Công ty đã quyết định tham gia vào dự án bởi vì phương pháp luận đánh giá sản xuất sạch hơn và tiết kiệm năng lượng SXSH&TKNL của chương trình môi trường Liên Hiệp Quốc UNEP được trình b
Trang 1XI MĂNG SÀI SƠN: Nghiên cứu công ty điển hình
XI MĂNG SÀI SƠN
MÔ TẢ CÔNG TY
Công ty cổ phần xi măng Sài Sơn được thành lập năm 1958 và nằm ở tỉnh Hà Tây, phía tây Hà nội Do áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường trong nước, công ty đã thay thế các thiết bị chính vào năm 1998 để nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm xi măng trên thị trường Cho đến nay đội ngũ cán bộ của công ty có 603 người, doanh thu hàng năm vào khoảng 5,9 triệu USD Bên cạnh đó công ty cũng đã được cấp chứng chỉ ISO 9001 (phiên bản 2000) cũng như chứng chỉ ISO 14000 Tổng sản phẩm hàng năm của hai lò nung là 145.000 tấn clinker Công ty đã quyết định tham gia vào dự án bởi vì phương pháp luận đánh giá sản xuất sạch hơn và tiết kiệm năng lượng (SXSH&TKNL) của chương trình môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) được trình bày tại hội nghị chuyên
đề quốc gia về nâng cao nhận thức sẽ đem lại lợi ích cho công ty và cung cấp thêm các sáng kiến cắt giảm chi phí sản xuất, đây là vấn đề quan trọng đối với sự tồn tại của công
ty trong môi trường cạnh tranh hiện nay
Các thiết bị tiêu thụ than và điện lớn được chọn là tiêu chí để lựa chọn trọng tâm đánh giá
MÔ TẢ QUY TRÌNH
Nguyên liệu thô: Nguyên liệu thô chính để sản xuất clinker là đá vôi Nguyên liệu sau
khi khai thác được vận chuyển đến máy nghiền Thông thường đá vôi được đưa vào máy đập hàm, sau đó được đưa qua máy đập búa rôto và cuối cùng đi vào máy ly tâm trục đứng Các nguyên liệu thô khác như đất đá, đất sét và cát được đưa vào lò sấy quay Các nguyên vật liệu được chia theo tỷ lệ sao cho hỗn hợp thu được có thành phần hoá học và độ mịn mong muốn
Chuẩn bị nguyên liệu cho lò nung: Nguyên liệu thô tiếp tục được xử lý và nghiền
Nguyên liệu được đưa tiếp vào máy nghiền bi để nghiền thành bột Trong máy nghiền
bi, những viên bi thép có nhiệm vụ làm nhỏ kích cỡ của nguyên liệu thô, sau đó nguyên liệu thô đã nghiền được thêm nước để vê thành các viên nhỏ
Lò nung: Lò nung mà công ty sử dụng là loại lò đứng Các viên liệu được đưa vào từ
trên đỉnh lò
Nghiền sản phẩm: Sau khi được làm lạnh, clinker được lưu giữ trong xilo Sau đó
clinker được đem ra nghiền để sản xuất xi măng dạng bột Trong quá trình nghiền clinker, các chất phụ gia được bổ sung thêm vào máy nghiên bi nhằm điều chỉnh thành phần của xi măng Các nguyên liệu không đạt chất lượng yêu cầu sẽ được tách ra trong
Trang 2máy phân loại và đưa quay trở lại để nghiền thêm Xi măng thành phẩm sẽ được bảo
quản trong xilô, kiểm tra và đóng gói
ÁP DUNG PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Dự thảo Phương pháp luận Sử dụng Năng lượng Hiệu quả tại Công ty được sử
dụng làm cơ sở đánh giá nhà máy nhằm xác định và thực thi các giải pháp giảm
thiểu năng lượng, nguyên liệu và chất thải Sau đây là một vài kinh nghiệm bổ ích:
Nhiệm vụ 1e – Chuẩn bị đề cương đánh giá cho ban lãnh đạo phê duyệt
Công ty đã có rất nhiều kinh nghiệm bổ ích trong suốt quá trình cấp chứng chỉ ISO
9001 và ISO 14.000 Chứng chỉ ISO 14001 cung cấp ý tưởng và cấu trúc để phân tích
thực trạng sử dụng năng lượng của công ty và để xác định được những tiềm năng
tiết kiệm năng lượng một cách có hệ thống Công ty đã tiến hành sàng lọc và phân
tích cơ bản các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trước khi chúng
được phân tích chi tiết hơn
Bài học kinh nghiệm: Một hệ thống quản lý môi trường ISO 14001 có thể hỗ trợ
cho việc lập kế hoạch và thực hiện đánh giá năng lượng
Nhiệm vụ 4a – Đánh giá về mặt cạnh kinh tế, kỹ thuật và môi trường của các
giải pháp
Trong thời gian trước khi bắt đầu dự án GERIAP công ty đã cân nhắc việc lắp đặt
máy biến tần (VSD) để điều chỉnh tốc độ mô tơ của quạt gió, nhưng công ty vẫn
không biết chắc chắn rằng việc lắp đặt VSD có làm ảnh hưởng đến quá trình vận
hành của lò nung hay không Được sự giúp đỡ của chuyên gia quốc tế trong quá
trình phân tích tính khả thi của giải pháp, lãnh đạo công ty đã quyết định cho tiến
hành thực hiện giải pháp
Bài học kinh nghiệm: Đối với một số giải pháp kỹ thuật thì kinh nghiệm và trình
độ của chuyên gia tư vấn là rất hữu ích khi đánh giá tính khả thi
Nhiệm vụ 4c – Chuẩn bị thực hiện và kế hoạch quan trắc để lãnh đạo phê
duyệt
Do còn thiếu kinh nghiệm về kiểm toán năng lượng nên công ty vẫn còn hoài nghi
về tính khả thi của các giải pháp tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là tiêu thụ điện năng
Các chuyên gia tư vấn đã rất nỗ lực đưa ra các đánh giá và mô tả quá trình tiêu thụ
năng lượng của các thiết bị và quy trình sản xuất, đồng thời tính toán chi tiết các chi
phí đầu tư và lợi ích kinh tế thu được của các giải pháp đề xuất Nhờ đó, nhóm
SXSH&TKNL của công ty đã nắm được các kiến thức kỹ thuật cơ bản của các giải
pháp và quá trình sử dụng năng lượng và cảm thấy tự tin khi đề xuất các giải pháp
với ban lãnh đạo Chính vì vây, ban lãnh đạo công ty đã rất hài lòng khi xem bản báo
cáo và đã phê duyệt cho thực hiện các giải pháp
Bài học kinh nghiệm: Các chuyên gia tư vấn phải bảo đảm rằng nhóm
SXSH&TKNL nắm vững kiến thực kỹ thuật cơ bản của các giải pháp Bởi vì sau đó
Hướng dẫn sử dụng hiệu quả năng lượng trong các ngành công nghiệp ở khu vực châu Á –
www.energyefficiencyasia.org 2
Trang 3XI MĂNG SÀI SƠN: Nghiên cứu công ty điển hình
họ sẽ phải tự thực hiện các giải pháp và tự tin khi đề xuất giải pháp với ban lãnh đạo
Nhiệm vụ 5b – Họp đánh giá vớii lãnh đạo công ty Ban lãnh đạo công ty trình bày rằng kiểm toán năng lượng đã giúp cho công ty có ý thức hơn trong vấn đề sử dụng năng lượng hiệu quả và làm cho công ty cũng nhận thấy việc sử dụng năng lượng hiệu quả có thể mang lại các lợi ích kinh tế rất nhanh
Tuy nhiên ban lãnh đạo cũng không chắc chắn là có tiếp tục thực hiện các biện pháp
sử dụng năng lượng hiệu quả nữa hay không Nguyên nhân là vì công ty không biết
là có còn tiềm năng tiết kiệm không Để có thể thuyết phục được ban lãnh đạo nhóm SXSH&TKNL có thể so sánh các số liệu về định mức tiêu thụ năng lượng của công ty vói các công ty khác có quy trình sản xuất tương tự hoặc so sánh hoạt động của các thiết bị với các tiêu chuẩn đặt ra
Bài học kinh nghiệm: Trình bày các tiềm năng tiết kiệm năng lượng trên cơ sở các
số liệu định mức sẽ giúp thuyết phục ban lãnh đạo cam kết tiếp tục thực hiện đánh giá năng lượng
Bước 6 – Cải tiến thường xuyên Công ty đã được cấp chứng chỉ về hệ thống quản lý môi trường ISO 14001 và điều này đảm bảo công ty tiếp tục các hoạt động tiết kiệm năng lượng Công ty đã phân
bổ trách nhiệm trong việc sử dụng năng lượng, nhưnng quan trọng hơn là nó phải được thực hiện cùng với văn hoá “năng lượng” trong công ty, hỗ trợ của ban lãnh đạo, tăng cường trao đổi thông tin về tiêu thụ năng lượng, phần thưởng cho các đề xuất cải tiến tốt và có đủ nguồn lực Nếu không có những hoạt động trên thì sẽ dẫn tới rủi ro và chỉ có những sự thay đổi hời hợt được thực hiện, không mang lại kết quả Trong quá trình thực hiện dự án, các nhân viên trong công ty tham gia rất nhiệt tình nhưng cần phải có sự tham gia nhiều hơn nữa của các nhân viên liên quan khi lập kế hoạch và thực hiện các giải pháp sử dụng hiệu quả năng lượng liên quan đến
sự thay đổi hành vi (ví dụ: quản lý năng lượng, quản lý nội vi) Khi đó các trở ngại nội tại đối với sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ được khắc phục
Bài học kinh nghiệm: Sự thay đổi trong quản lý năng lượng phải được thực hiện cùng với những thay đổi về văn hoá trong công ty và sự tham gia của các nhân viên để đảm bảo những thay đổi này đang hỗ trợ công ty sử dụng năng lượng hiệu quả Sự hỗ trợ của ban lãnh đạo là cực kỳ quan trọng để có thể thực hiện được điều này
GIẢI PHÁP
• Trong khu vực trọng tâm đánh giá được lựa chọn, nhóm SXSH&TKNL đã xác
định được 10 giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả và 6 giải pháp trong số đó
đã được thực thi và được tóm tắt trong bảng 1
• Thực hiện những giải pháp này sẽ tạo ra nguồn lợi kinh tế đáng kể và giảm
lượng lớn khí gây hiệu ứng nhà kính vào môi trường
Trang 4• Tổng số vốn đầu tư cho những giải pháp được thực hiện là hơn 40.000 USD,
được lấy từ nguồn vốn riêng của công ty và mang lại tiết kiệm chi phí hàng năm
108.959 USD Thời gian thu hồi vốn chung của công ty là 5 tháng
Bảng 1: NHỮNG GIẢI PHÁP ĐÃ THỰC HIỆN
KV TRỌNG
TÂM & GIẢI
PHÁP
LOẠI GIẢI PHÁP
KHẢ THI VỀ KINH TẾ
LỢI ÍCH MÔI TRƯỜNG
GHI CHÚ
Lò nung 1/Lắp
đặt bộ biến tần
(VSD) điều
chỉnh tốc độ
động cơ của
quạt gió
Công nghệ/thiết
bị mới
• Đầu tư:
US$ 20.000
• Tiết kiệm hàng năm:
US$ 7.611
• Thời gian hoàn vốn:
• 32 tháng
• Tiết kiệm điện: 122.758 Kwh/năm
• Giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính (GHG): 84 tấn
Giảm tiếng ồn trong phân xưởng và kéo dài tuổi thọ của quạt gió
Lò nung 1/ Bảo
ôn đai cháy
Quản lý nội vi • Đầu tư: US $
740
• Tiết kiệm hàng năm:
US $ 338 Thời gian hoàn vốn: 27 tháng
• Tiết kiệm than: 13 tấn/năm
• Giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính (GHG): 33 tấn
Giảm tổn thất nhiệt của lò nung
Lò nung 2/ Lắp
đặt bộ biến tần
(VSD) điều chỉnh
tốc động cơ của
quạt gió
Công nghệ/thiết
bị mới
• Đầu tư:
US $ 20.000
• Tiết kiệm năng lượng:
US $11.030
• Thời gian hoàn vốn:
22 tháng
• Tiết kiệm điện: 177.903 Kwh/năm
• Giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính (GHG): 21 tấn
Sau khi lắp đặt thành công bộ biến tần cho lò nung 1, lãnh đạo công ty quyết định đầu
tư lắp đặt bộ biến tần cho lò nung 2
Hướng dẫn sử dụng hiệu quả năng lượng trong các ngành công nghiệp ở khu vực châu Á –
www.energyefficiencyasia.org 4
Trang 5XI MĂNG SÀI SƠN: Nghiên cứu công ty điển hình Khu vực khác/
Phơi đất sét dưới trời năng trong mùa khô
Quản lý nội vi • Đầu tư:
Không đáng
kể
• Tiết kiệm hàng năm:
Tính vào lợi ích chung
• Thời gian hoàn vốn
• Giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính (GHG)
Giải pháp này giúp làm giảm thời gian sấy và
do đó sẽ làm giảm lượng than sử dụng cho lò sấy
Khu vực khác/
Nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng trong công nhân
Quản lý nội vi • Đầu tư
Không đáng
kể
• Tiết kiệm hàng năm:
Tính vào lợi ích chung
• Thời gian hoàn vốn
Tính vào thời gian hoàn vốn chung
• Giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính (GHG)
Khu vực khác /
Lắp đặt thêm một máy sấy quay và sắp xếp lại kế hoạch sản xuất nhằm tận dụng tối đa năng suất của dây chuyền sản xuất
Quản lý nội vi • Đầu tư:
To be determined
• Tiết kiệm hàng năm:
Tính vào lợi ích chung
• Thời gian hoàn vốn:
Tính vào thời gian hoàn vốn chung
• Giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính (GHG)
Đối với 6 giải pháp đã được thực hiện, Công ty đã giảm được hàng năm là 1.653 tấn than và 1.064.210 Kwh Lượng phát thải khí nhà kính của công ty giảm 4.873 tấn CO2
từ lúc bắt đầu dự án vào năm 2003 đến khi kết thúc dự án vào năm 2005
Bảng 2: NHỮNG GIẢI PHÁP KHÔNG ĐƯỢC THỰC HIỆN
Trang 6PHÁP
Lò nung 1/ Thu
hồi nhiệt từ
clinker nóng khi
ra lò để gia nhiệt
cho không khí
cháy được cấp
vào lò bằng quạt
gió
Công nghệ/thiết
bị mới
• Đầu tư:
US $ 9.500
• Tiết kiệm hàng năm:
US $ 11.570
• Thời gian hoàn vốn:
10 tháng
• Tiềm năng tiết kiệm than là 445 tấn/năm, tương đương US $ 11.570
Giải pháp này đang được xem xét thực hiện
Bảng 3 Kết quả của dự án GERIAP
Nguyên
vật liệu/
năng
lượng
Tiết kiệm Tiết kiệm
hàng năm
Lợi ích môi trường
Lợi ích kinh
tế
Than 11,4 kg/ tấn
clinker
1.521 tấn than 4.149 tấn CO2 42.978 US $
Điện 6,61 kwh/
tấn xi măng
1.064,210 kwh 724 tấn CO2 65.981 US $
Notes:
- Tổng khối lượng clinker sản xuất năm 2004: 145.000 tấn
- Tổng khối lượng xi măng sản xuất năm 2004: 161,000 tấn
- Điện: US$ 0.062 /kwh
- Than: US$ 26 /tấn
- Hệ số phát thảir: 2,51 tấn CO 2 /tấn than;
Khuyến cáo:
Mặc dù đã cố gắng nhiều để đảm bảo nội dung của báo cáo này là chính xác, UNEP không có trách nhiệm
về tính chính xác hay hoàn thiện của nội dung và sẽ không chịu trách nhiệm về bất kỳ mất mát hay thiệt
hại mà có thể liên quan trực tiếp hay gián tiếp cho việc sử dụng hay dựa vào nội dung của báo cáo này gây
ra
Hướng dẫn sử dụng hiệu quả năng lượng trong các ngành công nghiệp ở khu vực châu Á –
www.energyefficiencyasia.org 6
