Với tư cách là một lĩnh vực nghiên cứu của khoa học hành chính, hành chính so sánh nghiên cứu sự giống và khác nhau giữa các nền hành chính trên thế giới; phân tích đặc điểm, môi trường tồn tại của các mô hình hành chính khác nhau nhằm tìm ra quy luật chung và những đặc điểm riêng để xây dựng một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả.Ở nhiều quốc gia, các nguyên tắc quản lý hành chính có thể giống nhau nhưng về cơ bản Chính phủ (bộ máy hành pháp) luôn là cơ quan nằm ở trung tâm bộ máy quyền lực. Các nguyên tắc quản lý hành chính có thể giống nhau giữa bộ máy hành pháp của các nước nhưng việc tổ chức và thực thi chúng tùy thuộc mỗi nước lại có những cách thức tổ chức Chính phủ khác nhau, phụ thuộc vào chế độ chính trị, hình thức chính thể và các yếu tố kinh tế, văn hóa, truyền thống… của mình. Trên thực tế, một mô hình Chính phủ có thể phù hợp và hiệu quả đối với nước này nhưng lại lạc hậu và bất cập đối với nước khác. Song, kinh nghiệm về tổ chức Chính phủ của bất kỳ quốc gia nào cũng đều có giá trị tham khảo nhất định đối với quá trình cải cách và hoàn thiện Chính phủ ở nước khác.Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập hiện nay, việc nghiên cứu mô hình tổ chức bộ máy hành pháp (Chính phủ) của các quốc gia trên thế giới để so sánh và rút ra những kinh nghiệm có giá trị nhằm áp dụng “mô hình tối ưu” hay “các thực tiễn hoàn hảo nhất” về hành chính là việc các nhà hành chính học đang cố gắng đi tìm. Trong quá trình nghiên cứu họ nhận ra rằng, không thể có mô hình chung cho mọi quốc gia, mà phải xuất phát từ điều kiện cụ thể của mỗi quốc gia để sửa đổi, chấp nhận hay bác bỏ những điều không phù hợp với mỗi mô hình được áp dụng.
Trang 1MỤC LỤC
Trang 2MỞ ĐẦU
Với tư cách là một lĩnh vực nghiên cứu của khoa học hành chính, hànhchính so sánh nghiên cứu sự giống và khác nhau giữa các nền hành chính trênthế giới; phân tích đặc điểm, môi trường tồn tại của các mô hình hành chínhkhác nhau nhằm tìm ra quy luật chung và những đặc điểm riêng để xây dựngmột nền hành chính hiệu lực, hiệu quả
Ở nhiều quốc gia, các nguyên tắc quản lý hành chính có thể giống nhaunhưng về cơ bản Chính phủ (bộ máy hành pháp) luôn là cơ quan nằm ở trungtâm bộ máy quyền lực Các nguyên tắc quản lý hành chính có thể giống nhaugiữa bộ máy hành pháp của các nước nhưng việc tổ chức và thực thi chúngtùy thuộc mỗi nước lại có những cách thức tổ chức Chính phủ khác nhau, phụthuộc vào chế độ chính trị, hình thức chính thể và các yếu tố kinh tế, văn hóa,truyền thống… của mình Trên thực tế, một mô hình Chính phủ có thể phùhợp và hiệu quả đối với nước này nhưng lại lạc hậu và bất cập đối với nướckhác Song, kinh nghiệm về tổ chức Chính phủ của bất kỳ quốc gia nào cũngđều có giá trị tham khảo nhất định đối với quá trình cải cách và hoàn thiệnChính phủ ở nước khác
Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập hiện nay, việc nghiên cứu môhình tổ chức bộ máy hành pháp (Chính phủ) của các quốc gia trên thế giới để
so sánh và rút ra những kinh nghiệm có giá trị nhằm áp dụng “mô hình tốiưu” hay “các thực tiễn hoàn hảo nhất” về hành chính là việc các nhà hànhchính học đang cố gắng đi tìm Trong quá trình nghiên cứu họ nhận ra rằng,không thể có mô hình chung cho mọi quốc gia, mà phải xuất phát từ điều kiện
cụ thể của mỗi quốc gia để sửa đổi, chấp nhận hay bác bỏ những điều khôngphù hợp với mỗi mô hình được áp dụng
Điển hình cho việc nghiên cứu sự khác nhau giữa mô hình của bộ máy
hành pháp ở các quốc gia khác nhau, em xin chọn chủ đề “Tìm hiểu mô hình
tổ chức bộ máy hành pháp của Hoa Kỳ, Việt Nam và liên hệ so sánh chức
Trang 3năng, nhiệm vụ của Chính phủ - cơ quan hành chính cao nhất của hai nước” để làm đề tài cho bài tập lớn môn Luật hành chính so sánh
Với kiến thức còn hạn hẹp và sự tìm hiểu chưa được bao quát đầy đủhết các thông tin nên bài viết của em có đôi phần còn yếu và những nhận xétcòn mang tính chất chủ quan, ý chí Mong thầy, cô xem xét và bỏ qua
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4NỘI DUNG
Trong phần nội dung của bài viết bao gồm 03 Chương như sau:
Chương 1 Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp Hoa Kỳ
Chương 2 Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp Việt Nam
Chương 3 Chính phủ liên bang Hoa Kỳ và Chính phủ Việt Nam - So sánh
Chức năng, nhiệm vụ
CHƯƠNG 1 MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH PHÁP HOA KỲ 1.1 Khái quát về Hoa Kỳ
Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States, viết tắt U.S hoặc US), còn gọi
là Mỹ (America), tên đầy đủ là Hợp chúng quốc Hoa Kỳ hoặc Hợp chúng
quốc Mỹ(tiếng Anh: United States of America, viết tắt USA) là một nhà nước
liên bang có chính thể cộng hòa tổng thống, bao gồm 50 tiểu bang và 1 đặckhu liên bang
Hoa Kỳ là nhà nước liên bang tồn tại lâu đời nhất trên thế giới Quốcgia này là một cộng hòa lập hiến mà "trong đó khối đa số cầm quyền bị kiềmchế bởi quyền của khối thiểu số được luật pháp bảo vệ."[1] Hoa Kỳ có một vàinét cơ cấu giống như một nền Dân chủ đại nghị mặc dù các công dân Hoa Kỳsinh sống tại các lãnh thổ không được tham gia bầu trực tiếp các viên chứcliên bang.[2]
Sau khi dành được độc lập, để thực hiện sự liên kết chặt chẽ hơn, 13bang khi đó đã thảo thuận xây dựng bản Hiến pháp nhằm thiết lập một nhànước liên bang với chính quyền trung ương mạnh Theo Hiến pháp 1787,nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước sẽ được quy định như sau:
- Xây dựng chính quyền hành pháp mạnh, đứng đầu là Tổng thống
- Xây dựng Quốc hội lưỡng viện
- Xây dựng hệ thống tư pháp độc lập với hành pháp và tư pháp
Trang 5- Toàn bộ hệ thống nhà nước phải được xây dựng theo nguyên tắc phân chiaquyền lực nhà nước, các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp phải độc lập,kiềm chế và đối trọng lẫn nhau.
Ngoài các nguyên tắc tổ chức bộ máy nêu trên, Hoa Kỳ đồng thời còn
có cả sự phân chia quyền lực giữa nhà nước liên bang và nhà nước tiểu bang.Điều này làm cho người Mỹ rất tự hào rằng họ đã tìm ra một cơ cấu chính trịmới lạ chưa từng có trong lịch sử, đó là "một chính thể Cộng hòa Liên bangvới sự phân quyền cân đối giữa Chính phủ trung ương mới với Chính phủ cũcủa các Tiểu bang” Song chế độ đó lại có nhiều nét tương tự như chế độQuân chủ nhị hợp hay Nội các song đầu chế ở nước Anh hồi thế kỷ thứ XVIIIvới hai đầu là Quốc trưởng và Quốc hội Vì vậy có người đã nhận xét: "Vềphương diện lịch sử, chế độ Tổng thống chỉ là một chế độ Quân chủ hạn chếkiểu Anh hồi thế kỷ XVIII được đem lồng vào một nền Cộng hòa"
1.2 Tổ chức bộ máy hành pháp của Hoa Kỳ
1.2.1 Mô hình tổ chức bộ máy nhà nước
Những giai đoạn đầu của sự phát triển quốc gia, nhà nước sinh ra để thựchiện sứ mệnh của giai cấp thống trị; giai cấp giành được quyền kiểm soátquốc gia Nhưng cùng với sự phát triển, nhà nước càng ngày càng được xácđịnh rõ hơn; xác định lại đúng hơn chức năng của mình Tuy nhiên, xu hướng
có thể có nhiều thay đổi nhưng nhà nước sinh ra để làm một số việc cơ bảnsau:
- Quản lý nhà nước thông qua việc sử dụng quyền lực nhà nước;
- Cung cấp các loại dịch vụ hàng hóa cho xã hội, công dân bằng nguồn lựcnhà nước
Hai nhóm công việc trên mang tính phổ biến ở mọi quốc gia và ở giaiđoạn nào của sự phát triển vẫn là những chức năng quan trọng, không thểthiếu
Trang 6Bộ máy nhà nước thực chất là một tổ chức để triển khai thực thi phápluật của nhà nước và do đó tùy thuộc các tư duy về quản lý nhà nước mà cóthể có những dạng tổ chức khác nhau
Về nguyên tắc, quyền lực nhà nước bao gồm ba nhóm yếu tố cấu thành
là quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp Đó là dạng chung nhất
tư duy về quyền lực nhà nước Tuy nhiên, mối quan hệ giữa các tổ chức trongviệc thực thi ba nhóm quyền lực này không giống nhau giữa các nước tùythuộc vào thể chế chính trị, hình thức chính thể mà có thể ra đời các mô hìnhphân chia quyền lực nhà nước theo: cứng nhắc, mềm dẻo hay thống nhất tậptrung
Theo Hiến pháp 1787 cấu trúc bộ máy nhà nước Hoa Kỳ sẽ bao gồm 3
cơ quan chủ yếu là Tổng thống, Nghị viện và Tòa án (tương đương với 3nhánh quyền lực của bộ máy nhà nước) được hiện ở hình 1.1 dưới đây:
Hình 1.1: Sơ đồ bộ máy nhà nước Hoa Kỳ Lập pháp: Quốc hội Hoa Kỳ là nhánh lập pháp của Chính quyền liên bang
Hoa Kỳ
Trang 7Hành pháp: Tổng thống điều hành ngành hành pháp của Chính phủ liên bang
Tư pháp: Tối cao Pháp viện (Tòa án tối cao) và những tòa án liên bang là
nhánh quyền thứ ba trong bộ máy tam quyền phân lập của Hoa Kỳ
1.2.2 Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp
Theo Hiến pháp 1787, quy định về quyền lực hành pháp, nội dung quyđịnh là về Quyền lực, Tổng thống, nhiệm kỳ, bầu cử, nhiệm vụ của Tổngthống Như vậy, có thể hiểu rằng đại diện cho nhánh hành pháp của Hoa Kỳ làTổng thống, giúp việc cho Tổng thống là Phó tổng thống và nội các do Tổngthống bầu ra dựa trên sự chấp thuận của Quốc hội
Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu nhà nước, đứngđầu chính phủ và là tổng tư lệnh quân đội, cũng là nhà ngoại giao trưởng
Tổng thống cũng có quyền phủ quyết các đạo luật của ngành lập pháptrước khi các đạo luật trở thành luật, bổ nhiệm Nội các và các viên chức khácgiúp quản trị và thi hành chính sách cũng như luật liên bang
Bộ máy hành hành pháp của Hoa Kỳ được hình thành như sau:
Hình 1.2: Bộ máy hành pháp của Hoa Kỳ
Theo Hiến pháp, Tổng thống còn có trách nhiệm đôn đốc việc tuân thủ luậtpháp Tổng thống có quyền phủ quyết các đạo luật đã được Quốc hội thôngqua Tổng thống có thể bị luận tội bởi đa số dân biểu ở Hạ viện và bị dời bỏ
Trang 8khỏi chức vụ bởi đa số hai phần ba tại Thượng viện vì những cáo buộc như
"phản quốc, hối lộ hoặc những trọng tội và hành vi bất chính khác"
Tổng thống không thể giải tán quốc hội hoặc tổ chức các cuộc bầu cửđặc biệt, nhưng có quyền ân xá những người bị buộc tội theo luật liên bang,ban hành sắc lệnh hành pháp và bổ nhiệm (với sự chuẩn thuận của Thượngviện) thẩm phán Tối cao Pháp viện và thẩm phán liên bang Dù tổng thống cóquyền đệ trình các dự luật (như ngân sách liên bang), thường thì tổng thốngphải dựa vào sự hỗ trợ của các nghị sĩ để vận động cho các dự luật Sau khicác dự luật được thông qua ở hai viện Quốc hội, cần có chữ ký của tổng thống
để trở thành luật, đó là lúc tổng thống có thể sử dụng quyền phủ quyết, dùkhông thường xuyên, để bác bỏ chúng Quốc hội có thể vượt qua phủ quyếtcủa tổng thống nếu có được đa số sự đồng ý của ở cả hai viện
Phó Tổng thống Hoa Kỳ là viên chức hành pháp đứng hàng thứ nhìtrong chính quyền Là nhân vật số một theo thứ tự kế nhiệm tổng thống, PhóTổng thống sẽ đảm nhiệm chức vụ tổng thống trong trường hợp tổng thốngqua đời, từ nhiệm hoặc bị bãi nhiệm Các bộ trưởng của 15 bộ khác nhau,được chọn bởi tổng thống và được phê chuẩn bởi Thượng viện, cấu thành mộthội đồng cố vấn cho tổng thống gọi là "Nội các" Các thành viên Nội các chịutrách nhiệm điều hành những bộ ngành khác nhau của chính phủ như BộQuốc phòng, Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao
1.3 Đánh giá
Sự tách biệt giữa quyền lực và chức năng giám sát và điều tiết trongHiến pháp Hoa Kỳ giữa ba nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp là một trongnhững đặc tính được coi trọng nhất của nền dân chủ ở Hoa Kỳ Ðiều nàykhông chỉ duy trì tính độc lập mà còn cả quyền lực của hệ thống hành phápliên bang Quốc hội hay Tòa án cũng duy trì tính độc lập khá cao Tòa án liênbang là nơi để bảo vệ công lý cùng sự thật, thay vì là công cụ bảo vệ chínhquyền, trấn áp người dân qua các phiên toà thiếu minh bạch và không côngbằng tại các quốc gia độc tài Chính vì vậy, công việc điều hành quốc gia của
Trang 9bất cứ một tổng thống cùng nội các chính phủ Hoa Kỳ đương nhiệm nào đócũng không thể đi ra ngoài khuôn khổ pháp luật cho phép.
Trang 10CHƯƠNG 2 MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH PHÁP VIỆT NAM 2.1 Khái quát về tổ chức bộ máy nhà nước
Việt Nam là một nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa, với cơ chế có duynhất một đảng chính trị lãnh đạo
Vào năm 2016, các đại biểu là Đảng viên trong Quốc hội có tỉ lệ là95,8%[3], những người đứng đầu Chính phủ, các Bộ và Quốc hội cũng như các
cơ quan tư pháp đều là Đảng viên và được Ban Chấp hành Trungương hoặc Bộ Chính trị đề cử Đảng Cộng sản đứng đầu bởi Tổng Bíthư, là đảng duy nhất lãnh đạo trên chính trường Việt Nam, vẫn cam kết vớicác nguyên tắc của Lênin "tập trung dân chủ" mà không cho phép đa đảng.[4]
Quốc hội nhiệm kỳ 5 năm, đứng đầu là Chủ tịch Quốc hội, theo hiếnpháp là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân Duy nhất quốc hội có quyềnlập hiến, lập pháp với nhiệm vụ giám sát, quyết định những chính sách cơbản, những nguyên tắc của bộ máy Nhà nước và quan hệ xã hội công dân.Quốc hội không độc lập và tuân thủ gần tuyệt đối các quy định từ Đảngnhưng sau Đổi mới, vai trò của Quốc hội đẩy lên cao hơn
Chủ tịch nước có các quyền trong đó: Công bố hiến pháp, luật, pháplệnh; Tổng Tư lệnh vũ trang; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm Thủtướng, Chánh án tối cao, ; thay mặt Nhà nước về đối nội và đốingoại Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính caonhất, gồm Thủ tướng, các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơquan ngang Bộ Việc tổ chức nhân sự chính phủ đều thông qua Bộ Chínhtrị quản lý
Tòa án nhân dân tối cao là cơ quan xét xử còn Viện kiểm sát nhân dântối cao là cơ quan giữ quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp cao nhấtViệt Nam Ngoài ra, Tòa án quân sự có thẩm quyền đặc biệt trong các vấn đề
an ninh quốc gia
Sơ đồ bộ máy nhà nước Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013 (Hình 2.1)
Trang 11Hình 2.1: Sơ đồ bộ máy nhà nước theo Hiến pháp năm 2013
2.2 Mô hình tổ chức bộ máy hành pháp (hành chính)
Bộ máy hành chính nhà nước được hiểu theo hai nghĩa:
Một là, theo nghĩa rộng chung của các nước đó là bộ máy thực thi
quyền hành pháp Tức triển khai tổ chức thực hiện pháp luật; đưa pháp luậtvào đời sống Đây chính là bộ máy đang tồn tại ở rất nhiều nước
Hai là, theo nghĩa hẹp, đúng với bộ máy hành chính nhà nước ở Việt
Nam Trong trường hợp này, khi nghiên cứu bộ máy hành chính nhà nướcViệt Nam, Hội đồng nhân dân không thuộc phạm trù bộ máy hành chính nhànước Điều này cũng chỉ mang tính tương đối Hiến pháp cũng như các vănbản pháp luật khác đều ghi “Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhànước ở địa phương” “Ủy ban nhân dân là cơ quan chấp hành của Hội đồngnhân dân và là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương” Chính vì vậy,phạm vi hành chính nhà nước chỉ bao gồm chính phủ và Ủy ban nhân dân cáccấp
Bộ máy hành pháp (hành chính) bao gồm những bộ phận (Hình 2.2)
Trang 12Hình 2.2: Sơ đồ bộ máy hành pháp (hành chính)
Cơ quan hành chính Nhà nước ở cấp trung ương ngoài Chính phủ còn
có 22 Bộ và cơ quan ngang Bộ, bao gồm 18 Bộ và 4 cơ quan ngang Bộ
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ là thành viên Chính phủ và làngười đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ với nhiệm vụ: lãnh đạo công tác của
bộ, cơ quan ngang bộ; chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vựcđược phân công; tổ chức thi hành và theo dõi việc thi hành pháp luật liênquan đến ngành, lĩnh vực trong phạm vi toàn quốc
Dưới Bộ là các cơ quan chuyên môn cho các ngành nghề thuộc Ủy banNhân dân cấp tỉnh là các Sở như Sở Tư pháp, Sở Tài chính v v Sở có nhiệm
vụ hỗ trợ hoạt động và thực hiện chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh vềngành nghề đó tại địa phương
Dưới Sở là các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân cấp huyện
là các Phòng như Phòng Giáo dục đào tạo, Phòng y tế
Trang 13CHƯƠNG 3 CHÍNH PHỦ LIÊN BANG HOA KỲ VÀ CHÍNH PHỦ
VIỆT NAM - SO SÁNH CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ
3.1 Chính phủ Liên bang Hoa Kỳ
Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ quy định rõ những công việc màChính phủ Liên bang có quyền quyết định Ngoài phạm vi này, tất cả cáccông việc khác đều do các bang độc lập tự quyết, Chính phủ liên bang khôngđược can thiệp vào những gì thuộc thẩm quyền riêng của chính quyền bang
Trong hệ thống Chính phủ Liên bang, ngoài Tổng thống còn có Phótổng thống, các bộ phận Nội các, các bộ, các trung tâm, các ủy ban độc lập,văn phòng điều hành của Tổng thống - là các cơ quan giúp việc và chỉ chịutrách nhiệm trước Tổng thống Mỗi bộ có hàng nghìn nhân viên, với các vănphòng đặt trên khắp mọi miền đất nước Các bộ được chia thành các vụ, cục,ban, tổng cục, mỗi đơn vị có những chức năng, nhiệm vụ cụ thể
là thứ quyền "hữu danh vô thực" như nguyên thủ của các nước đại nghị
Chức vụ tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là một trong những chức
vụ có thế quyền nhất trên thế giới Hiến pháp quy định rằng tổng thống phải
"chăm lo để cho luật pháp được thực hiện một cách nghiêm minh" Để gánhvác trách nhiệm này, tổng thống chủ trì ngành hành pháp của chính quyền liênbang - một tổ chức rộng lớn gồm tới bốn triệu người, trong đó có một triệuquân nhân tại ngũ Ngoài ra tổng thống còn có những quyền quan trọng vềlập pháp và tư pháp
Trong bản thân ngành hành pháp, Tổng thống có những quyền hạn rộnglớn để điều hành công việc quốc gia và các hoạt động của chính quyền liên
Trang 14bang Tổng thống có thể ban hành các quy định, quy chế và chỉ thị, được gọi
là những chế tại hành pháp, có hiệu lực bắt buộc của luật pháp đối với các cơquan liên bang mà không cần có sự tán thành của Quốc hội Là tổng chỉ huycủa các lực lượng vũ trang Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, tổng thống cũng có thểhuy động các đơn vị Cận vệ quốc gia của bang phục vụ cho liên bang Trongthời gian chiến tranh hay trong tình trạng khẩn cấp quốc gia, Quốc hội có thểtrao cho tổng thống những quyền hạn thậm chí còn rộng hơn nữa để điều hànhnền kinh tế quốc dân và bảo vệ an ninh của Hợp chúng quốc
Tổng thống bổ nhiệm - và Thượng viện phê chuẩn - người đứng đầu tất
cả các bộ và các cơ quan hành pháp, cùng với hàng trăm quan chức cao cấpliên bang khác Tuy nhiên, phần đông viên chức liên bang được lựa chọnthông qua hệ thống công chức nhà nước mà ở đó việc bổ nhiệm và đề bạt dựatrên cơ sở năng lực và kinh nghiệm
3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Tổng thống
Tổng thống của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là một trong những chức vụ
có thế quyền nhất trên thế giới, Hiến pháp đã ghi nhận cho Tổng thống thứquyền “hữu danh hữu thực” nhất để đảm bảo cho Tổng thống thực hiện được
sự độc lập tương đối cao giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp, theo thuyết
“Tam quyền phân lập” là tinh thần chính xây dựng lên bản Hiến pháp củaHoa Kỳ còn duy trì cho đến tận ngày nay
Về mặt hành pháp: Theo Hiến pháp Mỹ, mục I, điều II, quyền hành
pháp sẽ được trao cho Tổng thống; Tổng thống là người đứng đầu Chính phủ.Hiến pháp tuy không xác định rõ chức năng hành pháp của Tổng thống baogồm những gì, nhưng cũng chỉ ra một số nhiệm vụ cụ thể của Tổng thốngnhư: Ký kết các hiệp định; Bổ nhiệm Đại sứ, Bộ trưởng, cố vấn, Thẩm phánToà án Tối cao và các quan chức cao cấp khác của chính quyền liên bang;Thông báo về tình hình liên bang cho hai viện của Quốc hội và kiến nghị vềmột số dự luật
Trang 15Tổng thống cũng có quyền đề ra các điều lệ, quy định và chỉ thị gọi làMệnh lệnh hành pháp (Executive order), có hiệu lực giống như luật của các
cơ quan Liên bang mà không cần phải thông qua Quốc hội
Các quyền mà Tổng thống được trao cũng là để đảm bảo cho chứcnăng, nhiệm vụ kiểm soát, cân bằng các nhánh quyền lực được thực thi mộtcách đầy đủ và nghiêm minh nhất
Hành pháp (Chính phủ liên bang) muốn duy trì một tinh thần độc lậpthì Tổng thống sẽ có một số quyền nhất định giữ thế cân bằng với Quốc hội:
Thứ nhất là quyền phủ quyết những dự luật và những quyết định của
hai viện của Quốc hội Quyền này là phương tiện cần thiết vừa để giúp Tổngthống tự vệ, ngăn chặn lập pháp lạm dụng quyền lực của mình và của ngành
tư pháp; vừa để kiềm chế Quốc hội, ngăn ngừa ảnh hưởng của các đảng phái,các quyết định vội vàng, hấp tấp, bất hợp lý, những hành động có hại tới côngích mà nhiều khi đa số trong Quốc hội đã mắc phải
Thứ hai là quyền của Tổng thống được ký kết các hiệp ước với ý kiến
và sự thỏa thuận của Thượng viện thông qua sự chấp thuận của 2/3 số nghị sĩ
có mặt Đây là quy định thể hiện sự hợp tác cũng như sự kiềm chế, ngăn cảnlẫn nhau giữa lập pháp và hành pháp
Hamilton cho rằng nếu giao phó trọn vẹn quyền lực này cho Tổngthống thì vừa không thích hợp lại vừa không an toàn Ông ta có thể bị cám dỗ,
có thể hy sinh nhiệm vụ của mình vì lợi lộc cá nhân, có thể bán mình chongoại quốc, phản bội quốc gia để gây dựng tài sản riêng cho mình Song nếugiao phó trọn vẹn quyền này cho Thượng viện thì tức là tước bỏ hết các quyềnlực mà Hiến pháp đã giao cho Tổng thống trong việc điều khiển các công việcngoại giao và sẽ không được nước khác vì nể, mà đó là điều bất lợi cho quốcgia Do đó, sự hợp tác của hai ngành trong việc quyết định ký hiệp ước là điềuthuận lợi cả cho công việc lẫn cho nền an ninh quốc gia
Thứ ba, để Tổng thống được độc lập, tự quyết không bị Quốc hội chi
hội thì quy định về mức lương của Tổng thống sẽ không tăng nhưng cũng