Tiểu luận môn phương pháp nghiên cứu khoa học (2)

Một mặt, phải tổng kết thực tiễn nghiên cứu khoa học để khái quát những lý thuyết về quá trình sáng tạo khoa học; mặt khác, phải tìm ra được các biện pháp tổ chức, quản lý và nghiên cứu

z

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

BỘ MÔN PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG

**************

BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Giảng Viên : Đinh Thị Hương

Họ và tên SV : Lê Bá Tuấn Ngày sinh : 14/10/2000

Nhóm môn học : 03

Hà Nội, 12/2021

1

LỜI MỞ ĐẦU

Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà mọi thành tựu khoa học và công nghệ đều xuất hiện một cách hết sức mau lẹ và cũng được đổi mới một cách cực kỳ nhanh chóng Ngày nay, nghiên cứu khoa học là một trong những hoạt động có tốc độ phát triển nhanh nhất thời đại Bộ máy nghiên cứu khoa học đã trở thành khổng lồ, nó đang nghiên cứu tất cả các góc cạnh của thế giới Các thành tựu nghiên cứu khoa học

đã được ứng dụng vào mọi lĩnh vực của cuộc sống Khoa học đã làm đảo lộn nhiều quan niệm truyền thống, nó làm cho sức sản xuất xã hội tăng lên hàng trăm lần so với vài thập niên gần đây Về phần mình, bản thân khoa học càng cần được nghiên cứu một cách khoa học Một mặt, phải tổng kết thực tiễn nghiên cứu khoa học để khái quát những lý thuyết về quá trình sáng tạo khoa học; mặt khác, phải tìm ra được các biện pháp tổ chức, quản lý và nghiên cứu khoa học tốt hơn làm cho bộ máy khoa học vốn

đã mạnh, lại phát triển mạnh hơn và đi đúng quỹ đạo hơn Có lẽ không phải ngẫu nhiên, nhà tương lai học Thierry Gaudin đã đưa ra một thông điệp khẩn thiết: “Hãy học phương pháp chứ đừng học dữ liệu "Sự phát triển của khoa học hiện đại không những đem lại cho con người những hiểu biết sâu sắc về thế giới, mà còn đem lại cho con người cả những hiểu biết về phương pháp nhận thức thế giới Chính vì vậy mà phương pháp và phương pháp luận nghiên cứu khoa học đã gắn liền với hoạt động có

ý thức của con người, là một trong những yếu tố quyết định sự thành công của hoạt động nhận thức và cải tạo thế giới Và cũng chính vì vậy mà hiện nay việc nghiên cứu phương pháp và phương pháp luận nghiên cứu khoa học ngày càng trở nên cần thiết nhằm giúp cho công tác nghiên cứu khoa học đại hiệu quả hơn, phát triển mạnh mẽ hơn Đó cũng chính là vấn đề em xin được trình bày trong bài viết này: Phương pháp luận nghiên cứu khoa học

3

Đề 1

Câu 1 (3 điểm) : Anh (chị) hiểu thế nào về tính mới trong nghiên cứu khoa học ?

Bài làm Nghiên cứu khoa học là sự phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để làm biến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con người Tính mới là thuộc tính quan trọng số một của NCKH hay nói cách khác NCKH là sự sáng tạo cái mới Yêu cầu của tính mới trong NCKH không cho phép sự lặp lại như cũ những cái đã phát hiện hoặc

đã tạo hoặc đã sáng tạo Cái mới là những cái mà từ trước tới nay chưa ai biết hoặc biết nhưng chưa đầy đủ, chưa sâu sắc, chưa chính xác; hoặc có thể cái mới là cái đã phát hiện nhưng vẫn tiếp tục được nghiên cứu ở góc độ, khía cạnh khác nhằm tìm kiếm cái mới hơn, cái mới có thể là: phương pháp mới; có cho một đối tượng mới; một khái niệm mới; một phương hướng mới một cách vận dụng mới; một luận điểm mới

mà trước đó chưa ai tìm ra, phát hiện hoặc thực hiện Điều đó có nghĩa là cái mới có nhiều mức độ khác nhau, ở nhiều cấp độ và trình độ khác nhau, nhưng dù ở mức độ nào thì cũng không thể lặp lại và nhất thiết phải được phát triển bằng con NCKH học bằng phương pháp NCKH chứ không thể bằng con đường khác Và trong NCKH để tránh sự lặp lại và sáng tạo được cái mới thì chúng ta cần phải hiểu sâu sắc, đầy đủ về những cái đã có bằng hoạt động và nghiên cứu lịch sử vấn đề nghiên cứu

Tính mới được chia làm ba cấp độ:

+ Hoàn toàn mới: Khám phá và chứng minh một vấn đề khoa học mà từ trước đến nay không được giải quyết

+ Mới: Khái quát hóa, hệ thống hóa các tri thức, các kinh nghiệm đã có để hình thành

lí luận, phương pháp, công nghệ mới … đem lại hiệu quả cao hơn trong nhận thức và hoạt động thực tiễn trong điều kiện mới

+ Mới ở phạm vi nhất định: Cách chứng minh mới, luận giải sâu sắc hơn, bổ sung

hoàn chỉnh thêm, cụ thể hóa hoặc vận dụng vào điều kiện mới một vấn đề khoa học đã được giải quyết về cơ bản

Câu 2 (7 điểm) Từ chủ đề về giáo dục trong đại dịch Covid, anh (chị) hãy thực hiện các yêu cầu:

a, Đặt tên một đề tài nghiên cứu khoa học thuộc chủ để trên (1 điểm).

b, Chỉ ra mục tiêu và phương pháp nghiên cứu (2 điểm).

c, Trình bày khái quát tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về đề tài đã

chọn (2 điểm).

d, Sử dụng thẻ References trong Word để lập danh mục tài liệu tham khảo theo chuẩn APA (2 điểm).

Bài làm

a, Đặt tên một đề tài nghiên cứu khoa học thuộc chủ để trên (1 điểm).

“Ảnh hưởng to lớn của COVIT-19 đến nền giáo dục Việt Nam”

b, Chỉ ra mục tiêu và phương pháp nghiên cứu:

Mục tiêu:

- Nêu được thực trạng ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đến lĩnh vực giáo dục và sự thích ứng của giáo dục trong đại dịch này

- Chỉ ra những giải pháp phù hợp mà ngành giáo dục cần phải có để thích ứng với bối cảnh đại dịch cũng như với xu thế phát triển của thời đại chuyển đổi số

Phương pháp nghiên cứu:

-Phương pháp luận: Hiện trạng của việc học online

-Phương pháp phân tích và tổng thích hợp thuyết: Phân tích ,tổng hợp các vấn đề

liên quan tới thách thức trong việc học online

-Phương pháp quan sát: Thu thập một số tài liệu , tư liệu , bài báo để tìm ra bản chất vấn đề

-Phương pháp phân tích: Phân tích các báo cáo liên quan đến tình hình khó khăn

trong việc học online

-Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia

Đối tượng nghiên cứu:

-Đối tượng nghiên cứu là toàn bộ Học Sinh ,Sinh viên và một số giảng viên trong

toàn quốc

-Phạm vi nghiên cứu : Toàn bộ ngành giáo dục Việt Nam

4

c , Trình bày khái quát tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về đề tài đã

chọn ( 2 điểm )

I.Trong nước:

*Khó Khăn Chung:

1 Không có khả năng tập trung vào màn hình:

-Đối với nhiều học sinh, một trong những thách thức lớn nhất của việc học trực

tuyến là phải vật lộn với việc tập trung vào màn hình trong thời gian dài Với việc

học trực tuyến, học sinh cũng có cơ hội dễ dàng bị phân tâm bởi mạng xã hội hoặc

các trang web khác Vì vậy, các giáo viên bắt buộc phải giữ cho các lớp học trực

tuyến của họ rõ ràng, hấp dẫn và tương tác để giúp học sinh tập trung vào bài học

2 Vấn đề Công nghệ:

-Một thách thức quan trọng khác của các lớp học trực tuyến là kết nối internet Mặc

dù sự thâm nhập của internet đã tăng trưởng nhảy vọt trong vài năm qua, nhưng ở

các vùng nông thôn một kết nối nhất quán với tốc độ ổn định là một vấn đề Nếu

không có kết nối internet nhất quán cho học sinh hoặc giáo viên, học sinh có thể

thiếu tính liên tục trong học tập Điều này gây bất lợi cho quá trình giáo dục

3 Cảm giác cô lập:

-Học sinh có thể học được rất nhiều điều từ việc ở trong công ty của các bạn cùng

lứa tuổi Tuy nhiên, trong một lớp học trực tuyến, có rất ít tương tác vật lý giữa học sinh và giáo viên Điều này thường dẫn đến cảm giác bị cô lập cho học sinh Trong tình huống này, nhà trường bắt buộc phải cho phép các hình thức giao tiếp khác

giữa học sinh, đồng nghiệp và giáo viên Điều này có thể bao gồm tin nhắn trực

tuyến, email và hội nghị truyền hình sẽ cho phép tương tác trực tiếp và giảm cảm

giác bị cô lập

4 Đào tạo giáo viên:

-Học trực tuyến đòi hỏi giáo viên phải có hiểu biết cơ bản về việc sử dụng các hình thức học tập kỹ thuật số Tuy nhiên, đây không phải là trường hợp luôn luôn xảy ra Thông thường, giáo viên có hiểu biết rất cơ bản về công nghệ Đôi khi, họ thậm chí không có các nguồn lực và công cụ cần thiết để tiến hành các lớp học trực tuyến

*Khó Khăn Với Người Học:

-Để đảm bảo việc học online, người học cần có những thiết bị cơ bản như đường

truyền internet, máy tính hoặc điện thoại thông minh có khả năng kết nối mạng

internet.Tuy nhiên, đây cũng là một trong những trở ngại lớn nhất trong việc học

online đối với học sinh, sinh viên

+Từ thực tế tại địa phương nơi đang sinh sống và dạy học, nhà giáo Đỗ Việt Khoa

chia sẻ:

-"Khó khăn lớn nhất của địa phương nông thôn huyện Thường Tín và các vùng xa

của Hà Nội là nhiều gia đình còn khó khăn trong việc mua sắm trang thiết bị học

online cho các cháu như là máy tính để bàn, hay laptop, kể cả điện thoại di động để học thôi cũng rất là khó.Gia đình nào có cả bố mẹ là giáo viên mà lại cả hai con đều

đi học thì phải có tới 4 cái máy tính là chuyện không thể có được, rất khó."

+Cùng chia sẻ với khó khăn về mặt tài chính của người học online, tiến sỹ Vũ Thị

Phương Anh, nhà nghiên cứu giáo dục từ Sài Gòn bình luận:

-"Tôi biết là rất nhiều sinh viên rất khó khăn, nhất là những SV mà không chỉ SV ở tỉnh, ở trọ đâu mà là SV con nhà lao động nữa thì tôi nghĩ là các em không có mạng (internet) ở nhà và các em phải mua những gói dữ liệu để mà sử dụng nhưng mà

những gói đó cũng có giới hạn và tốn tiền cho nên là các em rất khó khăn."

-"Đối với học sinh phổ thông, nhất là với người lao động hoặc người ít học hoặc

người già thì làm sao có thể hỗ trợ các em học để mà vừa hiệu quả vừa ổn thỏa, tức

là cả nhà có khi chỉ có một cái điện thoại thông minh thôi thì hai đứa con đi học thì một đứa học một đứa nghỉ tại vì giờ học là như nhau."

-Cùng tham gia hội luận từ Hà Nội, PGS TS Nguyễn Hoàng Ánh, nhà nghiên cứu

và là giảng viên đại học nêu ra một khó khăn khác đối với việc học online từ nhà là cần một không gian riêng để tránh ảnh hưởng đến người khác

"Chỉ riêng việc sắp chỗ ngồi để các bên không làm phiền lẫn nhau trong một nhà

nếu như nhà không có điều kiện để có phòng riêng thì đã là một chuyện hết sức là

khó khăn"

+Nhà nghiên cứu này cũng chỉ ra những khó khăn khác với người học online cấp

phổ thông:

-"Đó là việc quản lý học sinh học online với những cháu nhỏ thì bắt buộc phải có

một người lớn tuổi và lại phải am hiểu về các thiết bị thì mới có thể giúp được

cháu.Những gia đình mà bố mẹ vẫn phải đi làm, như vậy việc giao con cho người

giúp việc chẳng hạn thì cái việc ấy cũng rất là bất khả.Cho nên là tôi cảm thấy với

học sinh phổ thông thì đúng nó là một cái khó khăn vô cùng to lớn."

6

*Thách thức với người dạy:

+Với vai trò là giảng viên đại học, từ kinh nghiệm giảng dạy online của bản thân,

tiến sỹ Nguyễn Hoàng Ánh chia sẻ khó khăn trong việc dạy học online là xác định

đúng danh tính sinh viên

-"Tại vì nếu đã từng học offline với nhau rồi thì giảng viên và sinh viên có thể biết

mặt nhau Do đó, khi đăng nhập học online thì vẫn có thể nhìn thấy mặt nhau

-"Nhưng đây là cả một kỳ chúng ta dạy online, ta đâu có biết mặt nhau đâu thì bây

giờ ta chỉ biết là có một người đăng nhập vào account (tài khoản, danh khoản

online) như thế và người đó có điểm danh ở trên lớp của mình, có điểm danh ở trên phòng thi của mình

-"Nhưng mà đấy có phải là người sinh viên (SV) thực sự của nhà trường hay không thì mình lại không biết."

+Và điều này, theo bà Ánh, dẫn tới khi tổ chức thi giảng viên dạy online phải làm

thêm một quy trình nữa "vô cùng cồng kềnh, phức tạp, mất thời giờ, căng thẳng và

nó cũng có nhiều rủi ro"

-"Tức là chúng bắt buộc phải bắt SV chụp ảnh cùng với thẻ SV và sau đó lại gửi

vào mạng để cho giảng viên kiểm tra trước rồi mới có thể bắt đầu cho thi", giảng

viên Hoàng Ánh nói

-"Nhưng thực tế chúng ta phải nói thẳng thắn là sau khi chụp hình cùng với cái thẻ

SV nó gửi xong đúng rồi thì người khác ngồi làm bài hay không thì mình cũng

không biết được."

+Là giảng viên dạy ngoại ngữ ở cấp đại học, TS Vũ Thị Phương Anh có cùng chia

sẻ khi dạy học online: "tôi cảm thấy vô cùng khó khăn"

-"Trước đây, khi mà vẫn còn có quyền đến trường, đến nơi làm việc thì giảng viên

(GV) đến trường bởi vì hệ thống mạng của trường mạnh hơn và máy móc cũng tốt

hơn thì GV có thể đến trường để phát những bài giảng của mình

-"Còn bây giờ thì GV cũng phải ở nhà Thì mỗi người GV mà có điều kiện cũng đã

cố gắng trang bị cho mình thêm, tức là tăng thêm đường mạng hoặc máy móc tương đối."

-Tuy vậy, khó khăn về mặt tài chính và trang thiết bị online không chỉ với người

học mà còn với cả người dạy học, bà Phương Anh lý giải:

-"Kể cả họp, họp với những người lớn, những người có trách nhiệm quản lý và tôi

vẫn thấy thường xuyên rơi vào tình trạng là đang nói thì nó bị ngưng lại hoặc bị rớt hoặc bị đá ra

-"Ngay cả họp với cấp quản lý tôi đã thấy là nó không có được ổn cho bằng trước

đây chúng ta gặp mặt thì bây giờ nếu mà triển khai hoàn toàn dạy online tôi cảm

thấy vô cùng khó khăn."

*Giải Pháp:

-Một trong những thách thức lớn với các trường khi triển khai dạy học online là

việc quản lý người học thông qua account (tài khoản online)

-Phải linh hoạt sử dụng nhiều cách học trực tuyến khác nhau nhưng phải đơn giản,

dễ thực hiện đặc biệt cho các đối tượng là học sinh tiểu học

-Như đã nói ở trên nếu dạy học trực tuyến mà giáo viên chỉ trình slide bài giảng để

giảng dạy theo 1 mô-tip quen thuộc

-Thời gian dạy và học trực tuyến phải khoa học, phù hợp với từng đối tượng, từng

độ tuổi

-Nhất thiết không được dạy trực tuyến cho học sinh lớp 1

d , Sử dụng thẻ References trong Word để lập danh mục tài liệu tham khảo

theo chuẩn IEE ( 2 điểm )

Danh Mục Tham Khảo

[1] Cổng Thông Tin Điện Tử Bắc Kạn, "Cổng Thông Tin Điện Tử Bắc Kạn," [Online] Available: https://backan.gov.vn/pages/hoc-tap-truc-tuyen-trong-dieu-kien-kho-khan-thieu d2be.aspx

[2] avnuc.vn, [Online] Available: http://avnuc.vn/mot-vai-suy-nghi-va-quan-diem-day-hoc-truc-tuyen-trong-mua-dich-covid/

[3] BBC News, "BBC News," [Online] Available: https://www.bbc.com/vietnamese/ vietnam-58441010

8

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đã đưa môn học Phương pháp luận nghiên cứu khoa học vào trong chương trình giảng dạy Đặc biêt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên Đinh Thị Hương đã truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập kỳ vừa qua Cô đã giảng dạy rất nhiệt tình và hỗ trợ chúng em rất nhiều bằng việc gửi tài liệu trực tuyến và tạo các bài thảo luận Vì vậy, trong thời gian tham dự lớp học của cô, em đã tiếp thu, tích lũy được cho bản thân rất nhiều kiến thức bổ ích, học được cách thuyết trình sao cho cuốn hút người nghe, cô đã chỉ bảo cho chúng em những điều nhỏ nhặt nhất từ phong thái, cử chỉ khi thuyết trình Đây thực sự là những điều rất cần thiết cho quá trình rèn luyện, học tập và công tác của em sau này

Bộ môn Phương pháp luận và nghiên cứu khoa học là một môn học bổ ích và gắn liền với nhu cầu thực tiễn của mỗi sinh viên Tuy nhiên, do thời gian học tập của học phần này không nhiều, mặc dù đã cố gắng tích lũy các kiến thức được học nhưng chắc chắn những hiểu biết về môn học này của em còn những điểm hạn chế Do vậy, bài tiểu luận kết thúc học phần của em khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và có những điểm chưa chuẩn xác Kính mong cô xem xét và góp ý giúp bài tiểu luận của

em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 12 tháng 12 năm 2021

Sinh viên Tuấn

Lê Bá Tuấn