Công tác xã hội với cá nhân- 202040084- Lê Thị Thủy Tiên- K05CTXH

Trong những năm gần đây, khái niệm về nghề CTXH ở Việt Nam còn khá lạ lẫm với rất nhiều người, đặc biệt là các em học sinh mới tốt nghiệp trung học phổ thông, mặc dù đây là một ngành ngh

HỌC VIỆN CÁN BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA XÂY DỰNG ĐẢNG



TIỂU LUẬN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN

Họ và tên sinh viên: Lê Thị Thủy Tiên

MSSV: 202040084

Lớp: K05- CTXH

Giảng viên hướng dẫn: ThS Cao Văn Thống

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

I PHẦN LÝ THUYẾT: 2

Câu 1: 2

Câu 2: 3

II PHẦN VẬN DỤNG: 6

1 Thân chủ: 6

2 Đánh giá và xác định vấn đề của thân chủ: 7

2.1 Sơ đồ phả hệ: 7

2.3 Cây vấn đề: 10

2.4 Phân tích điểm mạnh – yếu, thách thức và cơ hội: 10

3 Kế hoạch trợ giúp thân chủ 12

3.2 Kế hoạch chi tiết 13

III Can thiệp khủng hoảng: 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO: 18

LỜI NÓI ĐẦU Công tác xã hội là ngành khoa học và là một nghề nghiệp chuyên môn, đòi hỏi người làm nghề CTXH phải được đào tạo về kiến thức chuyên ngành và kỹ năng chuyên môn Trong những năm gần đây, khái niệm về nghề CTXH ở Việt Nam còn khá lạ lẫm với rất nhiều người, đặc biệt là các em học sinh mới tốt nghiệp trung học phổ thông, mặc dù đây là một ngành nghề có lịch sử phát triển rất lâu đời ở các nước phát triển trên thế giới như Anh, Mỹ, Pháp,…

Khoảng 10 năm trở lại đây, từ khi có Quyết định Số 32/2010/QĐ-TTg ngày 25 tháng 03 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt Đề án Phát triển Nghề Công tác xã hội giai đoạn 2010-2020, Công tác xã hội được nhắc đến như một nghề quan trọng tại Việt Nam

Công tác xã hội cá nhân là một trong những lĩnh vực quan trọng của ngành quan trọng chủ chốt của ngành công tác xã hội, chính vì vậy nghiên cứ về công tác xã hội cá nhân một các nghiêm túc là một vấn đề cần thiết Dưới đây thông qua một vài phân tích em hi vọng sẽ làm sáng tỏ một phần của tiến trình công tác xã hội

cá nhân

I PHẦN LÝ THUYẾT:

Câu 1: Tác giả Grace Mathew: “Công tác xã hội cá nhân là phương pháp giúp

đỡ cá nhân con người thông qua mối quan hệ 1 - 1 Phương pháp này được các nhân viên xã hội ở các cơ sở sử dụng giúp con người có vấn đề về chức năng xã hội và việc thực hiện chức năng của họ” Anh chị hãy phân tích và cho ví dụ để làm sáng tỏ định nghĩa trên:

- Từ nhận định trên của trước hết ta cần xác định được những thành tố sau:

+ con người: thân chủ và nhân viên xã hội

 Thân chủ: Là cá nhân có vấn đề hay gặp khó khăn

Họ đang cần sự giúp đỡ vì nhiều lí do khác nhau, họ có những mối quan tâm, mong muốn và những nhu cầu không thực hiện được do suy giảm khả năng thực hiện chức năng xã hội, của bản thân, của cá nhân, của gia đình họ tìm đến nhân viên xã hội để nhờ giúp đỡ

 Nhân viên xã hội: Người có trách nghiệm giúp đỡ thân chủ, họ có thể làm việc trong cơ sở nhà nước, đoàn thể, tổ chức xã hội, tôn giáo và được đào tạo về chuyên ngành công tác xã hội

+ Mối quan hệ 1-1: là mối quan hệ tác động qua lại của một thân chủ và một nhân viên xã hội trong tiến trình thực hiện công tác xã hội cá nhân Thân chủ trình bày những vấn đề của bản thân, nhân viên xã hội sẽ là người tìm ra hướng giải quyết đảm bảo đáp ứng mong muốn, khác phục vấn đề của thân chủ

+ Vấn đề về chức năng xã hội: vì một lí do nào đó thân chủ mất đi hoặc không thể thực hiện đủ chức năng xã hội mà vốn dĩ họ có chức năng, quyền lợi và nghĩa vụ thực hiện

+ Việc khôi phục chức năng vốn có của thân chủ: đây là một tiến trình nghiệp

vụ chuyên nghiệp gồm các bước chi tiết, nhằm giúp cho thân chủ khôi phụ lại chức năng vốn dĩ người đó có thể thực hiện nhưng nay đã không thực hiện được

 Từ ý kiến của Grace Mathew ta hiểu rằng: công tác xã hội cá nhân là một phương pháp của Công tác xã hội:

- một cách thức, một quá trình nghiệp vụ

- thông qua mối quan hệ 1 - 1, Nhân viên xã hội sử dụng các kiến thức, kỹ năng chuyên môn

- giúp cho thân chủ phát huy tiềm năng, tham gia tích cực vào quá trình giải quyết vấn đề, cải thiện điều kiện sống của mình

Ví dụ: Một người cha có chức năng xã hội là lao động, chăm sóc, bảo vệ gia đình nhưng vì một lí do nào đó người này gặp phải vấn đề với chức năng xã hội của mình, không thể thực hiện chức năng xã hội Lúc này họ tìm đến với nhân viên xã hội để tìm sự giúp đỡ, xác lập mối quan hệ 1-1 giữa thân chủ- nhân viên

xã hội, thông qua quá trình nghiệp vụ chuyên nghiệp nhân viên xã hội sẽ vận dụng kiến thức, kĩ năng chuyên môn, nguồn lực khả quan để giúp thân chủ khôi phục lại chức năng xã hội, cải thiện cuộc sống

Câu 2: Phân tích giai đoạn “đánh giá và xác định vấn đề” trong tiến trình Công tác xã hội với cá nhân Những điểm cần lưu ý để giai đoạn này đạt hiệu quả trong thực hành công tác xã hội cá nhân? Cho ví dụ minh họa

Đánh giá và xác định vấn đề là giai đoạn đầu tiên trong 7 giai đoạn của một tiến trình công tác xã hội, Helen Harris Perlman (1906-2004) là người xây dựng nên tiến trình này sau nhiều năm làm việc trong ngành công tác xã hội, Phương pháp làm việc do bà đưa ra đã được công nhận và áp dụng rộng rãi trên thế giới trong nhiều thập kỷ qua

Đánh giá ban đầu: Đây là giai đoạn mà nhân viên CTXH hiểu cơ bản về bối cảnh và điều kiện của thân chủ cũng như nhu cầu và các mong đợi được hỗ trợ

 Đánh giá ban đầu về những vấn đề thân chủ đang gặp phải;

 Những thông tin cần thiết của một người ở nhiều khía cạnh như giáo dục; những mối quan hệ, tiểu sử công việc, tiểu sử pháp luật;

 Những gì thân chủ cần để làm cho cuộc sống ổn định hơn và giải quyết vấn đề

 hiện tại;

 Những tiềm năng bao gồm tiềm năng mà thân chủ có trong bối cảnh của thân chủ, sẽ có ích trong việc giải quyết tình trạng hiện thời;

 Đưa ra những nhận xét tổng quan tích cực để thúc đẩy động lực của thân chủ thực hiện các chức năng xã hội và có được sức khỏe tâm trí ổn định

 Những nhận xét về như thế nào là tốt cho một người thực hiện chức năng một cách có hiểu biết và những vấn đề tâm thần mà bạn chú ý

Nhân viên CTXH cần tìm hiểu về tiểu sử xã hội của thân chủ:

 Điểm mạnh;

 Điểm yếu;

 Vấn đề;

 Những ấn tượng và đề xuất của NVXH

Xác định vấn đề:

Khi thân chủ gặp nhân viên CTXH, họ đã giới thiệu vấn đề cơ bản của mình đang đối diện Tuy nhiên, do những hạn chế về năng lực trình bày, sự đau yếu về thể chất hoặc những lý do tế nhị khác khiến thân chủ không thể bày tỏ được cội nguồn của vấn đề, họ chỉ dễ dàng chia sẻ các triệu chứng

Vai trò nhân viên CTXH cần tìm hiểu nguyên nhân cốt lõi từ việc thu thập các thông tin thông qua các câu hỏi liên quan đến môi trường sống, nền tảng của thân chủ và các mối tương quan với thân chủ

Việc xác định vấn đề thường được thực hiện thông qua các buổi tiếp xúc giữa nhân viên CTXH và thân chủ Nhân viên CTXH phải biết vận dụng các kỹ năng phỏng vấn, lắng nghe và phân tích thông tin trong quá trình tiếp xúc và nói

chuyện với thân chủ để phát hiện vấn đề và hướng dẫn câu chuyện giúp cho thân chủ xác định đâu là điểm mấu chốt của vấn đề mà họ đang gặp phải, chứ không phải là những biểu hiện hoặc những hiện tượng về bên ngoài của vấn đề mà thân chủ đang đối diện

Ngoài ra, các kỹ năng khác như tổng hợp thông tin, tư vấn tâm lý đôi khi cũng rất

cần thiết để áp dụng trong những trường hợp đặc biệt Trong quá trình tiếp xúc với thân chủ, những thái độ cần thiết phải có ở một nhân viên CTXH chuyên nghiệp là thái độ tôn trọng thân chủ, kiên nhẫn lắng nghe họ nói, không tỏ thái

độ phê phán và khẳng định cho họ biết rằng những thông tin của thân chủ sẽ được giữ kín để họ có thể yên tâm và tin tưởng vào nhân viên CTXH mà trao đổi các vấn đề một cách cởi mở và trung thực

Trong một vài trường hợp khi vấn đề của thân chủ đơn giản thì có thể là ngay trong chính giai đoạn xác định vấn đề này, thông qua trò chuyện, nhân viên CTXH đã có thể giúp thân chủ giải tỏa được những vướng mắc và nhờ đó vấn

đề của thân chủ cũng được giải quyết xong Tuy nhiên, nếu vấn đề của thân chủ phức tạp hơn thì các hoạt động hỗ trợ thân chủ sẽ được thực hiện tiếp tục theo các bước tiếp theo trong quy trình

Ví dụ: Một nhân viên CTXH tiếp nhận một thân chủ đến yêu cầu giúp đỡ

Người này là một cụ già, tiều tụi, đã nhịn đói khá lâu Cụ này cho biết không còn nhà để ở, đã lang thang nhiều ngày trên đường phố

Một nhân viên CTXH bình thường có thể nhanh chóng xác định vấn đề của cụ già này là đói vô gia cư và không có người chăm sóc có thể lên ngay một kế hoạch giúp đỡ rất đơn giản bằng cách cung cấp cho cụ một bữa ăn, hoặc thu xếp cho cụ một chỗ ở an toàn

Tuy nhiên, những gì mà chúng ta thấy được hoặc nghe được qua lần tiếp xúc đầu chỉ là những biểu hiện bên ngoài của vấn đề Nếu nhân viên CTXH là một người có kinh nghiệm, sau khi hỗ trợ ban đầu (ổn định tâm lý, cung cấp đồ ăn, nước uống, v.v.), họ sẽ tiếp tục trò chuyện với thân chủ, tìm hiểu thông tin về những người thân quen hoặc những người quen biết của thân chủ này, tiếp xúc

họ, đi thăm và quan sát nơi ở

của thân chủ, và thực hiện việc thu thập thêm thông tin bằng nhiều cách khác nhau để qua đó có thể xác định được vấn đề chủ chốt/ những khó khăn thực sự

mà cụ già này đang gặp là gì Qua đó, nhân viên CTXH có thể xác định được vấn đề thực sự của cụ này có thể là do có sự xích mích nào đó không thể hòa giải trong gia đình, hoặc do có thể là những vấn đề khác của cả gia đình như con cái bất đồng trong việc nuôi dưỡng cha mẹ Và như vậy thì những bước tiếp theo

sẽ được thực hiện theo một cách khác và hướng tới việc giải quyết vấn đề của gia đình cụ già đó hơn là giải quyết vấn đề bề mặt hiện tại của thân chủ mà

chúng ta đang tiếp cận

II PHẦN VẬN DỤNG:

1 Thân chủ:

Thông tin về thân chủ:

- Họ và tên: Nguyễn Đức N

- Ngày tháng năm sinh: 14/09/1996

- Địa chỉ hiện nay: Thôn 3 xã Đức Liễu huyện Bù Đăng tỉnh Bình

Phước

- Trình độ học vấn: 9/12

- Nghề nghiệp: Lao động tự do

- Tình trạng sức khỏe: sức khỏe kém, tổn thương xương chậu, liệt cả 2 chân

Thông tin người thân:

Mẹ ruột: bà Hoàng Thị N (Lao động tự do)

Cha ruột: Nguyễn Đức L (đã mất)

Em : Nguyễn Đức T

Vợ: Lê Thị Ngọc D ( Lao động tự do)

Con: Nguyễn Ngọc T ( 6 tuổi)

Hoàn cảnh thân chủ:

Anh N cư trú tại Thôn 3 xã Đức Liễu huyện Bù Đăng tỉnh Bình Phước, hiện sống cùng mẹ, vợ và con Là người hoạt bát, siêng năng vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha lại mất sớm nên sau khi học hết lớp 9 anh đã nghỉ học và đi làm phụ hồ trong đoàn làm công trình xây dựng của ông X là chủ thầu để phụ giúp

mẹ già Trái ngược với anh N người em trai của anh thường tụ tập với đám bạn xấu, trộm cắp tài sản của gia đình để mang vào các cuộc ăn chơi

Năm 2013 anh kết hôn với chị D và có với nhau một con trai là cháu T

Thời gian 2 năm gần đây vì ảnh hưởng của dịch bệnh nên công việc xây dựng bị đình trệ rất nhiều anh có nhận thêm việc triệt tầm gửi trên cây cao su để kiếm thêm thu nhập, trong một lần không may đã sảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng dẫn đến tổn thương xương chậu và di chứng liệt hai chân

Mẹ cùng vợ anh đã chạy chữa khắp nới nhưng không khả quan, sau vì điều kiện kinh tế không cho phép nên đành bỏ dở việc chữa trị Sau điều trị trở về anh trở nên lầm lì, ít nói né tránh giao tiếp với mọi người Một tháng trước, vợ anh đột ngột bỏ nhà đi không rõ lí do bỏ lại con nhỏ, từ đó xung quanh bắt đầu rộ lên tin đồn vợ anh bỏ nhà theo người đàn ông khác, một số người còn ác ý mang hoàn cảnh của anh ra làm câu chuyện bàn tán, đùa cợt Trong lúc đó người em của anh N lấy lí do anh N hiện mất sức lao động không còn đủ khả năng làm chủ gia đình để đòi hỏi được nắm quyền sử dụng nhà, đất Trước những lời lẽ ấy anh tự nhốt mình trong phòng, né tránh mọi người trong gia đình, đã từng tự sát nhưng bất thành vì mẹ anh phát hiện kịp thời Mẹ anh tìm đến với nhân viên xã hội trong hoàn cảnh hết sức lo lắng, bất an mong muốn nhận được sự giúp đỡ

2 Đánh giá và xác định vấn đề của thân chủ:

2.1 Sơ đồ phả hệ:

Kí hiệu:

: Nữ

: quan hệ sinh thành : Quan hệ hôn nhân 2.2 Sơ đồ sinh thái:

TC

Nguyễn Đức N

Gia đình Chính quyền địa phương

Đoàn công trình, ông X Hàng xóm, bạn bè

Hệ thống chính

sách xã hội

Nhân viên xã hội

Hệ thống y tế

TC

Kí hiệu:

: Quan hệ tác động hai chiều chặt chẽ : Quan hệ tác động hai chiều

: Quan hệ tác động một chiều

2.3 Cây vấn đề:

Cây vấn đề của anh N 2.4 Phân tích điểm mạnh – yếu, thách thức và cơ hội:

Thân chủ/

người ( đơn

vị) liên quan

Nguyễn

Đức N

- Có ý chí trong cuộc sống, hiền lành, yêu thương vợ con, hiếu thảo với mẹ già

- Bị liệt hai chân, không thể đi lại

- Mặc cảm, tự ti về sức khỏe hiện tại của mình

- Cảm xúc hiện tại lệ thuộc vào những yếu tố tác động từ bên ngoài, dư luận xã hội

Hoàng Thị

N

- Thương con, mong muốn con thoát khỏi khủng hoảng

- Có việc làm, có ý thức tự lập cao

- Bất lực trước hoàn cảnh hiện tại của gia đình

Tàn tật, có vấn đề về tinh thần, không còn hi vọng

sống

Mâu thuẫn gia

đình

Tai nạn lao động nghiêm trọng

Lời lẽ bàn tán từ bạn bè, xóm riềng

Em

trai

quậy

phá,

đòi

nắm

quyền

Vợ

bỏ

đi

Kiệt quệ

về kinh

tế

Không

có phương tiện bảo

hộ lao động

Không được học hành, phải làm công việc nặng nhọc, nguy

Tính chất phê phán của dư luận xã hội

Bản tính soi mói của một số

ít người

- Có sức khỏe tốt

Lê Thị

Ngọc D

- Có công việc ổn định

- Có sức khỏe tốt

- Khi anh N bị tai nạn

đã chăm lo việc điều trị, thuốc thang

- Đã bỏ đi

- Không có trách nghiệm với chồng cũng như con

- Không chu cấp chi phí hỗ trợ nuôi con

Nguyễn

Đức T

- Sức khỏe tốt - Không có trách nghiệm với gia

đình

- Thường tụ tập ăn chơi, bài bạc

- Không có công việc

- Muốn nhân cơ hội anh trai đau ốm

để ép mẹ già nhường tài sản cho mình

Bạn bè,

hàng xóm

của anh N

- Có khả năng hỗ trợ cho thân chủ

- Thiếu sự thấu hiểu

- Mang hoàn cảnh khó khăn của người khác ra để bàn tán

- Tạo áp lực dư luận nên anh N Chính

quyền địa

phương

- Có những nguồn lực và chính sách

hỗ trợ cho người khuyết tật, các chính sách phúc lợi

xã hội

- Chưa tiếp cận được đối tượng thực

sự có nhu cầu như trường hợp anh

N

Các đoàn

thể ( Hội

người

khuyết tật)

- Có nhũng chương trình và hoạt động sinh hoạt chuyên đề

- Chưa tiếp cận được đối tượng thực

sự có nhu cầu như trường hợp anh

N

rất hữu ích cho người khuyết tật

- Có nguồn quỹ có thể hỗ trợ cho các đối tượng có nhu cầu cần

- Có chính sách tạo việc làm cho người khuyết tật

- Thách thức: Tâm lí của thân chủ không ổn định, đã từng tự sát và rất

có khả năng sẽ tiếp tục sảy ra Thái độ tiếp nhận tiến trình cũng rất có thể là không hợp tác Người thân, bạn bè không có khả năng hỗ trợ gì nhiều cho thân chủ, bên cạnh đó bất đồng trong gia đình thân chủ khó giải quyết ổn thỏa Nguồn hỗ trợ từ cơ quan tổ chức xã hội đòi hỏi nhiều thủ tục phức tạp

Vấn đề y tế cho thân chủ gặp nhiều khó khăn

- Cơ hội: cơ hội tiếp cận chính sách của chính quyền địa phương đến thân chủ, chính sách y tế, chính sách xã hội Cơ hội cải tạo cuộc sống cho thân chủ, giải quyết những mâu thuẫn, bất đồng trong đời sống gia đình

=> Xác định vấn đề thân chủ: Vấn đề về sức khỏe, tâm lí, vấn đề khủng hoảng

về các mối quan hệ xã hội, nạn nhân của dư luận xã hội

3 Kế hoạch trợ giúp thân chủ

3.1 Kế hoạch tổng thể:

Thời gian hoàn thành tiến trình: 15 tuần

Các nguồn lực: Y tế cộng đòng địa phương, hội người khuyết tật, các chính sách

an sinh xã hội,…