Quản lý tập huấn chuyền giao khoa học kỹ thuật về nông – lâm – ngư nghiệp trên địa bàn huyện Đà Bắc tỉnh Hòa Bình

Thực hiện nhiệm vụ trong công tác Khuyến nông Trung tâm Dịch vụ nôngnghiệp TTDVNN huyện Đà Bắc trong nhiều năm qua hoạt động chuyển giaokhoa học kỹ thuật ở Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

QUẢN LÝ TẬP HUẤN CHUYỂN GIAO KHOA HỌC KỸ THUẬT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP TẠI TRUNG TÂM DỊCH VỤ NÔNG

NGHIỆP HUYỆN ĐÀ BẮC, TỈNH HÒA BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế & Chính sách

Tên học viên: Hà Thiên Trang

Năm 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn Thạc sỹ Quản

lý kinh tế về : “ Quản lý tập huấn chuyền giao khoa học kỹ thuật về nông –

lâm – ngư nghiệp trên địa bàn huyện Đà Bắc tỉnh Hòa Bình” là hoàn toàn

trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác trong cùng lĩnh vực.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2021

Tác giả luận văn

Hà Thiên Trang

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành tiểu luận này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:

Ban giám hiệu trường Đại Học Kinh tế Quốc dân vì đã tạo điều kiện chochung em được học tập, tạo điều kiện cho chúng em về cơ sở vật chất với hệ thốngthư viện hiện đại, đa dạng các loại sách, tài liệu thuận lợi cho em trong việc họctập, tìm kiếm tài liệu và nghiên cứu thông tin

Xin cảm ơn PGS.TS Mai Văn Bưu đã hướng dẫn tận tình, chi tiết để em cóthể hoàn thành luận văn này

Đồng thời em xin cảm ơn tới các anh/chị tại Trung tâm Dịch vụ Nôngnghiệp, các Lãnh đạo UBND các xã thuộc Huyện Đà Bắc – Hoà Bình đã tích cựcủng hộ em trong việc tham gia trả lời các phiếu khảo sát

Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn các anh chị trong gia đình, bạn bè vàđồng nghiệp đã luôn ủng hộ, cổ vũ cho em học tập chương trình Cao học này

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU HÌNH VẼ

Hình 0.1 Khung nghiên cứu 05

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài.

Việt Nam là một nước có nền nông nghiệp truyền thống, đây là một ngànhsản xuất có vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân của nước ta, nógóp phần vào sự ổn định và tăng trưởng kinh tế quốc gia, không chỉ cung cấplương thực thực phẩm cho con người mà cung cấp một nguồn nguyên liệu lớn chongành dược liệu và chế biến Tuy vậy hiện nay nền nông nghiệp Việt Nam về cơbản vẫn là nền sản xuất thô về sản phẩm, bên cạnh đó các sản phẩm tạo ra số lượng

ít, chưa có tính ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất Để thúc đẩy nền nôngnghiệp nền nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất cho nông dân và giải quyếtnhững vướn mắc trong hoạt động sản xuất nông nghiệp của nông dân mà trên thực

tế chủ yếu nông dân hiện nay thiếu kiến thức về nông nghiệp sản xuất do vậy cầnđược đào tạo tập huấn rèn luyện tay nghề, tiếp cận được những kiến thức áp dụngđược khoa học kỹ thuật, để giúp nền nông nghiệp phát triển hơn Việt Nam cũngnhư nhiều nước khác trên thế giới đã sử dụng đến hình thức khuyến nông

Sự phát triển khoa học kỹ thuật mạnh mẽ trong sự nghiệp kinh tế nôngnghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá là động lực thúc đẩy sự phát triển nhanhchóng, hiệu quả kinh tế cao bởi vậy chuyển giao khoa học kỹ thuật (khuyến nông)nông,lâm ngư nghiệp là rất quan trọng

Khuyến nông là hình thức chuyển giao khoa học kỹ thuật về nông, lâm, ngưnghiệp là các hoạt động chuyển bá kiến thức, tay nghề cho nông dân đưa đến chocác hộ để họ chủ động giải quyết các vấn đề liên quan trong công tác chăn nuôi vàtrồng trọt… nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện mứcsống cho nông dân

Thực hiện nhiệm vụ trong công tác Khuyến nông Trung tâm Dịch vụ nôngnghiệp (TTDVNN) huyện Đà Bắc trong nhiều năm qua hoạt động chuyển giaokhoa học kỹ thuật ở Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Đà Bắc thông qua cáchoạt động như tập huấn, các mô hình trình diễn về nông, lâm, ngư nghiệp, các hoạtđộng với những nội dung phong phú đa dạng trên mọi lĩnh vực của sản xuất nông

nghiệp như trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản…góp phần nâng cao thunhập, làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của huyện

Trong vài năm trở lại đây các hoạt động tập huấn chuyển giao khoa học kỹthuật của Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc đã có nhiều hoạt độngtiêu biểu góp phần tích cực vào công cuộc phát triển nông nghiệp nông thôn củahuyện, của tỉnh, song trong quá trình hoạt động quản lý tập huấn chuyển giao khoahọc kỹ thuật của Trung tâm vẫn còn gặp phải những bất cập trong công tác quản lýtập huấn, công tác lập kế hoạch, thực hiện và kiểm tra đánh giá hoạt động tập huấnchuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp của Trung tâm còn nhiều bất

cập và hạn chế Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã chọn đề tài “Quản lý tập huấn chuyền giao khoa học kỹ thuật về nông – lâm – ngư nghiệp trên địa bàn huyện Đà Bắc tỉnh Hòa Bình” làm đề tài luận văn thạc sỹ.

2 Tổng quan nghiên cứu.

Về vấn đề chuyển giao khoa học kỹ thuật đã có rất nhiều tác giả trong vàngoài nước nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau, cụ thể các công trình nghiên cứu

có liên quan như sau

Luận văn thạc sỹ của Bùi Thị Hương Thảo (2009) với đề tài Nghiên cứu nhucầu khuyến nông của các nhóm nông hộ trên địa bàn tỉnh Bình Dương Luận vănkhẳng định được các hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật (khuyến nông)mang ý nghĩa rất quan trọng trong việc giúp các hộ dân hiểu và năm được kỹ thuậttrong sản xuất nông lâm, ngư nghiệp qua đó tăng gia trong sản xuất tăng thêm thunhập nâng cao đời sống người dân

Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thị Thu Phương (2009) với đề tài “ Thựctrạng một số giải pháp khuyến nông nhằm phát triển sản xuất cây ăn quả trên địabàn huyện Sóc Sơn – thành phố Hà Nội nội dung nhằm đánh giá thực trạng khuyếnnông trong sản xuất cây ăn quả trên địa bàn huyện Sóc Sơn trên cơ sở đề ra nhữngđịnh hướng giải pháp khuyến nông nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất cây ăn quảhuyện Sóc Sơn

Luận văn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông tại huyện Hòa

An tỉnh Cao Bằng tác giả Lý Thị Thủy.

Luận văn Thực trạng quản lý đào tạo tại Trường đại học Trà Vinh của tác giảNguyễn Vĩnh Lợi nêu ra thực trạng quản lý đào tạo tại Trường đại học Trà Vinhđưa ra một số đề xuất mới phù hợp để tăng cường công tác quản lý từ đó góp phầnnâng cao kết quả đào tạo của trường

Luận văn : Giải pháp hoạt động đào tạo đại học ở Trường đại học Bạc Liêucủa tác giả Phan Anh Hùng kết quả nghiên cứu lý luận cho thấy Đào tạo là hoạtđộng dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và thái dộ nghề nghiệp cần thiếtcho người học nghề để có thể tự tìm việc làm hoặc tự tạo việc làm sau khi hoànthành khóa học, đưa ra các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý đào tạo đạihọc bao gồm cơ chế chính sách của nhà nước, nhu cầu thị trường lao động và nănglực thực tế của cơ sở đào tạo Các kết quả nghiên cứu này góp phần phong phúthêm lý luận quản lý hoạt động đào tạo của các trường đại học

Luận văn Quản lý đào tạo nghề tại Trường cao đẳng nghề Thương mại vàCông nghiệp” của tác giả Nguyễn Đức Hải với nội dung xây dựng phân tích quản

lý đào tạo nghề tại cơ sơ đào tạo, tìm điểm mạnh điểm yếu và nguyên nhân của cácđiểm mạnh điểm yếu trong quản lý đào tạo nghề tại hệ cao đẳng tại Trường Caođẳng nghề Thương mai và Công nghiệp, qua đó đề xuất một số giải pháp hoànthiện công tác quản lý đào tạo nghề hệ cao đẳng của trường Cao đẳng nghềThương mại và Công nghiệp

Luận văn “ Biện pháp quản lý đào tạo nghề ở trường trung cấp xây dựngUông Bí – Quảng Ninh “ của tác giả Nguyễn Ngọc Hiếu nghiên cứu phân tích cáctồn tại trong quá trình quản lý đào tạo hệ sơ cấp nghề và trung cấp nghề từ mụctiêu nôi dung chương trình, tìm ra những nguyên nhân và hạn chế các giải phápkhắc phục nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả đối với công tác đào tạo nghề củaTrường trung cấp xây dựng Uông Bí – Quảng Ninh

Tuy nhiên hiện nay chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu về Quản lý tập huấnchuyển giao khoa học kỹ thuật về nông lâm ngư nghiệp trên địa bàn huyện Đà Bắc,tỉnh Hòa Bình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

3.1 Mục đích

Dựa trên cơ sở khoa học, luận văn nhằm luận giải các giải pháp phù hợp đểhoàn thiện quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm ngư nghiệphuyện Đà Bắc

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng khung nghiên cứu về quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹthuật nông, lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc;

- Phân tích thực trạng quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông,lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc; tìm ra điểmmạnh, điểm yếu và nguyên nhân của các điểm yếu trong quản lý tập huấn chuyểngiao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệphuyện Đà Bắc;

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tập huấn chuyển giaokhoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệphuyện Đà Bắc

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: “ Quản lý tập huấn chuyển giao khoahọc kỹ thuật về nông lâm ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện

Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình”

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Theo quá trình quản lý, luận văn bao gồm các nội dung: lâp kế hoạch, tổchức thực hiện kế hoạch, kiểm soát tập huấn tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệphuyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình

Về không gian: huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình

Về thời gian: Số liệu thứ cấp các báo cáo liên quan đến quản lý tập huấnchuyển giao khoa học kỹ thuật tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiêp huyện Đà Bắcgiai đoạn 2015-2020, đề xuất các giải pháp đên năm 2025

5 Phương pháp nghiên cứu.

5.1 Khung nghiên cứu.

Khung nghiên cứu về quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông,lâm ngư nghiệp tại trung tâm nông nghiệp huyện

Hình 0.1 Khung nghiên cứu luận văn

5.2 Phương pháp thu thập thông tin

- Thông tin thứ cấp qua niên giám thông kế, qua các bảng thống kế đã côngbố

- Các báo cáo tình hinh nhiệm vụ hàng năm, hàng quý, hàng tháng

- Báo cáo tình hình kế hoạch tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông,lâm, ngư nghiệp của Trung tâm hàng năm

- Các tài liệu, nghiên cứu, đề tài bài báo cáo có liên quan đến quản lý tậphuấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụNông nghiệp huyện Đà Bắc

- Thông tin sơ cấp: qua các cuộc phỏng vấn 3- 5 cán bộ quản lý về tình hìnhthực hiện các chức năng quản lý: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm soát

- Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở về khung lý thuyết về quản lý tập huấnchuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp từ đó đánh giá thực trạngquản lý tập huấn của Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp luận văn đưa ra một số giảipháp góp phần nâng cao chất lượng và hoàn thiện đưa ra các biện pháp quản lý tậphuấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ

Mục tiêu quản lý tậphuấn chuyển giao khoahọc kỹ thuật về nônglâm ngư nghiệp

Số lượng các lớp, họcviên và các buổi tậphuấn;

Chất lượng tập huấn;Nâng cao năng suất chấtlương sản phẩm nôngnghiệp của huyện;

Nội dung quản lý tậphuấn chuyển giao khoahọc kỹ thuật về nônglâm ngư nghiệp

Lập kế hoạch tập huấnchuyển giao;

thuật tại trung tâm

nông nghiệp huyện

- Yếu tố thuộc doanh

nghiệp

- Yếu tố thuộc môi

trường của doanh

nghiệp

Nông nghiệp huyện Đà Bắc.

6 Kết cấu luận văn.

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục và tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương :

Phần mở đầu

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý tập huấn

chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại trung tâm dịch vụ nôngnghiệp huyện Đà Bắc

Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ

thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Đà Bắc tỉnhHoà Bình

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện quản lý tập huấn

chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Nôngnghiệp huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TẬP HUẤN CHUYỂN GIAO KHOA HỌC KỸ THUẬT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP TẠI TRUNG TÂM DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP HUYỆN

1.1 Chuyển giao và tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp

1.1.1 Chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp

Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật nông lâm ngư nghiệp tới nông dântheo ý hiểu chung là quá trình đưa các tiến bộ KH& KT về nông, lâm ngư nghiệp

đã được khẳng định là đúng đắn trong thực tiễn vào áp dụng sản xuất tại nông hộ

Chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật được đẩy mạnh thông quaviệc triển khai thực hiện xây dựng những mô hình sản xuất mới, hướng dẫn ngườidân.

Thông qua các mô hình, chuyển giao khoa học kỹ thuật góp phần thay đổitập quán sản xuất canh tác, giảm chi phí, công lao động, gia tăng hiệu quả kinh tếtrong sản xuất nông nghiệp

Thứ nhất Chuyển giao khoa học kỹ thuật nông lâm ngư nghiệp đến nông

dân là muốn hướng tới việc cung cấp thông tin, hướng dẫn và định hướng pháttriển hơn nữa cung cấp một số yếu tố đầu vào hoặc đầu ra cho sản phẩm nôngnghiệp cho nông dân về những sản phẩm phù hợp với sinh thái của nông nghiệpnơi họ sinh sống thông qua việc thực hiện triển khai các mô hình trình diễn qua đógiúp người nông dân nhìn nhận ra vấn đề và đẩy mạnh trong sản xuất, nâng cao đờisống góp phần vào sự phát triển của của địa phương

Thứ 2 Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật nông, lâm ngư nghiệp cho hộ

dân giúp các hộ nông dân liên kết với nhau xúc tiến thương mại, tìm kiếm cơ hộithị trường đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp nhằm tới việc

- Đẩy mạnh sản xuất hàng hóa một cách bền vững, xây dựng nông thôn mớitheo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa dân chủ hóa và hợp tác hóa

- Nâng cao thu nhập của nông dân, giải quyết các vấn đề của họ và xóa đóigiảm nghèo

- Nâng cao dân trí trong nông thôn

- Phát hiện các vấn đề mới phát sinh, thẩm định kết quả nghiên cứu để hìnhthành nên chiến lược nghiên cứu

1.1.2 Tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp.

- Khái niệm về khoa học.

Hiện nay, người ta đề cập đến khái niệm khoa học ở ba khía cạnh sau:

+ Khoa học là hệ thống những hiểu biết hoặc tri thức của con người về tựnhiên - xã hội - tư duy, nó tồn tại dưới dạng các lý thuyết, định lý, quy luật, nguyêntắc, phạm trù, tiền đề.

+ Khoa học là một hình thái ý thức - xã hội thể hiện tồn tại xã hội trong nộidung, mục đích và các chuẩn mực giá trị, các nguyên lý thế giới quan trong triếthọc và bức tranh chung về thế giới

+ Khoa học là một dạng hoạt động lao động của con người, nó ra đời trongquá trình chinh phục giới tự nhiên và khoa học giúp nâng cao hiệu quả hoạt độngcủa con người Đó là một hình thức hoạt động đặc thù, là hoạt động nhận thức Nó

ra đời chỉ ở một giai đoạn phát triển nhất định của lịch sử

Từ ba khía cạnh trên, chúng ta có thể định nghĩa, khoa học là hệ thống cáckiến thức về các quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy dựa trên những phươngpháp được xác định để thu nhận kiến thức

- Khái niệm kỹ thuật

Kỹ thuật thông thường được hiểu là toàn bộ các thiết bị, phương tiện, máymóc và công cụ vật chất nằm trong tư liệu sản xuất để quản lý, khai thác, bảo quản

và chế tạo các sản phẩm dùng cho sản xuất và thỏa mãn các nhu cầu của đời sống

xã hội

- Khái niệm nông nghiệp: hiểu được là ngành sản xuất ra của cải vật chất mà

con người phải dựa vào quy luật của sinh trưởng của cây trồng vật nuôi để tạo rasản phẩm như lương thực thực phẩm

- Khái niệm lâm nghiệp Để đi đến khái niệm về lâm nghiệp, trên thực tế đã

có nhiều quan điểm:

- Quan điểm thứ nhất: cho rằng lâm nghiệp là một ngành sản xuất vật chất

trong nền kinh tế quốc dân có chức năng xây dựng và quản lý bảo vệ rừng Vớiquan điểm này, lâm nghiệp chỉ bao gồm các hoạt động về trồng rừng, chăm sóc,nuôi dưỡng, quản lý, bảo vệ nhằm cung cấp lâm đặc sản, phòng hộ và bảo vệ môitrường sống cho xã hội Sản phẩm cuối cùng của hoạt động lâm nghiệp là tạo ra

rừng thành thục công nghệ; đó chỉ là những sản phẩm tiềm năng, chưa thành sảnphẩm hàng hoá cuối cùng được trao đổi trên thị trường Như vậy, quan điểm thứnhất đã bộc lộ một số vấn đề tồn tại :

+ Một là khi đã khẳng định lâm nghiệp là một ngành sản xuất vật chất nhưng

sản phẩm cuối cùng lại chưa được lưu thông, trao đổi, mua bán trên thị trường đểthu hồi vốn tái sản xuất cho chù kỳ tiếp theo Sản phẩm được khai thác từ rừng lạiđược thống kê, hạch toán vào tổng sản phẩm công nghiệp

+ Hai là về phương diện kỹ thuật lâm sinh thì khai thác và tái sinh có mối

liên hệ chặt chẽ với nhau Khai thác được xem là một trong những giải pháp kỹthuật lâm sinh quan trọng trong tái sản xuất tài nguyên rừng

+ Ba là về phương diện kinh tế - xã hội, mục đích cuối cùng của xây dựng

rừng là để sử dụng (khai thác) và chỉ có khai thác mới thu hồi được vốn để tái sảnxuất mở rộng tài nguyên rừng

+ Bốn là về phương diện quản lý, hiện nay ngành lâm nghiệp đang quản lýcác hoạt động không chỉ thuộc lĩnh vực lâm sinh mà còn cả lĩnh vực khai thác vàchế biến lâm sản

- Quan điểm thứ hai : cho rằng lâm nghiệp là một ngành sản xuất vật chất

đặc biệt không chỉ có chức năng xây dựng, quản lý, bảo vệ rừng mà còn có chứcnăng khai thác sử dụng rừng Như vậy, với quan điểm này khái niệm về lâm nghiệp

đã được mở rộng Sản phẩm cuối cùng của lâm nghiệp đã là sản phẩm hàng hoáđược mua bán, trao đổi trên thị trường Quan điểm này đã đề cao vai trò của lâmnghiệp trong nền kinh tế quốc dân và đã coi hoạt động xây dựng và sử dụng rừng

là hai giai đoạn của quá trình tái sản xuất tài nguyên rừng Từ đó đã tạo điều kiệnthuận lợi để lâm nghiệp phát triển toàn diện Tuy nhiên, quan điểm này đã lồngghép hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau vào một ngành sản xuất cũng có những vấn

đề khó khăn về công tác tổ chức, quản lý và hạch toán kinh tế Mặt khác, khi nhấnmạnh quan điểm này, có thể người ta chỉ tập trung vào khai thác bóc lột tài nguyênrừng và ít quan tâm đến 3phát triển lâm nghiệp bền vững Do đó, tài nguyên rừng

nhanh chóng bị cạn kiệt, đặc biệt trong thời kỳ lâm nghiệp hoạt động trong cơ chếbao cấp.

- Quan điểm thứ ba: xuất phát từ thực trạng quản lý ngành lâm nghiệp và

đứng trên giác độ khép kín của quá trình tái sản xuất thì lâm nghiệp là một ngànhsản xuất vật chất ngoài chức năng xây dựng rừng, quản lý bảo vệ rừng, khai thácvận chuyển còn bao gồm cả chế biến lâm sản Như vậy, quan điểm thứ ba tươngđối toàn diện hơn hai quan điểm trên Quan điểm này vừa đảm bảo tính thống nhấttrong quá trình tái sản xuất, vừa đảm bảo chu trình sản xuất khép kín Tuy nhiên,với quan điểm này đã ghép toàn bộ các hoạt động có chu kỳ sản xuất, có đối tượngtác động, có công nghệ sản xuất hoàn toàn khác biệt vào một ngành cũng đã đặt rahàng loạt vấn đề cần giải quyết: đầu tư, tổ chức sản xuất, áp dụng công nghệ, đánhgiá hiệu quả và cơ chế chính sách để phát triển toàn diện ngành lâm nghiệp Mặtkhác, hiểu theo nghĩa rộng từ khi ghép bộ, lâm nghiệp là lĩnh vực sản xuất trongngành nông nghiệp và phát triển nông thôn Tuy nhiên, quan điểm có khác nhaucũng không làm suy giảm vai trò của lâm nghiệp trong nền kinh tế quốc dân và đờisống xã hội

- Lâm nghiệp: là ngành sản xuất vật chất độc lập của nền kinh tế quốc dân có

chức năng xây dựng rừng, quản lý bảo vệ rừng, khai thác lợi dụng rừng, chế biếnlâm sản và phát huy chức năng phòng hộ của rừng

- Ngư nghiệp: là ngành kinh tế và là lĩnh vực sản xuất có chức năng và

nhiệm vụ nuôi trồng và khai thác các loài thuỷ sản, chủ yếu là cá ở các ao hồ, đầm,ruộng nước, sông ngòi, trong nội địa và ở biển

- Tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp là gì

Tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp là một hìnhthức chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, là một trong những phương phápkhuyến nông theo nhóm, tập trung thành lớp có sở thích mong muốn chung về mộtlĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, qua đó nhằm cung cấp kiến thức và huấn luyện kỹnăng về một lĩnh vực nào đó cho nông dân

Tập huấn là quá trình học tập, nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học kỹthuật về nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp

1.2 Quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại trung tâm dich vụ vụ nông nghiệp trên địa bàn huyện

1.2.1 Khái niệm quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp

Quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông lâm ngư nghiệp là quátrình thực hiện các chức năng quản lý về chuyển giao khoa học kỹ thuật nông lâmngư nghiệp từ lập kế hoach tập huấn, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm soát kếtquả tập huấn

1.2.2 Mục tiêu quản lý tập huấn

Chủ thể quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông lâm ngư nghiệp làtrung tâm dịch vụ Nông nghiệp huyện Quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹthuật nông, lâm, ngư nghiệp nhằm tới các mục tiêu sau:

• Cập nhật và phổ biến kiến thức về tiến bộ khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngưnghiệp cho các đối tượng tham gia tập huấn tại trung tâm;

• Nâng cao năng suất nông lâm ngư nghiệp trên địa bàn huyện;

• Năng cao giá trị sản lương nông lâm ngư nghiệp trên địa bàn huyện

• Tăng thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thông mới

Quản lý tập huấn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của các tổchức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp để tăng thu nhập, giảm nghèo,làm giàu, thích ứng với các điều kiện sinh thái, khí trường thông qua các nội dung,hình thức, phương thức hoạt động khuyến nông

Đồng thời quản lý tập huấn cũng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nôngnghiệp theo hướng phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, chất lượng, antoàn thực phẩm đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; thúc đẩy tiến trình cơcấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bềnvững, gắn với xây dựng nông thôn mới; tăng cường khả năng chống chịu thiên tai;

bảo đảm an hậu và thị ninh lương thực quốc gia, ổn định kinh tế - xã hội, bảo vệmôi trường.

1.2.3 Tiêu chí đánh giá quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm ngư nghiệp tại trung tâm khuyến nông huyện

Các tiêu chí để đánh giá công tác quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹthuật nông, lâm ngư nghiệp tại Trung tâm khuyến nông huyện gồm có các tiêu chínhư sau:

Thứ nhất: Số lượng lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật theo từnglĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp trong năm

Số lượng lớp tập huấn thể hiện năng lực, khả năng quản lý tập huấn, quy môcủa công tác tập huấn, phạm vi của công tác quản lý tập huấn trong một địa bànhành chính huyện Số lượng các lớp tập huấn càng nhiều, thể hiện phạm vi, độ phủcủa công tác quản lý tập huấn

Thứ hai: Số học viên được tham gia tập huấn trong năm;

Số lượng học viên được tham gia tập huấn trong năm cũng là một trongnhững tiêu chí đánh giá công tác quản lý tập huấn Số lượng này có thể đánh giáthông qua tiêu chí số lượng lượt cán bộ tham gia tập huấn trong các chương trìnhtập huấn mà Trung tâm khuyến nông huyện đưa ra

Thứ ba: Chất lượng học viên sau khi tham gia tập huấn

Việc đánh giá chất lượng của học viên tham gia tập huấn là vấn đề tương đốikhó Chất lượng của học viên sau khi tham gia tập huấn được đánh giá bằng sựphát triển tiến bộ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp của mộthuyện, hiệu quả của việc phát triển đi lên trong lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp củahuyện đó như thế nào

Tuy nhiên có thể có cách nhìn cụ thể hơn thông qua phiếu đánh giá kết quảtập huấn của các Học viên, cán bộ tham gia vào công tác tập huấn trong các khoáđào tạo mà Trung tâm khuyến nông huyện tổ chức

Thứ tư: Sản lượng nông, lâm, ngư nghiệp hàng năm:

Kết quả sản lượng nông lâm ngư nghiệp của huyện là tiêu chí đánh giá hiệuquả cuối cùng của công tác quản lý tập huấn của Trung tâm Bởi vì suy cho cùng,mọi hoạt động tổ chức đào tạo tập huấn đều hướng tới kết quả của đối tượng đượctập huấn trong các hoạt động thực tế Sản lượng càng cao, chứng tỏ hiệu quả củacông tác quản lý tập huấn cao và ngược lại

1.2.4 Nguyên tắc quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật về nông, lâm ngư nghiệp

Hoạt động khuyến nông phải tuân theo những nguyên tắc cơ bản sau:

(1) Nguyên tắc tự nguyện, không áp đặt, mệnh lệnh: Mỗi hộ nông dân là một

đơn vị kinh tế tự chủ, sản xuất của họ do họ quyết định Vì vậy, nhiệm vụ củakhuyến nông là tìm hiểu cặn kẽ những yêu cầu, nguyện vọng của họ trong SXNN,đưa ra những kiến thức mới sao cho phù hợp để họ tự cân nhắc, lựa chọn Vụ này

họ chưa áp dụng vì họ chưa đủ điều kiện, chưa thật tin tưởng nhưng vụ sau, thôngqua một số hộ đã áp dụng có hiệu quả, lúc đó họ sẽ tự áp dụng

(2) Nguyên tắc không làm thay: Cán bộ khuyến nông (CBKN) giúp đỡ nông

dân thông qua trình diễn kết quả, trình diễn phương pháp để họ mắt thấy tai nghe.CBKN cần thao tác chậm để nông dân theo dõi, vừa làm vừa giải thích sau đó mờinông dân làm thử

(3) Nguyên tắc không bao cấp: Khuyến nông chỉ hỗ trợ những khâu khó khăn

ban đầu về kỹ thuật, giống và vốn mà từng hộ nông dân không thể tự đầu tư ápdụng do hạn chế về nguồn lực của mình Không nên bao cấp toàn bộ, tránh trườnghợp nông dân ỉ lại không phát huy được năng lực và trách nhiệm vào công việc

(4) Nguyên tắc khuyến nông là nhịp cầu thông tin hai chiều: Giữa nông dân

với các tổ chức và cơ quan khác luôn có mối quan hệ, khuyến nông phải phản ánhtrung thực những ý kiến tiếp thu, phản hồi của nông dân về những vấn đề chưa phùhợp cần sửa đổi khắc phục

(5) Nguyên tắc khuyến nông không hoạt động đơn độc: Khuyến nông phải

phối hợp chặt chẽ với các tổ chức phát triển nông thôn khác Ngoài việc phối hợp

chặt chẽ với các trường, viện nghiên cứu khoa học, trung tâm khoa học nôngnghiệp còn phải phối hợp chặt chẽ với các hội, đoàn thể quần chúng, các tổ chứcquốc tế, các doanh nghiệp… để đẩy mạnh hoạt động khuyến nông Công táckhuyến nông cần được xã hội hóa.

(6) Nguyên tắc công bằng: Khuyến nông phải quan tâm tạo điều kiện đến mọi

thành viên, mọi tầng lớp nông dân, đặc biệt là những người nghèo để họ phát triểnsản xuất, vươn lên cải thiện đời sống và hoà nhập với cộng đồng

1.3 Nội dung quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp tại trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện

Nội dung quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật tại Trung tâm dịch

vụ nông nghiệp huyện bao gồm các hoạt động như sau:

1.3.1 Lập kế hoạch tập huấn

Lập kế hoạch tập huấn là việc xây dựng mục tiêu của các khoá tập huấn, đốitượng tham gia tập huấn, chương trình đào tạo tập huấn, dự toán kinh phí tổ chứctập huấn … Việc lập kế hoạch tập huấn đóng vai trò quan trọng trong công tácquản lý tập huấn của Trung tâm

Thứ nhất: Căn cứ lập kế hoạch

Để thực hiện được việc lập kế hoạch tập huấn, bộ phận kế hoạch sẽ thựchiện qua việc triển khai các mục tiêu về Nông, Lâm, Ngư nghiệp trong năm, lắngnghe ý kiến của các xã, các cơ quan có liên quan Từ đó lập danh sách các khoáđào tạo tập huấn theo mục tiêu, thông báo cho các xã kế hoạch tổ chức tập huấn

Cụ thể căn cứ lập kế hoạch tập huấn gồm có:

• Quan điểm, mục tiêu của UBND tỉnh, huyện về chỉ đạo phát triển ngành Nông,Lâm, Ngư nghiệp tại các huyện

• Các tiến bộ khoa học kỹ thuật, các biện pháp canh tác, thực thi nông lâm ngưnghiệp hiệu quả cần phải triển khai

• Các kỹ thuật mới, phương pháp mới để triển khai có hiệu quả hơn trong vấn đềNông Lâm ngư nghiệp

• Các vấn đề cần lưu tâm trong triển khai thực hiện Nông Lâm Ngư nghiệp của

• Ý kiến của các xã về nội dung cần đào tạo tập huấn

• Ý kiến của các chuyên gia, giảng viên trong lĩnh vực Nông, Lâm, Ngư nghiệp

• Kế hoạch chỉ tiêu, kinh phí UBND các huyện giao cho các Trung tâm dịch vụNông nghiệp

Thứ hai: Nội dung lập kế hoạch

Nội dung lập kế hoạch gồm có thời gian, mục tiêu, chi phí để các bộ phậntrong trung tâm phối hợp tổ chức thực hiện

Mục tiêu của các khoá tập huấn đó là mục tiêu phát triển lĩnh vực Nông,Lâm, Ngư nghiệp của huyện, các kiến thức về công nghệ, quy trình, các yếu tốmới… nhằm tăng năng suất hiệu quả trong lĩnh vực Nông, lâm ngư nghiệp

Mục tiêu của các khoá tập huấn có thể là triển khai kết luận của các cơ quanquản lý nhà nước chuyên ngành trong lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp

Bên cạnh đó là chương trình đào tạo: Việc xây dựng chương trình đào tạo làviệc các bộ phận của Trung tâm kết hợp với các chuyên gia, giảng viên, các cán bộ

có kinh nghiệm, có kiến thức trong lĩnh vực mà mục tiêu của công tác tập huấn đề

ra Chương trình đào tạo phải phù hợp với đối tượng tham gia tập huấn, kinh phí cóthể đáp ứng, thời lượng khoá đào tạo có thể bố trí và phương pháp tổ chức tập huấn

có thể thực hiện được

Thứ ba: Phương pháp lập kế hoạch

Đối với Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện, việc lập kế hoạch tập huấnthường do bộ phận về kế hoạch của Trung tâm xây dựng Mỗi đơn vị có thể có cácphương pháp lập kế hoạch khác nhau Tuy nhiên phương pháp lập kế hoạch thườngđược dựa vào các thông số trong quá khứ để lập kế hoạch

1.3.2 Tổ chức thực hiện tập huấn

Bộ máy quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngưnghiệp có vai trò rất quan trọng đối với Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp, quyếtđịnh hiệu quả của hoạt động tập huấn chuyển giao Nếu bộ máy quản lý tập huấnchuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp của Trung tâm hoạt động có

hiệu quả, thì hoạt động tập huấn chuyển giao sẽ đi đúng mục tiêu của Trung tâmtiết kiệm được nhiều khoản chi phí không cần thiết Từ đó, cơ sở sẽ khắc phụcđược những điểm yếu, phát huy điểm mạnh để hoạt động.

Thứ nhất: Bộ máy tham gia thực hiện tập huấn gồm có:

Ban Giám đốc chịu trách nhiệm chung về việc tổ chức thực hiện tập huấn,phê duyệt kế hoạch, kinh phí thực hiện, phê duyệt công tác tổ chức thực hiện

Giám đốc Trung tâm thực hiện tốt chức năng quản lý tập huấn nhằm đảmbảo khoa học kỹ thuật có vai trò quan trọng đối với Trung tâm nó quyết định hiệuquả hoạt động tập huấn Nếu bộ máy quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹthuật nông, lâm, ngư nghiệp hoạt động hiệu quả thì hoạt đông tập huấn của Trungtâm sẽ đi đúng với mục tiêu tập huấn, tiết kiệm được khoản chi phí khăc phục đượcnhược điểm và phát huy hết thế mạnh để hoạt động tập huấn sẽ được phát triển bềnvững

Năng lực hoạt động của bộ máy quản lý tập huấn được thể hiện trong quátrình bộ máy quản lý thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình để đạt được mục tiêuchung của Trung tâm Trong đó năng lực quản lý ảnh hưởng rất lớn đến việc quản

lý tập huấn, năng lực ở đây bao gồm năng lực lãnh đạo, năng lực giao tiếp, trình độchuyên môn phẩm chất và đạo đức của một người lãnh đạo

Bộ phận kế toán: phối hợp cùng các bộ phận khác thực hiện công tác dự toán

và quyết toán công tác tập huấn

Bộ phận kế hoạch: thực hiện công tác xây dựng mục tiêu, khảo sát nhu cầuhọc tập, kế hoạch tổ chức thực hiện Từ đó cung cấp và tổng hợp các thông tinnhằm giúp cho giám đốc và phó giám đốc xác định được nhu cầu tập huấn đượctổng hợp từ các xã và mục tiêu tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm,ngư nghiệp của Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp Lập kế hoạch và tổ chức thựchiện xây dựng các lớp tập huấn nhằm đảm bảo đi đúng theo kế hoạch đề ra

Bộ phận tổ chức thực hiện: Giảng viên, quản lý việc thực hiện tập huấn, cácđiều kiện tổ chức tập huấn

Thứ hai: Đội ngũ giảng viên tham gia tập huấn chuyển giao khoa học kỹ

thuật nông, lâm, ngư nghiệp.

Đội ngũ giảng viên có vai trò quan trọng, là người truyền đạt kiến thức tớiHọc viên tham gia tập huấn Đội ngũ giảng viên có thể là những người tại Trungtâm Dịch vụ Nông nghiệp hoặc các cán bộ, chuyên gia trong những lĩnh vực cụthể, phù hợp với mục tiêu của công tác tập huấn

Đội ngũ giảng viên phải có chứng chỉ sư phạm, có trình độ chuyên môntrong các lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp lốisống và năng lực chuyện môn

Thứ ba: Nội dung công việc tổ chức thực hiện

Sau khi có kế hoạch tập huấn, Trung tâm sẽ tiến hành tổ chức thực hiện tậphuấn Việc tổ chức thực hiện tập huấn bao gồm các nội dung cần phải thực hiệnnhư sau:

• Lập dự toán chi tiết tổ chức khoá tập huấn Công tác lập dự toán do bộ phận kếtoán, kế hoạch, phòng quản lý đào tạo phối hợp thực hiện, trình Giám đốc Trungtâm phê duyệt

• Bố trí giáo viên/chuyên gia xây dựng bài giảng tập huấn: Đội ngũ giáo viên chuyêngia tham gia xây dựng bài giảng là người có kinh nghiệm, kiến thức, có kỹ năng sưphạm

• Thẩm định nội dung tập huấn: Sau khi có nội dung bài giảng, Trung tâm sẽ thẩmđịnh nội dung thông qua việc xác định mục tiêu khoá học, nội dung khoá học, cáckiến thức trong bài giảng, sự phù hợp với đối tượng học tập, thời lượng khoá đàotạo…

• Gửi công văn tới các xã, tổ chức có liên quan về việc tổ chức lớp tập huấn Việcgửi công văn, thông thường các Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp sẽ gửi trước 01tháng để các xã bố trí người tham gia tập huấn Việc lựa chọn các đối tượng tậphuấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp là việc xác định nhóm

hộ dân cùng sở thích với mong muốn được tham gia tập huấn

• Bố trí giảng viên, trợ giảng tham gia tập huấn

• Địa điểm tập huấn: Phần lớn các Trung tâm khi tổ chức tập huấn sẽ tổ chức tạiTrung tâm Tuy nhiên một số địa bàn do xa xôi, Trung tâm có thể về tận xã để tổchức tập huấn

• Phương tiện hỗ trợ tập huấn: Hệ thống các công cụ, dụng cụ, thiết bị hỗ trợ côngtác tập huấn Ví dụ như máy chiếu, bảng, bút, giấy, hình ảnh mô phỏng, các vậtphẩm hỗ trợ giảng dạy…

• Bố trí phòng nghỉ giáo viên, hậu cần tập huấn (nếu tập huấn tại địa điểm kháctrung tâm): Bố trí phương tiện đi lại, phòng nghỉ giáo viên, ăn uống, nghỉ ngơi…

• Một số nội dung khác: Công tác khai giảng, bế giảng khoá tập huấn, công tác đánhgiá khoá đào tạo…

Thứ tư: Nội dung của bồi dưỡng được chuẩn bao gồm

+ Kiến thức, kỹ năng chuyên môn

+ Nghiệp vụ sư phạm, chứng chỉ sự phạm

+ Ngoại ngữ, tin hoc

Bên cạnh đó đảm bảo về kỹ năng giảng viên là đội ngũ viên chức của Trungtâm luôn được đảm bảo bồi dưỡng nâng cao về chuyên môn nghiệp vụ và kỹ nănggiảng dạy chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp

1.3.3 Kiểm soát thực hiện tập huấn

Thứ nhất: Mục tiêu kiểm soát

Kiểm soát tập huấn nhằm đảm bảo đúng việc truyền tải các mục tiêu, nộidung chương trình tập huấn tới cho Học viên, kế hoạch tổ chức thực hiện theo kếhoạch đã được phê duyệt, đảm bảo chất lượng công tác tập huấn, đảm bảo công táctiết kiệm chi phí theo chủ trương chung, đảm bảo đúng các quy trình tổ chức tậphuấn Kiểm soát tiến trình giảng dạy của giảng viên và mức độ đáp ứng của Họcviên tham gia giảng dạy

Thứ hai: Nguyên tắc kiểm soát

Thực hiện kiểm soát bằng việc phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các bộphận, tổ chức trong Trung tâm Các bộ phận có trách nhiệm báo cáo kết quả đếnBan Lãnh đạo Trung tâm hoặc các bộ phận được Ban Lãnh đạo uỷ quyền

Thứ ba: Nội dung kiểm soát

Việc kiểm soát thực hiện tập huấn do các bộ phận có liên quan của các Trungtâm Dịch vụ Nông nghiệp tổ chức thực hiện Việc kiểm soát tập huấn gồm các nộidung như: Kiểm soát lập dự toán, kiểm soát việc triển khai mục tiêu tập huấn, tổchức kiểm soát chất lượng giảng viên, kiểm soát quá trình tổ chức tập huấn, kiểmsoát việc đánh giá chất lượng khoá đào tạo Việc kiểm soát là một công việc quantrọng trong quá trình tổ chức quản lý tập huấn của các Trung tâm Kiểm soát đượcthực hiện bởi Lãnh đạo Trung tâm, lãnh đạo các bộ phận có liên quan của Trungtâm, bởi lãnh đạo một số các cơ quan của UBND huyện, các phòng ban có liênquan của Huyện

Thứ tư: Phạm vi kiếm soát: Phạm vi kiểm soát hoạt động tổ chức tập huấnbao gồm tất cả các công đoạn liên quan từ công tác lập dự toán, khảo sát mục tiêu,nhu cầu đến khi kết thúc công tác tổ chức tập huấn

Thứ năm: Công cụ kiểm soát: Hoạt động kiểm soát tập huấn có thể thực hiệnthông qua báo cáo của các bộ phận có liên quan, kiểm soát thông qua việc trực tiếpđến các khoá tập huấn để xem xét và đánh giá

1.4 Một số nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp của trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện huyện

1.4.1 Nhân tố bên trong

+ Năng lực của đội ngũ quản lý : Năng lực quản lý của Lãnh đạo đơn vị có

ảnh hướng rất lớn đến công tác quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuậtnông, lâm ngư nghiệp

Theo các quy định chung của các cơ quan quản lý Lãnh đạo các đơn vịTrung tâm dịch vụ Nông nghiệp phải đạt được đầy đủ các tiêu chí như: Phải có tưtưởng phẩm chất đạo đực tôt, đã có qua giảng dạy tập huấn hoặc có kinh nghiệmquản lý trong công tác tập huấn (khuyến nông) ít nhất 5 năm, có bằng đại học chởlên đối với giám đốc Trung tâm, đã qua đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý,

đủ sức khỏe theo quy định

Công tác tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp cóphát triển phụ thuộc vào giám đốc của Trung tâm, khả năng về tầm nhìn, giám đốcphải có tâm nhìn đối với con đường phát triển các hoạt động tập huấn chuyển giaokhoa học kỹ thuật(khuyến nông) của Trung tâm trong dài hạn, bên cạnh đó phảihoạch định để đưa ra được những mục tiêu, xây dựng chiến lược và các kế hoạch

để thực hiện các mục tiêu đó, và những khó khăn bất lợi những biến động trongcông tác tập huấn để có những hướng đi đúng đắn nhất giúp cho các kế hoạch quản

lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp(hoạt độngkhuyến nông) đi đúng theo mục tiêu đã đề ra

+ Năng lực của đội ngũ giảng viên.

Đội ngũ giảng viên có vai trò quan trọng trong việc tổ chức thực hiện tậphuấn, là người quyết định phần lớn chất lượng và hiệu quả của việc thực hiện tậphuấn Giảng viên là người sử dụng các phương pháp giảng dạy khác nhau, qua đótác động tới mức độ tiếp thu kiến thức, nhận thức của người học

+Nguồn tài chính.

Kinh phí tổ chức tập huấn đóng vai trò quan trọng và ảnh hưởng tới công tácquản lý tập huấn Đặc thù chung của các khoá tập huấn của Trung tâm dịch vụNông nghiệp trên toàn quốc là trang bị kiến thức, kỹ thuật cho các người dân tronglĩnh vực Nông, Lâm, Ngư nghiệp Chính vì vậy đây không phải là dịch vụ thu tiền.Kinh phí tổ chức đào tạo tập huấn được các cơ quan quản lý cấp xuống để tổ chứcthực hiện Vì vậy muốn kinh phí tác động lớn tới việc tổ chức tập huấn Kinh phínhiều có thể mời được các giảng viên chất lượng, đầu tư các phương tiện hỗ trợgiảng dạy hiệu quả… và ngược lại

1.4.2 Nhân tố bên ngoài.

Môi trường vĩ mô: Các yếu tố trong môi trường vĩ mô có ảnh hưởng đếnquản lý tập huấn gồm môi trường pháp luật cụ thể là luật khuyến nông

Toàn bộ mục tiêu tập huấn chương trình tập huấn chuyển giao khoa học kỹthuật nông, lâm, nghiệp được tiến hành theo quy định có liên quan đến pháp luật cụthể là luật.

Bên cạnh đó nếu có sự thay đổi về nội dung của các văn bản pháp luật bởivậy các nội dung trong công tác quản lý tập huấn tại Trung tâm Dịch vụ Nôngnghiệp cũng sẽ thay đổi và biến đổi theo những thay đổi của hệ thống Luật pháp

Áp lực từ phía các tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm nghiệptrong toàn tỉnh Hòa Bình thường có năng lức cạnh tranh khác nhau, mỗi Trung tâm

và các cơ sở có điểm mạnh điểm yếu tạo nên sự khác biệt và đa dạng

+ Hệ thống doanh nghiệp:

Các doanh nghiệp tại địa phương có ảnh hưởng rất lớn đến nhu cầu tập huấncủa hộ dân vì họ chính là thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm nông nghiệp, họ lànhững người có những nhu cầu về sản phẩm đề ra những yêu cầu về chất lượngcủa sản phẩm nông nghiệp bởi vậy hệ thống doanh nghiệp tại địa phương có ảnhhưởng quan trọng trong các chương trình tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuậtnông, lâm nghiệp.Trên thực tế nếu các lớp tập huấn không bám sát với nhu cầu vềcung và cầu của các doanh nghiệp thì các sản phẩm nông nghiệp không đáp ứng đủhoặc không đúng với thị trường tiêu thụ hiện nay ảnh hưởng đến kinh tế tại các hộdân ở địa phương, điều đó khiến cho hoạt đông quản lý tập huấn của Trung tâmDịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc không đạt hiệu quả

+ Bản thân người học:

Người học là các hộ nông dân có nhu cầu tập huấn về nông, lâm ngư nghiệp.Chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp với mong muốn hướng tớigiúp người dân khi tham gia lớp tập huấn chủ động trong công tác nông nghiệp tại

hộ gia đình

1.5 Kinh nghiệm quản lý tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp của một số Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện và bài học kinh nghiệm cho quản lý tập huấn Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Đà Bắc, tỉnh Hoà Bình

1.5.1 Kinh nghiệm của một số Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện

Huyện Yên Thủy tỉnh Hòa Bình

Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Yên Thủy được thành lập theo quyếtđịnh số 456 Ngày 11/3/2020 của UBND tỉnh Hòa Bình trên cơ sở sáp nhập Trạmthú y, Trạm bảo vệ thực vật và Trạm Khuyến nông huyện thành một đơn vị sựnghiệp công lập thuộc lĩnh vực sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác trực thuộcUBND huyện Yên Thủy.Thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND huyện triểnkhai công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư và công tác chuyên môn, kỹthuật, dịch vụ thuộc lĩnh vực nông – lâm- nghiệp- thủy sản tại địa phương

Việc thành lập Trung tâm dịch vụ nông nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả hoạtđộng; tạo sự chủ động, mối liên kết chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn vớingười dân về lĩnh vực chăn nuôi, thú y, trồng trọt, bảo vệ thực vật, khuyến nông vàcác dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp khác tại địa phương Trung tâm dịch vụ Nôngnghiệp Huyện Yên Thuỷ đã rất tích cực và sáng tạo trong việc điều tra, khảo sátnhu cầu đào tạo hàng năm thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin trongkhảo sát Công tác khảo sát nhu cầu thường được thực hiện vào quý 4 của nămtrước Việc khảo sát nhu cầu tập huấn sớm, giúp Trung tâm Yên Thuỷ có thời gian

để nghiên cứu và tham khảo thêm ý kiến các chuyên gia trong từng lĩnh vực, xâydựng kế hoạch cụ thể để tổ chức tập huấn

Trung tâm Dịch vụ huyện Tân Lạc tỉnh Hòa Bình

Theo Quyết định số 456 ngày 11/3/2020 của UBND tỉnh Hòa Bình về thànhlập Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp các huyện, thành phố trực thuộc UBNDhuyện, trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị là Trạm Chăn nuôi và Thú y trực thuộc Chicục Chăn nuôi và Thú y; Trạm Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật trực thuộc Chi cục

Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn với TrạmKhuyến nông - Khuyến lâm trực thuộc UBND huyện Thành Trung tâm Dịch vụNông nghiệp trực thuộc Ủy ban Nhân dân cấp huyện; Trung tâm là đơn vị sựnghiệp công lập thuộc lĩnh vực sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác; có chức năngtham mưu giúp Ủy ban Nhân dân cấp huyện triển khai công tác khuyến nông,khuyến lâm, khuyến ngư và công tác chuyên môn, kỹ thuật, dịch vụ trong lĩnh vựcnông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản tại địa phương; chịu sự chỉ đạo, quản lý trựctiếp và toàn diện của Ủy ban Nhân dân cấp Huyện về tổ chức bộ máy, biên chế vàtoàn bộ hoạt động của Trung tâm; đồng thời chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyênmôn, nghiệp vụ của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và các cơ quan quản

lý chuyên ngành thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Trung tâm có tưcách pháp nhân, có con dấu, tài khoản riêng, có trụ sở làm việc độc lập

Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp Tân Lạc từ khi thành lập tới nay, Trung tâmđẩy mạnh việc kết hợp với các chuyên gia bên ngoài Trung tâm làm giáo viêngiảng dạy các khoá đào tạo tập huấn của Trung tâm Việc mời giảng viên bên ngoàicần phải xây dựng cơ chế và được lãnh đạo UBND huyện đồng ý về mặt chủtrương Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp huyện Tân Lạc đã có nhiều bước đi tiến bộtrong việc đổi mới công tác tập huấn tại Huyện

Đồng thời, hàng năm Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp huyện đều tổ chức cáccuộc họp mở rộng, trong đó mời các xã, các chuyên gia, các lãnh đạo một số các

bộ phận khác của Huyện Tân Lạc tham gia cùng, nhằm tạo ra một môi trường mở,

để tiếp cận, nắm bắt sát thực các mục tiêu tập huấn, từ đó xây dựng chương trìnhtập huấn chuẩn xác

1.5.2 Bài học cho Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Đà Bắc, tỉnh Hoà Bình

Qua việc nghiên cứu kinh nghiệm của một số Trung tâm dịch vụ Nông nghiệpcủa một số huyện, có thể rút ra một số bài học cho Trung tâm dịch vụ Nông nghiệpHuyện Đà Bắc như sau:

Thứ nhất: Việc lập kế hoạch tổ chức tập huấn, quan trọng nhất là xây dựngđược mục tiêu của các khoá đào tạo tập huấn Mục tiêu khoá đào tạo cần phải đượckết hợp giữa chuyên gia, người lao động của các xã, các cán bộ chuyên môn củaUBND xã

Thứ hai: Việc lập kế hoạch cần phải thực hiện triển khai sớm, tránh bị độngcho các bộ phận tổ chức thực hiện

Thứ ba: Xây dựng cơ chế, mời giảng viên có chuyên môn sâu, nắm bắt kỹthuật vững, hỗ trợ Trung tâm trong việc giảng dạy

Thứ tư: Việc kiểm soát chất lượng tập huấn cần phải đa dạng thêm các hìnhthức kiểm soát

Thứ năm: Chất lượng của công tác tập huấn quyết định tới việc tổ chức đàotạo của Trung tâm trong các năm tiếp theo, chất lượng của công tác tập huấn ảnhhưởng tới thương hiệu, hình ảnh của Trung tâm Vì vậy Trung tâm cần thực hiệncác công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tập huấn

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TẬP HUẤN CHUYỂN GIAO KHOA HỌC KỸ THUẬT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP TẠI TRUNG TÂM

DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP HUYỆN ĐÀ BẮC TỈNH HOÀ BÌNH

2.1 Giới thiệu về Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình.

2.1.1 Giới thiệu chung

Trung tâm được thành lập theo Quyết định số 456/QĐ-UBND ngày 11 tháng

3 năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình về việc thành lập Trung tâm Dịch

vụ nông nghiệp thuộc Ủy ban nhân dân huyện của tỉnh Hòa Bình

Thành lập Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc trực thuộc Ủy bannhân dân huyện Đà Bắc, trên cơ sở hợp nhất 3 trạm, Trạm Trồng trọt và Bảo vệthực vật thuộc Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Trạm Chăn nuôi và Thú ytrực thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn với Trạm Khuyến nông - Khuyến lâm trực thuộc Ủy ban nhân dân huyện ĐàBắc

Tên giao dịch: Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc

Trụ sở giao dịch: Thị trấn Đà Bắc, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình Người đạidiện theo pháp luật: Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc.Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Đà Bắc triển khai thực hiện công táckhuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư; phòng chống dịch bệnh trên cây trồng, vậtnuôi, quản lý chất lượng nông lâm thuỷ sản và chương trình công tác khác thuộclĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn kháctheo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân huyện và theo quy định của pháp luật.Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp củaUBND huyện, đồng thời chịu sự hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ của Chi cụcChăn nuôi, Thú y và Thủy sản, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật

Trung tâm có tư cách pháp nhân, có trụ sở, có con dấu và tài khoản riêng theoquy định của pháp luật.

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ của Trung tâm

Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực

sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; thựchiện chức năng tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện triển khai công táckhuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư và công tác chuyên môn, kỹ thuật, dịch vụthuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản tại địa phương; chịu sự chỉ đạo,quản lý trực tiếp và toàn diện của Ủy ban nhân dân cấp huyện về tổ chức bộ máy,biên chế và toàn bộ hoạt động của Trung tâm; đồng thời chịu sự hướng dẫn, kiểmtra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các

cơ quan quản lý chuyên ngành thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Trung tâm có tư cách pháp nhân, trụ sở, con dấu, tài khoản riêng tại Kho bạcNhà nước và Ngân hàng theo quy định của pháp luật

1 Tổ chức thực hiện các chương trình, đề án, dự án, chiến lược, quy hoạch,

kế hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình, quy phạm, định mức kinh tế

kỹ thuật về trồng trọt, bảo vệ thực vật; về chăn nuôi, thú y, thủy sản; về công táckhuyến nông, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật áp dụng công nghệ mới vào nôngnghiệp và các chương trình công tác khác đã được phê duyệt

2 Tổ chức thực hiện điều tra, phát hiện, dự tính, dự báo tình hình sinh vậthại trên cây trồng và dịch bệnh động vật trên địa bàn cấp huyện; thông báo kịp thời

về cơ quan quản lý cấp huyện và tham mưu đề xuất chủ trương, hướng dẫn biệnpháp kỹ thuật phòng chống trên địa bàn cấp huyện, đồng thời báo cáo về cho Chicục chuyên ngành của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo từng lĩnh vựcquản lý Xây dựng, duy trì hệ thống điều tra, phát hiện, cảnh báo, cơ sở dữ liệu,

hướng dẫn và triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh cây trồng,dịch bệnh động vật trên địa bàn phụ trách theo quy định

3 Triển khai thực hiện các quy trình kỹ thuật về trồng trọt, bảo vệ thực vật,chăn nuôi, thú y, nuôi trồng thủy sản áp dụng trên địa bàn, đảm bảo an toàn vệ sinhthực phẩm

4 Ứng dụng và chuyển giao kết quả các đề tài khoa học - công nghệ thuộclĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn

5 Thực hiện công tác dịch vụ khuyến nông, công tác tiêm phòng, kiểm soátgiết mổ động vật, kiểm tra vệ sinh thú y; tư vấn sử dụng và cung ứng các loạigiống cây trồng, vật nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thú y thủy sản, vácxin và các loại vật tư, trang thiết bị thuộc lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp và ngànhnghề nông thôn phục vụ người sản xuất theo quy định của pháp luật

6 Tham gia bồi dưỡng, đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo quy địnhcủa pháp luật Xây dựng chương trình, tài liệu và tổ chức các lớp tập huấn chuyênmôn, kỹ thuật, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ khuyến nông, thú y cấp xã và cộngtác viên khuyến nông trên địa bàn huyện, cung cấp thông tin khoa học, kỹ thuật,thông tin thị trường để phát triển sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp

và phát triển nông thôn

7 Tổ chức xây dựng và nhân rộng mô hình trình diễn; chuyển giao tiến bộ

kỹ thuật về giống cây trồng, giống vật nuôi, giống thủy sản, phân bón, thuốc bảo

vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi và các loại vật tư nông nghiệp khác cho nông dân

8 Tổ chức thực hiện các hoạt động thông tin tuyên truyền trong khuyếnnông theo quy định của pháp luật

9 Phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện công tác phòng, chống dịchbệnh, thiên tai tại địa phương

10 Tham gia đấu thầu, ký hợp đồng thực hiện các dịch vụ liên quan đếnnông nghiệp, nông thôn theo quy định hiện hành

11 Quản lý và sử dụng các quỹ hoạt động (nếu có) theo quy định của pháp luật

12 Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hìnhthực hiện nhiệm vụ được giao theo quy định của cơ quan cấp trên

13 Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế liên quan đến nông nghiệp,nông thôn theo sự phân công và theo quy định của pháp luật; Hợp tác, giao lưu,trao đổi chuyên môn nghiệp vụ và các hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ nôngnghiệp với các đơn vị, tổ chức trong và ngoài huyện

14 Thực hiện quản lý nhân lực, tài chính, tài sản theo phân cấp và theo quyđịnh của pháp luật

15 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dânhuyện giao theo quy định của pháp luật

Bảng 2 1 Các lĩnh vực tập huấn của Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp Huyện Đà bắc

Hình 2 1 Cơ cấu tổ chức Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp Huyện Đà Bắc

Nguồn: Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp H Đà Bắc

Giám đốc là người đứng đầu Trung tâm, chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân

dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động củaTrung tâm; trực tiếp phụ trách một số lĩnh vực công tác của Trung tâm

Quản lý điều hành toàn bộ hoạt động của Trung tâm, chịu trách nhiệm trướcUBND cấp huyện, các cơ quan ngành dọc cấp trên và các cơ quan có thẩm quyền

và trước pháp luật về thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao

Phân công công việc các Phó Giám đốc, giúp Giám đốc điều hành công việcchung của Trung tâm; khi Giám đốc vắng mặt, một Phó Giám đốc được Giám đốc

ủy quyền điều hành các hoạt động của Trung tâm; chủ động phối hợp với các cơquan, đơn vị, tổ chức khác để xử lý các vấn đề có liên quan đến chức năng, nhiệm

vụ của Trung tâm hoặc các vấn đề do UBND cấp huyện phân công;

Trực tiếp phụ trách các lĩnh vực: Quy hoạch, kế hoạch phát triển Trung tâm;

Tổ chức cán bộ; Tài chính kế toán;