skkn thiết kế trò chơi trong dạy học toán lớp 3 (năm 2020)

Nếu giáo viên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong Sáchgiáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuôn,máy móc làm cho học sinh học t

tố, trong đó yếu tố quan trọng là phương pháp dạy học

Nếu giáo viên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong Sáchgiáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuôn,máy móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động Nếu chỉ dạy học như vậy thìviệc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽkhông cao Nó là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các emthành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với nhữngđổi mới diễn ra hàng ngày

2.Cơ sở thực tiễn

Trong thực tế, nội dung thay đổi đòi hỏi phương pháp dạy học cũng đổi mới

“Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh trên cơ sở khai thác triệt đểcác đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học” là biện pháp đổi mới phương phápdạy và phương pháp học ở Tiểu học Các em học sinh Tiểu học, đặc điểm nổi bật

là thích chơi hơn thích học, sự nhận thức còn mang tính cụ thể Do đó nên tổ chứccho các em “Học mà chơi, chơi mà học.” Một trong những biện pháp chủ yếu đểđạt được mục đích trên là gây cho các em học sinh hứng thú học tập, tạo niềm tin,niềm vui bằng cách lôi cuốn các em vào những trò chơi toán học hấp dẫn phù hợpvới trình độ nhận thức, đặc điểm lứa tuổi của các em đặc biệt là các em những lớpđầu cấp

Bản thân là một giáo viên Tiểu học tôi nhận thấy rằng muốn dạy tốt chươngtrình toán 3, không những người giáo viên phải nắm vững nội dung chương trình

mà còn phải luôn tìm tòi, năng động, sáng tạo để vận dụng linh hoạt những phươngpháp, hình thức tổ chức phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học

Xuất phát từ thực tế giảng dạy, nên trong năm học 2018 – 2019 này tôi đã chọn

và nghiên cứu đề tài: “Thiết kế trò chơi trong dạy học Toán lớp 3” và áp dụng

vào thực tế lớp mình đang dạy

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu :

Học sinh lớp 3D , năm học 2018 – 2019

2 Phạm vi nghiên cứu:

Một số trò chơi giúp học sinh lớp 3 có hứng thú trong học tập

III THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Từ tháng 9 năm 2018 đến hết tháng 3 năm 2019

VI PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

2 Phương pháp nghiên cứu bằng điều tra, quan sát

3 Phương pháp thực nghiệm

4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Nhìn chung học sinh ở Tiểu học việc nhận thức một vấn đề nào đó thường bịchi phối rất nhiều từ các yếu tố và hoạt động bên ngoài Ở các lớp dưới sự tri giáccủa các em mang tính trực giác, chẳng hạn như tri giác về thời gian: thời gian như

bị kéo dài khi học sinh không bị hoạt động nào lôi cuốn, bị rút ngắn khi bị lôi cuốnvào các hoạt động hấp dẫn và mãi về sau sự tri giác của học sinh mới dần dần đượchoàn thiện thông qua các hoạt động nhận thức

Sự chú ý chủ định còn chiếm ưu thế ở học sinh Tiểu học, sự chú ý này chưa bềnvững nhất là đối với các đối tượng ít thay đổi

Do thiếu khả năng tổng hợp, sự chú ý của học sinh còn phân tán vào các hoạtđộng khác, sự phân tích còn kém nên dễ bị lôi cuốn vào cái trực quan nội cảm Trínhớ trực quan - hình tượng và trí nhớ máy móc phát triển hơn trí nhớ lôgic, trí nhớmáy móc cũng dễ dàng hơn đối với trí nhớ logic, hiện tượng hình ảnh cụ thể dễnhớ hơn là câu chữ trừu tượng, khô khan

Trí nhớ tưởng tượng tuy có phát triển nhưng còn tản mạn, ít có tổ chức và cònchịu tác động nhiều của hứng thú kinh nghiệm sống và mẫu hình đã biết

Mặc dù ở lứa tuổi học sinh Tiểu học có nhiều sự thay đổi hơn ở bậcMầm non nhưng những ham muốn vui chơi vẫn còn chiếm ưu thế, tuy nhiên nó có

bị chi phối bởi những hoạt động học tập Với những đặc điểm nêu trên thì trongquá trình dạy học cần phải tổ chức một loại hình hoạt động sao cho nó phù hợp vớiđặc điểm lứa tuổi của học sinh Tiểu học Trong các loại hình hoạt động đã đượcvận dụng trong dạy và học thì loại hình hoạt động “Học mà chơi, chơi mà học” nó

đã đáp ứng được những yêu cầu nêu trên Ngoài ra với loại hình này là huy động tưduy tổng hợp trên cơ sở kiến thức cơ bản và ngược lại thông qua trò chơi các kiếnthức cơ bản được củng cố một cách hoàn thiện hơn Đó là một trong những nguyên

lý dạy học Nguyên lý này đối với Tiểu học đã được các nhà Giáo dục chứngminh

Qua các thông tin đại chúng: Phát thanh - truyền hình, báo chí mà đặc biệt làbáo Thiếu niên - Nhi đồng và Toán học tuổi thơ đã đề cập đến loại hình nêu trênkhá sinh động và thu được nhiều kết quả cao trong dạy học Đổi mới phương phápdạy học là đưa phương pháp dạy học mới vào nhà trường trên cơ sở phát huy mặttích cực của phương pháp truyền thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng caohiệu quả giáo dục

Với sự phát triển của xã hội ngày càng đi lên, đặc biệt là sự phát triển của khoahọc - kỹ thuật thì giáo dục, đặc biệt là giáo dục Tiểu học, cần phải thực hiện đổimới toàn diện và đồng bộ để chuẩn bị học vấn cơ sở và khả năng thích ứng chủđộng, sáng tạo cho những người lao động trong điều kiện công nghiệp hoá - hiệnđại hoá đất nước Việt Nam đầu thế kỷ XXI (thế kỷ của Công nghệ thông tin) Đứng trước sự phát triển đó của xã hội, tất cả các nước trên thế giới trong đó cóViệt Nam đã thực hiện cuộc cách mạng về phương pháp dạy học Theo kinh

nghiệm nhiều nước trên thế giới chỉ ra rằng: “Cuộc cách mạng về phương pháp(đổi mới phương pháp dạy học) sẽ đem lại bộ mặt mới, sức sống mới cho giáo dụctrong xã hội hiện đại” Hơn nữa ở các bậc học càng thấp, vai trò của phương phápcàng quan trọng, đặc biệt Tiểu học là bậc học nền tảng bao gồm nhiều học sinh Nhận thức được tầm quan trọng của phương pháp dạy học ở Tiểu học, từ năm

1991 trung tâm nghiên cứu nội dung và phương pháp phổ thông thuộc viện khoahọc giáo dục đã phối hợp với nhiều cơ quan của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều SởGiáo dục và Đào tạo trong cả nước tổ chức nghiên cứu đề tài “Đổi mới phươngpháp dạy học” Với kết quả nghiên cứu ban đầu được thử nghiệm ở một số vùng vàtất cả các giáo viên Tiểu học khi vận dụng phương pháp đổi mới trong dạy học đềuxác nhận tính hiệu quả của các giải pháp và có tính khả thi rất cao Đến nay việcvận dụng đổi mới phương pháp trong dạy học đã được ban hành rộng rãi trong cảnước và chắc chắn nó sẽ đem lại nhiều hứa hẹn trong tương lai

Vậy bản chất của đổi mới phương pháp dạy học là đổi mới các hình thức tổchức dạy học cộng với các hoạt động hợp lý của thầy và trò trong mỗi một nộidung (mỗi một đơn vị kiến thức) trong quá trình dạy - học

2 Trò chơi trong giờ học toán:

a Quan niệm về trò chơi toán học:

- Trò chơi toán học là trò chơi trong đó có chứa một yếu tố toán học nào đó

- Trò chơi toán học có thể phân theo số lượng người tham gia chơi:

+ Trò chơi tập thể

+ Trò chơi cá nhân

- Trò chơi có thể là trò chơi vận động, có thể là trò chơi trí tuệ, cũng có thể kếthợp cả trò chơi vận động và trò chơi trí tuệ

Vì trò chơi toán học mang đầy đủ các đặc điểm của các trò chơi, nhưng chúng

ta cần phân biệt trò chơi toán học và trò chơi phi toán học Trò chơi toán học là tròchơi ít nhiều có tổ chức trong đó một yếu tố kiến thức toán học nào đó còn trò chơiphi toán học thì không chứa một yếu tố toán học nào trong trò chơi Mức độ tròchơi sẽ được nâng dần theo từng lớp, theo mức độ kiến thức Càng lên lớp trêntính trí tuệ phải cao hơn Trong nhà trường trò chơi toán học có thể tổ chức nhưmột hoạt động dạy học toán Cơ sở tâm lý và sinh lý khẳng định hoạt động dạytoán học dưới dạng trò chơi toán học rất phù hợp với lứa tuổi học sinh Tiểu học.Thực tế cũng cho thấy hình thức tổ chức trò chơi toán học được học sinh hưởngứng tích cực và tham gia có hiệu quả cao

- Xét về mục đích phục vụ dạy học nói chung trò chơi toán học có thể là:

+ Trò chơi nhằm dẫn dắt hình thành tri thức mới

+ Trò chơi nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng

+ Trò chơi nhằm ôn tập, rèn luyện tư duy trong giờ ngoại khoá

- Nếu phân loại trò chơi theo các mạch kiến thức ở toán Tiểu học ta có:

+ Trò chơi có nội dung số học và yếu tố đại số

+ Trò chơi có nội dung về đại lượng và đo đại lượng

+ Trò chơi có nội dung hình học

+ Trò chơi có nội dung yếu tố thống kê

+ Trò chơi rèn luyện, ứng dụng kỹ năng giải toán

b Chuẩn bị tổ chức một trò chơi toán học:

Căn cứ vào nội dung, kiến thức, trình độ học sinh và điều kiện hiện có Giáoviên lựa chọn nội dung để tổ chức thành trò chơi đưa vào dạy học như một hoạt

động toán Giáo viên phải đặc biệt chú ý xác định được rõ mục đích học tập của tròchơi.

Các bước chuẩn bị và tiến hành trò chơi:

+ Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị những đồ dùng dụng cụ cần thiết có thể giaocho học sinh những dụng cụ dễ kiếm

+ Công bố luật chơi: Giáo viên phải giải thích cách chơi, trong đó nêu rõnhững ai trực tiếp chơi, ai cổ động, ai đánh giá (người đánh giá không nhất thiếtphải là giáo viên), chơi như thế nào, chơi trong thời gian bao lâu, phần thưởng làgì? Chú ý chọn hình thức ngắn gọn, dễ dàng, dễ giải thích cách chơi, không nêngiải thích dài dòng học sinh mất hứng thú ngay từ đầu khi tham gia chơi

+ Tiến hành: Dù trực tiếp hay gián tiếp tất cả học sinh của lớp đều phải thamgia vào trò chơi, giáo viên theo dõi và giúp đỡ học sinh tháo gỡ những vướng mắc nếu cần

+ Nhận xét: Giáo viên nhận xét khuyến khích học sinh (có thể phát quà như bút, thước, truyện tranh, giấy, vở…)

c Ý nghĩa tác dụng của trò chơi toán học:

Học sinh Tiểu học luôn hiếu động, ham chơi, thích cái mới lạ, nhưng lại chóngchán Đối với trẻ trò chơi là phát hiện mới, kích thích tính tò mò, muốn tìm hiểukhám phá Do vậy quan điểm “Thông qua hoạt động vui chơi để tiến hành hoạtđộng học tập” rất phù hợp với nhà trường Tiểu học

Trong quá trình dạy toán ở Tiểu học, sử dụng trò chơi học tập có nhiều tác dụngnhư:

+ Giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ họcbớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹnhàng, gây hứng thú học tập

+ Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình

+ Thông qua hoạt động vui chơi, học sinh vận dụng kiến thức linh hoạt, kíchthích trí tưởng tượng, trí nhớ, từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách sử lýthông minh trong những tình huống phức tạp, tăng cường khả năng vận dụng trongcuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội

+ Thụng qua hoạt động vui chơi cũn giỳp cỏc em phỏt triển được nhiềuphẩm chất đạo đức như tinh thần đoàn kết, thõn ỏi, giỳp đỡ, lũng trung thực, tinhthần cộng đồng, trỏch nhiệm.

Năm học 2018 – 2019 tụi được phõn cụng chủ nhiệm lớp 3D với tổng số 57

học sinh Sau khi nhận lớp, qua quỏ trỡnh giảng dạy học sinh, tụi thấy lớp tụi cúnhững thuận lợi và khú khăn như sau :

1.Thuận lợi :

- Đa số học sinh ngoan cú ý thức phấn đấu vươn lờn trong học tập Trong lớp cúnhiều em yờu thớch học mụn Toỏn Kĩ năng phõn tớch đề tốt và giải toỏn tư duy lụgic rất nhanh Trong giờ học rất tớch cực phỏt biểu xõy dựng bài Cha mẹ học sinh luụn quan tõm sỏt sao và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho con trong quỏ trỡnh học tập

- Cơ sở vật chất : Trường lớp sạch sẽ, thoỏng mỏt, đủ ỏnh sỏng, đõy là yếu tố luụn mang lại sự thoải mỏi giỳp cho học sinh học tập tốt hơn Ngoài ra lớp học được trang bị đầy đủ đồ dựng học tập cũng như đồ dựng dạy học luụn gúp phần khụng nhỏ trong việc nõng cao chất lượng học tập cho học sinh

- Cỏc đồng chớ trong Ban giỏm hiệu nhà trường luụn quan tõm chỉ đạo sỏt sao trong lĩnh vực chuyờn mụn Nhắc nhở và giỳp đỡ kịp thời tới từng giỏo viờn trong quỏ trỡnh giảng dạy, tạo điều kiện tốt giỳp học sinh đạt được kết quả cao trong học tập

2 Khó khăn.

Bờn cạnh những em cú thức học tốt, học toỏn nhanh, trong lớp tụi vẫn cũn tồntại một số học sinh tớnh toỏn chưa nhanh, thiếu tập trung trong giờ học Đặc biệt làrất nhiều em chưa cú hứng thỳ khi học Toỏn Trong giờ học Toỏn, khi gặp cỏc bàitoỏn phỏt triển tư duy cỏc em thường ngại suy nghĩ Vì vậy mà giờ học toán còntrầm khụng sụi nổi, học sinh còn thụ động trong học tập một số học sinh yếu kémcòn ngại học toán Sau tuần thứ 10, tụi cú ra một đề toỏn khảo sỏt để kiểm tra kiến

thức của học sinh Sau khi học sinh làm bài, tôi đã nhận xét và thu được kết quảnhư sau :

Tổng số

HS

3 Nguyên nhân : Sở dĩ kết quả học tập chưa cao là do :

- Các em chưa có hứng thú học Toán, ngại suy nghĩ và sợ những bài toán pháttriển tư duy Không có kĩ năng phân tích đề, không hiểu được mối quan hệ giữacác dữ liệu của bài toán, không xác định đúng câu hỏi của bài và không xác địnhđúng được dạng toán

- Chủ quan không đọc kĩ đề bài, chưa hình thành kĩ năng làm bài và kiểm tra kếtquả sau khi làm

Mặt khác qua dự giờ thăm lớp các bạn đồng nghiệp cũng như tìm hiểu tài liệu,sách báo tôi nhận thấy rằng

* Về giáo viên: Các hình thức tổ chức trong giờ học toán còn đơn điệu nghèonàn; việc sử dụng hình thức trò chơi trong giờ học toán chưa thực sự chú trọng.Hơn nữa tài liệu nói về hình thức tổ chức trò chơi học tập còn hạn chế, dụng cụ, đồdùng phục vụ cho trò chơi chưa được trang bị Một số tài liệu, dự án có đưa ra cáchình thức tổ chức trò chơi phong phú nhưng chưa sát thực và không mang tính khảthi cao

* Về học sinh: Trò chơi được sử dụng trong giờ học toán tạo hứng thú cho các

em giúp các yêu thích, say mê môn học nhưng nếu không dùng thường xuyên thìthao tác của các em sẽ lúng túng, bỡ ngỡ trước các tình huống của trò chơi Các

em học sinh được chơi trong giờ học thì quả thật các em rất thích nên gây hứng thúcho các em và giờ học trở nên nhẹ nhàng, kiến thức được ghi nhớ trong đầu các emrất sâu và rất hợp với quy luật nhận thức

Mặt khác về nội dung chương trình toán 3 thì phần kiến thức nặng nhưng rõràng và rất khoa học Phần kiến thức và hệ thống bài tập được sắp xếp từ dễ đến

khó theo logic chặt chẽ Tuy nhiên chúng ta vẫn dạy theo cách thức cũ thì giờ họctoán cho dù ở chương trình rất khoa học nhưng vẫn rất khô cứng với học sinh Vậythì càng rất cần có sự gia công sư phạm, có sự thiết kế và sắp xếp nội dung từngbài dạy phù hợp với hình thức tổ chức và phương pháp dạy học đổi mới của ngườigiáo viên thì giờ học toán càng trở nên sinh động Các em hứng thú học tập thì sẽmang lại kết quả học tập cao.

Từ cơ sở lý luận, từ cơ sở thực tế tôi nhận thấy việc thiết kế trò chơi góp phầnđổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng hiệu quả dạy học môn toán nóichung và toán lớp 3 nói riêng là rất cần thiết

III THỰC HIỆN THIẾT KẾ MỘT SỐ TRÒ CHƠI TOÁN HỌC LỚP 3.

Sau khi có kết quả khảo sát đầu năm, kết hợp với việc nghiên cứu sách Toánlớp 3 và sách tham khảo, tôi bắt đầu thực hiện tổ chức các trò chơi áp dụng vào cáctiết dạy Tùy từng mục tiêu, kiến thức ở từng tiết học, tôi luôn tổ chức các trò chơisao cho hợp lý để gây hứng thú và giúp các em hiểu bài tốt hơn Để các trò chơigóp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết kế trò chơi phảiđảm bảo những nguyên tắc sau :

1 Nguyên tắc áp dụng:

a Nguyên tắc vừa sức dễ thực hiện:

- Mỗi trò chơi phải củng cố được một nội dung toán học cụ thể trong chươngtrình (có thể là kiến thức cần kiểm tra bài cũ, bài mới, kiến thức luyện tập, thựchành…)

- Toán 3 chương trình mới được xây dựng và chia làm 5 mạch kiến thức: Sốhọc và yếu tố đại số; Đại lượng và đo đại lượng; Yếu tố hình học; Yếu tố thốngkê; Các dạng toán giải Các trò chơi được xây dựng từ các dạng bài tập có chọnlọc của các tiết học trong 5 mạch kiến thức trên nhưng có thể mang những cái tênđầy gợi cảm, gây hứng thú cho học sinh góp phần hình thành củng cố hệ thốngkiến thức

- Các trò chơi phải giúp các em học sinh rèn luyện kỹ năng toán học, pháthuy trí tuệ, óc phân tích, tư duy sáng tạo, tư duy lôgic…

- Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian của tiết học toán, thích hợp vớimôi trường học tập.

- Trò chơi phải có sức hấp dẫn thu hút sự tham gia của tất cả học sinh tronglớp, tạo không khí vui vẻ, thoải mái và thư giãn

- Trò chơi phải gần gũi, sát thực phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của họcsinh lớp 3 Không quá khó và quá cầu kỳ nhưng cũng không nên đơn giản quá làcho học sinh không phát huy được tính trí tụê trong trò chơi

b Nguyên tắc khai thác và thực hành.

- Sử dụng triệt để, nội dung kiến thức cơ bản cũng như đồ dùng, phương tiện

có sẵn của môn học (ở thư viện, đồ dùng của giáo viên, học sinh…)

- Các đồ vật, đồ dùng tự làm được giáo viên khai thác từ những vật liệu gầngũi xung quanh (từ các phế liệu như võ hộp bánh kẹo, đầu gỗ, đầu nứa, nắp chai,giấy bìa…) sao cho đồ dùng vừa đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính thẩm

Thời gian tiến hành: thường từ 3 - 7 phút

- Đầu tiên là giới thiệu trò chơi :

+ Nêu tên trò chơi

+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ quy địnhchơi

- Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi

Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hỡnh thức đơn giản, vui (như chàocỏc bạn thắng cuộc, hỏt một bài, nhảy lũ cũ )

Từ các nguyên tắc trên, tôi đã căn cứ vào nội dung kiến thức trong sách giáokhoa, căn cứ vào thời gian, mục tiêu đề ra ở mỗi tiết học cũng nh đối tợng học sinh,nơi tôi đang công tác để thiết kế các trò chơi sử dụng trong giờ học toán Sau đõytụi xin giới thiệu một số trũ chơi tiờu biểu mà tụi đó ỏp dụng trong quỏ trỡnh dạytoỏn cho học sinh lớp 3:

2 Thực hiện một số trũ chơi toỏn học lớp 3:

* Trũ chơi cú nội dung số học và yếu tố đại số.

* Quy ước: Khi giỏo viờn hụ hiệu lệnh và giơ 2 lỏ cờ trờn 2 tay về hai phớa(sang ngang) yờu cầu cỏc em nghe, giơ biển lờn cao và xếp mỗi đội một hàng

ngang, bắt đầu từ giáo viên Khi cô đưa 2 lá cờ song song về phía trước các em tậphợp hàng dọc.

* Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau như: “Tập hợp theo thứ tự từ béđến lớn”; “Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé” sau hai ba lần thi thay đổi các biểngiữa hai đội rồi tiếp tục chơi

* Ban thư ký ghi kết quả và tổng hợp điểm Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự,nhanh, không ồn ào, xô lấn, làm lộn xộn, cho 10 điểm Xếp chậm, không thẳnghàng, mất trật tự trừ 2 điểm Đội nào xếp sai không ghi điểm Sau 5 phút kết thúctrò chơi đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc

Trò chơi thứ 2 : Những con số.

( Trò chơi được áp dụng trong các tiết đọc viết các số tự nhiên).

* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm vững cấu tạo số tự nhiên 3, 4, 5,…, chữ số

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 6 con xúc sắc lập phương trên các mặt có ghicác số từ 0 đến 9, học sinh chuẩn bị giấy bút, hai đội (mỗi đội 4 em) thi đua giữahai đội với nhau Thời gian chơi 4 phút

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 10 đến 15 tấm bìa hình chữ nhật kích thước

10 x 15cm; có dây đeo Mỗi tấm đều ghi một phép tính hoặc kết quả tương ứng

VD: Tiết cộng trừ các số có 3 chữ số (không nhớ) bài tập số 1, trang 4

Nội dung ghi trong thẻ như sau:

* Yêu cầu cả đội nhảy cò cò, vừa hát vừa vỗ tay cùng cả lớp: “Nhảy cò còcho cái giò nó khỏe, đi xen kẽ cho nó khỏe cái giò” Khi giáo viên hô “Tìm bạn!Tìm bạn!” các em phải nhanh chóng tìm và chạy về với bạn đeo thẻ có kết quảhoặc phép tính tương ứng với thẻ của mình Những ai tìm đúng, tìm nhanh bạnmình nhất thì ghi được điểm 10 bạn nào tìm sai thì phải tự nhẩm lại để tìm đúngbạn mình Sau một lượt giáo viên đổi thẻ lẫn lộn, sau đó cho các em tiếp tục chơihoặc nhóm khác chơi

Trò chơi thứ 4: Truyền điện.

( Trò chơi này có thể áp dụng trong các bài dạy bảng nhân; bảng chia )

* Mục tiêu:

+ Luyện tập, củng cố kĩ năng làm các phép tính cộng , trừ không nhớ trongphạm vi 1000

+ Giúp học sinh thuộc nhân, chia trong bảng

* Chuẩn bị : Trò chơi này không cần chuẩn bị bất kỳ đồ dùng nào

* Cách chơi: Các em ngồi tại chỗ Giáo viên sẽ “châm ngòi” đầu tiên, giáo

viên đọc một phép tính chẳng hạn 4x8 rồi chỉ vào một em, em đó phải bật ngay ra

kết quả Nếu kết quả đúng thì em có quyền “truyền điện” một bạn khác Em sẽ

đọc bất cứ phép tính nào, ví dụ 36:9 và chỉ vào một bạn Bạn đó lập tức phải có kết

quả là 4, rồi lại “truyền điện” tiếp Trò chơi cứ tiếp tục như vậy Nếu em nào được quyền trả lời mà lúng túng không bật ra ngay được kết quả thì bị “điện giật” Giáo

viên sẽ lại chỉ định một em khác bắt đầu Sau khi kết thúc trò chơi những bạn bị

“điện giật” thì bị phạt hát một bài.

+ Trò chơi này không cầu kì nhưng vẫn gây được không khí vui, sôi nổi, hào hứng

trong giờ học cho các em

- 194 ; 178; 192 ; 194

- 189 ; 195 ; 169 ; 194

Chọn 2 đội chơi, mỗi đội 4 em chơi Giáo viên có thể đặt tên cho 2 đội: Hoạ

mi, Sơn ca… Chuẩn bị cử ban thư ký ghi kết quả và tổng kết điểm

- Ban thư ký ghi kết quả và tổng kết điểm: Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự,nhanh, không ồn ghi 10 điểm Không thẳng hàng, ồn, trừ 2 điểm Xếp hàng saikhông có điểm Sau 5 phút đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc được thưởng bút chì,thước kẻ…v.v

Trò chơi thứ 6: Mặt nạ thông minh.

( Trò chơi này có thể sử dụng ở rất nhiều bài tính giá trị biểu thức chỉ cần thay đổi nội dung ghi ở trên máy )

* Mục tiêu : Giúp học sinh củng cố lại kiến thức về thực hiện phép tínhtrong biểu thức Rèn kỹ năng nhận xét, quan sát và khả năng diễn đạt mạch lạc

* Chuẩn bị : Giáo viên thiết kế trên bài giảng điện tử 2 biển mặt nạ (1 mặt một mặt cười mầu đỏ, một mặt mếu mầu xanh) Chọn 2 đội chơi, mỗi đội chơi 3bạn, cử thư ký ghi kết quả và điểm Số học sinh còn lại trong lớp đều tham gia chơivừa nhận xét vừa làm cổ động viên cho các đội chơi Giáo viên chuẩn bị thiết kếcác bài toán trên máy Thời gian chơi 7 - 10 phút

-* Cách chơi: Thi đua giữa các đội với nhau Giáo viên đưa trên máy; sửdụng hiệu ứng lần lượt xuất hiện các cách thực hiện các bài toán Ví dụ như sau:

viên mời đại diện từng đội giải thích bài toán đúng hoặc sai ở chỗ nào mà đội mìnhlại đưa ra kết quả như thế Cuối cùng giáo viên đưa đáp án quay mặt nạ Ban thư

ký tổng hợp điểm Mỗi lần trả lời đúng thì được 10 điểm Nếu quay mặt đúngnhưng chưa trả lời được câu hỏi chất vấn của giáo viên thì bị trừ 2 điểm Đội nàonhiều điểm nhất sẽ thắng cuộc và được nhận phần thưởng

* Chú ý: Những bài toán xuất hiện trên máy có thể là đúng, có thể là sai chứ khôngcần nhất thiết bài nào cũng đúng, chỉ cần nếu sai học sinh chỉ ra lỗi sai

* Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị từ 12 đến16 tấm thẻ có kích thước 10 x 15,

có giây đeo được vào cổ Mỗi tấm thẻ đều ghi một phép tính hay một kết quảtương ứng Thời gian chơi 7 phút

Ví dụ: Giáo viên ghi vào thẻ như sau

* Cách chơi: 12 đến 16 em chơi giáo viên cho các em lên tự nhận thẻ đeo vào

cổ quan sát số ghi hoặc phép tính của mình Giáo viên cho tất cả các em chơi đứngthành vòng tròn quan sát số ghi của bạn để tìm kết quả hay phép tính tương ứngghi ở thẻ của mình Giáo viên yêu cầu cả nhóm chơi vừa vỗ tay vừa đi vòng trònhát: “Tính thì tính nhưng phải cho tinh mắt”; “Tính thì tính nhưng phải cho tinhmắt”… Khi giáo viên bất ngờ hô: “Tìm bạn”, “Tìm bạn” các em phải nhanh chóngtìm và chạy về phía bạn đeo thẻ có kết quả hoặc phép tính tương ứng với phép tính,kết quả ghi trên thẻ mình đeo Những ai tìm đúng, nhanh nhất được ghi 10 điểm.Tìm sai phải tự nhẩm và tìm đúng bạn của mình Sau một lượt giáo viên có thể đổibiển lẫn lộn hoặc cho các nhóm khác chơi tiếp

Trò chơi thứ 8: Đối đáp nhanh.

( Trò chơi này có thể áp dụng với tất cả các tiết học có các bài tập yêu cầu tính nhẩm )

* Chuẩn bị:

Thời gian chơi từ 5 đến 7 phút Chuẩn bị hai đội chơi, chuẩn bị một số đềviết vào các phiếu

7000 + 2000; 9000 -3000; 3000 x 2; 49000 : 7; 54 x 100 : 10; 81 x 1000 :1000; 34 x 1; …v…v

Giáo viên cử thư ký ghi kết quả điểm

* Cách chơi: Thi đua giữa 2 đội chơi (Mỗi đội từ 10 đến 12 em) giáo viênđưa đề cho cả hai đội (đề của mỗi đội khác nhau) Đại diện 2 đội lên oản tù tỳ xemđội nào ra đề trước, đội thứ nhất đọc đề đội thứ hai đọc đáp án (kết quả) nếu trả lời(đáp án) sai thì khán giả (các bạn ở dưới được phép trả lời) và nhận phần thưởng làbút bi, thước, v…v Sau khi trả lời xong đội thứ 2 nêu nhanh đề để đội thứ 1 trảlời tiến hành tương tự khoảng 5 phút thì dừng lại Mỗi kết quả đúng đạt 10 điểm.Ban thư ký tổng hợp điểm nhóm nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc (Chú ý: nếu 2nhóm bằng điểm nhau thì nhóm nào trả lời và đọc đề mạch lạc, rõ ràng, nhanh sẽthắng - trò chơi này được tổ chức ở các bài tính nhẩm và nhân chia cho10,100,1000…)

Trò chơi thứ 9: Ai nhiều điểm nhất ?

( Trò chơi này có thể áp dụng với các bài cộng; trừ trong phạm vi 1000 hoặc

10000 )

* Mục tiêu: Luyện tập , củng cố kĩ năng cộng 2 số trong phạm vi 1000.

* Chuẩn bị:

+ Hai chậu cây cảnh có đánh số 1; 2

+ Một số bông hoa bằng giấy màu cứng, mặt trướcmàu trắng ghi các phéptính như:

367 + 125 93 + 58 367 + 120

487 + 130 168 + 503 487 + 302

+ Phấn màu

+ Đồng hồ theo dõi thời gian

+ Chọn 3 học sinh khá nhất lớp làm giám khảo và thư ký

* Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành hai đội, khi nghe hiệu lệnh “bắt đầu”lần lượt từng đội cử người lên bốc hoa trên bàn giáo viên Người chơi có nhiệm vụlàm nhanh phép tính ghi trên bông hoa sau đó cài bông hoa lên cây của đội mình.Người này làm xong cài hoa lên cây thì lại đến lượt người khác Cứ như vậy cho

đến hết 2 phút Sau khi giáo viên hô: “hết giờ” thì 2 đội mỗi đội cử 1 đại diện lên

đọc từng phép tính trên cây của mình đồng thời giơ cho cả lớp xem bông hoa đó.Giám khảo đánh giá và thư ký ghi lại kết quả

* Cách tính điểm:

+ Mỗi phép tính đúng được 10 điểm

+ Tổng hợp số điểm của từng đội Đội nào nhiều điểm hơn là đội đó thắngcuộc

* Lưu ý: Sau giờ chơi, giáo viên nêu nhận xét, đánh giá các đội chơi, khuyến

khích tổ giám khảo, thư ký, nhắc nhở các em những sai sót, vấp váp để lần sau các

em chơi tốt hơn

Trò chơi thứ 10: Rồng cuốn lên mây.

( Trò chơi có thể áp dụng vào phần củng cố các bài dạy bảng nhân; chia đã học )

“Rồng cuốn lên mây

Rồng cuốn lên mây

Ai mà giỏi tính về đây với mình.”

+ Sau đó em hỏi:

“ Người tính giỏi có nhà hay không?”

- Một em học sinh bất kì trả lời:

“ Có tôi, có tôi.”

Trống mái mấy con?”

Cứ như thế em làm đầu rồng cứ ra câu hỏi và cuốn đàn lên mây

* Ở trò chơi này nên chọn em làm đầu rồng phải nhanh nhẹn, hoạt bát

Trò chơi thứ 11: Bác đưa thư.

( Trò chơi này áp dụng dạy các bài bảng nhân, bảng chia).

* Mục tiêu: Giúp học sinh học thuộc lòng bảng nhân; bảng chia Kết hợp vớicác thói quen nói “ Cảm ơn” khi người khác giúp một việc gì đó

+ Một số em đứng trên bảng, lần lượt từng em một nói:

Bác đưa thư ơi Cháu có thư không?

Đưa giúp cháu với