Quản lý giáo dục quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở trường tiểu học quận long biên, thành phố hà nội đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018(klv02494)

pháp quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội nhằm triển khai thực hiện tốt chương trình giáo dục đối với lớp 1 theo lộ trình đã đề ra

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trước những thách thức lớn của thời đại trong xu thế hội nhập toàn cầu, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, trong “Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội năm 2011 - 2020” Đảng ta đã xác định: “…Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” [14]

Thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Đến nay Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, định hướng các môn học đã xây dựng xong và được ban hành theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm

2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Theo lộ trình, tất cả các trường tiểu học trên cả nước đến năm học 2020 - 2021 sẽ bắt đầu lớp 1 thực hiện theo Chương trình giáo dục phổ thông mới Vấn đề đặt ra là vai trò tự chủ trong các nhà trường khi thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới là rất lớn, mỗi nhà trường dựa trên Chương trình tổng thể và định hướng môn học đã ban hành

từ đó phải phân phối chương trình cụ thể cho môn học bao gồm số giờ lên lớp, thực hành, thảo luận và trải nghiệm môn học cũng như chương trình giáo dục sao cho không được ít hơn số tiết quy định và phù hợp với điều kiện thực tiễn của mỗi nhà trường Đây là một việc làm hoàn toàn mới và khó đối với các nhà trường Nếu không xây dựng được kế hoạch phân phối chương trình môn học cũng như các hoạt động giáo dục thì không thể vận hành được hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường

Hệ thống giáo dục của nước ta, bậc tiểu học là “bậc nền tảng”, là nơi vận dụng và triển khai các hoạt động giáo dục theo định hướng chiến lược phát triển giáo dục của Đảng Mục tiêu của giáo dục tiểu học “nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học

cơ sở” Cùng với yêu cầu mới nói chung của giáo dục, giáo dục tiểu học cũng

có nhiều thay đổi trong mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp, hình thức, tổ chức dạy học, đổi mới trong công tác kiểm tra, đánh giá Để hoàn thành tốt những nhiệm vụ đó đòi hỏi các nhà quản lý phải có những thay đổi trong

công tác quản lý hoạt động dạy học

Thực tế cho thấy, hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học hiện nay còn tồn tại nhiều bất cập như: GV vẫn còn làm thay cho học sinh, chưa phát huy được tính tích cực học tập của học sinh, chưa thực hiện tốt việc giáo dục toàn diện, việc kiểm tra, đánh giá dạy học ở một số trường tiểu học chưa thật sự nghiêm túc, còn mang tính hình thức Đồng thời công tác quản lý và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục tiểu học cũng chưa theo kịp yêu cầu đổi mới

Việc nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học phụ thuộc vào nội dung chương trình, G , các điều kiện C VC của nhà trường và đặc biệt phụ thuộc vào hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh và môi trường dạy học Bên cạnh đó, ở các trường tiểu học, năng lực tự học, tự phục vụ bản thân và đặc biệt k năng giải quyết vấn đề của học sinh các trường tiểu học chưa đạt yêu cầu giáo dục ở các trường tiểu học dù đã có nhiều cố gắng song vẫn còn nặng về lý thuyết, chưa coi trọng việc thực hành và ứng dụng thực tế

Khối lớp 1 là khối học nền tảng, các em bước vào lớp 1 chưa biết đọc, viết, bắt đầu làm quen với bậc học phổ thông, chuyển từ hoạt động chủ đạo là vui chơi sang hoạt động chủ đạo là học tập Vì vậy việc quản lý hoạt động dạy học ở bậc này còn nhiều vấn đề đặt ra trong bối cảnh đổi mới, cải cách giáo dục

và chuẩn bị cho việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới

Quận Long Biên là một quận mới, chất lượng giáo dục trong những năm gần đây đã đạt được những thành tựu nhất định Tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế về mặt quản lý hoạt động dạy học, đặc biệt là ở khối đầu cấp của các trường tiểu học, chưa đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trong đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Để hoạt động dạy học ở trường tiểu học đáp ứng được mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 triển khai trong các năm học tới, cần có những nghiên cứu cơ bản có hệ thống về hoạt động dạy học cho khối lớp 1 ở tiểu học cũng như công tác quản lý hoạt động này

Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Quả động d y học khối lớ ểu học quận Long Biên, thành phố Hà

Nộ đá ứng yêu cầu C ơ ì á dục phổ thông 2018” làm đề tài

nghiên cứu luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, luận văn đề xuất một số biện

pháp quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội nhằm triển khai thực hiện tốt chương trình giáo dục đối với lớp 1 theo lộ trình đã đề ra và nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu

Chương trình giáo dục phổ thông 2018

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay việc quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đã có được những kết quả nhất định nhưng còn một số hạn chế trong hoạt động giảng dạy, hoạt động học tập và các điều kiện phục vụ cho hoạt động dạy học dẫn đến chất lượng dạy học chưa đáp ứng tốt yêu cầu đặt ra Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị để khắc phục các hạn chế đó thì

sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học ở các trường tiểu học quận

Long Biên, thành phố Hà Nội

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018

- hảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018

- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018

6 Phạm vi nghiên cứu

6 G ớ về ộ du ê cứu

Nghiên cứu nội dung quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường

tiểu học Quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chương trình giáo

dục phổ thông 2018

6.2 Giới h n về đố ợng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội với các đối tượng: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng, Tổ phó, GV

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện việc nghiên cứu đề tài, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

7 P ơ á ê cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống những vấn đề lý luận và các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài qua các công trình khoa học đã công bố và tài liệu tham khảo có liên quan đến công tác quản lý hoạt động dạy học

Nghiên cứu các tài liệu Văn kiện của Đảng, Chính sách của nhà nước về phát triển GD&ĐT, các Thông tư, hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, các quy định về quản lý nhà trường nói chung, quản lý hoạt động dạy học nói riêng; Các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong nước và ngoài nước về phát triển giáo dục, về quản lý dạy học trong giai đoạn hiện nay

7.2 P ơ á ê cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Tìm hiểu thực trạng về một số vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu bằng hệ thống câu hỏi có liên quan đến nội dung quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội

7.2.2 Phương pháp quan sát

Tiến hành quan sát hoạt động quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng

ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội để thu thập thông tin liên quan đến đề tài nghiên cứu

7.2.3 Phương pháp chuyên gia;

Thông qua bảng hỏi ý kiến chuyên gia, các cán bộ quản lý giáo dục, GV

có kinh nghiệm để khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội

7.2.4 Phương pháp toán thống kê

Xử lí kết quả điều tra bằng phương pháp tính phần trăm (%) và tính giá trị trung bình nhằm phân tích, đánh giá thực trạng để làm cơ sở đề ra biện pháp thích hợp

Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, nội dung chính của luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường

tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chương trình giáo

dục phổ thông 2018

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

KHỐI LỚP 1 Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG

CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

2.2 Quả á dục

Quản lý giáo dục là quá trình tác động có định hướng của người Quản lý giáo dục trong việc vận dụng những nguyên lý, PP chung nhất của khoa học

quản lý vào l nh vực GD nhằm đạt được mục tiêu mà giáo dục đề ra Quản lý giáo dục không những là nhân tố quyết định đến sự phát triển của giáo dục mà còn là yếu tố quan trọng tác động đến chất lượng GD&ĐT

2.5 C ơ ì á dục ổ ô

Chương trình giáo dục phổ thông là văn bản thể hiện mục tiêu giáo dục phổ thông, quy định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và phương pháp đánh giá kết quả giáo dục, làm căn cứ quản lí chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời là cam kết của Nhà nước nhằm bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông

2.6 H độ d y ọc đá ứ C ơ ì á dục ổ ô 20 8

Hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 là việc nhà trường trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức phổ thông cơ bản, hiện đại, hình thành thế giới quan khoa học, phát triển trí tuệ, năng lực tư duy và hình thành hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng Từ đó, nâng cao trình độ học vấn phổ thông, hoàn thiện nhân cách, hình thành thái độ, lối sống văn hóa

2.7 Quả độ d y ọc k ố ớ đá ứ C ơ ì á dục

ổ ô 20 8

Quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở trường tiểu học theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thể GV và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường và chương trình giáo dục phổ thông

2018

1.3 Yêu cầu đổi mới hoạt động dạy học cấp tiểu học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 Chương trình tổng thể giáo dục phổ thông mới, trong đó hoạt động

dạy học đối với cấp tiểu học bao gồm những điểm mới cơ bản sau đây:

- Về mục tiêu dạy học

- Về nội dung chương trình dạy học

- Về phương pháp, hình thức dạy học

- Về sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

- Về kiểm tra, đánh giá kết quả của HS

1.4 Hoạt động dạy học khối lớp 1 ở cấp tiểu học theo Chương trình giáo

1.4.2 P ơ á , ì ức d y ọc

Khối lớp 1 chuyển hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang học tập nên trong quá trình tổ chức hoạt động dạy cần chuyển dần yêu cầu trong hoạt động học tập của học sinh Tuỳ thuộc vào các môn học khác nhau để có các hình thức tổ

chức khác nhau, nhưng luôn chú ý học gắn với vui chơi

4.3 K ểm a đá á kế quả độ d y ọc k ố ớ ểu ọc

Mục tiêu đánh giá kết quả dạy học là cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về mức độ đạt chuẩn (yêu cầu cần đạt) của chương trình và sự tiến bộ của học sinh để hướng dẫn hoạt động học tập, điều chỉnh các hoạt động dạy học, quản lý và phát triển chương trình, bảo đảm sự tiến bộ của từng học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục

1.5 Quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở trường tiểu học đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018

5 Tầm qua ọ của quả độ d y ọc k ố ớ

ểu ọc đá ứ C ơ ì á dục ổ ô 2018

- Quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở trường Tiểu học giúp cho CBQL, GV và H có những định hướng dạy - học phù hợp với tình hình cụ thể của nhà trường Từ đó, giúp H đạt được chuẩn kiến thức, k năng của bài học, đồng thời phát triển năng lực học tập của từng H GV phát huy được những năng lực chuyên môn, phẩm chất vững vàng trong quá trình dạy học

- Quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 sẽ giúp nhà trường khai thác tối

đa năng lực của học sinh, giúp CBQL tiến hành khảo sát, phân loại đối tượng giáo viên, học sinh từ đó lập kế hoạch dạy học ngay từ đầu năm học phù hợp với từng giáo viên

- Quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 giúp cho CBQL có cái nhìn tổng quan về tình hình học tập của khối, từ đó luôn quan tâm tới từng đối tượng học sinh, phát huy khả năng học tập của từng em

- Giúp CBQL nhà trường quản lý trong mỗi tiết học để giáo viên cần phải chú ý tới các nội dung chương trình dạy học với từng đối tượng học sinh Học sinh yếu đưa các câu hỏi dễ nhằm tạo hứng thú và giúp các em nắm được các kiến thức cơ bản của môn học Với học sinh khá giỏi đưa thêm câu hỏi mở rộng

để phát huy khả năng sáng tạo của các em

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH

2.1.2.1 Quy mô trường lớp và học sinh

2.1.2.2 Thuận lợi, khó khăn

2.2.2 Đố ợ và quy mô k ả sá

Khảo sát cán bộ quản lý cấp phòng, trường của 5 trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội với số lượng khảo sát 30 CBQL là Hiệu trưởng

hiệu phó, tổ trưởng tổ chuyên môn và 60 cán bộ GV

2.2.3 Nộ du k ả sá

Thực trạng dạy học khối lớp 1 và thực trạng quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học ở quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018

2.2.4 P ơ á k ả sá và các xử kế quả

Dùng phiếu hỏi; tiến hành phỏng vấn; quan sát giờ dạy, hoạt động giáo dục, nghiên cứu các sản phẩm của GV - H ; dùng nguồn số liệu thứ cấp qua báo cáo của các trường, Phòng GD&ĐT

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông

2018

2.3.1 T ực ực ệ ộ du , c ơ ì d y ọc

Bảng 2.3 Khảo sát thực trạng thực hiện nội dung, chương trình dạy học

khối lớp 1 của các trường tiểu học quận Long Biên

Nội dung

Mức độ

Thứ bậc

Rất đồng ý

Nhà trường thực hiện đúng nội

dung chương trình, kế hoạch dạy

học khối lớp 1 ở Tiểu học theo

chương trình giáo dục PT 2018

Chương trình dạy học tiểu học

bổ sung một số môn mới ở cả 2

môn tự chọn và bắt buộc giúp

học sinh phát triển toàn diện

năng lực và phẩm chất

Nội dung dạy học tích hợp giáo

dục phù hợp với năng lực của HS 26 59 35 30 0 3,92 5 Đưa môn hoạt động trải nghiệm

vào giảng dạy tạo cơ hội cho học

sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm

Từ kết quả khảo sát trên, có thể thấy vấn đề thực hiện nội dung, chương trình dạy học của trường tiểu học quận Long Biên đều được các trường tiểu học thực hiện nghiêm túc, được CBQL, GV đánh giá cao, tỷ lệ đồng ý với các nội dung hỏi đạt trên 67% Tuy nhiên vẫn có những ý kiến trái chiều không đồng ý với các nội dung trên, do một số cán bộ quản lý giáo dục quận Long Biên cho rằng dạy học theo chương trình phổ thông mới hiện một số trường triển khai khá lúng túng, nội dung vẫn còn thiên nhiều lý thuyết, ít thực hành và các tiết học hoạt động trài nghiệm chủ đề chưa được phong phú, chưa thực sự giúp các

em tiếp cận với thực tế xã hội

Nhà trường tích cực đổi mới PP, hình

thức, phương tiện, k thuật DH nhằm

Đáp ứng nhu cầu giáo dục theo chương trình GDPT 2018, các trường tiểu

học quận Long Biên đã cố gắng đầu tư trang thiết bị đảm bảo theo nhu cầu, bổ

trợ cho hoạt động giảng dạy của GV giúp cho các em HS hiểu bài, tiếp thu bài tốt nhất Khảo sát vấn đề này, tác giả thu được điểm trung bình của các nội dung đạt 4,01 điểm ở mức độ khá

2.3.4 T ực đá á kế quả ọc ậ của ọc s

Tất cả nội dung khảo sát đều không có phiếu đánh giá ở mức độ yếu tuy nhiên số lượng phiếu đánh giá ở mức độ trung bình còn nhiều do hiện nay phương thức đánh giá kết quả học tập vẫn thiên nhiều về kết quả học lý thuyết trong trường lớp và chưa khách quan Hiện tượng nể nang một số trường hợp con cháu GV làm cho kết quả học tập chưa đánh giá đúng thực chất năng lực của các em HS

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học khối lớp 1 ở các trường tiểu học quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018

2.4.1 T ực xây dự và ổ c ức ực ệ kế c d y ọc k ố ớ của à e C ơ ì á dục ổ ô 20 8

Các trường tiểu học quận Long Biên đang nỗ lực xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học theo hướng dẫn của chương trình phổ thông 2018 CBQL các trường, qua những buổi tập huấn về chương trình mới, nhận thức được mục tiêu quản lý đã tiến hành triển khai xây dựng và thực hiện chương trình Điểm trung bình của các nội dung đạt 3,54 điểm trong đó nội dung được

đánh giá cao nhất là Tổ chức thu thập thông tin về các nguồn lực bên trong, bên ngoài nhà trường phục vụ quá trình dạy học và giáo dục đạt 3,97 điểm, xếp thứ

nhất Nhà trường đã thực hiện tốt công tác thu thập thông tin về GV, H , điều kiện trường lớp, nguồn tài chính, sự ủng hộ của các bên liên quan trước khi thực hiện xây dựng chương trình dạy học

2.4.2 T ực c ỉ đ ổ óm c uyê mô xây dự và ổ c ức ực

ệ kế c d y ọc k ố ớ e ớ á ể ă ực, ẩm c ấ

ọc