết và thực hành để xác định và đánh giá tác động của các chính sách tài khĩa đối với sự huy động và phân bổ nguồn lực của nền kinh tế
Marketing địa phương (1/2 học kỳ)
Mơn học giúp những người ra quyết định cấp tỉnh cĩ thể phát huy một cách hiệu quả sức mạnh của địa phương và thị trường bên ngồi để hình thành các chiến lược phát triển cho địa phương mình trong mối tương quan với định hướng phát triển kinh tế của cả vùng Học viên sẽ xây dựng chiến lược tiếp thị nhằm thu hút đầu tư, lao động cĩ tay nghề và khách du lịch, đồng thời nghiên cứu cách thức đưa sản phẩm của địa phương tiếp cận với thị trường nước ngồi Các tình huống nghiên cứu dựa vào tình hình thực tế của các vùng miền và địa phương của Việt Nam để thảo luận và thực hành trên lớp
Chuyển đổi cơ cấu nơng thơn (1/2 học kỳ)
Mơn học xem xét những vấn đề và thách thức trong việc phát triển kinh tế nơng thơn và nghiên cứu kinh nghiệm của các nước đang phát triển, mà trọng tâm là những vấn đề liên quan đến Việt Nam Mơn học sẽ cĩ những chuyến đi thực địa nhằm tăng cường sự hiểu biết về những ứng dụng thực tiễn cho học viên
Phân tích chính sách chuyên ngành
Năm thứ nhấtHọc kỳ Xuân
Trong nhiều năm cho đến hết 2007 Việt
Nam đã cĩ sự bùng nổ mạnh mẽ Vốn
nước ngồi đổ vào và người dân đổ xơ
đầu tư vào thị trường cổ phiếu và bất
động sản Nhiều ngân hàng mới thành
lập của Việt Nam đã hành xử như thể
giá tài sản sẽ khơng bao giờ giảm Tơi
biết từ những mơn học như phát triển
kinh tế rằng những điều kiện mà chúng
ta đang trải qua lúc đĩ là khơng bền
vững Tơi cùng với các đồng nghiệp
luơn phải đảm bảo hoạt động đầu tư
của chúng tơi cẩn trọng Kết quả là mặc
dù tình hình kinh tế hiện nay là đầy thử
thách, tơi tin rằng chúng ta sẽ vươn lên
Trang 15Thẩm định đầu tư cơng
Mơn học cung cấp cho học viên những khái niệm và kỹ năng tiến hành
hoạt động thẩm định dự án từ việc xây dựng ngân lưu cho đến ước lượng
chi phí vốn cả về tài chính lẫn kinh tế Các tiêu chí đầu tư khác nhau và
việc phân tích dự án theo quan điểm của tất cả các bên liên quan sẽ được
thảo luận sâu trong mơn học Học viên sẽ cân nhắc những hệ quả chính trị
và xã hội của các dự án phát triển Mơn học sẽ dựa nhiều vào các tình
huống nghiên cứu từ những dự án đầu tư thực tế của Việt Nam và các
nước khác
Các phương pháp nghiên cứu trong chính sách cơng
Mơn học đúc kết lại những phương pháp, mơ hình và cơng cụ được sử
dụng để phân tích chính sách cơng Học viên sẽ tự chia theo các nhĩm
mơn học căn cứ vào chủ đề luận án của mình Mơn học điểm lại những
vấn đề then chốt liên quan tới chính sách cơng trong các mơn học ở năm
thứ nhất để học viên cĩ thể hệ thống hĩa kiến thức của mình một cách
khoa học Đồng thời, học viên cũng được trang bị các phương pháp luận
vững chắc để chuẩn bị tiến hành viết luận văn tốt nghiệp
Tài chính phát triển (1/2 học kỳ)
Nội dung chính của mơn học là nghiên cứu cách thức xây dựng một hệ
thống tài chính hoạt động hữu hiệu nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế ở một
nền kinh tế chuyển đổi, mở, và đang phát triển như Việt Nam Mơn học
cũng sẽ thảo luận các kinh nghiệm phát triển và khủng hoảng tài chính ở
một số nước trong khu vực và trên thế giới, từ đĩ rút ra những bài học cho
Việt Nam Cách tiếp cận thể chế và phương pháp tình huống sẽ được sử
dụng phổ biến trong mơn học này
Quản lý cơng (1/2 học kỳ)
Mơn học cung cấp các cơng cụ phân tích được áp dụng trong quá trình thực
thi chính sách và quản lý hoạt động của một tổ chức nhà nước Các nội
dung chính của mơn học bao gồm quản lý chiến lược, đánh giá kết quả, cấu
trúc và mạng lưới tổ chức, quản lý hoạt động, lãnh đạo và đổi mới
Phân tích chính sách nâng cao, kỹ năng lãnh đạo và quản lý
Năm thứ haiHọc kỳ Thu
Trang 16Lãnh đạo trong khu vực cơng (1/2 học kỳ)
Mơn học nghiên cứu phạm vi trách nhiệm và vai trị lãnh đạo trong bối cảnh chính trị, kinh tế và xã hội của Việt Nam Các nhân tố cĩ thể mở rộng hay giới hạn khả năng thực thi quyền lực và thực hiện vai trị lãnh đạo sẽ được thảo luận một cách chi tiết Các tình huống lịch sử và thời sự
sẽ được sử dụng để minh họa cho thành cơng và thất bại của những người đảm đương trọng trách lãnh đạo
Ngoại thương: Lý thuyết và thể chế (1/2 học kỳ)
Mơn học ứng dụng lý thuyết ngoại thương và nghiên cứu các định chế như
Tổ chức Thương mại Thế giới Những định chế này gĩp phần hình thành chính sách ngoại thương và giải quyết tranh chấp Quá trình tự do hĩa thương mại ở Việt Nam sẽ được xem xét trong bối cảnh của Khu vực Thương mại Tự do ASEAN và các hiệp định thương mại song phương và
đa phương của Việt Nam Mơn học cũng sẽ điểm lại những đánh giá mang tính thực nghiệm về các chính sách ngoại thương cĩ mức độ thơng thống khác nhau, cũng như ý nghĩa của chúng đối với Việt Nam
Triết học và lý luận
Nội dung là những tư duy lý thuyết và triết học nền tảng, bao gồm tổng quan triết học và lịch sử triết học; chủ nghĩa duy vật biện chứng; những nguyên tắc thống nhất về lý thuyết và thực tiễn của chủ nghĩa Mác-Lênin; hình thái lý thuyết kinh tế xã hội; lý thuyết về nhà nước pháp quyền và thực tiễn ứng dụng tại Việt Nam Mơn học sẽ được giảng dạy tại Đại học Kinh tế TP.HCM
Hội thảo về chính sách và luận văn tốt nghiệp
Luận văn tốt nghiệp cĩ độ dài khoảng 40 trang với dịng cách đơi (12.000 chữ) Yêu cầu đối với bài luận văn là học viên phải phân tích một vấn đề
cụ thể của khu vực cơng và đưa ra khuyến nghị chính sách và cách thức thực thi những khuyến nghị này Mỗi học viên sẽ được một giảng viên hướng dẫn Trong học kỳ này, các học viên sẽ tham gia các buổi hội thảo chính sách theo chuyên đề của luận văn Các buổi hội thảo được tổ chức hàng tuần để các học viên cĩ thể trình bày kết quả nghiên cứu của mình và tiếp thu ý kiến đĩng gĩp từ bạn học và giảng viên
Năm thứ haiHọc kỳ Xuân
Nghiên cứu chính sách
Ơng Phạm Xuân Thọ, nguyên Chánh án Tịa án Kinh tế TP.HCM,
học viên Chương trình Đào tạo Cao cấp, 2005.
Trang 17CÁC CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY CỦA TRƯỜNG FULBRIGHT ĐƯỢC
kiến tạo trên cơ sở nhận thức rằng việc đào tạo chính sách công hiệu quả đòi hỏi phải
hiểu biết một cách sâu sắc các vấn đề chính sách Niềm tin này chính là động lực thúc
đẩy nỗ lực nghiên cứu đầy tham vọng, gắn kết các giảng viên Việt Nam và quốc tế cũng
như các nhà nghiên cứu từ các viện, trường đại học, cơ quan hoạch định chính sách ở
trong và ngoài nước Hoạt động nghiên cứu của Trường Fulbright kết tinh thành các
nghiên cứu tình huống và các báo cáo phân tích chính sách, làm cầu nối với nội dung
đào tạo theo hướng bám sát thực tế vốn là nhân tố cơ bản trong phương pháp học tập tại
Trường Hoạt động này cũng tạo ra vốn tri thức, giúp nhà trường tham gia một cách tích
cực vào việc thảo luận với các nhà hoạch định chính sách Việt Nam
Các nhóm nghiên cứu của Trường Fulbright mang tính đa ngành và giàu kinh nghiệm
trong nghiên cứu về các nền kinh tế chuyển đổi Thông thường, một sáng kiến nghiên cứu
sẽ do một giảng viên giàu kinh nghiệm của Trường Fulbright phụ trách và phối hợp chặt
chẽ với các đồng nghiệp ở Trường Harvard Kennedy Nhiều dự án nghiên cứu cũng có sự
tham gia của các chuyên gia phân tích chính sách Việt Nam thuộc các cơ quan hay viện
nghiên cứu của chính phủ Trường Fulbright nhận thấy rằng số liệu thống kê có thể thiếu
tin cậy hoặc không đầy đủ, và việc tổng hợp một bức tranh chính xác về một vấn đề chính
sách đòi hỏi phải sẵn sàng làm việc trong môi trường thực tế và có các mối quan hệ đối tác
chặt chẽ với các cơ quan nhà nước và khu vực tư nhân ở Việt Nam Trong thế giới toàn cầu
hóa ngày nay, không thể xem xét một quốc gia một cách biệt lập, và thông qua hợp tác với
Trường Harvard Kennedy, Trường Fulbright có khả năng tiếp cận với kho tàng kiến thức
chuyên môn to lớn về các nền kinh tế ở Đông Á và Đông Nam Á
Các chủ đề nghiên cứu được chọn lọc phù hợp với những vấn đề chính sách công và
luôn bám sát những ưu tiên của chính phủ Việt Nam Năm học 2009-2010, giảng viên
trường Fulbright sẽ thực hiện một số dự án nghiên cứu đầy tham vọng Lĩnh vực nghiên
cứu trọng tâm là hàng loạt những thách thức chính sách bắt nguồn từ quá trình đô thị hóa
nhanh chóng TP.HCM và các tỉnh lân cận đang tiếp nhận một lượng lớn người nhập cư
do có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng Nhưng hiện tại, cơ sở hạ tầng cứng và
mềm của khu vực này không thể đảm đương nổi sự phát triển này Rủi ro là rất cao: kinh
nghiệm quốc tế cho thấy quá trình đô thị hóa không được quản lý tốt có thể tạo ra những
bế tắc nghiêm trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội dài hạn Các nghiên cứu của
Trường Fulbright sẽ xem xét những rào cản hạn chế sự thiết lập cơ sở hạ tầng hiệu quả
hơn ở các thành phố cũng như vùng ngoại ô Mối quan hệ giữa sự lưu chuyển của các
yếu tố sản xuất và giảm nghèo cũng là một chủ đề nghiên cứu quan trọng khác Tài
chính công là ưu tiên nghiên cứu thứ hai Các nhà nghiên cứu của Trường Fulbright sẽ
xem xét những vấn đề liên quan đến thu và chi ngân sách, tập trung vào tình hình thâm
hụt ngân sách hiện nay và nhu cầu nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực công Ưu
tiên nghiên cứu thứ ba trong năm nay là sự phát triển địa phương và vùng, bao gồm sự
phát triển kinh tế ở những cộng đồng nông thôn Theo đó các chuyên gia của Trường
Fulbright và Harvard sẽ đánh giá chính sách đất đai, một trong những vấn đề nhức nhối
nhất mà các nhà hoạch định chính sách Việt Nam đang gặp phải, và là rào cản quan
trọng đối với sự phát triển của một môi trường kinh tế năng động và cạnh tranh hơn
Thông qua hợp tác chặt chẽ với các đồng nghiệp từ cơ quan nhà nước, nhóm nghiên cứu
sẽ biên soạn một loạt nghiên cứu tình huống để nêu bật những vướng mắc quan trọng
Nhu cầu đẩy mạnh sự hợp tác và phối hợp vùng (giữa các tỉnh) cũng là một nội dung
nghiên cứu quan trọng Sau cùng, Trường Fulbright sẽ tiếp tục phân tích nghiên cứu hệ
thống giáo dục với trọng tâm là giáo dục đại học
Nghiên cứu cho phân tích chính sách
Trang 18LÀ GIÁM ĐỐC
nghiên cứu của Trường Fulbright, trong những năm gần đây tôi đã nghiên cứu nhiều vấn đề chính sách như phát triển vùng, chính sách công nghiệp, và quản trị doanh nghiệp nhà nước
Thời gian gần đây tôi và các đồng nghiệp đã dành nhiều thời gian nghiên cứu các vấn đề kinh tế vĩ mô, hiện là mối quan tâm hàng đầu của chính phủ, như lạm phát, thâm hụt thương mại, kích thích tài khóa và đầu tư công
Nghiên cứu của chúng tôi luôn mang tính ứng dụng và định hướng chính
sách Chúng tôi kết hợp việc phân tích những khó khăn của Việt Nam với quan điểm so sánh Một lợi thế của cách tiếp cận so sánh là chúng
ta có thể học hỏi từ những thành công và thất bại của các nước đi trước Làm thế nào để tránh sự suy thoái mà các nước Đông Nam Á khác
đã gặp phải trong thập niên 1990? Một trong những khía cạnh tích cực nhất trong hoạt động nghiên cứu của tôi là cơ hội đưa những dữ liệu
và phát hiện mới vào các môn học tôi phụ trách trong chương trình MPP Việc giảng dạy chính sách công hiệu quả phải gần gũi với những thách thức mà học viên sẽ đối mặt trong thực tiễn, và cách duy nhất để đảm bảo sự phù hợp này là liên tục cập nhật nội dung môn học
giảng viên kinh tế