Quản lý giáo dục quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở các trường mầm non tại thành phố yên bái, tỉnh yên bái(klv02484)

Bên cạnh đó, tìm hiểu các biện pháp quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái còn ít được nghiên cứu.. Xuất phát từ những lý do trên, tác

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Xã hội hóa giáo dục thực chất là xã hội hoá các hoạt động giáo dục, xã hội hóa sự nghiệp giáo dục; là quá trình hướng mọi hoạt động giáo dục tham gia vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đồng thời xã hội tiếp nhận giáo dục như là công việc của chính mình và của mọi cá nhân, các tổ chức đoàn thể, các cấp chính quyền đều có trách nhiệm tham gia

Trong hệ thống giáo dục Quốc dân, giáo dục Mầm non được coi là cấp học đầu tiên, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm của trẻ Chính vì thế, hầu hết các quốc gia và các tổ chức quốc tế đều xác định giáo dục Mầm non là một mục tiêu quan trọng của giáo dục cho mọi người Luật số: 43/2019/QH14 (ngày 14 tháng 6 năm 2019), tại mục 1, Điều 14 Phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhấn mạnh: Giáo dục Tiểu học là giáo dục bắt buộc Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ em 05 tuổi và phổ cập giáo dục trung học

cơ sở

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Mầm non được coi là cấp học đầu tiên, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm của trẻ Chính vì thế, hầu hết các quốc gia và các tổ chức quốc tế đều xác định giáo dục Mầm non là một mục tiêu quan trọng của giáo dục cho mọi người

Thực tiễn cho thấy, quá trình triển khai công tác XHH giáo dục Mầm non vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần phải giải quyết, đặc biệt là vấn đề quản lý công tác XHH giáo dục Mầm non

Thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, UBND thành phố Yên Bái đã ban hành nhiều Nghị quyết, văn bản triển khai hoạt động XHHGD Thực tế cho thấy, trong những năm qua, hoạt động xã hội

hóa giáo dục ở thành phố Yên Bái nói chung, ở các trường mầm non nói riêng đã đạt được kết quả nhất định Tuy vậy, công tác xã hội hóa giáo dục vẫn còn tồn tại bất cập, hạn chế Bên cạnh đó, tìm hiểu các biện pháp quản

lý hoạt động xã hội hóa giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái còn ít được nghiên cứu

Triển khai đúng và đầy đủ quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước về vấn đề xã hội hóa giáo dục và vận dụng vào địa bàn thành phố Yên Bái có thể giúp phát triển đồng bộ sự nghiệp giáo dục và đào tạo, đặc biệt cấp mầm non nhằm hạn chế, tháo gỡ những vướng mắc tồn tại, phát huy tiềm năng của xã hội trong sự nghiệp giáo dục của địa phương

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã chọn hướng tiếp cận: “Quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở các trường mầm non tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái” làm Luận văn Thạc sỹ Quản lý Giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng công tác xã hội hóa giáo dục bậc mầm non trên địa bàn thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái, Luận văn đánh giá tình hình thực hiện công tác Xã hội hóa giáo dục Mầm non của tỉnh Yên Bái, từ đó:

Phân tích nguyên nhân, kết quả đạt được và những tồn tại, yếu kém trong việc thực hiện xã hội hoá giáo dục Mầm non tại thành phố Yên Bái

Đề ra những giải pháp để đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục Mầm

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động tham gia công tác Xã hội hoá giáo dục ở các trường mầm non tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

4 Giả thuyết khoa học

XHHGD nói chung và XHHGD các trường Mầm non nói riêng đã và đang được quan tâm Tuy nhiên, công tác XHHGD Mầm non ở mỗi nơi, mỗi trường có những cách làm khác nhau, mang tính tự phát và thời vụ, chưa có mô hình phù hợp và công tác quản lý về hoạt động tham gia XHHGD Mầm non của nhà trường chưa được cụ thể hóa nên kết quả chưa cao, chưa đáp ứng ñược yêu cầu phát triển GD

Nếu công tác quản lý hoạt động tham gia XHHGD Mầm non của nhà trường được thực hiện một cách chặt chẽ, có công cụ đánh giá mức độ hiệu quả tham gia; đồng thời xây dựng được các giải pháp quản lý hoạt động tham gia XHHGD của trường Mầm non theo tiếp cận phối hợp tham gia giữa Nhà trường - CMHS và Cộng đồng phù hợp tình hình thực tiễn, phát huy được tính hiệu quả hoạt động tham gia thì sẽ nâng cao được kết quả XHHGD cho các trường Mầm non hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý thực hiện XHHGD bậc mầm

non

- Đánh giá thực trạng quản lý thực hiện xã hội hóa giáo dục bậc mầm non trên địa bàn thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

- Đề xuất các biện pháp nhằm quản lý thực hiện xã hội hoá giáo dục

bậc mầm non tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

6 Giới hạn nội dung và phạm vi nghiên cứu

6.1 Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tham gia XHHGD của trường Mầm non theo tiếp cận phối hợp tham gia giữa Nhà trường với CMHS và Cộng đồng

Đánh giá thực trạng về quản lý hoạt Động tham gia XHHGD của các trường Mầm non trên địa bàn thành phố Yên Bái

Đề xuất giải pháp về quản lý hoạt Động tham gia XHHGD Mầm non của các trường Mầm non tại thành phố Yên Bái

Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp quản lý hoạt động tham gia XHHGD của các trường Mầm non trên địa bàn thành phố Yên bái do Luận văn đề xuất và lựa chọn hệ thống tiêu chuẩn để thử nghiệm thông qua khảo sát

7 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được cấu trúc gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục bậc

mầm non

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở các

trường mầm non tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở

các trường mầm non tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC BẬC MẦM NON

1.1 Những nghiên cứu điển hình về Xã hội hóa Giáo dục và Xã hội hóa giáo dục bậc học Mầm non

1.1.1 Các nghiên cứu về công tác xã hội hóa giáo dục

* Trên thế giới

Xã hội hóa Giáo dục không phải chủ đề mới, nhất là với các nước phát triển, công tác giáo dục và xã hội hóa giáo dục là vẫn đề sớm được Chính phủ nhiều nước trên thề giới quan tâm Theo Lương Thị Việt Hà, từ những năm khoảng ba thập niên cuối thế kỷ XX, đặc biệt những năm đầu thế kỷ XXI, đa số các nước phát triển như Anh, Đức, Mỹ, Pháp, Nhật Bản, Ôxtrâylia, Malaysia, Singapore đều tiến hành nhận thức lại vai trò, sứ mệnh của giáo dục, coi đó là nền tảng của mọi sự phát triển xã hội; đồng thời, rất nhiều chương trình cải cách giáo dục được thực hiện Khuynh hướng cải cách giáo dục là tập trung thu hút và tăng cường sự tham gia của các LLXH, gia đình, các tổ chức trong và ngoài nước cùng với nhà nước tham gia vào GD [23, tr.11]

Một số nghiên cứu cụ thể như Hoạt động xã hội hóa giáo dục trên thế giới cũng là chủ đề nghiên cứu của nhiều nhà nghiên cứu trong nước Với Hàn Quốc, theo nghiên cứu của Trần Anh Phương: Mục tiêu chính của cải

cách giáo dục hiện nay ở Hàn Quốc là nhằm xây dựng một nền giáo dục

mở, tạo cơ hội cho mọi người được học tập suốt đời để họ có thể trở thành những con người mới có đủ tri thức, năng lực đáp ứng được những đòi hỏi của xã hội thông tin và toàn cầu hoá

Nghiên cứu về XHH Giáo dục Mầm non đã được sự quan tâm ở nước

ta trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn

Trong nghiên cứu “Biện pháp quản lý công tác xã hội hóa giáo dục mầm non tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay”, tác giả Nguyễn Thị Bích Hạnh nhấn mạnh: Trong điều kiện kinh tế xã hội nước ta, chính quy hoá các hình thức và tổ chức GDMN bằng con đường bao cấp là không thể thực hiện được vì quá khả năng kinh tế

Xã hội hóa giáo dục mầm non cũng là đề tài nghiên cứu của nhiều học viên, nghiên cứu sinh khác như: Vũ Thị Thúy với “Biện pháp huy động các nguồn lực cộng đồng thực hiện xã hội hóa giáo dục Mầm non ở quận Hải An, thành phố Hải Phòng” Tương tự như vậy là đề tài: “Quản lý hoạt

động xã hội hoá giáo dục ở trường mầm non trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong bối cảnh đổi mới giáo dục” (năm 2015) của NCS Phạm Bích Thuỷ

Trong những năm gần đây, đã có nhiều đề tài luận án tiến sĩ, nhiều tác giả nghiên cứu về xã hội hóa giáo dục ở các cấp bậc học và địa phương khác nhau tiêu biểu là một số công trình sau: Tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trường Mầm non công lập huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên của Nguyễn Hoài Uyên; Luận văn Biện pháp huy động các nguồn lực xã hội phát triển giáo dục Mầm non ở các xã ven biển, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình của Ngô Thị Hòa; Luận văn Biện pháp phát triển khả năng định hướng thời gian cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi của Đào Thị Linh Giang; Luận văn Huy động cộng đồng tham gia phát triển hệ thống Giáo dục Mầm non ngoài công lập tại quận Hải An thành phố Hải Phòng của Phan Thị Thu Hiền; Luận văn Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản

lý các trường Mầm non huyện Mỹ Đức thành phố Hà Nội theo hướng chuẩn hóa của Nguyễn Thị Thu Huyền; tác giả Vũ Thị Thúy với Luận văn

“Biện pháp huy động các nguồn lực cộng đồng thực hiện xã hội hóa giáo dục Mầm non ở quận Hải An, thành phố Hải Phòng”; Luận án “Quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở trường mầm non trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong bối cảnh đổi mới giáo dục” (năm 2015) của NCS Phạm Bích Thuỷ; “Giải pháp quản lý công tác xã hội hoá giáo dục nghề nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh” của Huỳnh Tiểu Phụng…

Các nghiên cứu trên đã bàn một số các biện pháp quản lý xã hội hóa giáo dục, vai trò xã hội hóa giáo dục trong đó bao gồm cả giáo dục mầm non Về cơ bản, các biện pháp quản lý xã hội hóa cũng đã được tìm hiểu ở một số địa phương trên cả nước nhưng chưa có một nghiên cứu chính thức

về quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở các trường mầm non tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

Để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục

ở các trường mầm non trên cơ sở nghiên cứu sơ lược cơ sở lý luận và thực trạng quản lý quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở các trường mầm non, đề tài đề xuất những biện pháp nhằm phát huy vai trò quản quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái góp phần nâng cao chất lượng GD của các trường mầm non và của tỉnh Yên Bái

1.2 Các khái niệm của đề tài

1.2.1 Quản lý

Có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý tiêu biểu trong đót heo một cách hiểu khác, quản lý là “nhằm phối hợp sự nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” [21, tr.32]

Từ các định nghĩa được nhìn nhận ở nhiều góc độ, chúng ta có thể rút

ra nhận xét: những định nghĩa trên nhấn mạnh bản chất của hoạt động quản lý là làm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới

1.2.2 Quản lý nhà nước về giáo dục

Quản lý giáo dục là một khoa học quản lý chuyên ngành được nghiên cứu dựa trên nền tảng của khoa học quản lý nói chung Khái niệm quản lý giáo dục có nhiều cách tiếp cận khác nhau Trong đề tài nghiên cứu này, chúng tôi đề cập tới khái niệm quản lý giáo dục đặt trong phạm vi là hạt nhân của hệ thống quản lý giáo dục

1.2.3 Xã hội hóa giáo dục

mà trước đó chỉ có một ngành, một đơn vị chức năng nhất định thực hiện (ví dụ: Xã hội hoá giáo dục, xã hội hoá y tế )

- Xã hội hoá dùng để chỉ quá trình chuyển biến từ con người sinh vật sang con người xã hội

1.2.3.2 Xã hội hóa giáo dục

Thuật ngữ “Xã hội hoá giáo dục” được dùng phổ biến ở Việt Nam vào thập kỷ 90 của thế kỷ trước Khái niệm này nội dung vừa được tiếp cận từ giáo dục học và được tiếp cận từ chính trị học

1.2.4 Xã hội hoá giáo dục mầm non

Đó là việc huy động nhân lực, tài lực, vật lực của xã hội vào quá trình chăm sóc giáo dục trẻ thơ (dưới 6 tuổi) và đưa mục tiêu giáo dục mầm non vào đời sống cộng đồng để trẻ trong lứa tuổi này “Phát triển cơ thể cân đối khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, biết kính trọng yêu mến, lễ phép với ông bà, cha

mẹ, thầy giáo, cô giáo và người trên, yêu quí anh chị em, bạn bè; thật thà, mạnh dạn, hồn nhiên, yêu thích cái đẹp, ham hiểu biết, thích đi học”

1.2.5 Công tác xã hội hóa

- Làm cho toàn Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc vai trò của giáo dục

và vị trí, vai trò của giáo dục mầm non đối với việc xây dựng và phát triển nguồn nhân lực, chính là giai đoạn đầu tiên hết sức quan trọng để tạo ra nguồn lực con người

- Xây dựng, huy động và tổ chức cộng đồng trách nhiệm của từng

người dân, của từng gia đình, tập thể và các tổ chức Đảng, chính quyền các cấp, của các đoàn thể quần chúng, của các tổ chức kinh tế, xã hội đối với việc phát triển giáo dục mầm non

- Đa dạng hoá các loại hình và hình thức giáo dục mầm non, củng cố

các trường công lập hiện có và mở rộng các loại hình trường dân lập, tư thục

- Huy động và tổ chức các lực lượng xã hội tham gia trực tiếp hoặc

gián tiếp vào quá trình chăm sóc giáo dục trẻ

- Tổ chức sự phối hợp liên ngành

1.2.6 Quản lý xã hội hóa Giáo dục Mầm non

1.3 Mục tiêu, nguyên tắc, nội dung xã hội hoá giáo dục mầm non

1.3.1 Mục tiêu xã hội hoá giáo dục mầm non

* Xã hội hoá giáo dục mầm non nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non

* Xã hội hoá giáo dục mầm non nhằm góp phần nâng cao tri thức về nuôi dạy trẻ cho nhân dân và cộng đồng

* Xã hội hoá giáo dục mầm non nhằm góp phần tăng cường quá trình chuẩn hoá, hiện đại hoá các nhà trường mầm non

* Xã hội hóa giáo dục MN nhằm thúc đẩy quá trình dân chủ hoá giáo dục

1.3.2 Nguyên tắc xã hội hoá giáo dục mầm non

* Xã hội hoá giáo dục mầm non đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quán triệt các yêu cầu quản lý Nhà nước về giáo dục

* Xã hội hoá giáo dục mầm non thực hiện theo nguyên tắc tính chủ động của ngành giáo dục

* Xã hội hoá giáo dục mầm non thực hiện theo nguyên tắc tính tự nguyện, đồng thuận của cộng đồng

* Xã hội hoá giáo dục mầm non thực hiện theo nguyên tắc căn cứ vào tình hình thực tiễn

* Xã hội hoá giáo dục mầm non đặt trên nguyên tắc tính hiệu quả, đảo bảo hiện quả

1.3.3 Nội dung xã hội hoá giáo dục mầm non

Nội dung xã hội hoá giáo dục mầm non bao gồm những vấn đề chủ yếu sau:

* Thường xuyên nâng cao nhận thức của các lực lượng trong xã hội về

tầm quan trọng của GDMN, của công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ thơ

* Trường mầm non thực hiện truyền thông giáo dục kiến thức nuôi dạy trẻ đúng với khoa học cho cha mẹ của trẻ và nhân dân và cán bộ quản lý cộng đồng

* Huy động cộng đồng đầu tư nguồn lực cho mục tiêu và yêu cầu phát triển các trường mầm non như: Nhân lực, vật lực, tài lực

Ngoài ba nguồn lực hiển thị và có thể lượng hoá như đã nêu ra, ngày nay người ta còn nói đến hai nguồn lực: Tâm lực và tin lực

* Xây dựng cơ chế hợp lý để gắn kết các nhà trường mầm non và nhà

trường phổ thông, gắn kết các cơ quan, các cơ sở sản xuất, các đoàn thể xã hội theo mục tiêu nâng cao hiệu quả giáo dục mầm non

1.4 Quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non

Quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non đặt trên cơ sở phương pháp luận của quản lý và giáo dục học mầm non

Phương pháp luận quản lý có nhiều cách tiếp cận, song cách tiếp cận cơ bản nhất là tiếp cận chức năng và tiếp cận mục tiêu Tiếp cận chức năng đòi hỏi phải bao quát tối thiểu năm vấn đề sau:

1.4.1 Kế hoạch hoá quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non

1.4.2 Tổ chức thực hiện quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non

1.4.3 Chỉ đạo, chỉ huy, điều phối quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non

1.4.4 Kiểm tra quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non

1.4.5 Thông tin quản lý xã hội hoá giáo dục mầm non

Tiểu kết chương 1

Quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường mầm non cần được thực hiện với các nội dung cơ bản sau: Thứ nhất là xây dựng kế hoạch phù hợp với hoạt động giáo dục và điều kiện thực tế của địa phương Thứ hai là

tổ chức thực hiện đảm bảo những nguyên tắc và nội dung của hoạt động xã hội hóa giáo dục Thứ ba là chỉ đạo, chỉ huy, điều phối các thành viên và công việc môt cách nhịp nhàng, phù hợp Thứ tư là có kế hoạch tổng kết, kiểm tra, đánh giá hoạt động xã hội hóa giáo dục theo định kì Thứ năm là tổng hợp các thông tin cần thiết để thực hiện các mục tiêu của quản lý nói chung và quản lý hoạt động xã hội hoá giáo dục nói riêng một cách có hiệu quả

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI

HOÁ GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TẠI THÀNH PHỐ YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI 2.1 Khái quát kinh tế - xã hội và giáo dục - đào tạo thành phố Yên Bái

2.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội thành phố Yên Bái

2.1.2 Khái quát tình hình giáo dục - đào tạo thành phố Yên Bái

Đổi mới sự nghiệp GD-ĐT là một trong những mục tiêu trọng tâm của Đảng bộ, Chính quyền các cấp đang đặt ra cho ngành GD-ĐT Tỉnh Yên Bái nói chung và Phòng Giáo dục - Đào tạo Thành phố Yên Bái nói riêng Hiện nay, Thành phố Yên Bái có đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm và tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, trong nhiều năm liên tiếp ngành giáo dục Thành phố Yên Bái luôn đi đầu trong tỉnh về công tác giảng dạy

Về chất lượng GD-ĐT, đối với mầm non, các nhà trường đã chú trọng xây dựng môi trường tạo cơ hội cho trẻ khám phá trải nghiệm và sáng tạo Xây dựng thư viện thân thiện trong các cơ sở giáo dục mầm non Tích hợp

có hiệu quả các nội dung giáo dục kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi