Trong xã hội hiện nay, có rất nhiều vấn đề bất cập và gây bức xúc trong dư luận. Xuất phát từ bản thân là một người con gái ở độ tuổi trưởng thành rất quan tâm về cách bố mẹ và thầy cô giáo dục cho con thơ hay học sinh của họ về cách bảo vệ cho những đứa trẻ đang trong độ tuổi nhỏ, vị thành niên và trưởng thành. Bài viết trình bày thực trạng vấn nạn xâm hại tình dục ở Việt Nam; Nguyên nhân dẫn đến trẻ bị xâm hại; Biện pháp phòng chống nạn xâm hại tình dục ở Việt Nam.
Trang 1ÁO ĐỘNG ĐỎ VẤN NẠN XÂM HẠI TÌNH DỤC Ở VIỆT NAM
P ạm T ị T u H ền, Phan Thanh Hà
Khoa Quản trị Kinh doanh, trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh (HUTECH)
TÓM TẮT
Trong xã hội hiện nay, có rất nhiều vấn đề bất cập và gây bức xuc trong dư luận Xuất phát từ bản thân là một người con gái ở độ tuổi trường thành rất quan tâm về cách bố mẹ và thầy cô giáo dục cho con thơ hay học sinh của họ về cách bảo vệ cho những đứa trẻ đang trong độ tuổi nhỏ, vị thành niên và trưởng thành Vấn đề đáng nói ở đây không những là những đứa trẻ nhỏ mà cả người lớn c ng bị xâm hại tình dục một cách dã man và tàn nhẫn Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như ngày nay thì liên tục
có những vụ việc xâm hại tình dục trẻ em bị phát hiện và xử lý Sau khi liên tục có những thông tin như vậy thì có khá nhiều người trưởng thành c ng lên tiếng về việc mình từng bị xâm hại khi còn nhỏ Như vậy có thể thấy rằng không chỉ thời gian gần đây mà vấn đề này đã tồn tại từ khá lâu rồi, chỉ là bị phát hiện hay chưa bị phát hiện mà thôi.Theo thống kê của Tổng Cục Cảnh Sát cho thấy có trên 6,700 vụ xâm hại tình dục trẻ em từ n m 1 – 16 Trong đó có đến 8,100 trẻ em là nạn nhân của xâm hại tình dục Trẻ em là nữ chiếm 8 % Đây là những con số biết nói về tình trạng xâm hại tình dục của trẻ Việt Nam đáng báo động Vậy theo quy định của pháp luật Việt Nam, các hành vị liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em s bị xử lý như thế nào? Nguyên nhân do đâu mà dẫn đến hậu quả đáng tiếc thế này
Từ khóa: Bảo vệ, biện pháp xử lý, cách phòng tránh, vị thành niên, xâm hại tình dục
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Với mong muốn có thể giúp các bé và các bậc phụ huynh một phần hiểu r hơn về xâm hại tình dục, nó nguy hiểm và ảnh hưởng về tâm sinh lý của trẻ em gây rối loạn về tinh thần và thể xác Trước tiên chúng
ta phải hiểu xâm hại tình dục là gì?Để trả lời câu hỏi này, ta buộc phải nhìn về quan niệm của xã hội đối với sự riêng tư và bảo toàn cơ thể Khi định nghĩa này còn lập lờ, rất khó hình dung ra những giới hạn, chẳng hạn xác định thế nào là “nựng hay “đùa cho vui và thế nào là sự xâm phạm Hiện nay, nhóm trẻ bị xâm hại tình dục ngày càng diễn biến phức tạp cả về quy mô và cách thức thực hiện Xâm hại tình dục trẻ
em đang là vấn nạn trên toàn Việt Nam, hậu quả mà các em phải gánh chịu có thể có những tổn thất về sức khỏe thể chất và tinh thần, làm giảm khả n ng học tập, hòa nhập xã hội và thậm chí có thể hủy hoại các em, ảnh hưởng đến việc trở thành con người tốt, trở thành cha mẹ tốt trong tương lai
2 NỘI DUNG CHÍNH
2.1 Khái niệm cơ bản
Định nghĩa về lạm dụng (xâm hại/ ngược đ i) trẻ em của Tổ chức y tế thế giới: “ Tất cả các hình thức ngược đ i về tình cảm hoặc than thể, lạm dụng tình dục, sao nhãng hoặc đối xử lơ đ ng hoặc khai thác vì mục đ ch thương mại hoặc khai thác dẫn đến tổn hại hoặc có nguy cơ dẫn đến tổn hại tới sức khỏe, sự sống còn, sự phát triển hoặc nhân phẩm của trẻ trong bối cảnh có liên quan đến trách nhiệm, sự tin cậy hoặc quyền lực Xâm hai trẻ em hay ngược đ i trẻ em là tất cả những hình thức đối xử tồi tệ về tình cảm hay thể chất, xâm hại tình dục, sao nh ng, đối xử không đúng mức hoặc bóc lột vì mục đ ch thương mại hay các mục đ ch khác gây ra tổn hại thực tế hay tiềm ẩn đối với sự phát triển, sự sống còn, sức khỏe hay nhân phẩm của trẻ khi xét về trách nhiệm, lòng tin hay quyền hành
Khái niệm “Xâm hại trẻ em của Liên Hiệp Quốc:
Trang 2“Xâm hại trẻ em hay ngược đ i là tất cả các hình thức đối xử tồi tệ về mặt tình cảm hay thể chất, xâm hại tình dục hay các mục đ ch khác gây ra tổn hại thực tế hay tiềm ẩn đối với sự phát triển, sự sống còn, sức khỏe hay nhân phẩm của trẻ khi xét về trách nhiệm, lòng tin hay quyền hành
Trên khắp thế giới, có bốn hình thức xâm hại được thừa nhận bao gồm: Xâm hại thể xác, xâm hại tình dục, xâm hại tâm lý/tình cảm và Sao nhãng Tuy nhiên, ở mỗi quốc gia khác nhau, do những đặc trưng về lịch sử, chính trị, v n hóa và x hội có những cách phân chia phù hợp hơn Tại Việt Nam có các hình thức xâm hại phổ biến: Xâm hại thân thể, xâm hại tâm lý/tình cảm, xâm hại tình dục, chứng kiến bạo lực gia đình, sao nh ng, buôn bán trẻ em, lao động trẻ em
2.2.Thực trạng vấn nạn xâm hại tình dục ở Việt Nam:
Theo sô liệu từ chánh án tối cao Nguyễn Hòa Bình, Tòa án đ giải quyết 8.100 tội pham liên quan tới xâm hại tình dục trẻ em Trong đó có 549 vụ phải trả hồ sơ chiếm 6%, sô còn lại là 94% xử l đúng người đúng tôi Còn con số mới nhất từ Viện trưởng viện kiểm soát tối cao Lê Minh Tr cho hay, trong 6 tháng đầu
n m 18 Viện đ khởi tố 753 vụ án với 805 nghi phạm như vậy tính trung bình cứ 6 giờ trôi qua có 1 trẻ
em Việt Nam bị xâm hại Theo Bộ trưởng Lao đọng thương binh và x hội Đào Ngọc Vinh cho rằng, đây
là con số thống kê nhưng thực tế còn cao hơn bởi nhiều trường hợp không báo cáo Ông Dung c ng cho biết 59% thủ phạm của các vụ án này là người thân quen của trẻ em
Qua nghiên cứu cho thấy, mọi trẻ trong cộng đồng đều có nguy cơ bị xâm hại tình dục kể cả những trẻ sống trong gia đình nghèo hay gia đình khá giả Không những trẻ em gái mà trẻ em là nam giới c ng có thể trở thành nạn nhân bị xâm hại tình dục Đáng nói, sau khi bị xâm hại nạn nhân thường không hoặc không dám kể về những gì đ diễn ra với chúng Những người xâm hại tình dục là nam giới và hầu hết các trẻ bị xâm hại bởi người quen biết, như họ hàng, bạn của gia đình, hoặc hàng xóm Đôi khi việc xâm hại này diễn ra trong một thời gian dài, thậm chí kéo dài nhiều n m Thủ đoạn phổ biến của các đối tượng
là lợi dụng sự tin tưởng hay sức ảnh hưởng của mình hoặc dùng “lòng tốt (cho quà, bao n uống ) nhằm dụ dỗ, đe doạ để thực hiện hành vi xâm hại tình dục đối với trẻ
Trẻ em có thể gặp phải nguy cơ bị xâm hại tình dục ở bất cứ đâu, trên sân chơi, ở trường học hay thậm chí ở trong chính ngôi nhà của mình Nạn nhân của các vụ xâm hại tình dục trẻ em phần lớn là dưới 16 tuổi Nhiều em còn chưa đến tuổi đi học, thậm ch có em mười mấy tháng tuổi đ trở thành nạn nhân của những kẻ đi xâm hại Thủ phạm xâm hại tình dục trẻ em c ng có nhiều dạng: Có kẻ mới 14-15 tuổi nhưng
có kẻ đ ngoài 6 tuổi
Xâm hại tình dục trẻ em không chỉ gây ra cho các em vết sẹo trên thân thể, mà trẻ còn phải chịu những vết thương lớn về mặt tinh thần Hành vi của những kẻ xâm hại có thể ảnh hưởng đến suốt cuộc đời đứa trẻ thậm chí làm các em bị rối loạn tâm thấn, rối loạn hành vi Bên cạnh đó do tình dục không an toàn, hậu quả có thể để lại việc mang thai ngoài ý muốn, các bệnh lây truyền về tình dục, các rối loạn tình dục khi trưởng thành Theo thống kê của Liên Hiệp quốc thì tỉ lệ người bị xâm hại tình dục thời thơ ấu gặp các trục trặc về tình dục cao hơn nhóm khác 9 % biểu hiện ở sự suy giảm ở khả n ng tình dục, có xu hướng tình dục đồng giới, và có trường hợp trở thành người mại dâm chuyên nghiệp hay quan hệ tình dục bừa bãi
Xâm hại tình dục trẻ em trong những n m gần đây tại Việt Nam trở thành một trong những vấn đề nhức nhối đối với toàn xã hội trong công cuộc bảo vệ trẻ em
2.3 Dẫn chứng
Người phụ nữ 49 tuổi bị tố hiếp dâm bé trai 15 tuổi: Không khởi tố vụ án (27/12/17)
Vụ cha xâm hại con gái ruột 10 tuổi ở Long An (11.8.18)
Vụ bé gái ở chung cư Galxy 9 bị ông Nguyễn Hữu Linh (cựu Viện phó VKS TP Đà Nẵng) có hành vi dâm
ô trong thang máy (28.4.19)
Nữ sinh lớp 10 bị nhóm nam sinh hiếp dâm tập thể: Tạm giam 6 học sinh THPT ở Quảng Trị (26.3.19)
Trang 32.4 Nguyên nhân dẫn đến trẻ bị xâm hại
“N ều phụ u n đan v t n t ếp ta c o n v u d m”
Nếu như trước đây, trẻ bị xâm hại thường là từ 13 đến 18 tuổi, thì hiện nay lại xuất hiện rất nhiều vụ việc
ở lứa tuổi từ 5 tuổi đến 13 tuổi với mức độ ngày càng nghiêm trọng, phức tạp Việc bị lạm dụng tình dục
có thể khiến trẻ trở nên không tin cậy ai, khó kết thân, tách biệt, sợ hãi, tự ti, cô lập bản thân với thế giới xung quanh hoặc rơi vào trạng thái trầm cảm Trong đó, nhiều người không thể có hạnh phúc bởi bị ám ảnh vì những việc bị xâm hại lúc nhỏ
Có một thực tế đáng báo động là những hành vi được coi là tiếp tay cho những kẻ ấu dâm của các bậc cha mẹ hiện nay lại được xem là bình thường, phổ biến ở Việt Nam Đó là những hành vi cưng nựng của
bố mẹ đối với con trẻ bằng cách sờ mó, hôn hít vùng kín của chúng, đặc biệt là với bé trai Nhiều người thậm ch còn coi đó là sự trêu đùa, một cách thể hiện tình cảm yêu quý
“Tại sao lại gọi đó là hành vi tiếp tay bởi cách đó s khiến những đứa trẻ nghĩ rằng việc để người khác sờ vào bộ phận nhạy cảm của mình là chuyện bình thường Thực tế, việc xâm hại tình dục trẻ em hiện nay đang bị coi nhẹ Hầu như mọi người đếu nghĩ con chúng ta an toàn chỉ đến khi xảy ra sự việc mới tá hỏa
lo lắng
Lỗ hổng đầu tiên trong vấn nạn này chính là sự chủ quan, thiếu hiểu biết của các bậc phụ huynh Thứ 2 là hiện nay là các v n bản pháp luật c ng chưa quy định các hành vi như: âu yếm, vuốt ve, ôm ấp là hành vi xâm hại tình dục Nếu phát hiện ra c ng khó có c n cứ để xử lý , Ts Kim Quý nêu vấn đề
Từ gia đình : Nhiều bậc cha mẹ vẫn còn e ngại, thậm chí không dạy cho trẻ biết được những bộ phận nào trên cơ thể mà người khác không thể động vào Từ đó khiến trẻ thiếu các kỹ n ng như kỹ n ng phòng tránh, kỹ n ng tự vệ hay kỹ n ng phản kháng chống lại các hành vi lạm dụng Họ cho rằng việc này rất nhạy cảm, khi lớn hơn tự khắc chúng s biết Thế nhưng ch nh điều đó đ khiến trẻ bị những “ bóng đen xâm hại một các dễ dàng
Hình 1 Cha mẹ ngại trao đổi những vấn đề nhạy cảm với con cái
Từ bản thân trẻ: Nhiều nguyên nhân còn xuất phát từ phía nạn nhân như trẻ vô ý tạo nên những kẻ hở của sự hớ hênh Trẻ còn thiếu nhận thức về các vấn đề và các mối nguy hiểm từ việc xâm hại, lạm dụng tình dục Trong thời đại của sự bùng nổ công nghệ, các trang mạng xã hội là nơi trẻ dễ tiếp xú và bị ảnh hưởng bởi các sản phẩm đồi trụy khiến trẻ tò mò và muốn tìm hiểu Nhưng cách này s mang đến bản thân trẻ nhưng hậu quả không lường về mặt thể chất và tinh thần
Từ ph a nhà trường: Nhà trường c ng góp một phần nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên Bởi nhà trường chưa thật sự quan tâm và nếu có quan tâm thì triển khai thực hiện vẫn chưa r ràng và hiệu quả Thầy cô cảm thấy xấu hổ khi dạy trẻ về những vấn đề nhạy cảm dẫn đến việc trẻ thiếu kỹ n ng tự phòng
vệ cho bản thân trước mối nguy cơ đe dọa Trẻ s chịu đựng những hậu quả khôn lường khi bị xâm hại tình dục như cảm xúc tiêu cực, lo lắng, sợ hãi, ám ảnh, c ng thẳng, mệt mỏi, thù ghét mọi người xung quanh và s tự tạo cho mình một vỏ bọc không muốn ai lại gần mình và dần s dẫn đến c n bệnh tự
Trang 4kỷ, Đó là chưa kể s có nguy cơ trầm cảm và chấn động tâm lý nếu không có sự giúp đỡ, can thiệp phù hợp và kịp thời
“Hệ thống pháp luật c ưa man tín răn đe cao ”
Ở các nước khác trên thế giới, họ phân hóa hành vi rất rõ ràng Chỉ cần có sự dụ dỗ, gạ gẫm xem phim sex, hoặc động chạm vào các bộ phận nhạy cảm của người khác mà không được phép đ cấu thành tội Thế nhưng ở Việt Nam, chúng ta lại chưa làm được điều này Trong nhiều vụ án, các cơ quan chức n ng yêu cầu phải có chứng cứ vật chất trên thân thể nạn nhân bị xâm hại: “Đây là một điều khá vô lý, bởi đối với các vụ dâm ô mà kẻ gây án chỉ tiếp xúc với bộ phận sinh dục của nạn nhân thì làm sao để lại dấu vết? Hoặc nếu gia đình nạn nhân phát hiện muộn c ng khó thu thập chứng cứ - luật sư Lê V n Luân nêu vấn đề.Đ đến lúc cần có những hành động thiết thực để giúp hạn chế tối thiểu số trẻ bị lạm dụng và xâm hại tình dục để trẻ được sống trong môi trường an toàn và có một tuổi tho đúng nghĩa
2.5 Biện pháp
Mở các lớp học kĩ n ng cho trẻ em và người lớp về cách thức phòng chống nạn xâm hại tình dục:
+ Mời các chuyên gia tâm lí có dày dặn kinh nghiệm để giảng dạy
+ Tổ chức truyền thông quảng bá khóa học
Lập nên các tổ chức bảo trợ nạn nhân của nạm xâm hại tình dục
Nghiên cứu xuất bản sách dạy kĩ n ng phòng tránh xâm hại tình dục
Kiến nghị Bộ giáo dục nên đưa môn Giaó dục giới tính vào hệ thống giảng dạy
Tổ chức 1 dự án về tuổi thơ, mục đ ch ch nh của chương trình là phòng ngừa xâm hại tình dục Tổ chức
s : đưa ra những hành vi về xâm hại tình dục ở trẻ em, xâm hại tình dục ảnh hưởng đến nạn nhân trẻ
em như thế nào? Thủ phạm là ai? Thủ phạm thường dụ dỗ trẻ em như thế nào? Phòng ngừa xâm hại tình dục như thế nào?
Bên cạnh sự giúp đỡ của người lớn ch nh em là người tự quyết định sự an toàn của bản thân và các bạn của em Hãy ghi nhớ:
– Cơ thể em là của em không ai có quyền ép buộc các em sử dụng cơ thể mình vì mục đ ch của họ – Phân biệt được những hành vi xâm hại tình dục và những hành vi không phải xâm hại tình dục – Cảnh giác với những thủ đoạn dụ dỗ của những kẻ xâm hại tình dục trẻ em
– Tránh những tình huống không an toàn có thể dẫn tới bị xâm hại tình dục
– Biết tìm kiếm sự giúp đở của những ngươi lớn tin cậy khi cần thiết
– Biết NÓI KHÔNG, RỜI BỎ và CHIA SẺ với người lớn tin cậy khi có nguy cơ hoặc bị xâm hại tình dục – Sẵn sàng giúp đở và chia sẻ với trẻ em khác để phòng ngừa và bảo về trẻ em khỏi xâm hại tình dục
Trang 5+ Ai có thể giúp em khi cần : Bố mẹ, thầy cô giáo, cán bộ y tế, công an, chính quyền địa phương, cơ quan bảo về trẻ em
+ Nghiên cứu in “sổ tay chính sách bảo vệ trẻ em
3 PHƯƠNG PHÁP NGHI N CỨU
Sử dụng phương pháp thu thập thông tin Nhóm tác giả thu thập và sàn lọc những thông tin ch nh để phục vụ cho quá trình nghiên cứu Sau khi tổng hợp các thông tin nhóm tiến hành lập bảng khảo sát các bạn sinh viên về vấn nạn xâm hại tình dục với số lượng là 30 bạn Phiếu khảo sát có 5 câu hỏi cơ bản được đánh giá theo mức độ cảm nhận (%) của các bạn sinh viên đối với vấn đề trên Số lượng sinh viên được khảo sát trong phạm vi TP.HCM
Bảng thống kê mức độ quan tâm về vấn nạn xâm hại tình dục, thông qua khảo sát 30 bạn sinh viên
trên địa bàn TP.HCM Câu hỏi
Họ và tên
1 Bạn có quan tâm đến những
vụ án xâm hại tình dục
2 Bạn biết được những
vụ án đó qua phương tiện nào
3 Bạn có bức xúc khi đọc những tin tức
đó
4 Bạn có ủng
hộ các khóa học
kĩ n ng phòng chống xâm hại tình dục
5 Bạn có sẵn sàng đ ng k tham gia
Trang 6ưu ý
Câu 1 – Câu 3 – Câu 4 đánh giá theo mức độ từ 0%- 100%
Câu : Nêu tên phương tiện giúp bạn nhận được thông tin
Câu 5: Có hoặc không
5 KẾT LUẬN
Hiện nay, công tác bảo vệ, ch m sóc và giáo dục trẻ em nói chung và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng ngày càng được quan tâm , biểu hiện là việc hình thành ngày càng nhiều chương trình, tổ chức, cơ quan bảo vệ trẻ em Luật Bảo vệ, Ch m sóc và Giáo dục trẻ em c ng ngày càng hoàn thiện hơn Tuy nhiên vấn nạn xâm hại trẻ em vẫn còn xảy ra phổ biến, có nguy cơ ngày càng t ng cao ở nước ta, đặc biệt hình thức tồn tại của nó thì ngày càng phong phú và khó lường hơn Tình hình đó đ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển tâm lý, thể chất và sự duy trì các chức n ng tâm lý, x hội của trẻ Nhà nước, gia đình và x hội cần có biện pháp phối hợp tích cực để ng n ch n tình trạng xâm hại tình dục trẻ
em xảy ra
Sự quan tâm phòng chống xâm hại tình dục trẻ em không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức n ng mà thuộc về mọi gia đình, nhà trường và toàn xã hội nói chung trong đó có vai trò của nhân viên tư vấn tâm
lý, nhân viên công tác xã hội làm việc trong các phòng tham vấn học đường Các hoạt động tham vấn tâm
lý góp phần đáng kể trong việc bảo vệ trẻ em khỏi những nguy cơ bị xâm hại, tạo ra môi trường học tập, vui chơi lành mạnh tốt nhất cho sự phát triển toàn diện nhân cách ở trẻ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Hoàng Ngọc ( 17), “Xâm hại tình dục : Hãy biến nỗi đau thành hành động ,
[2] 15 Bí kíp giúp tớ an toàn: Cẩm nang phòng tránh xâm hại trẻ em,
[3] 30 ngày cùng con hiểu về chống xâm hại,
[4] Xuân Ân ( 19), “Xử nghiêm tội phạm xâm hại tình dục trẻ em ,
[5] Đoàn Nga ( 19), “ TAND Tối cao yêu cầu xử lý nghiêm tội phạm xâm hại tình dục, bạo hành trẻ
em ,
