Xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới quốc gia trong thời đại 4.0

Câu nói trên của Bộ trưởng Nguyễn Sắc Son là sự khẳng định tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam trong việc: Xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới quốc gia trong thời đại

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TỔ GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

-

TIỂU LUẬN

Xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên g iới quốc gia trong thời đại 4.0

Sinh viên: Phan Minh Ánh

Mã số sinh viên: 2156070007 Lớp GDQP&AN: 12

Lớp: BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ K41

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

1.2 Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia 4

1.3 Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam……4

1.4 Nội dung xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia Việt Nam……….5

2 Thực trạng về việc xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới

quốc gia Việt Nam trong tình hình mới……… 8

3 Một số biện pháp xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới

quốc gia trong tình hình mới……… 13

KẾT LUẬN………15

TÀI LIỆU THAM KHẢO… 16

XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO, BIÊN GIỚI QUỐC GIA TRONG TÌNH HÌNH MỚI

MỞ ĐẦU Tính tất yếu của đề tài

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Sắc Son từng phát

biểu: “Khi Biển Đông dậy sóng, thêm một lần nữa dân tộc ta xích lại gần

nhau hơn Từ sự kiện này chúng ta thấy được tình cảm, tình đoàn kết của người dân Việt Nam trong việc bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” Đất

nước và nhân dân Việt Nam đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, đấu tranh giành và giữ lấy độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia Câu nói trên của Bộ trưởng Nguyễn Sắc Son là sự khẳng định tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam trong việc: Xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới quốc gia trong thời đại 4.0 Việt Nam là một quốc gia ven biển

có đường bở biển kéo dài từ Bắc xuống Nam với tổng chiều dài 3260km, diện tích 331.212 km², đường biên giới trên đất liền dài 4.639 km Việt Nam là nơi sinh sống của trên 98 triệu dân thuộc 54 dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam Trong suốt quá trình hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng phát huy tối đa ưu thế của đất nước nhưng đồng thời cũng phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc trong việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới quốc gia Hiện nay, các thể lực thù địch trong và ngoài nước vẫn chưa hoàn toàn từ bỏ âm mưu dâm phạm chủ quyền đất nước, dó đó xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là nội dung đặc biệt quan trọng của hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa

NỘI DUNG

1 Chủ quyền lãnh thổ quốc gia

1.1 Một số khái niệm:

- Quốc gia là thực thể pháp lí bao gồm ba yếu tố cấu thành: lãnh thổ, dân

cư và quyền lực công cộng Quốc gia là chủ thể căn bản nhất của luật quốc tế Chủ quyền quốc gia là đặc trưng cơ bản, quan trọng nhất của quốc gia Theo luật pháp quốc tế hiện đại, tất cả các quốc gia đều bình đẳng về chủ quyền Quốc gia có khi được dùng để chỉ một nước hay đất nước Hai khái niệm

đó có thể được dùng thay thế cho nhau

- Lãnh thổ quốc gia là phạm vi không gian được giới hạn bởi biên giới quốc gia, thuộc chủ quyền hoàn toàn và đầy đủ của một quốc gia Lãnh thổ quốc gia Việt Nam bao gồm: vùng đất, vùng trời, vùng biển, ngoài ra còn gồm lãnh thổ quốc gia đặc biệt

- Vùng đất quốc gia (kể cả các đâỏ và quần đảo) là phần mặt đất và lòng đất của đất liền (lục địa) của đảo, quần đảo thuộc chủ quyền một quốc gia Việt Nam là một quốc gia nằm trên bán đảo Đông Dương, ven biển Thái Bình Dương, có vùng đất quốc gia vừa là đất liền, vừa là đảo, quần đảo bao gồm từ đỉnh Lũng Cú – Hà Giang đến mũi Cà Mau; các đảo như Phú Quốc, Cái Lân, Thổ Chu,… và quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa Vùng đất quốc gia là bộ phận quan trọng nhất cấu thành nên lãnh thổ quốc gia, làm cơ sở để xác định vùng trời, nội thủy, lãnh hải

- Vùng biển quốc gia bao gồm nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam có ba mặt trông ra biển: Đông, Nam và Tây Nam với đường bờ biển dài 3260 km kéo dài từ Móng Cái - Quảng Ninh đến Hà Tiên – Kiên Giang Phần biển Đông thuộc chủ quyền Việt Nam

mở rộng về phía Đông và Đông Nam, có thềm lục địa, các đảo và quần đảo lớn nhỏ bao bọc

+ Nội thủy là vùng biển nằm phía bên trong đường cơ sở để tính chiều rộng lãnh hải Đường cơ sở là đường gãy khúc nối liền các điểm được lựa chọn tại ngấn nước thủy chiều thấp nhất dọc theo bờ biển và các đảo gần bờ do Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam xác định và công bố Vùng nước thuộc nội thủy có chế độ pháp lý như trên đất liền

+ Lãnh hải là vùng có chiều rộng 12 hải lí tính từ đường cơ sở, có chế độ pháp lí như lãnh thổ đất liền Ranh giới ngoài lãnh hải là biên giới quốc gia trên biển Trong lãnh hải, tàu thuyền của các quốc gia khác được hưởng quyền qua lại không gây hại và thường đi theo tuyến phân luồng giao thông biển của các nước ven biển

+ Tiếp giáp lãnh hải là vùng biển nằm ngoài lãnh hải và tiếp liền với lãnh hải có chiều rộng không quá 24 hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng của lãnh hải Thực chất chiều rộng của vùng tiếp giáp lãnh hải là 12 hải lý tính từ ranh giới phía ngoài của lãnh hải

+ Vùng đặc quyền kinh tế là vùng liền với lãnh hải và hợp với lãnh hải thành một vùng biển rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở Nhà nước ta có chủ quyền hoàn toàn về kinh tế nhưng các nước khác được đặt ống dẫn dầu, dây cáp ngầm và tàu thuyền, máy bay nước ngoài được tự do về hoạt động hàng hải

và hàng không theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 + Thềm lục địa là phần ngầm dưới biển và lòng đất dưới đáy biển thuộc phần lục địa kéo dài, mở rộng ra ngoài lãnh hải cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, có độ sâu khoảng 200m hoặc hơn nữa Nhà nước ta có chủ quyền hoàn toàn

về mặt thăm giò, khai thác, bảo vệ và quản lí các tài nguyên thiên nhiên

Các vùng biển của quốc gia được quy định theo UNCLOS

(Nguồn: Google image)

- Lãnh thổ quốc gia đặc biệt là loại lãnh thổ đặc thù của một quốc gia tồn tại hợp pháp trong lãnh thổ một quốc gia khác hoặc trên vùng biển, vùng trời quốc tế

- Chủ quyền quốc gia là quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy

đủ trên mọi mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp của một quốc gia trong phạm

vi lãnh thổ quốc gia đó Quốc gia thể hiện chủ quyền của mình trên mọi phương diện kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao

- Chủ quyền lãnh thổ quốc gia là một bộ phận của chủ quyền quốc gia, khẳng định quyền làm chủ của quốc gia đó trên lãnh thổ của mình Mỗi nước

có toàn quyền định đoạt mọi việc trên lãnh thổ của mình, không được xâm phạm lãnh thổ và can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác Chủ quyền lãnh thổ quốc gia dừng ở biên giới quốc gia Chủ quyền lãnh thổ quốc gia là tuyệt đối, bất khả xâm phậm Tôn trọng chủ quyền lãnh thổ quốc gia là nguyên tắc cơ bản trong quan hệ và luật pháp quốc tế

1.2 Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia

Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia Việt Nam là yêu cầu tất yếu, là nhiệm vụ quan trọng của sự nghiệp xay dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là thực hiện tổng thể các giải pháp, biện pháp trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại và quốc phòng, an ninh nhằm thiết lập và bảo đảm quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy đủ về mọi mặt lập pháp, hành pháp

và tư pháp của quốc gia trong phạm vi lãnh thổ, bao gồm vùng đất, vùng trời, nội thuỷ, lãnh hải và lãnh thổ đặc biệt của quốc gia

Nội dung của việc xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia Việt Nam gồm:

- Xây dựng, phát triển mọi mặt chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại

và quốc phòng, an ninh của đất nước

- Xác lập và bảo vệ quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp của Việt Nam trên mọi mặt chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong phạm vi lãnh thổ của mình

- Bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, bao gồm vùng đất, vùng trời, nội thuỷ, lãnh hải và lãnh thổ đặc biệt của Việt Nam; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu

và hành động phá hoại, vi phạm chủ quyền, xâm phạm lãnh thổ của Việt Nam

- Bảo vệ sự thống nhất lãnh thổ của đất nước, thống nhất về quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam Đấu tranh làm thất bại mọi hành động chia cắt lãnh thổ Việt Nam; mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch cả bên trong lẫn bên ngoài hòng phá hoại quyền lực tối cao của Việt Nam

1.3 Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam

Công tác xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia là một bộ phận của công tác xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia Nó là một trong những nhiệm vụ quan trọng góp phần bảo vệ chế độ Xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam có một diễn tích lớn khoảng 1 triệu km2, bờ biển kéo dài 3260 km từ Móng Cái – Quảng Ninh đến Hà Tiên -

Kiên Giang cùng với đó là nguồn tài nguyên thiên nhiên phóng phú, đa dạng, đặc biệt là gần những tuyến đường hàng hải quốc tế đa dạng Vị trí địa lý thuận lợi là cơ sở để phát triển giao thông vận tải đường biển, giao lưu văn hóa, kinh

tế trong khu vực và trên thế giới Tuy nhiên đó cũng chính là nguyên do khiến khu vực Biển Đông luôn là điểm nóng tranh giành quyền lực và sức ảnh hưởng Chính vì vậy, việc xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo của chúng ta

là vô cùng quan trọng, nội dung ấy bao gồm:

- Quản lý chặt chẽ, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia, dân tộc trên biển Cần có một cơ sở pháp lí chặt chẽ, vững chắc

để bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam, dựa trên các Công ước Luật biển quốc

tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển 1982

- Bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội và văn hóa trên biển đảo Xây dựng đời sống nhân dân trên các đảo và quần đảo ngày càng đầy đủ, ấm no Nâng cao cảnh giác toàn dân trước tình hình biến đổi khôn lường của thế giới, kiên quyết đấu tranh không để mất dù một sải biển hay một tấc đất

- Bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và Chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ

sự nghiệp đổi mới trên hướng biển Các lực lượng hoạt động trên biển, nòng cốt là Hải quân thường xuyên chăm lo xây dựng các tổ chức Đảng, tổ chức chỉ huy, lấy nhân tố con người là quyết định, vũ khí trang bị là quan trọng; đồng thời duy trì sẵn sàng chiến đấu, nắm chắc, nắm chắc tình hình trên các vùng biển, nhất là vùng biển trọng điểm, nhạy cảm, không để bị động, bất ngờ Tạp chí Xây dựng Dảng có viết: “Ngày 15-3-1961 nhân dịp đến thăm bộ

đội hải quân lần thứ hai, Người chỉ rõ: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng

Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó Đồng thời, Người căn dặn các chiến sĩ Hải quân: “Bờ biển ta có vị trí rất quan trọng Vì vậy, nhiệm vụ của Hải quân trước mắt cũng như lâu dài rất nặng nề nhưng rất vẻ vang Phải biết tìm ra cách đánh phù hợp với điều kiện con người, địa hình bờ biển nước ta và vũ khí trang bị mình có Hải quân

ta phải học tập kinh nghiệm chiến đấu hiện đại nhưng không được quên truyền

thống đánh giặc xa xưa kia của tổ tiên [1].” Như vậy có thể thấy bằng tầm nhìn chiến lược vượt hời đại của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ nhìn thấy nguồn tiềm năng vô hạn từ “biển bạc” mà còn nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, nhất là vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc Đồng thời cũng chỉ rõ nhiệm vụ của Hải quân đối với việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo nước ta

1.4 Nội dung xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia Việt Nam

Luật Biên giới Quốc gia của Việt Nam năm 2004 xác định: “Biên giới quốc gia của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là đường và mặt phẳng thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam” Trải qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, do sớm nhận thức được vị trí quan trọng của biên giới quốc gia, là bờ cõi, tiền tiêu của Tổ quốc, của dân tộc nên bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia luôn được cha ông ta coi trọng không một phút lơ là, khinh suất Do vị trí địa lý và chính trị, việc xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia luôn là một vấn đề đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định và phát triển đất nước

Xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia là thực hiện tổng thể các biện pháp

để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, bảo vệ tài nguyên, môi sinh, môi trường, lợi ích quốc gia trên khu vực biên giới; giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới

Xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia là một nội dung của xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, là một biện pháp hiệu quả chống lại sự xâm phạm chủ quyền lãnh thổ quốc gia:

- Trong hoà bình, bảo vệ biên giới quốc gia là tổng thể các biện pháp mà

hệ thống chính trị, xã hội, các lực lượng vũ trang khu vực biên giới áp dụng nhằm tuần tra, giữ gìn nguyên vẹn, chống lại sự xâm phạm biên giới quốc gia

Bộ đội Biên phòng là lực lượng chuyên trách và làm nòng cốt trong bảo vệ biên

giới quốc gia Khi có xung đột hoặc chiến tranh, các biện pháp bảo vệ biên giới quốc gia được thể hiện rõ qua các trạng thái sẵn sàng chiến đấu: thường xuyên, tăng cường và cao

Báo Biên phòng viết: “Tập trung xây dựng BĐBP vững mạnh về chính trị,

tư tưởng và tổ chức; nâng cao năng lực, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức

cơ sở Đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong BĐBP; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp cả về "tâm" và "tầm"; chủ động rà soát, củng cố, hoàn chỉnh tổ chức, biên chế BĐBP theo hướng tinh gọn, quân số hợp

lý, có chất lượng cao, giỏi về nghiệp vụ, quân sự, đối ngoại, nhất là đối với các đơn vị làm nhiệm vụ chiến đấu, các đồn, trạm Biên phòng, bảo đảm xây dựng BĐBP vững mạnh về mọi mặt, thực sự là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia ”

Giữ gìn vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là nhiệm vụ toàn dân, trong

đó, lực lượng BĐBP là nòng cốt Nguồn: Báo Biên phòng Ảnh: CTV

Qua đó có thể thấy được tầm quan trọng của lực lượng bộ đội biên

phòng trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia Việt Nam

- Luật biên giới quốc gia của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2004 xác định: “Xây dựng, quản lí, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới là sự nghiệp của toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lí Nhà nước

và nhân dân thực hiện kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại” Ngày nay, đường lối quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân có bước phát triển mới và yêu câu mới, nhưng vai trò của nhân dân vẫn là nền tảng, là cội nguồn thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Với tư tưởng “sức dân là nước”, BĐBP vận dụng trong vận động, phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân, ăn cùng dân, ngủ cùng dân, dùng làm, cùng nói tiếng dân tộc, coi đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt Chỉ có như vậy mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ Đảng và Nhà nước đã giao cho

Đồn BP Mường Mươn, BĐBP Điện Biên giúp dân xây dựng nhà mới, định canh, định cư phát triển kinh tế - xã hội, góp phần giữ vững “phên dậu” nơi biên giới Ảnh: Đức

Hoàng