Quản lý giáo dục quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện yên phong, tỉnh bắc ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục(klv02409)

Bởi vậy, trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học trong các trường THCS hiện nay không thể không nghiên cứu việc quản lý, chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học.. Thực tế hiện nay ở nhiều t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÍ GIÁO DỤC

NGUYỄN THÀNH TRUNG

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ HỘI - 2019

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Trịnh Văn Cường

Phản biện 1:………

………

Phản biện 2:………

………

Luận văn sẽ được bảo vệ tại hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

họp tại Học viện Quản lý giáo dục

Vào hồi……giờ……phút……ngày……tháng……năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Học viện Quản lý giáo dục

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay cuộc cách mạng khoa học- công nghệ tiếp tục phát triển với những bước tiến nhảy vọt, đưa thế giới từ kỷ kinh tế Chính vì thế, các nước này đã có những bước tiến dài trong phát triển kinh tế - xã hội nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên công nghệ thông tin và kinh tế tri thức Khoa học công nghệ trở thành động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế - xã hội, mà nền tảng của sự phát triển này là giáo dục - đào tạo Khi hoạch định phát triển kinh

tế, nhiều nước đã đặt giáo dục vào vị trí trung tâm, coi giáo dục là điều kiện phát triển

Định hướng cơ bản của công cuộc đổi mới giáo dục còn được chỉ rõ trong các Nghị quyết của Trung ương Đảng về vấn đề giáo dục và đào tạo là cần phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện dạy học vào quá trình dạy học

Để đạt mục tiêu chiến lược đề ra, giáo dục Việt Nam đã không ngừng đổi mới nội dung chương trình và phương pháp dạy học với nhiều mô hình, biện pháp khác nhau nhằm mở rộng quy mô, nâng cao tính tích cực trong dạy học, chống lại thói quen học tập thụ động Muốn vậy cần phải nâng cao, cải tiến đồng bộ các thành tố liên quan, trong đó thiết bị dạy học là một thành tố quan trọng

Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đạo tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” cũng đã nêu rõ quan điểm: “Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội” Cùng với đó là chỉ ra nhiệm vụ, giải pháp cụ thể: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy

và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”

Bởi vậy, trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học trong các trường THCS hiện nay không thể không nghiên cứu việc quản lý, chỉ đạo sử dụng thiết

bị dạy học TBDH đầy đủ là một trong những điều kiện quyết định thành công việc đổi mới phương pháp dạy học Thiết bị dạy học là phương tiện, là một

trong những điều kiện cần thiết để giáo viên thực hiện các nội dung giáo dục, giáo dưỡng và phát triển trí tuệ, khơi dậy tố chất thông minh của học sinh

Những năm qua bằng sự cố gắng của các nhà trường trong việc trang bị, sử dụng và bảo quản TBDH được tăng cường cả về số và chất lượng Việc quản lý,

sử dụng TBDH ở các trường THCS trong huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đã mang lại một số hiệu quả nhất định như đã tạo ra một không khí học tập mới

mẻ, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh tiến hành các hoạt động dạy và học một cách sinh động, hấp dẫn, Tuy vậy thực tế trang bị, bảo quản,

sử dụng TBDH ở các nhà trường THCS trên địa bàn huyện còn nhiều bất cập

Cụ thể:

Do kinh phí còn hạn hẹp nên việc trang bị TBDH thiếu đồng bộ, chưa đủ chủng loại, thiếu phòng thực hành thí nghiệm, phòng học bộ môn, việc bổ sung TBDH chưa thường xuyên, Công tác quản lý, sử dụng và bảo quản TBDH ở các trường chưa được quan tâm đúng mức, chưa đáp ứng trước yêu cầu đổi mới

và nâng cao chất lượng dạy học Việc bảo quản TBDH phụ thuộc vào nhiều yếu

tố như: trình độ của cán bộ, giáo viên phụ trách TBDH, sự nhiệt tình và trách nhiệm của giáo viên các bộ môn, cùng với đó là công tác quản lý TBDH của cán bộ quản lý ở các nhà trường THCS Mặt khác, nhận thức của cán bộ, giáo viên về sử dụng phương tiện dạy học còn hạn chế, tần suất sử dụng TBDH chưa cao (Đặc biệt là những TBDH hiện đại) Một bộ phận giáo viên còn có tâm lí ngại sử dụng TBDH Thực tế hiện nay ở nhiều trường THCS huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh công tác quản lý TBDH còn chưa khoa học, việc sử dụng TBDH của giáo viên trong quá trình dạy học chỉ mang tính hình thức, TBDH được dùng như trực quan minh hoạ kiến thức của bài học, giáo viên chưa chú trọng tới việc dùng TBDH để tổ chức và điều khiển các hoạt động nhận thức của học sinh, giúp hình thành kiến thức mới cho học sinh Vì vậy, việc sử dụng thiết bị trường học và ứng dụng vào phương pháp dạy học còn hạn chế, công tác quản

lý TBDH ở các trường học cũng chưa được quan tâm, chưa chỉ đạo sát sao, chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học Vì những lý do về lý

luận và thực tiễn nêu trên, tác giả chọn đề tài: "Quản lý thiết bị dạy học ở các

trường Trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục”.

Thiết bị dạy học ở trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học trường Trung học

cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

4.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

4.3 Đề xuất biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ

sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

5.1 Về đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

5.2 Về chủ thể quản lý

Hiệu các trường Trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

5.3 Về thời gian nghiên cứu

- Thời gian 3 năm học trở lại đây (từ năm học 2016- 2017 đến năm học

2018 - 2019)

5.4 Về địa bàn, khách thể điều tra

Đề tài khảo sát các khách thể gồm: 11 CBQL, 80 GV, 200 HS tại 5 trường Trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

6 Giả thuyết khoa học

Thiết bị dạy học là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả dạy và học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, việc trang bị đồng bộ thiết bị dạy học

là vấn đề cần được ưu tiên trong mỗi nhà trường Công tác quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh trong những năm qua đã đạt được một số kết quả nhất định Tuy vậy, trong hoạt động quản lý cũng còn một số hạn chế, bất cập Vì thế, việc khảo sát đúng được thực trạng, lựa chọn, đề xuất và áp dụng được một số biện pháp quản lý thiết bị dạy học phù hợp thực tiễn ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh sẽ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo

7 Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện việc nghiên cứu đề tài, tác giả đã sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống những vấn đề lý luận và các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài qua sách, báo và tài liệu tham khảo có liên quan đến công tác quản lý TBDH bao gồm:

+ Tìm hiểu các khái niệm có liên quan đến đề tài

+ Các tài liệu văn kiện của Đảng, chính sách của nhà nước về phát triển

GD &ĐT, các quy định về quản lý nhà trường nói chung, quản lý thiết bị dạy học nói riêng

+ Các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong nước và ngoài nước về phát triển giáo dục, về quản lý thiết bị dạy học trong giai đoạn hiện nay

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

Tìm hiểu thực trạng về một số vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu bằng hệ thống câu hỏi có liên quan đến nội dung quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS

7.2.2 Phương pháp quan sát;

Tiến hành quan sát việc sử dụng và bảo quản TBDH của giáo viên và cán

bộ quản lý TBDH ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh để thu thập thông tin liên quan đến đề tài nghiên cứu

7.2.3 Phương pháp chuyên gia;

Thông qua bảng hỏi ý kiến chuyên gia, các cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên có kinh nghiệm để khảo sát thực trạng trang bị, bảo quản, sử dụng TBDH

và biện pháp quản lý TBDH ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

7.2.4 Phương pháp toán thống kê

Xử lí kết quả điều tra bằng phương pháp tính phần trăm (%) và tính giá trị trung bình nhằm phân tích, đánh giá thực trạng để làm cơ sở đề ra biện pháp thích hợp

8 Những đóng góp mới của luận văn

Luận văn góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về quản lý việc trang

bị, bảo quản và sử dụng TBDH ở các trường THCS; mô tả, phân tích thực trạng

và đề xuất một số biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ

sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục Đề

tài gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học trường Trung học cơ

sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ

sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ

sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về thiết bị dạy học trong trường phổ thông

Thiết bị dạy học là một trong những thành tố cơ bản hỗ trợ tối đa cho hoạt động dạy học Yêu cầu đổi mới giáo dục, một trong những yếu tố đặt ra là đổi mới nội

chất nói chung và thiết bị dạy học nói riêng, đặc biệt là hoạt động quản lý việc

sử dụng thiết bị dạy học, quá trình có tác động trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động dạy và học, thể hiện cụ thể nội dung dạy học và hỗ trợ thực hiện các phương pháp dạy học tích cực… Chính vì lý do đó, việc tìm hiểu về thiết bị dạy học cũng được nhiều nhà nghiên cứu khoa học, nhà quản lý giáo dục trong và ngoài nước quan tâm đến trong quá trình xây dựng và đổi mới dạy học cũng như giáo dục Trong phạm vi cho phép có thể đề cập đến một số nghiên cứu sau:

Chủ đề hội nghị “Phát triển các phương tiện thích hợp để dạy và học” được đưa ra thảo luận giữa các nước Châu Á- Thái Bình Dương tổ chức tại Tokyo năm 1979 đề cập đến những yêu cầu khi trang bị và sử dụng TBDH [24, tr.46]

Trong tài liệu: “Một số vấn đề lí luận và thực tiễn của việc xây dựng sử dụng cơ sở vật chất và TBDH ở trường phổ thông Việt Nam” tác giả Trần Quốc Đắc đã đưa ra các quan điểm làm cơ sở cho việc sử dụng TBDH, xác định vị trí, vai trò của cơ sở vật chất TBDH ở trường phổ thông Các tác giả trong công trình nghiên cứu trên đã nhận định: “TBDH phải được sử dụng, hiệu quả sử dụng là mục tiêu cơ bản nhất và là mục tiêu duy nhất của toàn bộ công tác thiết

bị trường học Sử dụng có hiệu quả TBDH là một nhiệm vụ nặng nề, khó khăn của người thầy giáo Điều này đòi hỏi người thầy giáo phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao với yêu cầu sử dụng TBDH Người GV không những cần hiểu biết về TBDH, về kỹ thuật sử dụng chúng mà còn hiểu sâu về phương pháp dạy học với yêu cầu sử dụng TBDH: sử dụng TBDH với mục đích gì, lúc nào, liều lượng bao nhiêu, đặc điểm tâm lí sinh viên ra sao; sinh viên cần tham gia hoạt động như thế nào khi dạy học có sử dụng TBDH, sử dụng TBDH như thế nào để khơi dậy lòng say mê học tập, phát huy tính tích cực, năng lực sáng tạo và bồi dưỡng nhân cách cho sinh viên” [40]

Trong giáo trình: “Lý luận dạy học ở trường THCS” [2] do Nguyễn

Ngọc Bảo và Trần Kiểm viết đã dành một chương (chương 5) để viết về phương tiện dạy học Theo tác giả, phương tiện dạy học có ý nghĩa quan trọng trong việc vận dụng phương pháp dạy học Bên cạnh việc đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, hiện nay các trường THCS đã được trang bị nhiều phương tiện dạy học Vì vậy GV cần phải nắm được khái niệm phương tiện dạy

học, các loại phương tiện dạy học, cách sử dụng, bảo quản từng loại phương tiện dạy học, đặc biệt là phương tiện dạy học kỹ thuật.

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý thiết bị dạy học trong trường phổ thông

Tác giả Lotx Klinbơ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý thiết bị dạy học (còn được gọi là đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, dụng cụ dạy học ), TBDH là tất cả những phương tiện vật chất cần thiết cho giáo viên và học sinh

tổ chức và tiến hành hợp lý, có hiệu quả quá trình giáo dưỡng và giáo dục ở các môn học, cấp học [34]

Trần Quốc Bảo với đề tài “Các biện pháp của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật (CSVC-KT) phục vụ cho việc dạy và học ở trường THPT công lập thành phố Hồ Chí Minh” [7] đã khảo sát và phân thực trạng quản lý CSVC-KT ở một số trường THPT tại thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC-KT phục vụ cho việc dạy-học ở trường THPT công lập thành phố Hồ Chí Minh

Trần Duy Hân với đề tài: “Biện pháp quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay” [14], tác giả đã nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng việc quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng, xác lập các biện pháp quản lý phương tiện dạy học có hiệu quả của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

Khái quát chung các công trình nghiên cứu thiết bị giáo dục và quản lý thiết bị giáo dục cho thấy các nghiên cứu đã làm rõ vai trò, nội dung cơ bản để nâng cao cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục trên nhiều góc độ khác nhau, để thấy được tầm quan trọng của thiết bị giáo dục Đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu về quản lý thiết bị dạy học trường THCS Tuy nhiên, đối với huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh là một trong những huyện đang có đà phát triển với khu công nghiệp và nông nghiệp Tuy nhiên, vẫn còn rất hạn chế trong vấn đề tìm hiểu và đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hoạt động quản

lý thiết bị dạy học mà quan trọng hơn hết là hoạt động quản lý sử dụng thiết bị dạy học- hoạt động có ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát huy được vai trò của thiết bị dạy học để phục vụ cho hoạt động dạy và học

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Hoạt động "quản lý" bao giờ cũng gắn với hoạt động có ý thức của con người và toàn xã hội dưới tác động của hoàn cảnh nhằm định hướng sự vận động và phát triển của đối tượng cần quản lý theo một mục đích nhất định

Quản lý được hiểu là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức, huy động và sử dụng mọi nguồn lực của tổ chức một cách hiệu quả để đạt những mục tiêu của tổ chức

1.2.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau, đến tất cả các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục, nhằm đảm bảo cho các cơ quan trong hệ thống vận hành tối

ưu Đảm bảo sự phát triển mở rộng cả về số lượng và chất lượng để đạt tới mục tiêu giáo dục

1.2.3 Thiết bị dạy học

Thiết bị dạy học là hệ thống những đối tượng vật chất, những phương tiện

kỹ thuật và những sản phẩm công nghệ được tạo ra được giáo viên, học sinh sử dụng trong quá trình dạy-học, nhằm góp phần thực hiện các mục tiêu dạy học

1.2.4 Quản lý thiết bị dạy học

Quản lý thiết bị dạy học là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến hệ thống TBDH để xây dựng, trang bị, bảo quản và tổ chức khai thác sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

1.3 Yêu cầu của đổi mới giáo dục và vấn đề đặt ra quản lý thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

1.3.1 Định hướng đổi mới giáo dục phổ thông

Trong bối cảnh đó, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XI) đã thông qua Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 88/2014/QH13 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Ngày 27/3/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 404/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông

Mục tiêu đổi mới được Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội quy định: “Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả

về phẩm chất và năng lực, hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh”

Thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của người học, tạo môi trường học tập và rèn luyện giúp học sinh phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần; trở thành người học tích cực, tự tin, có ý thức lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời; có những phẩm chất tốt đẹp và năng lực cần thiết để trở thành người công dân có trách nhiệm, người lao động có văn hóa, cần cù, sáng tạo, đáp ứng nhu

cầu phát triển của cá nhân và yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời đại toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp mới.

1.3.2 Chương trình giáo dục phổ thông mới và yêu cầu về quản lý thiết

bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới

Để thực hiện chương trình GDPT mới cần xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt đang là mục tiêu hướng tới của ngành giáo dục trong đổi mới giáo dục phổ thông Do vậy, yêu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tại các trường THCS nói riêng và các trường phổ thông đáp ứng yêu cầu Chương trình GDPT rất cần thiết

1.4 Thiết bị dạy học trong trường THCS

1.4.1 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học trong trường THCS

Các TBDH là công vụ hỗ trợ đắc lực trong tiết dạy, tránh được tình trạng truyền thụ kiến thức một chiều, giúp tiết dạy trở nên sinh động, dễ hiểu; giúp người giáo viên nâng cao năng lực sáng tạo của mình trong công tác giảng dạy; tăng hiệu quả hoạt động nhận thức của học sinh, lý thuyết được kết hợp với thực hành, minh họa giúp cho HS nhớ kiến thức lâu và sâu sắc hơn, tạo cho HS những tình cảm tốt đẹp với môn học

1.4.2 Nguyên tắc sử dụng thiết bị trong dạy học ở trường THCS

Sử dụng TBDH phải phù hợp với yêu cầu, mục đích sử dụng, nội dung bài học

Các thiết bị dạy học phải được bố trí tuyệt đối an toàn cho giáo viên và học sinh trong và ngoài giờ học

Đảm bảo phù hợp với đối tượng, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, khả năng tư duy của học sinh

Sử dụng TBDH đúng mức độ và cường độ và phải mang tính khoa học, trực quan, phù hợp với các yêu cầu về mặt sư phạm

1.4.3 Phân loại TBDH trong trường THCS

a Căn cứ vào thời gian xuất hiện

b Căn cứ theo cách sử dụng

1.4.4 Lực lượng bảo quản và sử dụng thiết bị dạy học

Lực lượng sử dụng TBDH bao gồm các đối tượng tham gia vào hoạt động dạy học trong đó những lực lượng chủ chốt tham gia vào hoạt động dạy và học

đó là: giáo viên là lực lượng chính, học sinh, cán bộ thiết bị, cán bộ quản lý, tổ/nhóm chuyên môn

1.5 Nội dung quản lý thiết bị dạy học trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

1.5.1 Xây dựng kế hoạch mua sắm, bổ sung, hoàn chỉnh hệ thống TBDH

1.5.2 Quản lý việc thực hiện đầu tư mua sắm TBDH

1.5.3 Quản lý khai thác, sử dụng thiết bị dạy học

1.5.4 Quản lý việc bảo trì, bảo dưỡng thiết bị dạy học

1.5.5 Quản lý việc xã hội hoá TBDH trong trường THCS

1.5.6 Kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

1.6.1 Nhận thức của CBQL, giáo viên đến việc quản lý TBDH

1.6.2 Năng lực quản lý TBDH của cán bộ quản lý trong trường THCS

1.6.3 Năng lực sử dụng TBDH của giáo viên tại các trường THCS

1.6.4 Nguồn lực tài chính của nhà trường

1.6.5 Sự tiến bộ, phát triển của khoa học kĩ thuật

1.6.6 Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

1.6.7 Chính sách của ngành giáo dục và đào tạo về nâng cao chất lượng giáo dục

1.6.8 Nguồn kinh phí từ ngân sách sử dụng cho việc mua sắm, bảo trì trang thiết bị dạy học của các trường THCS

Để TBDH tác động tích cực đến hiệu quả dạy học của GV, cần phải hiểu

và thực hiện việc tác động vào 3 thành phần cơ bản xoay quanh vào TBDH bao gồm: quản lý việc đầu tư mua sắm thiết bị dạy học; quản lý khai thác, sử dụng thiết bị dạy học và quản lý việc bảo trì, bảo dưỡng thiết bị dạy học Mức độ thực hiện quản lý TBDH tùy thuộc điều kiện cụ thể của từng trường, từng địa bàn và năng lực quản lý của Hiệu trưởng đến nhận thức, kĩ năng của từng GV

Luận văn đã nghiên cứu một cách có hệ thống, tác giả đã khái quát được những vấn đề then chốt về lý luận quản lý, làm rõ cơ sở lý luận về TBDH và quản lý TBDH ở trường THCS như: khái niệm, vị trí, vai trò, ý nghĩa, phân loại, nguyên tắc; Tầm quan trọng của quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học sơ sở; Yêu cầu của việc quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học cơ sở; Nội dung quản lý TBDH và các yêu tố ảnh hưởng đến quản lý TBDH ở trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên của huyện Yên Phong

2.1.2 Tình hình giáo dục huyện Yên Phong

Toàn huyện có 52 trường, 1.176 lớp với 41.064 học sinh

Tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên: 1277, trong đó: CBQL: 101; giáo viên: 1082; nhân viên: 94

2.1.3 Khái quát giáo dục Trung học cơ sở huyện Yên Phong

2.1.3.1 Về qui mô và chất lượng giáo dục

2.1.3.2 Đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên

2.1.4 Đội ngũ nhân viên phụ trách TBDH

Trong tổng 15 trường có 10 trường có CBTB đúng chuyên môn còn 5 trường là GV kiêm nhiệm, có trình độ đào tạo đạt chuẩn, tỉ lệ trên chuẩn chưa cao

2.2 Tổ chức hoạt động khảo sát

2.2.1 Mục tiêu khảo sát

2.2.2 Nội dung khảo sát

2.2.3 Đối tượng khảo sát

2.2.4 Phương pháp khảo sát

2.2.5 Cách đánh giá

2.3 Thực trạng thiết bị dạy học và sử dụng thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

2.3.1 Nhận thức về vai trò của thiết bị dạy học ở trường trung học cơ

2.3.2.3 Đánh giá về chất lượng thiết bị dạy học

2.3.2.4 Đánh giá về mức độ đồng bộ của thiết bị dạy học

2.3.2.5 Đánh giá về tính hiện đại của thiết bị dạy học

2.3.3 Thực trạng mua sắm thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ

sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

2.3.4 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

2.3.4.1 Mức độ tuân thủ các nguyên tắc khi sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên

2.3.4.2 Đánh giá về mức độ giáo viên hiểu tính năng và tác dụng của thiết bị dạy học

2.3.4.3 Mức độ thành thạo của giáo viên khi sử dụng thiết bị dạy học 2.3.4.4 Tác dụng sử dụng thiết bị dạy học vào dạy học

2.3.4.5 Mức độ sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên trong dạy học

2.3.4.6 Những khó khăn giáo viên gặp phải khi sử dụng thiết bị dạy học

2.3.5 Thực trạng bảo trì, bảo dưỡng thiết bị dạy họ cở các trường trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

2.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò

của quản lý thiết bị dạy học trong trường trung học cơ sở

Biểu đồ 2.5 Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về vai trò của quản lý

TBDH trong trường THCS 2.4.2 Thực trạng tổ chức đầu tư mua sắm thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

Hằng năm các trường đã lập kế hoạch mua sắm bổ sung TBDH, các tài liệu tham khảo phục vụ cho dạy học Chỉ đạo việc bảo quản, sử dụng TBDH trong nhà trường một cách tiết kiệm Phân công GV có năng lực, trách nhiệm có chuyên môn phụ trách phòng vật tư, phòng thư viện và đồng thời

có kế hoạch bồi dưỡng nhằm nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ thư viện, động viên việc tự học, tự bồi dưỡng để tiếp cận và sử dụng thành thạo các thiết bị mới Tuy nhiên, việc trang bị TBDH chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách