Trong quá trình soạn thảo luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người với kiến thức về luật hiến pháp, hãy lậ

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÀI TẬP NHÓM Môn: Luật Hiến Pháp ĐỀ BÀI Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể ngườ

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP NHÓM Môn: Luật Hiến Pháp

ĐỀ BÀI Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người Với kiến thức về Luật hiến

pháp, hãy lập luận để ủng hộ ý kiến trên.

NHÓM 3 – LỚP 4602 Các thành viên trong nhóm:

1.Nguyễn Trung Hiếu

2.Trịnh Hoàng

3.Nguyễn Gia Phú Hưng

4.Tạ Thùy Hương

5.Hoàng Quốc Khánh

6.Hoàng Khánh Linh

7.Trần Khánh Linh

8.Nguyễn Thị Mai Linh

9.Vũ Khánh Linh

10. Dương Khánh Linh

11. Mào Văn Kỳ

HÀ NỘI – 2021

BẢNG ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM Nhóm: 03

Lớp: 4602

Chủ đề tranh biện:

“Trong quá trình soạn thảo Luật đầu tư, có ý kiến cho rằng cần hợp pháp hóa việc mua, bán bộ phận cơ thể người Với kiến thức về Luật hiến pháp, hãy lập luận để ủng hộ ý kiến trên.”

1 Kế hoạch làm việc của nhóm

Ngay khi nhận được chủ đề tranh biện các bạn trong nhóm đã bắt đầu quá trình

tự tìm hiểu qua các phương tiện thông tin đại chúng, sách báo và thư viện của trường

Buổi họp đầu tiên của nhóm các bạn đều phải tự nêu ra những những suy nghĩ

và ý tưởng của mình và phản biện các luận điểm trong nhóm Cuối buổi cả nhóm thống nhất luận điểm và bắt đầu chia thành các tiểu nhóm nghiên cứu và tìm hiểu các luận điểm một cách cụ thể

Buổi họp thứ hai, các tiểu nhóm trình bày luận điểm của mình để các bạn còn lại góp ý và sửa bài Chúng tôi tìm thêm các thông tin, tư liệu, dẫn chứng, bổ sung vào bài

Khi các luận điểm đã được thống nhất về nội dung chúng tôi bắt đầu tổng hợp

và hoàn thiện bài

Ở buổi họp tiếp theo, cả nhóm thảo luận để thu gọn bài, cắt bỏ những nội dung

dư thừa để cho bài tiểu luận đáp ứng yêu cầu về số trang được quy định

Ở tuần cuối, với mong muốn có màn tranh biện tốt, nhóm chúng tôi đã chia nhóm thành hai bên ủng hộ và phản đối và tổ chức tranh biện thử với nhau để hoàn thiện hơn bài làm của mình và tìm những câu hỏi để phản biện đội phản đối

2 Phân chia công việc và họp nhóm

VIỆC THỰC HIỆN

NỘP BÀI ĐÚNG HẠN

MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH

LUẬN, XẾP LOẠI

Tham gia đầy đủ

Tích cực sôi nổi

Góp nhiều ý tưởng

Luận, giải thích

3 Nguyễn Gia Phú Hưng Luận điểm 3

Tổng hợp chỉnh sửa

Hà Nội, ngày 27 tháng 12 năm 2021

Nhóm trưởng

Khánh Hoàng Quốc Khánh

PHIẾU CHẤM ĐIỂM TRANH BIỆN – KHÓA 46 VB1CQ

Nhóm:………Lớp………

Chủ đề tranh biện:………

Giảng viên chấm: ………

(Ghi rõ họ tên và ký)

Tiêu chí đánh giá Điểm

tối đa

Điểm đánh giá của giảng

viên Ghi

chú Nội dung bài

tranh biện

Nắm rõ chủ đề tranh biện, thể hiện rõ ràng quan điểm ủng hộ/phản đối

3

Các lập luận có liên quan đến luận điểm chính; logic và chặt chẽ

Thông tin đưa ra rõ ràng và chính xác

Có sử dụng số liệu, ví dụ minh hoạ cho luận điểm, có độ tin cậy cao

Hình thức trình

bày

Bố cục hợp lý, rõ ràng, dễ theo dõi… 1

Lỗi chính tả và văn phạm Hình ảnh, clip, biểu đồ hấp dẫn và thu hút

Có trích dẫn nguồn tài liệu tham khảo

Buổi tranh biện Phong cách thuyết trình tự tin, linh hoạt,

năng động, cuốn hút

4

Nhóm tranh biện có sự phối hợp trong thời gian thuyết trình và trả lời tranh biện Nhóm tranh biện nắm vững nội dung trình bày nội dung một cách thuyết phục

Tranh luận đúng chừng mực và kiểm soát được cảm xúc trong tranh biện

Đúng thời gian Các lập luận phản bác chính xác, phù hợp

và mạnh mẽ Trả lời được các câu hỏi của các nhóm

quan sát

Theo dõi và

nhận xét các cặp

tranh biện khác

Đặt câu hỏi có liên quan đến chủ đề tranh biện

2

Nhận xét về tính thuyết phục và kỹ thuật tranh biện cuốn hút

Tổng điểm toàn bài 10

MỤC LỤC

I GIẢI THÍCH KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

III LUẬN ĐIỂM 1: HỢP PHÁP HÓA VIỆC MUA BÁN BPCTN TÔN TRỌNG QUYỀN TỰ CHỦ, QUYỀN ĐƯỢC HƯỞNG LỢI ÍCH CHÍNH ĐÁNG CỦA MỖI

IV LUẬN ĐIỂM 2: HỢP PHÁP HÓA VIỆC MUA BÁN BPCTN GIÚP NHÀ NƯỚC DỄ DÀNG HƠN TRONG VIỆC THEO DÕI, QUẢN LÝ 3

V LUẬN ĐIỂM 3: HỢP PHÁP HÓA VIỆC MUA BÁN BPCTN GIÚP HẠN

VI LUẬN ĐIỂM 4: HỢP PHÁP HÓA GIÚP MỞ RỘNG NGUỒN CUNG ĐÁP

VII LUẬN ĐIỂM 5: HỢP PHÁP HÓA MUA BÁN BPCTN GIÚP GIẢM VẤN

I GIẢI THÍCH KHÁI NIỆM LIÊN QUAN.

1 Pháp luật đầu tư: Là tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ

xã hội phát sinh trong quá trình thực hiện các hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và hoạt động đầu tư kinh doanh từ Việt Nam ra nước ngoài

2 Hơp pháp hóa: Là quá trình loại bỏ một lệnh cấm pháp lý đối với một cái gì

đó hiện không hợp pháp

3 Bộ phận cơ thể người: Là một phần của cơ thể được hình thành từ nhiều loại

mô khác nhau để thực hiện các chức năng sinh lý nhất định (Khoản 2 điều 3

luật hiến, lấy, ghép mô bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác năm 2006).

4 Lấy mô, bộ phận cơ thể người: Là việc tách mô, bộ phận từ cơ thể người hiến

khi còn sống hoặc sau khi chết (Khoản 7 điều 3 luật hiến ,lấy ,ghép mô bộ

phận cơ thể người và hiến lấy xác năm 2006).

5 Ghép mô, bộ phận cơ thể người: Là việc cấy ghép mô, bộ phận tương ứng của

cơ thể người hiến vào cơ thể của người được ghép (Khoản 2 điều 8 luật hiến,

lấy, ghép mô bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác năm 2006).

6 Du lịch ghép tạng: Là việc mua bán bộ phận nội tạng qua con đường du lịch

tại nước ngoài, tuy nhiên không phải hoạt động nào cũng là du lịch ghép tạng

Nó là hợp pháp khi dựa trên chương trình chia sẻ nội tạng được quy định trong pháp luật, và bất hợp pháp khi không tuân theo luật và quy trình

7 BPCT: Bộ phận cơ thể.

8 BPCTN: Bộ phận cơ thể người.

II MỞ ĐẦU

1 Dẫn dắt vấn đề

Trong thời đại nền Y tế ngày các phát triển, các phương pháp điều trị mới ngày càng được mở rộng nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng Việc ghép mô, bộ phận cơ thể đã trở thành một phương pháp điều trị được sử dụng hiệu quả từ những năm 70

Đi kèm với việc phát triển kỹ thuật ghép mô, bộ phận cơ thể người, các quốc gia đều phải quan tâm đến khía cạnh pháp lý của vấn đề này Mỗi quốc gia đều ban hành các quy định dựa trên đặc điểm của từng vùng, tạo cơ sở pháp lý ban đầu để thúc đẩy công nghệ ghép mô, bộ phận cơ thể Hầu hết các Luật đều chỉ ra rằng việc hiến mô,

bộ phận cơ thể người là một hành động nhân đạo tuy nhiên việc hiến phải không mang tính thương mại và nghiêm cấm việc mua bán bộ phận cơ thể người Vậy liệu chúng ta có nên hợp pháp hóa việc mua bán các bộ phận cơ thể người? Trong bài tiểu luận này chúng tôi sẽ đưa ra quan điểm của mình về vấn đề trên và trình bày các luận điểm để củng cố quan điểm của mình

2 Nêu quan điểm

Đối với câu hỏi liệu chúng ta có nên hợp pháp hóa việc mua bán các bộ phận cơ

thể người, chúng tôi xin được trả lời là CÓ Tuy nhiên đi kèm với việc hợp pháp hóa

nhà nước cần phải có một số chính sách đặc biệt đối với các giao dịch.

Thứ nhất, các cơ sở y tế có năng lực đã được Bộ Y tế thẩm định và cho phép mới được đứng ra làm bên trung gian trả tiền cho người bán rồi sau đó điều phối cho người bệnh cần mua và phải có hợp đồng mua bán cụ thể; các cơ sở y tế trực tiếp quản lý, bảo mật hồ sơ thông tin bên mua và bán Nghiên cứu, tạo và niêm yết bảng giá đối với mỗi bộ phận cơ thể một cách minh bạch, rõ ràng Có quy định rõ ràng về các loại bộ phận cơ thể được phép bán khi sống và khi đã mất

1

Thứ hai, ban hành các quy định rõ ràng về hợp đồng mua bán yêu cầu tối thiểu hợp đồng phải có: giấy chứng nhận đủ điều kiện bán, nhận; trách nhiệm trong thoả thuận mua bán; thuế (sử dụng trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, máy móc trang

thiết bị y tế, chăm sóc sức khoẻ sau khi tiến hành lấy, ghép các BPCTN) Khi làm được những điều trên việc mua bán BPCTN sẽ được hợp pháp hóa.

III LUẬN ĐIỂM 1: HỢP PHÁP HÓA VIỆC MUA BÁN BPCTN TÔN TRỌNG

QUYỀN TỰ CHỦ, QUYỀN ĐƯỢC HƯỞNG LỢI ÍCH CHÍNH ĐÁNG CỦA MỖI CÁ NHÂN.

1 Cơ sở pháp lý

“Điều 20 – Khoản 3 - Hiến pháp 2013: Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ

thể người và hiến xác theo quy định của luật Việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kỳ hình thức thử nghiệm nào khác trên cơ thể người phải được sự đồng ý

của người được thực hiện”

2 Lập luận

Hiện nay mỗi chúng ta đều có quyền tự quyết về cơ thể của mình ngay cả khi sống

và sau khi chết trong việc HIẾN TẶNG các BPCT Vậy tại sao họ lại không có quyền được nhận lại những giá trị tương đương khi họ tự nguyện trao đi các BPCT mà

không xâm phạm đến người khác, điều đó cần phải được tôn trọng

Chúng tôi cho rằng, các cá nhân cần được tự do mua bán tài sản và sử dụng

chúng, kể cả các BPCT Bởi đó là tài sản cá nhân của họ, việc bán là ý kiến chủ quan

của cá nhân, là nguyện vọng, ý muốn của người đó, không bị tác động bởi chủ thể nào

và là quyết định đúng đắn của riêng họ Mặt khác, những người trao đi các BPCT đều

có quyền được nhận lại những giá trị tương đương

Những người phản đối quan điểm trên có ý kiến cho rằng bán BPCTN không đơn

giản như bán những tài sản vật chất như ô tô, xe máy bởi nó có thể gây nguy hiểm

2

nhất định Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều người vẫn đang làm những công việc

nguy hiểm hàng ngày để kiếm sống Theo Thông tư số 15/2016/TT-BLĐTBXH ngày

28/06/2016, (danh sách những công việc nặng nhọc, nguy hiểm, độc hại và đặc biệt

nặng nhọc, nguy hiểm, độc hại) thì ở phần “V Khoa học – công nghệ” có nghề “Thực

nghiệm xử lý, lưu giữ, quản lý chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng” – đây là việc thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với các chất phóng xạ (U, Th, Ra, Rn…), bụi quặng phóng xạ, ồn, khí dễ cháy nổ và các chất độc hại, rất nguy hiếm đối với sức khỏe con người1 Hay những công việc đòi hỏi sức khỏe cao, độ nguy hiểm lớn như khai thác gỗ, làm việc trong các hầm mỏ, khai khoáng, thậm chí là các công việc “chui” như đẻ thuê, mang thai hộ… Những công

việc này có nguy cơ gây tổn hại cơ thể lớn hơn so với việc bán các BPCTN Mặt

khác, khi làm những công việc đó họ đều được trả lương một cách hợp lý và có những

chính sách hỗ trợ vậy thì tại sao việc trao đi các BPCT của mình để cứu người và nâng cao sức khỏe cộng đồng lại bị giới hạn chỉ được phép HIẾN TẶNG mà không

được phép nhận lại các giá trị tương đương và những chính sách hỗ trợ về các mặt liên quan Những người đó đã chấp nhận rủi ro, nguy hiểm để làm các công việc đổi lấy tiền, thì họ hoàn toàn có thể chấp nhận rủi ro khi bán các bộ phận trên cơ thể (chẳng hạn như một quả thận) Điều đó nằm ở quyết định của mỗi người và dù họ có quyết định như thế nào thì nó cũng cần phải được tôn trọng

IV LUẬN ĐIỂM 2: HỢP PHÁP HÓA VIỆC MUA BÁN BPCTN GIÚP NHÀ

NƯỚC DỄ DÀNG HƠN TRONG VIỆC THEO DÕI, QUẢN LÝ.

1 Cơ sở pháp lý

Ở Việt Nam, hành vi mua bán BPCTN được cấm theo quy định tại “Khoản 3,

Điều 4 - Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006”

và “Điều 154 - Bộ luật hình sự” Tuy nhiên chưa thấy đưa ra chế tài cụ thể cho hành

1 Bộ Lao Động – Thương Binh và Xã Hội – “THÔNG TƯ BAN HÀNH DANH MỤC

NGHỀ, CÔNG VIỆC NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM VÀ ĐẶC BIỆT NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM”

3

vi TỰ bán bộ phận cơ thể của mình, bởi vậy cơ sở pháp lý để xử phạt hành vi trên

thực tế vẫn chưa cụ thể, rõ ràng Còn đối với những cá nhân, tổ chức dụ dỗ nạn nhân

mua bán BPCT, chỉ khi chứng minh được có mục đích tư lợi, thương mại thì mới có

thể định tội theo luật hình sự

2 Lập luận

Hiện nay, việc mua bán BPCTN là một hành vi bất hợp pháp nhưng việc quản lý,

giám sát và xử phạt những hành vi đó là điều vô cùng khó khăn Bởi các hoạt động mua bán đều diễn ra “ngầm” và được đảm bảo giữ kín cho lợi ích chung của những người có liên quan Chỉ khi nảy ra xung đột về lợi ích hay xảy ra các vụ án nghiêm trọng thì những hành vi mua bán này mới được đưa ra pháp luật và xử lý

Chứng kiến những câu chuyện kinh dị, nhiều người đang kêu gọi chính phủ đàn

áp mạnh tay hơn nữa Tuy nhiên, lệnh cấm lại làm tăng lợi nhuận từ thị trường chợ đen, xuất hiện đường dây mua bán có tổ chức và cô lập những người bị hại khỏi các con đường truy tố thông thường

Nhưng khi hợp pháp hóa việc mua bán BPCTN kèm theo những quy định cụ thể

về địa điểm mua, bán; bảng giá niêm yết và hồ sơ lưu trữ thông tin cá nhân của tất cả những người tham gia sẽ giúp nhà nước thuận tiện hơn trong việc theo dõi và quản lý Hợp pháp hóa giúp cho những người có nhu cầu không cần phải thực hiện những thỏa thuận ngầm mà không được sự bảo trợ của pháp luật; đảm bảo quyền lợi của cả hai bên; làm giảm đi lợi nhuận của các hoạt động trong giao dịch ngầm và các hoạt động đáng ngờ “núp bóng” trong các cơ sở y tế dưới màu sắc của pháp luật

Những hồ sơ cụ thể về thông tin của những người tham gia là chìa khóa để nhà nước quản lý và theo dõi các khía cạnh có liên quan và mục đích mua bán của họ, quy định chỉ những đối tượng đảm bảo về độ tuổi, sức khỏe mới được phép thực hiện giao

dịch Qua đó, những nạn nhân trong các vụ lừa đảo, dụ dỗ mua bán BPCT sẽ có các

cơ sở pháp lý để tìm lại công bằng Bên cạnh đó, hiện nay cũng chưa có những chế tài

4

xử phạt cụ thể về hành vi tự bán BPCT của mình và trên thực tế nó vẫn đang còn tiếp

diễn Vậy thì tại sao chúng ta không hợp pháp nó để quản lý thay vì coi đó như một hành vi bất hợp pháp một cách nửa vời?

V LUẬN ĐIỂM 3: HỢP PHÁP HÓA VIỆC MUA BÁN BPCTN GIÚP HẠN CHẾ VIỆC MUA BÁN BPCTN Ở CHỢ ĐEN.

1 Thực trạng

Hiện nay, Việt Nam ước tính có khoảng 10.000 người chờ ghép thận, 300.000 người mù loà vì các bệnh lý về mắt cần được ghép giác mạc, hàng ngàn trường hợp chờ ghép gan…2 Thế nhưng khả năng để tìm được nguồn cung cấp các bộ phận cơ thể hợp pháp hiện nay rất khó khăn Nhu cầu ngày càng cao, trong khi nguồn cung ngày càng hiếm đã tạo cơ hội cho những đường dây mua bán “chui” tìm được “đất

diễn” Từ đó, đường dây mua bán các BPCTN ngày càng được mở rộng và khó kiểm

soát

2 Lập luận

Các BPCTN được xem là một mặt hàng quý hiếm và phổ biến ở chợ đen, có lãi

suất cực cao mà người dân không thể mua hoặc bán một cách hợp pháp ở bất kì đâu

Khi chúng ta hợp pháp hóa việc mua bán các BPCTN thì nó sẽ được diễn ra dưới sự

quản lý của nhà nước với các quy định cụ thể về địa điểm mua, bán và giá cả của các

bộ phận được quy định thống nhất rõ ràng

Cơ sở y tế đạt chuẩn được nhà nước chỉ định thực hiện việc mua, bán các BPCTN

giúp cho người mua và người bán có một địa điểm uy tín để thực hiện nguyện vọng của mình theo đúng pháp luật và nhận được các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ một cách tốt nhất từ nhà nước Đây là việc mà những tên buôn tại thị trường “chợ đen” không thể thực hiện và đảm bảo

2 Báo ảnh Dân Tộc và Miền Núi – Đinh Hằng – “Sửa đổi Luật để tăng cường nguồn hiến mô,

bộ phận cơ thể người”.

5

Khi tìm đến chợ đen, người cần ghép được nhận BPCT phù hợp với mức giá cao

ngất ngưỡng, còn người bán cũng chỉ nhận được một số tiền khoảng 2/3 hoặc thậm chí là một nửa so với chi phí thực tế người bệnh bỏ ra vì phải qua tay môi giới Bởi

vậy, khi giá cả của các BPCT được quy định cụ thể và thông báo công khai giúp cho lợi nhuận từ việc mua bán BPCTN giảm mạnh và người bán cũng nhận được giá trị

quy đổi xứng đáng Từ đó, chúng ta có thể tin tưởng rằng dù không hoàn toàn làm

biến mất triệt để việc mua bán các BPCTN tại chợ đen nhưng việc hợp pháp hóa sẽ

phần nào giúp hạn chế điều đó Giảm thiểu những tác hại mà các giao dịch tại chợ đen mang lại, là một giải pháp hướng tới sự ổn định và nâng cao sức khỏe cho người dân

VI LUẬN ĐIỂM 4: HỢP PHÁP HÓA GIÚP MỞ RỘNG NGUỒN CUNG ĐÁP

ỨNG NHU CẦU CỦA THỊ TRƯỜNG.

1 Căn cứ pháp lý

Điều 38 - Hiến pháp 2013: Mọi người có quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe,

bình đẳng trong việc sử dụng các dịch vụ y tế và có nghĩa vụ thực hiện các quy định

về phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh

Điều 19 - Hiến pháp 2013: Mọi người có quyền sống Tính mạng con người được

pháp luật bảo hộ Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật

Tuy nhiên việc cấm các hoạt động mua bán BPCTN đang giới hạn nguồn cung để

thực hiện các ca cấy ghép, dẫn đến những hành vi thiên vị hoặc hối lộ ở các cơ quan y

tế và cũng đang gián tiếp giới hạn đi quyền được sống của họ

2 Thực trạng

Tại Việt Nam, theo số liệu thống kê của Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, tính đến 16/10/2020, cả nước đã thực hiện được 5.225 ca ghép tạng với tỉ lệ sống sót của các bệnh nhân được ghép tạng là cực cao và được đánh giá là “điều kỳ diệu của y

6