Bộ sách này dùng hình thức trả lời hàng loạt câu hỏi "Thế nào?", "Tại sao?" để trìnhbày một cách đơn giản, dễ hiểu một khối lượng lớn các khái niệm, các phạm trù khoa học, các sự vật, hi
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
HỆ THỐNG ĐỀ TÀI (Dành cho thi kết thúc học phần trực tuyến) PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỌC HIỂU
Trang 2TS TrầnThị Hạnh Phương
Trang 3HỆ THỐNG ĐỀ TÀI
Đề tài 1: Đọc hiểu và thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản thông tin sau cho học sinh lớp 10.
Văn bản:
G IỚI THIỆU BỘ SÁCH 10 VẠN CÂU HỎI VÌ SAO
Mười vạn câu hỏi vì sao là bộ sách phổ cập khoa học dành cho lứa tuổi thanh, thiếu
niên Bộ sách này dùng hình thức trả lời hàng loạt câu hỏi "Thế nào?", "Tại sao?" để trìnhbày một cách đơn giản, dễ hiểu một khối lượng lớn các khái niệm, các phạm trù khoa học, các sự vật, hiện tượng, quá trình trong tự nhiên, xã hội và con người, giúp cho ngườiđọc hiểu được các lí lẽ khoa học tiềm ẩn trong các hiện tượng, quá trình quen thuộc trongđời sống thường nhật, tưởng như ai cũng đã biết nhưng không phải người nào cũng giải thích được
Bộ sách được dịch từ nguyên bản tiếng Trung Quốc do Nhà xuất bản Thiếu niên Nhi đồng, Trung Quốc xuất bản Do tính thiết thực, tính gần gũi về nội dung và tính độc đáo
về hình thức trình bày mà ngay khi vừa mới xuất bản ở Trung Quốc, bộ sách đã được bạnđọc tiếp nhận nồng nhiệt, nhất là thanh thiếu niên, tuổi trẻ học đường Do tác dụng to lớn của bộ sách trong việc phổ cập khoa học trong giới trẻ và trong xã hội, năm 1998 Bộ sách
Mười vạn câu hỏi vì sao đã được Nhà nước Trung Quốc trao “Giải thưởng Tiến bộ khoa học kĩ thuật Quốc gia”, một giải thưởng cao nhất đối với thể loại sách phổ cập khoa học của Trung Quốc và được vinh dự chọn là một trong "50 cuốn sách làm cảm động Nước Cộng hoà" kể từ ngày thành lập nước
Bộ sách Mười vạn câu hỏi vì sao có 12 tập, trong đó 11 tập trình bày các khái niệm
và các hiện tượng thuộc 11 lĩnh vực hay bộ môn tương ứng: Toán học, Vật lí, Hoá học, Tin học, Khoa học môi trường, Khoa học công trình, Trái Đất, Cơ thể người, Khoa
học vũ trụ, Động vật, Thực vật; ở mỗi lĩnh vực các tác giả vừa chú ý cung cấp các tri
thức khoa học cơ bản, vừa chú trọng phản ánh những thành quả và những ứng dụng mới nhất của lĩnh vực khoa học kĩ thuật đó; Các tập sách đều được viết với lời văn dễ hiểu,
Trang 4sinh động, hấp dẫn, hình vẽ minh hoạ chuẩn xác, tinh tế, rất phù hợp với độc giả trẻ tuổi
và mục đích phổ cập khoa học của bộ sách
Do chứa đựng một khối lượng kiến thức khoa học đồ sộ, thuộc hầu hết các lĩnh vực khoa học tự nhiên và xã hội, lại được trình bày với một văn phong dễ hiểu, sinh động,
Mười vạn câu hỏi vì sao có thể coi như là bộ sách tham khảo bổ trợ kiến thức rất bổ ích
cho giáo viên, học sinh, các bậc phụ huynh và đông đảo bạn đọc Việt Nam
Trong xã hội ngày nay con người sống không thể thiếu những tri thức tối thiểu về văn hóa, khoa học; Sự hiểu biết về văn hóa, khoa học của con người càng rộng, càng sâu thì mức sống, mức hưởng thụ văn hóa của con người càng cao và khả năng hợp tác, chung sống, sự bình đẳng giữa con người càng lớn, càng đa dạng, càng có hiệu quả thiết thực; Mặt khác khoa học hiện đại đang phát triển cực nhanh, tri thức khoa học mà con người
cần nắm ngày càng nhiều, do đó, việc xuất bản tủ sách phổ biến khoa học dành cho tuổi
trẻ học đường Việt Nam và cho toàn xã hội là điều hết sức cần thiết, cấp bách và có ý nghĩa xã hội, ý nghĩa nhân văn rộng lớn; Nhận thức được điều này, Nhà xuất bản Giáo
dục Việt Nam cho xuất bản Bộ Mười vạn câu hỏi vì sao và tin tưởng sâu sắc rằng bộ
sách này sẽ là người thầy tốt, người bạn chân chính của đông đảo thanh, thiếu niên Việt Nam, đặc biệt là học sinh, sinh viên trên con đường học tập, xác lập nhân cách, bản lĩnh
để trở thành công dân hiện đại, mang tố chất công dân toàn cầu
(Nguồn: Nguyễn Văn Mậu, Lời giới thiệu bộ sách Mười vạn câu hỏi vì sao, Tri thức
thế kỉ 21- Vật lý (Bộ mới), NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
Gợi ý (thực hiện các yêu cầu sau):
- Đọc hiểu văn bản thông tin: đọc hiểu nội dung, đọc hiểu hình thức và liên hệ, sosánh, kết nối
- Thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản thông tin đó theo hướng phát triểnnăng lực người học
Đề tài 2: Đọc hiểu và thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản kịch sau cho học sinh lớp 12.
Văn bản:
Trang 5(Trích: Lơxit của Cooc-nây)
Lớp IV: Đông rô- đri, Si-men, En- via
(… Đông rô- đri sẽ cưới Si-men làm vợ, nhưng một cuộc cãi cọ diễn ra giữa hai ông bố
đã làm cho mối tình rơi vào bi kịch đau thương Đông rô- đri vì làm tròn bổn phận đã thách đấu kiếm với Đông Gooc-max và giết chết ông ta Sau đó chàng tự đến nạp mình cho Si-men và tuyên bố rằng chàng vẫn rất yêu nàng, chàng không có gì hối tiếc vì phải làm tròn bổn phận của người con Chàng yêu cầu Si-men hãy kết thúc cuộc đời mình bằng một lưỡi gươm….)
Đông rô- đri:
Thôi! Kiện mà chi cho mất công nhiều,
Giành lấy vinh dự bắt ta đừng sống nữa!
Si-men: En-via!
Ta ở đâu đây? Ta thấy gì? Thật, giả?
Rô-đri tại nhà này! Rô-đri trước mắt ta sao!
Đông rô- đri:
Đừng tiếc máu ta! cứ điềm nhiên niềm hạnh phúc ngọt ngào
Nhìn ta chết và mối thù em rửa sạch!
Si-men:
Ôi đau đớn!
Đông rô- đri:
Hãy nghe ta!
Chàng đi đi! Để em từ biệt cõi đời!
Đông rô- đri:
Chỉ xin em cho nói một câu thôi!
Trang 6Rồi sau đó trả lời bằng mũi kiếm!
Si-men:
Ôi! Mũi kiếm! Mà máu trao em còn đậm!
Đông rô- đri:
Si-men em!
Si-men:
Cất khỏi mắt em cái vật đáng kinh kia!
Nó oán trách đời ai và tội ác nặng nề!
Đông rô- đri:
Ngược lại, nên nhìn nó để khích lệ lòng căm ghét, Nung nấu hận thù, cho ta được sớm về cõi chết
Si-men:
Nó đẫm máu em!
Đông rô- đri:
Hãy đâm ngập nó vào trong máu của ta,
Và như vậy, màu máu em sẽ bị xóa nhòa
Si-men:
Ôi tàn nhẫn, chỉ một ngày thôi đã giết
Cha, bằng gươm, con gái, bằng cái nhìn oan nghiệt Cất gươm đi, em không chịu nổi nữa rồi!
Muốn em nghe, lại làm em chết mất thôi!
[… ]
Đông rô- đri:
Danh dự đòi thôi đừng lần lữa rày mai
Nộp đầu ta, đây, chẳng tiếc chẳng nài,
Em hãy lấy làm vật hi sinh cho trọn tình phải đạo,
Án quyết sẽ êm đềm và êm đềm nhát gươm báo hiếu
Em ơi! Sau tội lỗi ta làm
Trang 7Muốn được xử công bằng mà chờ đợi tháng năm
Là trì hoãn quang vinh em lại
Và kéo dài cực hình ta thêm mãi
Được chết bởi bàn tay yêu dấu gây nên,
Ta chết ngay, sung sướng, ngon lành
Si-men:
Chàng đi đi, em là người thân đâu phải là đao phủ, Chàng đến nộp mình, phải chăng em xét xử?
Em tấn công mà chàng phải giữ đầu,
Em phải nhận đầu chàng từ tay kẻ khác trao,
Khiếu tố chàng chứ không tự tay trừng phạt
Đông rô- đri:
Tình thủy chung dẫu vì em ôm ấp,
Lòng cao thượng kia phải đáp ứng lòng này
Báo thù cha mà nhờ kẻ khác ra tay
Thì như vầy, Si-men em, không phải là đáp ứng Thù cha ta, chỉ cánh tay ta trả trọn,
Thì thù cha em, cánh tay em phải trả trọn cho người
Si-men:
Tàn ác sao! Mà cố chấp mãi không thôi!
Chàng biết tự báo thù lại bắt em nhờ người giúp sức!
Em học gương chàng và có thừa đảm lực,
Đâu chịu cùng chàng chia vinh hạnh làm đôi!
Danh dự, thù cha, em đâu chịu để tiếng đời
Rằng nhờ thất vọng hay tình yêu chàng mới vẹn!
Đông rô- đri:
Ôi điều danh dự khắt khe, bất chấp lời khẩn nguyện
Trang 8Dễ cuối cùng ta không được điều hạnh phúc này sao!
Hãy nhân danh người cha chết hoặc nhân danh tình thắm ngọt ngào,
Mà trừng phạt ta vì thù, hay ít ra vì thương hại
Người yêu khốn khổ này sẽ thấy lòng khoan khoái
Chết vì tay em hơn sống mà em ghét em thù
Si-men:
Chàng đi đi! Em không ghét chàng đâu!
Đông rô- đri:
Phải ghét chứ!
Si-men:
Không thể nào ghét được!
Đông rô- đri:
Em không sợ chê cười, không sợ lời khích bác
Khi người rõ tội ta mà tình vẫn yêu thương?
Chúng có tiếc lời đâu những kẻ xấu lòng!
Hãy buộc chúng im! Và, không tranh luận,
Hãy bảo vệ thanh danh, bắt ta đền mạng!
Si-men:
Không giết chàng, thanh danh em càng chói lọi trăm lần
Em muốn cho những phường ám muội lương tâm
Ca ngợi danh em và thông cảm nỗi niềm em tê tái
Biết em yêu chàng, vẫn kiên cường khiếu nại,
Chàng đi thôi!
Đừng để em đau đớn bồi hồi
Nhìn thấy điều mình phải cắn răng chịu mất
Khi lòng vẫn yêu thương tha thiết
Trong bóng tối đêm trường hãy giấu kín bước chân đi;
Nếu lộ ra là thanh danh em sẽ bị ê chề;
Trang 9Cơ hội duy nhất bọn xấu lòng mong đợi
Là biết nơi đây em để chàng lui tới
Đừng để chúng phẩm bình tư cách của em!
Đông rô- đri:
Được chết là yên!
Si-men:
Thôi, xin chàng lui gót!
[….]
(Trích Lớp 4 hồi 3 vở kịch Lơ xit của Coocnay, Bi kịch cổ điển Pháp,
Hoàng Hữu Đảm, Vũ Đình Liên, Huỳnh Lý dịch,
NXB Văn học 1978, tr 204- 213)
Gợi ý (thực hiện các yêu cầu sau):
- Đọc hiểu văn bản kịch: đọc hiểu nội dung, đọc hiểu hình thức và liên hệ so sánh,kết nối
- Thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản kịch đó theo hướng phát triển năng lựcngười học
Đề tài 3: Đọc hiểu và thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản nghị luận xã hội sau cho học sinh lớp 11.
Văn bản:
YÊU SÁCH CỦA NHÂN DÂN AN NAM
(Nguyễn Ái Quốc)
(Năm 1919, Quốc hội Pháp thường kì tổ chức các cuộc thảo luận về vấn đề thuộc
địa Khi đó, lãnh đạo các nước Đồng minh thắng trận trong Chiến tranh thế giới thứ nhất họp tại Vecxây để đàm phán về một hiệp định hòa bình với phe thua trận và đặt ra các nguyên tắc cho quan hệ quốc tế sau chiến tranh Tổng thống Hoa Kì Uynxơn đã khuyến khích nhiệt tình các nước thuộc địa trên khắp thế giới bằng bản tuyên bố 14 điểm nổi tiếng của ông, trong đó kêu gọi quyền tự quyết cho mọi dân tộc
Trang 10Mùa hè năm 1919, nhiều tổ chức dân tộc chủ nghĩa với trụ sở tại Pari đã đưa ra các bản tuyên ngôn để công khai hóa mục tiêu của họ Hội những người An Nam yêu nước (1) quyết định tận dụng tình thế và đưa ra bản tuyên bố của mình)
Từ ngày Đồng minh thắng trận, tất cả các dân tộc bị lệ thuộc đều chứa chan hi vọng rằng theo những lời cam kết chính thức và trịnh trọng mà các cường quốc Đồng minh đã tuyên bố với toàn thế giới, trong cuộc đấu tranh của Văn minh chống Dã man, thì tiền đồ một thời đại công lý và chính nghĩa nhất định là phải đến với họ
Trong khi chờ cho nguyên tắc dân tộc sẽ từ lĩnh vực lý tưởng chuyển vào lĩnh vực hiện thực do chỗ quyền tự quyết thiêng liêng của các dân tộc được thừa nhận thật sự, nhân dân nước An Nam trước kia, nay là xứ Đông-Pháp, xin trình với các quí vị Chính phủ trong Đồng minh nói chung và với Chính phủ Pháp đáng kính nói riêng, những yêu sách khiêm tốn sau đây:
1- Tổng ân xá cho tất cả những người bản xứ bị án tù chính trị;
2- Cải cách nền pháp lý ở Đông dương bằng cách cho người bản xứ cũng được
quyền hưởng những đảm bảo về mặt pháp luật như người Âu Châu; xóa bỏ hoàn toàn
các tòa án đặc biệt dùng làm công cụ để khủng bố và áp bức bộ phận trung thực nhất trong nhân dân An Nam;
3- Tự do báo chí và tự do ngôn luận;
4- Tự do lập hội và hội họp;
5- Tự do cư trú ở nước ngoài và tự do xuất dương;
6- Tự do học tập, thành lập các trường kỹ thuật và chuyên nghiệp ở tất cả các tỉnh
cho người bản xứ’;
7- Thay chế độ ra các sắc lệnh bằng chế độ ra các đạo luật;
8- Đoàn đại biểu thường trực của người bản xứ, do người bản xứ bầu ra, tại Nghị viện Pháp để giúp cho Nghị viện biết được những nguyện vọng của người bản xứ
Cuối bản yêu sách, chúng tôi có viết thêm rất nhiều câu ca tụng nhân dân và nhân đạo
Nhưng sau một thời gian nghiên cứu và theo dõi, chúng tôi nhận thấy rằng “chủ nghĩa Uynxơn”(2) chỉ là một trò bịp bợm lớn Chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì mới
( (1) Hội những người An Nam yêu nước: Đại diện tiêu biểu là Phan Châu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn Tất
Thành.
(2) Chủ nghĩa Uynxơn: Uynxơn là Tổng thống Mỹ từ năm 1913 đến năm 1921 Năm 1917, Uynxơn tuyên bố nước
Mỹ tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất, đứng về phía Anh, Pháp để chống Đức Khi chiến tranh sắp kết thúc, Uynxơn đưa ra «Chương trình 14 điểm» làm cơ sở cho Hội nghị Vécsxây (1919) Nói chủ nghĩa Uynxơn là nói
«Chương trình 14 điểm» Thực chất đó là chính sách đối ngoại ăn cướp của đế quốc Mỹ, chống lại nước Nga Xô viết mới ra đời, lợi dụng sự suy yếu của các nước tư bản châu Âu để nâng cao địa vị quốc tế của Mỹ và tăng cường
nô dịch các dân tộc bị áp bức Nhưng nó lại được che giấu bằng những lời lẽ mị dân về «dân chủ» và «quyền dân tộc
Trang 11giải phóng được dân tộc; cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ
nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới
(Nguồn: Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 1, NXB Chính trị Quốc gia, 2011, tr 440-441).
Gợi ý (thực hiện các yêu cầu sau):
- Đọc hiểu văn bản nghị luận: đọc hiểu nội dung, đọc hiểu hình thức và liên hệ, sosánh, kết nối
- Thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản nghị luận đó theo hướng phát triểnnăng lực người học
trong tình huống hết sức tội nghiệp: bố mất, mẹ đi bước nữa bị gia đình chồng ruồng rẫy
Bé Hồng phải sống nhờ họ hàng và bị hắt hủi tàn nhẫn Em thương mẹ, nhớ mẹ vô cùng
mà phải xa mẹ và phải luôn luôn nghe những lời nói xấu về mẹ Ta hiểu vì sao em vô cùng sung sướng khi mẹ trở về
Trong chương sách này, nhà văn đã tập trung làm nổi bật tình cảnh xót thương, yêu quý sâu sắc của bé Hồng đối với người mẹ nhân từ, tần tảo mà cuộc đời đầy bất hạnh.Tình cảnh ấy trước hết được thể hiện qua tâm trạng của bé Hồng khi nói chuyện với bà
cô Diễn biến tâm trạng của bé Hồng được miêu tả thật sinh động Khi nhận ra “ý nghĩ cay độc” trong giọng nói và trên nét mặt “khi cười rất kịch”, đầy giả dối của người cô, bé Hồng lẳng lặng “cúi đầu không đáp” Cử chỉ im lặng cúi đầu xuống đất” của bé Hồng lại được miêu tả lặp lại một lần nữa khi bà cô tiếp tục giục giã em vào Thanh Hóa thăm mẹ,
vì mẹ em dạo này “phát tài lắm” Bà cô đưa tin mẹ bé Hồng có con khi chưa hết tang chồng, lại nghèo túng khốn khổ nơi đất khách quê người, thấy người quen lại tránh mặt
để lăng nhục mẹ bé Hồng và gieo rắc vào đầu óc em sự “hoài nghi”, “khinh miệt và
tự quyết» Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch rõ «Chủ nghĩa Uynxơn chỉ là một trò bịp lớn».
Trang 12ruồng rẫy mẹ” Những lời nói cay độc của bà cô như những con dao nứa cứa vào tâm hồnthơ dại của đứa trẻ Bé Hồng từ chỗ nhẫn nhục, “im lặng cúi đầu” đến lúc không nén nổi đau đớn đã bật lên tiếng khóc, nước mắt “ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa đầm đìa ở cằm và ở cổ” Và một thứ tình cảm phức tạp, vừa thương yêu, vừa căm tức nảysinh trong tâm hồn ngây thơ của bé Hồng, khiến em “cười dài trong tiếng khóc”.
Bé Hồng cười (cười mỉa mai) vì hiểu thấu những rắp tâm “tanh bẩn” của bà cô, vì khinh bỉ thái độ rất cay độc của bà: làm ra vẻ thông cảm nhưng kì thực “chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc” em những hoài nghi để em “khinh miệt và ruồng rẫy mẹ” Bé Hồng khóc vì thương mẹ bị đày đọa, bị đối xử một cách tàn nhẫn, bất công, vô nhân đạo Khóc vì thương mẹ chỉ vì “sợ hãi những thành kiến tàn ác” mà xa lìa hai con “để sinh nở một cáchgiấu giếm”… Bé Hồng căm ghét những hủ tục phong kiến vô lí, tàn nhẫn đã đày đọa mẹ Lòng căn ghét cao độ, mãnh liệt ấy đã được tác giả diễn tả bằng hình ảnh cụ thể, bằng nhịp văn gấp gáp, dồn dập: “Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy và cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi”
Cuối đoạn trích, tác giả đã tập trung thể hiện tâm trạng của bé Hồng khi được gặp
mẹ Một buổi chiều tan học, bé Hồng “chợt thoáng thấy một bóng người ngồi trên xe kéo giống mẹ” và em “liền đuổi theo, gọi bối rối” Nhưng nếu người trên xe lại là người khác thì cái lầm đó thành ra một trò cười tức bụng cho lũ bạn “Và cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc” Thủ pháp so sánh ví von này đã diễn tả được một cách cụ thể sự khao khát tình mẹ con thật là mãnh liệt như người bộ hành khát nước đến cháy bỏng ở giữa sa mạc Nhà văncòn miêu tả những cử chỉ, hành động của bé Hồng để thể hiện nỗi vui sướng của em khi gặp mẹ Vì cuống cuồng đuổi theo xe, bé Hồng “thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi” và “ríu
cả chân lại” khi trèo lên xe Khi bàn tay dịu hiền của mẹ xoa đầu thì bé Hồng “òa lên khóc rồi cứ thế nức nở” Đó là tiếng khóc đầy hạnh phúc
Để diễn tả những rung cảm sâu xa và niềm hạnh phúc lớn lao của bé Hồng được ngồi trong lòng mẹ, tác giả miêu tả rất cụ thể những cảm giác của em khi ngồi trên đệm
xe, đùi áp vào đùi mẹ, “đầu ngả vào cánh tay mẹ”: Những cảm giác “ấm áp” “mơn man khắp da thịt” của bé Hồng Bé Hồng còn cảm nhận được cả mùi quần áo quen thuộc của
mẹ và “những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra (…) thơm tho lạ thường”.Vừa trực tiếp miêu tả những cảm giác cụ thể của bé Hồng, tác giả vừa diễn tả những ý nghĩ của em bình luận về niềm hạnh phúc tuyệt vời của mình: “Phải bé lại lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng”.Trong những giây phút say sưa và “rạo rực” ấy, bé Hồng không nghĩ gì, nhớ gì khác nữa
kể cả những câu âu yếm mẹ con nói với nhau và những lời cay độc của bà cô nói hôm trước Tất cả tâm trí của em đều dồn cho sự tận hưởng tình mẹ Đối với em, niềm vui sướng và hạnh phúc nhất trên đời là được sống trong lòng mẹ (…)
Trang 13(Nguồn: Trần Đăng Suyền, Phương pháp nghiên cứu và phân tích tác phẩm văn
học, NXB Giáo dục Việt Nam, 2014, tr 321-333)
Gợi ý (thực hiện các yêu cầu sau):
- Đọc hiểu văn bản nghị luận: đọc hiểu nội dung, đọc hiểu hình thức và liên hệ sosánh, kết nối
- Thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản nghị luận đó theo hướng phát triểnnăng lực người học
Đề tài 5: Đọc hiểu và thiết kế kế hoạch bài dạy đọc hiểu văn bản truyện dân gian sau cho học sinh lớp 10.
Văn bản:
C ÓC KIỆN T RỜI
Ngày ấy, thần Mưa vắng mặt lâu ngày Người ta không hiểu thần còn bận những công việc gì ở đâu, đến nỗi luôn trong ba năm, nước không nhỏ xuống được một giọt Ngày ngày cô Trời, cô Trăng nung nấu thiên hạ, cây cỏ lúa má cháy khô, đất đai nứt nẻ Thú vật và người chết dần chết mòn Tất cả đều nguy khốn đến nơi
Lúc đó muôn vật còn sống sót đều tập trung ở vũng nước cuối cùng đã cạn trợt Ngày cũng như đêm, nào voi, cọp, trâu, ngựa, tê giác, lợn, thỏ, chồn, cáo, gấu, mèo, hươu, nai, cóc, nhái… chen nhau giải khát ở vũng bùn đó Hôm ấy, sau khi đã giải khát xong, đa số giống vật bèn quay ra thảo luận tìm cách đối phó trước tình thế hiện tại Cuộchọp mỗi lúc một đông và sôi nổi Cuối cùng các giống vật đều đồng ý cử một đại biểu lêntrời đòi Ngọc Hoàng phải ra lệnh cho thần Mưa trở về làm nhiệm vụ gấp Hội nghị ban đầu cử Thỏ là kẻ có trí khôn để lên tùy cơ ứng biến Nhưng Thỏ chối từ và nói: “Tôi đi không bằng Cóc Cóc là kẻ có mưu trí lại vừa gan góc hơn tôi nhiều lắm”
Hội nghị đồng ý cử Cóc đi Cóc quả quyết nhận lời nhưng đề nghị phải có Cáo, Gấu và Cọp cùng đi với mình mới hòng đấu tranh thắng được
[…]
Bốn con vật lên đến thiên đình, thấy trước cửa có đặt một cái trống Theo quy địnhcủa nhà trời thì ai có việc gì oan khốc muốn gặp Ngọc Hoàng sẽ đánh trống lên Cóc bảo các bạn hãy náu mình ở trong bụi rậm chờ đó, còn mình bước vào nhảy lên trống đánh inh ỏi Ngọc Hoàng nghe tiếng bèn sai một thiên thần ra xem Thiên thần bước ra nhìn ngược nhìn xuôi không thấy gì cả, mãi về sau mới nhận ra Cóc ngồi nép bên cạnh trống Thần tỏ ý khinh thường, hỏi Cóc đi đâu, Cóc giương đôi mắt lên trả lời vắn tắt là đi kiện