Triết học Mác Lênin “Từ việc phân tích lý luận về quy luật phù hợp giữa quan hệ sản xuất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, hãy vận dụng vào việc thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN
KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÔN TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN
BÀI TẬP LỚN
“Từ việc phân tích lý luận về quy luật phù hợp giữa quan hệ sản xuất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, hãy vận dụng vào việc thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa ở Việt Nam”
Họ và tên: Nguyễn Thu Thủy.
MSV:2055280039.
Lớp: kinh tế và quản lý CLC K40
Trang 2Hà Nội 2021-2022
Phân tích lý luận về quy luật phù hợp giữa quan hệ sản xuất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất:
• Khải niệm phương thức sản xuất dùng để chỉ những cách thức mà con người sử dụng để tiến hành quá trình sản xuất của
xã hội ở những giai đoạn lịch sử nhất định
• Khải niện lực lượng sản xuất: là mỗi quan hệ giữa con người với giới tự nhiên trong quả trình SXVC, là tổng hợp các yếu tố về tinh thần tạo thành sức manh thực tiến cải biển thể giới tự nhiên theo nhu cầu sinh tồn và phát triển của con người
• Kết cấu lực lượng sản xuất :
Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất: phản ánh trình độ chinh phục thế giới tự nhiên của con người
• Khải niệm quan hệ sản xuất : Quan hệ sản xuất là nhưng mỗi quan hệ giữa người với người trong quả trình sản
• Kết cấu của quan hệ sản xuất gồm :
Trang 3• Nội dung quy luật về sự phù hợp giữa lực lượng sản xuất
và quan hệ sản xuất
Trong một phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất một
và quan hệ sản xuất thông nhất với nhau Lực lượng sản xuất
là nội dung vật chất của quá trình sản xuất còn quan hệ sản xuất là “hình thức xã hội” của quả trình sản xuất đó
–Lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất, tác
động tới tất cả các yếu tổ trong quan hệ sản xuất ( lực lượng sản xuất là nội dung phương thức sản xuất có yếu tố đồng nhất còn quan hệ sản xuất là hình thức xã hội của phương thức sản xuất nên có khuynh hướng tương đối ổn định và lạc hậu hơn) nhưng quan hệ sản xuất cũng tác động ngược trở lại lực lượng sản xuất
• Khi quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất sẽ thúc đẩy các yếu tổ trong lực lượng sản xuất phát triển
• Khi quan hệ sản xuất không phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất sẽ kìm hãm các yếu tổ trong lực lượng sản xuất phát triển tạo thành mâu thuẫn trong lòng xã hội giữa lực lượng sản xuất mới và quan hệ sản xuất có
– Do nhu cầu phát triển khách quan của xã hội quan hệ sản xuất cũ phải thay đổi thảnh quan hệ sản xuất mới phủ hợp
Trang 4với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất mới – phương thức sản xuất mới đặc trưng cho xã hội ở giai đoạn tiếp theo
VD: Mác nói: “Trong phương thức sản xuất kiếm sống của mình mà con người làm thay đổi quan hệ sản xuất của mình, các cối xay quay bằng tay đem lại xã hội có lãnh chủa phong kiến, cũi cối xay bằng hơi nước đem lại xã hội có tư bản chủ nghĩa.”
– Quá trình đó liên tục lặp đi lặp lại làm cho xã hội vận động phát triển
LLSX mới QHSX mới PTSX mới
LLSX mới QHSX cũ Mâu thuẫn XH
LLSX QHSX PTSX
Sự vận dụng quy luật này ở nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay:
Thực trạng lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay:
Nước ta lựa chọn con đường xã hội chủ nghĩa bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa từ một nước nông nghiệp lạc hậu, do
đó xây dựng phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa là một quá trình lâu dài và đầy khó khăn
Mặc dù chất lượng nguồn lao động ngày càng được nâng cao nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển của đất nước.So với yêu cầu hiện nay lực lượng lao động
có trình độ vẫn còn mỏng, đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý, công nhân kỹ thuật lành nghề còn thiếu nhiều, 75% lao động nước ta vẫn là lao động chưa qua đào tạo
Các loại máy móc, trang thiết bị được sử dụng rộng rãi trong các ngành kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm Tuy nhiên nhìn chung công cụ lao động của nước ta vẫn còn lạc hậu so với thế giới Máy móc phục vụ cho sản xuất vẫn còn chậm cải tiến, chủng loại máy móc nhìn chung khá nghèo nàn
Trang 5Như vậy, lực lượng sản xuất ngày càng phát triển song
ở các trình độ không đều khiến cho nền kinh tế ước ta mặc dù
đã phát triển theo hướng tích cực hơn trước nhưng vẫn chưa ổn định và còn nhiều hạn chế
Thực trạng các quan hệ sản xuất ở Việt Nam hiện nay Trước hết cần khẳng định: quan hệ sản xuất chúng ta thiết lập và xây dựng là quan hệ sản xuất trong nền kinh tế thị trường và theo định hướng xã hội chủ nghĩa Chính xác hơn là quan hệ sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa vì chúng ta chưa thực sự có chủ nghĩa xã hội mà mới đang trên đường xây dựng nó
Sự sở hữu tư liệu sản xuất còn chưa đồng đều trong nhân dân dẫn đến sự phân hóa giàu nghèo càng trở nên sâu sắc, tạo nên sự phân tầng xã hội về mặt kinh tế trong đó tầng lớp trên chiếm tỉ trọng lớn tài sản và các ưu thế kinh tế và tầng lớp dưới chiếm một tỉ trọng nhỏ các tài sản và một phần nhỏ các ưu thế kinh tế
Nhà nước ta chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, cơ cấu kinh tế nhiều thành phần với các hình thức kinh doanh đa dạng, phát huy mọi năng lực sản xuất, mọi tiềm năng của các thành phần kinh tế gồm kinh tế nhà nước kinh tế tập thể, kinh tế cá thể, tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân , kinh tế tư bản nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Các quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, quan hệ sản xuất tư bản, manh mún của quan hệ sản xuất phong kiến… được công nhận
Quan hệ sản xuất được xây dựng và hoàn thiện bao gồm
cả Quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa đại diện cho định hướng
đi lên Chủ nghĩa xã hội trình độ cao, Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa – thấp hơn…
Kết luận về sự vận dụng này Như vậy, trong thời kỳ này, nhà nước ta đã biết áp dụng đúng quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất đã đem lại nhiều tín hiệu tích cực cho nền kinh tế nước nhà, đó là sự tăng nhanh về năng suất, chất lượng sản phẩm, khiến cho Tổng sản phẩm trong nước mỗi năm
Trang 6tăng cao, Việt Nam từ một nước thiếu ăn với nền kinh tế chậm phát triển đã vươn lên thành một nước xuất khẩu lương thực hàng đầu thế giới cũng như là một nước có nền kinh tế đang phát triển
Các quan hệ sản xuất ở trình độ khác nhau được thiết lập đa dạng hoá các hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế
đã từng bước tạo nên sự phù hợp với trình độ phát triẻn không đồng đều về mọi yếu tố trong kết cấu của lực lượng sản xuất
Vận dụng phát triển lực lượng sản xuất
Điều đầu tiên mà chúng ta cần thực hiện để tiếp tục vận dụng tốt quy luật này chính là nâng cao chất lượng, trình
độ nguời lao động bằng cách mở các trường lớp đào tạo ngành nghề, đầu tư phát triển giáo dục Tập trung vào việc đào tạo các ngành nghề có nhu cầu lớn trong xã hội, chú trọng nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật cho người lao động Quan tâm, học hỏi chất lượng đào tạo nước ngoài
Đồng thời, cải tạo các loại máy móc, dây chuyền sản xuất để nâng cao năng suất, khối luợng sản phẩm Nhà nước cần quan tâm đầu tư ứng dụng khoa học – kĩ thuật vào trong sản xuất cũng như việc nghiên cứu, sáng chế, mua các thiết bị, máy móc sản xuất hiện đại
Vận dụng hoàn thiện các quan hệ sản xuất:
Thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế, thúc đẩy cơ cấu lại nền doanh nghiệp,và điều chỉnh chiến lược thị trường Về sở hữu, vẫn sẽ phát triển theo huớng tồn tại nhiều hình thức sở hữu khác nhau, nhiều thành phần kinh tế khác nhau
Về quản lý, trong kinh tế thị trường định huớng xã hội chủ nghĩa phải có sự quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Nhà nuớc quản lý nền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, kế hoạch, chính sách đồng thời sử dụng cơ chế thị trường, các hình thức kinh tế và phương pháp quản lý kinh tế thị trường để kích thích sản xuất, phát huy tính tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực, khuyết tật của cơ chế thị trường…
Trang 7Mặc dù quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất đem lại cho ta những lợi ích, hiệu quả lớn trong sự phát triển kinh tế của đất nước nhưng nếu
áp dụng không đúng cách sẽ gây sai lầm Chính vì vậy chúng ta cần hiểu biết rõ quy luật để biết áp dụng một cách đúng đắn
Trên đây là những hiểu biết của em về đề bài Mặc dù
đã có nhiều cố gắng tìm tòi kiến thức nhưng vẫn còn nhiều thiếu sót Mong thầy cô góp ý để bài làm của em được hoàn chỉnh hơn
TÀI LIỆU THAM KHẢO 1) Giải quyết mối quan hệ giữa phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa phải phù hợp với thực tiễn Việt Nam, Lê Hữu Nghĩa, Bài trích, Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Số 7/2014, trang 63 – 69
2) Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong đặc trưng kinh tế của Chủ nghĩa xã hội mà nhân dân ta
Trang 8xây dựng, Trần Văn Phòng, Lý luận Chính trị – Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Số 9/2013, trang 32-37 3) Vấn đề đổi mới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, Lê Văn Dương, Triết học, Viện Triết học, Số 1/2002, trang 5 – 9
4) Giáo trình Triết học Mác Lênin
5) https://www.luatquanghuy.edu.vn