Bài giảng kinh tế môi trường hệ thạc sỹ phần 3

Kinh tế môi trường là gì “Kinh tế môi trường là công cụ kinh tế được sử dụng để nghiên cứu môi trường và điều đó cũng có nghĩa là trong tính toán kinh tế phải xét đến các vấn đề môi trường”. Những điểm cần ghi nhớ khi xem xét kinh tế môi trường: – Tài nguyên không tái tạo như dầu mỏ, than đá, khí đốt có thể bị cạn kiệt.

ENVIRONMENTAL

ECONOMICS

Module 3 Suy thoái môi trường: Nguyên

nhân và giải pháp.

Dr Phan Thi Giac Tam Faculty of Economics, Nong Lam University

A Suy thoái môi trường

là sự thay đổi chất lượng

và số lượng của thành

phần môi trường (không khí, đất, nước, sinh vật, cảnh

quan thiên nhiên v.v ), gây

ảnh hưởng xấu đến cho đời

sống của con người và

thiên nhiên.

B.Nguyên nhân suy thoái môi

B1-Thất bại thị trường

Thị trường không có khả năng phân phối tài nguyên một cách có hiệu

quả, vì :

+Tai nguyên không được trao đổi trên thị trường nên không có giá cả, hay + Giá cả do thị trường tạo ra không

phản ánh đúng sở thích của người

tiêu dùng (trường hơp tài sản công cộng) hoặc không phản ánh đúng chi phí sx xã hội (trường hợp ngoại tác).

a) Ngoại tác (Externality)

• 1 Ngoại tác: hoạt động của người này gây ra tác động đối với hoạt động hoặc sự hưởng thụ của người khác mà những tác động này

lại không được kể đến trong quá trình làm quyết định

của người tạo ra tác động

• Chợ Bình Tây (hay còn gọi là chợ Lớn mới) được khởi công từ năm

1928 và hoàn thành năm 1930, do ông Quách Đàm (1863-1927) .

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CHỢ BÌNH T ÂY

Kết quả của ngoại tác

• Ngoại tác tạo ra;

- sự tách biệt giữa chi phí tư nhân và chi phí xã hội => người gây ô nhiễm tạo ra ô nhiễm nhiều hơn mức xã hội cần.

- sự tách biệt giữa lợi ích tư nhân và lợi ích xã hội=>người cung cấp lợi ích không quan tâm cung cấp sản phẩm & dịch vụ theo mức mà xã hội mong muốn.

Chính Sách Nhà Nước

Công Cụ Thị Trường

Các Công Cụ Khác

Ra Lệnh và Kiểm Soát

Phí

/Thuế

Trợ Cấ p

Giấy Phép mua ban được

Ký quỹ- hoàn trả

TC MT xung quanh

TC Xả

TC Thực Hiện

TC Kỹ Thuật

Tự Nguyện Giáo Dục Quy hoạch Phạt

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ CHẤT LƯỢNG NƯỚC

MẶT National technical regulation on surface water quality

QCVN 08-MT:2015/BTNMT

b) Quyền sở hữu tài sản

(QSHTS) thiếu vắng hay mong

manh

• Quyền Sở Hữu Tài Sản (QSHTS) là gì?

• + Quyền được sử dụng và hưởng

những lợi ích tạo ra từ tài sản đó

(Mục đích của người sử dụng)

• + Những qui định của xã hội chi phối

việc sỡ hữu , sử dụng và phân phối các nhập lượng, các sản phẩm và

dịch vụ (Luật pháp)

Các loại tài sản

• Tài sản gồm:

• + bất động sản (đất, nhà);

• + các sản phẩm sử dụng lâu ngày như nhà xưởng, máy móc công cụ

• + Tài sản tài chính gồm cổ phần, tiền, công trái…

• + Tài sản trí tuệ như sách, phần

mềm computer, nhạc và các loại

phát minh

• + Tài nguyên tự nhiên

Tại sao QSHTS là quan trọng?

• + QSHTS và sự tồn tại của thị

trường là hai yếu tố để người

ta muốn đầu tư vào sản xuất

• + Hai yếu tố này có liên quan

với nhau.

• + Các ví dụ

Thế nào là một quyền sở hữu tài sản được xác định

rõ?

• Nghĩa là quyền lợi đi kèm với quyền sở hữu cùng những giới hạn của quyền lợi nầy phải đưọc xác định trong mối tương quan với những người không sở hữu

• Ngoài ra, nó còn phải hội đủ bốn yếu tố sau:

• + Độc chiếm

• + Khả năng chuyển nhượng

• + Tính bảo đảm

• + Tính cưỡng chế

Các che á độ sở hữu

• Nhà nước (State Ownership)

• Tư nhân (Private ownership)

• Cộng đồng ( Common ownership) và

• Tự do tiếp cận ( Open access)

• ( xem s ách KTMT- trang 189-192 và chương vi)

Các loại tài sản và đặc

điểm của chúng

Canh tranh trong tiêu thụ ( có thể phân chia được)

Không cạnh tranh trong tiêu thụ ( không phân chia được)

Độc chiếm Tài sản tư

nhân Tài sản gần như

công cộng

Không độc

chiếm hầu như tư Tài sản

nhân/ tự do tiếp cận

Tài sản công cộng

c) Tài sản công (Public

Good)

• + Có hai thuộc tính:

• * Không độc chiếm – một khi được cung cấp, ai cũng sử dụng được

mà không cần phải trả tiền, hay chi phí để loại trừ một người sử dụng là quá cao

• * Tính chất khơng cạnh tranh trong tiêu thụ

được hiểu là hàng hĩa này tồn tại cho tất cả mọi

người sử dụng đồng thời Việc người này sử dụng khơng làm người khác khơng thể sử dụng được

Vấn đề của Tài sản công

Giả sử hai người láng giềng đang xem

xét việc đầu tư vào việc lắp một bóng đèn đường chung cho hai người.

+Tài sản ban đầu của mỗi người là 100 triệu

đồng.

+ Lắp bóng đèn chung sẽ làm mỗi người gia tăng

mức hữu ích là 6 triệu đồng.

+ Chi phí lắp đèn là 10 triệu đồng.

+ Hai người bỏ phiếu kín: nếu hai người đều đồng

ý trả tiền, chi phí sẽ chia đôi Nếu chỉ 1 bên đồng ý, bên này sẽ phải trả toàn bộ chi phí lắp đèn.

Đồng ý Không đồng ý

Đồn

g ý

A: 100+(6-5)=101 B: 100+(6-5)=101

A: 100+(6-0)=106 B: 100+(6-10)=96

A: 100+0 =100 B: 100+0=100

B

A

C THẤT BẠI CỦA CHÍNH

SÁCH

• Thất bại chính sách là sự suy thoái môi trường do một /nhiều chính sách do chính quyền ban hành.

• => Chính sách gây biến dạng thị trường.

• => Chính sách liên quan đến quyền sở hữu tài sản.

• => các chính sách khác

chính sách gây ra suy thối mơi trường

• 4 Không thể xây dựng những cơ sở cho thị trường hoạt động có hiêu quả.

• 5 Nguyen do kh a c

Nguyên nhân khac

• Các chính sách không liên quan đến môi trường lại có tác động nhiều đến môi trường=> kết quả ngẫu sinh

• Các chính sách có xu hướng tích lũy và tương tác lẫn nhau

• Các chính sách phát sinh ra những đặc quyền, đặc lợi mà việc xóa bỏ chúng rất khó khăn về

mặt chính trị

• Việc sữa chữa các thất bại thị trường ít khi là

mục tiêu của sự can thiệp

Chi phí ô nhiễm không khí ở Sao Paulo,

Brazil

• Nguyên nhân gây ra ô nhiễm không

khí ở Sao Paulo, Brazil, đó là:

– Thải ra nhiều khí CO từ hoạt động giao

thông (chiếm ¾ tổng lượng khí thải)

– Là nơi tập trung chủ yếu của các khu

công nghiệp nặng >>> thải ra nhiều khí CO

• Thất bại của trường hợp này chính là

chính quyền thành phố đã không tính đến các tác hại môi trường của chính sách công nghiệp hóa – hiện đại hóa

• Chính sách pt CNH ở VN: Khu CN

Ví dụ:Việc cấm đốn gỗ

ở Thái Lan

• Sau thảm họa lũ lụt và lở đất vào tháng 11/1988, chính phủ Thái Lan đã ban hành

lệnh cấm đốn gỗ thương mại trên toàn

quốc, kết quả:

– Giá gỗ trên thị trường trong nước và quốc tế

tăng cao >>> Thúc đẩy mọi người tăng cường các hoạt động khai thác gỗ lậu.

– Giao đất rừng cho các hộ dân không có đất

quản lý, nhưng không quy định quyền sở hữu sử dụng đất cho họ >>> Họ không thể vay tín dụng để cải thiện đời sống.

• Phá rừng gia tăng!

– Tồn tại những chính sách khuyến khích ngầm

về khai hoang đất đai cho nông nghiệp >>> Một

cơ hội cho các nhóm người khai thác.

Chính sách gây biến dạng thị trường: Trợ giá thuốc trừ

sâu ở Indonesia

1 Thất bại chính sách :

a Chính sách : Trong chương trình tự túc về gạo, Indonesia

đã thực hiện chính sách trợ giá thuốc trừ sâu cho người nông dân Đến năm 1985, chính quyền Indonesia đã trợ giá cho thuốc trừ sâu

ở mức 82% giá bán lẻ,

b Hệ quả:

• Người nông dân lạm dụng quá nhiều thuốc

trừ sâu

• Dẫn đến sự tiến hóa của các giống loài gây

hại và triệt tiêu các loài có lợi cho nông nghiệp.

• Làm năng suất giảm

Trường hợp điển hình : Trợ giá

thuốc trừ sâu ở Indonesia

• Tháng 10/1988, Indonesia tiếp tục cắt giảm khoản trợ giá

thuốc trừ sâu từ 55% xuống còn 40% giá bán lẻ Và đến tháng 12/1988, chính quyền hoàn toàn bãi bỏ việc trợ giá cho thuốc trừ sâu.

• Chính quyền cũng ban hành những điều khoản để tăng giá sàn của lúa, bắp vàng, đậu nành, đậu xanh, nhằm tăng thu nhập cho người dân.

Trường hợp điển hình : Trợ giá

thuốc trừ sâu ở Indonesia

sâu, sản lượng trung bình gia tăng từ 6.1 tấn/ha lên 7.4 tấn/ha

Nông dân vùng Karawang,

tỉnh Tây Java, Indonesia,

chuẩn bị cấy lúa vụ mới

Trường hợp ốc bươu vàng

• A

Khi nào chính quyền nên