CÂU HỎI TỰ LUẬN ÔN TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG 1: CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu 1: Định nghĩa tư tưởng Hồ Chí Minh? Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Câu 2: Trình bày hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam? Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam gồm: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc. Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng Sản Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết Quốc tế. Tư tưởng Hồ Chí Minh xây dựng nhà nước của dân, do dân, và vì dân. Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, đạo đức và xây dựng con người mới. Câu 3: Kể tên các thành viên trong gia đình của Hồ Chí Minh? Cha: Nguyễn Sinh Sắc (1862 – 1929) nhà nho cấp tiến có lòng yêu nước thương dân sâu sắc. Mẹ: Hoàng Thị Loan (1868 – 1901). Anh: Nguyễn Sinh Khiêm (Nguyễn Tấn Đạt) (1888 – 1950). Chị cả: Nguyễn Thị Thanh (Nguyễn Thị Bạch Liên) (1884 – 1954). Em út: Nguyễn Sinh Nhuận(1900 – 1901). Bác Hồ: Nguyễn Sinh Cung (1951890 – 291969). Câu 4: Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? 1. Cơ sở khách quan: Bối cảnh lịch sử: Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX: • Ỷ Pháp cầu tiến bộ (Phan Châu Trinh). • “Đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau” (Phan Bội Châu). Thời đại • Chủ nghĩa đế quốc. • Cách mạng tháng 10 Nga: Lênin người đầu tiên đã đặt cơ sở cho một thời đại mới, thật sự cách mạng trong các nước thuộc địa → Quốc tế cộng sản. • Nguyễn Sinh Sắc (1862) tri huyện tỉnh Bình Định – cha và người thầy đầu tiên của Nguyễn Tất Thành. • Hoàng Thị Loan (1868). • Nyễn Tất Thành tiếp xúc với khẩu hiệu: “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”. • Nguyễn Ái Quốc học ở Quốc học Huế 1907 – 1908. • 91908 Cuộc biểu tình chống thuế của nông dân tỉnh Thừa Thiên Huế. Tiền đề lý luận: • Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: Truyền thống quý báu nhất của dân tộc Việt Nam được Hồ Chí Minh kế thừa và phát triển là chủ nghĩa yêu nước. • Tinh hoa văn hóa nhân loại: Phương Đông: Phật Giáo: Tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, lối sống đạo đức. Khổng Tử: Sự tu dưỡng đạo đức cá nhân. Triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo giúp đời. Tôn Trung Sơn: Chủ nghĩa tam dân phù hợp với điều kiện thực tế ở nước ta. Phương Tây Tư tưởng tiến bộ trong cách mạng tử sản của Mỹ, Pháp. Chủ nghĩa C.Mác: Phương pháp làm việc biện chứng. Thiên Chúa Giáo: Lòng nhân ái cao cả. → Không tiếp nhận từ Hồi Giáo, Phục Hưng, Khổng Tử không đổi, chủ nghĩa yêu nước dân tộc (kế thừa). • Chủ nghĩa MácLênin Tổng quan: Bác Hồ đọc Luận cương Lênin ở Pháp → 1 câu nói, 1 bài báo Pravda, câu dẫn Đường Cách Mệnh. Nguyễn Ái Quốc viết bài Lênin và các dân tộc thuộc địa đăng lên báo Pravđa. “Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao. Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: Hỡi đồng bào bị đoạ đày đau khổ Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng của chúng ta.” Nguyễn Ái Quốc nói câu ấy khi đang ở Paris (Pháp). Nguyễn Ái Quốc tìm được con đường cứu nước là con đường cách mạng vô sản được đánh dấu bằng sự kiện đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin. Nguyễn Ái Quốc đã trích dẫn luận điểm nổi tiếng của V.I. Lênin: “Không có lý luận cách mệnh thì không có cách mệnh vận động… chỉ có theo lý luận cách mệnh tiền phong, Đảng cách mệnh mới làm nổi trách nhiệm cách mệnh tiền phong”. Câu nói được ghi ở trang đầu tiên của cuốn sách Đường Cách Mệnh Chủ nghĩa MácLênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh. Tiền đề quyết định bản chất cách mạng và khoa học của Tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa MácLênin 2. Cơ sở chủ quan: Khả năng tư duy và trí tuệ của Hồ Chí Minh. Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn. • Tháng 91911, Nguyễn Tất Thành nói: “Tôi muốn đi ra ngoài xem nước Pháp và các nước khác làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta.” • Nguyễn Ái Quốc đã dịch và phổ biến bài Quốc tế ca theo thể thơ lục bát khi đang ở Trung Quốc. • Nguyễn Ái Quốc tham gia vào tổ chức Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức châu Á khi đang ở Quảng Châu (Trung Quốc) và mang tên Lý Thuỵ. • Theo Hồ Chí Minh, cách mạng giải phóng dân tộc muốn giành được thắng lợi phải đi theo con đường Cách mạng vô sản. Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về lòng yêu nước? Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báu của đân tộc ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi nguy hiểm khó khăn nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước. Câu 6: Hồ Chí Minh kế thừa tuyên ngôn độc lập của Pháp và Mỹ như thế nào? Người đã tiếp thu tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của đại Cách mạng Pháp năm 1791. Giá trị về quyền sống, quyền tự do, và mưu cầu hạnh phúc của Tuyên ngôn độc lập ở Mỹ năm 1776. Câu 7: Mô tả Nguyễn Ái Quốc tìm được con đường cách mạng vô sản từ sơ thảo luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa? “Luận cương của V. I Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ tin tưởng biết bao Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”. Câu 8: Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Trải qua 5 thời kì: Thời kì trước năm 1911: hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước. Thời kì 1911 – 1920 tìm thấy con đường cứu nước giải phóng dân tộc. Thời kì 1921 – 1930 hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam. Thời kì 1930 – 1945 vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng. Thời kì 1945 – 1969 tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển toàn diện. Câu 9: Lời nhận định của nhà thơ Xô Viết Ôxíp Mandenstam về Nguyễn Ái Quốc năm 1924? “Cả gương mặt Nguyễn Ái Quốc toát lên vẻ lịch thiệt và tế nhị. Từ Nguyễn Ái Quốc tỏa ra một nền văn hóa, không phải văn hóa Châu Âu mà có lẽ đó là một nền văn hóa của tương lai... Dân tộc Việt Nam là một dân tộc lịch sự và giản dị. Qua cử chỉ cao thượng và tiếng nói trầm lặng của Nguyễn Ái Quốc tôi như thấy được ngày mai, thấy được viễn cảnh trời yên biển lặng của tình hữu ái trên toàn thế giới bao la như đại dương.” Câu 10: Tại sao năm 1925 Nguyễn Ái Quốc không thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam? Vì muốn thành lập Đảng phải có hai điều kiện: Chủ nghĩa Mác – Lê nin được truyền bá sâu rộng và phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ. Năm 1925, ở Việt Nam chưa có đủ hai điều kiện trên nên Nguyễn Ái Quốc chỉ thành lập tỏ chức tiền thân của Đảng là Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên. CHƯƠNG 2: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Câu 1: Quan điểm của Hồ Chí Minh về thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa? Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và giải phóng dân tộc. Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc: khẳng định phương hướng phát triển trong bối cảnh mới là Chủ nghĩa xã hội và trải qua nhiều giai đoạn chiến lược khác nhau. Câu 2: Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc – vấn đề cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa? Cách mạng tháng Tám thành công, người thay mặt Chính phủ Lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, long trọng khẳng định trước toàn thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do, độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn bộ dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”. Câu 3: Quan điểm của Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp? Tháng 51941, Người cùng Trung ương Đảng khẳng định: “Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc. Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được.” Câu 4: Quan điểm của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc? Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường Cách mạng vô sản. Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo, Lực lượng của Cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc. Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước vô sản ở chính quốc. Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường bạo lực cách mạng. Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc? Cách mạng giải phóng dân tộc nhằm đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc và thiết lập chính quyền của nhân dân. Câu 6: Quan điểm của Hồ Chí Minh về trường kì kháng chiến nhất định thắng lợi? Thơ chúc tết xuân Đinh Hợi 1947 “Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến Chí ta đã quyết, lòng ta đã đồng Tiến lên chiến sĩ, tiến lên đồng bào Sức ta đã mạnh, người ta đã đông Trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi Thống nhất độc lập, nhất định thành công” Câu 7: Quan điểm của Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng? “Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi”. Chưa đánh bạo được lực lượng và đè bẹp ý chí xâm lược của chúng thì chưa thể có thắng lợi hoàn toàn. Vì thế, con đường để giành và giữ độc lập dân tộc chỉ có thể là con đường cách mạng bạo lực. “Trong cuộc đâu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền”. Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, coi sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp quần chúng, Hồ Chí Minh cho rằng bạo lực cách mạng là bạo lực quần chúng. CHƯƠNG 3: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN Câu 1: Quan điểm Hồ Chí Minh về những đặc trưng của CNXH ở Việt Nam? Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ. Có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển khoa học – kỹ thuật. Không còn người bóc lột người. Là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức. Câu 2: Quan điểm HỒ CHÍ MINH về mục tiêu tổng quát của CNXH? “Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, CNXH trước hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoát khỏi bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống cuộc đời hạnh phúc”. Câu 3: Quan điểm Hồ Chí Minh về mục đích của CNXH (Di chúc)? “Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng và sự nghiệp cách mạng của thế giới”. Câu 4: Quan điểm Hồ Chí Minh về con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam? Theo quan điểm của chủ nghĩa MácLênin có 2 con đường quá độ lên CNXH: quá độ trực tiếp và quá độ gián tiếp. Tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa MácLênin vào Việt Nam. Hồ Chí Minh khẳng định “con đường cách mạng Việt Nam là tiến hành giải phóng dân tộc, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ, nhân dân tiến dần lên CNXH → quá độ gián tiếp. Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về đặc điểm thời kì quá độ lên CNXH ở VN? Việt Nam quá độ từ một nước nông nghiệp lạc hậu, thuộc địa nửa phong kiến lên CNXH không phải kinh qua giai đoạn phát triển TBCN. Đi lên CNXH là một lộ trình của Cách mạng Việt Nam. Chúng ta đi lên CNXH trong điều kiện vừa có hòa bình vừa có chiến tranh, cả nước phải đồng thời tiến hành 2 nhiệm vụ chiến lược khác nhau. Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý đến mâu thuẫn cơ bản của thời kì quá độ, đó là mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển cao của đất nước theo xu hướng tiến bộ và thực trạng kinh tế xã hội thấp kém của nước ta. Câu 6: Quan điểm Hồ Chí Minh về nhiệm vụ lịch sử của thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam? “Phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của CNXH”, xây dựng các tiền đề kinh tế chính trị văn hóa tư tưởng cho CNXH. Cải tạo xã hội cũ xây dựng xã hội mới, kết hợp cải tạo và xây dựng trong đó lấy xây dựng làm trọng tâm, làm nội dung cốt yếu nhất, chủ chốt lâu dài. Câu 7: Quan điểm Hồ Chí Minh về những nguyên tắc quá độ lên CNXH ở VN? Một là, xây dựng chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng phổ biến mang tính quốc tế, cần quán triệt các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa MácLênin về xây dựng chế độ mới, có thể tham khảo học tập kinh nghiệm của các nước anh em, tiên tiến nhưng không sao chép, máy móc, giáo điều. Người cho rằng Việt Nam có thể làm khác với Liên Xô, Trung Quốc và các nước khác vì Việt Nam có điều kiện cụ thể khác. Hai là, phải xác định bước đi và biện pháp xây dựng CNXH chủ yếu xuất phát từ điều kiện thực tế, đặc điểm, nhu cầu và khả năng thực tế của nhân dân. CHƯƠNG 4: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ Câu 1: Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của Đảng trong cách mạng giải phóng dân tộc? Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy. Câu 2: Quan điểm của Hồ Chí Minh về bản chất giai cấp công nhân của ĐCSVN? Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân: giải phóng dân tộc và xây dựng CNXH. Nền tảng lý luận và tư tưởng của Đảng: chủ nghĩa Mác – Lênin. Mục tiêu: hướng tới chủ nghĩa Cộng sản. Tổ chức: Đảng tuân thủ một cách ngiêm túc, chặt chẽ những nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp vô sản. Câu 3: Quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền? Cụm từ “Đảng cầm quyền” được Hồ Chí Minh ghi trong bản Di chúc của Người năm 1969. Theo Hồ Chí Minh, Đảng cầm quyền là Đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệp cách mạng trong điều kiện Đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành được quyền lục nhà nước và Đảng trực tiếp lãnh đạo bộ máy nhà nước đó để tiếp tục hoàn thành sự nghiệp độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Câu 4: Tại sao Hồ Chí Minh cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam phải lấy Chủ nghĩa MácLênin làm gốc? “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Mác – Lênin”. Hồ Chí Minh nhất quán cho rằng: “Cách mạng Việt Nam muốn thành công phải đi theo chủ nghĩa Mác – Lê nin.” “Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa Mác – Lênin làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam.” Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về những nội dung xây dựng ĐCSVN? Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận. Xây dựng Đảng về chính trị. Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công tác cán bộ. Xây dựng Đảng về đạo đức. Câu 6: Quan điểm của Hồ Chí Minh về các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng? Tập trung dân chủ: nguyên tắc cơ bản trong tập trung xây dựng Đảng. Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Tự phê bình và phê bình. Kỷ luật nghiêm minh, tự giác. Đoàn kết thống nhất trong Đảng. Câu 7: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về nguyên tắc cơ bản nhất trong tổ chức sinh hoạt Đảng. (Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức sinh hoạt hoạt Đảng)? Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản nhất trong tổ chức sinh hoạt Đảng. Tập trung trên nền tảng dân chủ; dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung. Tập trung và dân chủ là hai mặt của một vấn đề không tách rời nhau mà luôn đan xen, bổ sung cho nhau, dân chủ là điều kiện, tiền đề của tập trung, đồng thời tập trung là cơ sở bảo đảm cho dân chủ được thực hiện và phát huy. Dân chủ càng phát triển thì tập trung càng vững chắc, sức mạnh của Đảng càng được khẳng định. Tập trung mà không có dân chủ là tập trung nửa vời, độc đoán, chuyên quyền; dân chủ mà không gắn với tập trung là dân chủ hình thức, quá trớn, tùy tiện, phân tán, tự do vô chính phủ. Tập trung là nền tảng của dân chủ, dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung. Câu 8: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về nguyên tắc là quy luật phát triển của Đảng. (Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong tổ chức sinh hoạt Đảng)? Khi Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo thành công cuộc cách mạng tháng 81945, mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam, Người đã cảnh báo: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân.” Trong Di chúc thiêng liêng, Người viết: “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng.” Theo Hồ Chí Minh, tự phê bình và phê bình là công việc phải làm thường xuyên, giống như con người ta cần phải rửa mặt mỗi ngày, để những cái xấu xa bị mất đi, mà cái tốt đẹp được nảy nở. Bác cho rằng cán bộ, đảng viên có khuyết điểm, có thói hư tật xấu giống như người có bệnh. Vì vậy muốn chữa bệnh thì cần phải uống thuốc. Tự phê bình giống như người ta uống thuốc vậy, mà “thuốc đắng dã tật”. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng. Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó, như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính.” Câu 9 . Quan điểm của Hồ Chí Minh về tự phê bình trong Đảng? “Một Đảng giấu giếm khuyết điểm của mình là một đảng hỏng, một đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch ra những cái đó từ đâu mà có, xem xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm mọi cách sửa chữa khuyết điểm đó. Như thế mới là một đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn và chân chính”. CHƯƠNG 5: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC, CON NGƯỜI Câu 1: Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp Cách mạng? Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của Cách mạng. Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của dân tộc. “Sử dạy cho ta bài học này: Khi nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì ta tranh được độc lập, tự do và nền độc lập ấy vững như bàn thạch. Còn khi nào dân ta không đoàn kết thì sẽ bị nước ngoài xâm lấn.” Câu 2: Quan điểm của Hồ Chí Minh về phương châm của đại đoàn kết dân tộc? “Đoàn kết của ta không những rộng rãi mà còn đoàn kết lâu dài... Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của Tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà. Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ.” Phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, giải quyết hài hòa mối quan hệ giai cấp dân tộc để tập hợp lực lượng không được phép bỏ sót một lực lượng nào. Câu 3: Quan điểm của Hồ Chí Minh về những điều kiện thực hiện đại đoàn kết dân tộc? Kế thừa truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết của dân tộc. Khoan dung, độ lượng, trân trọng phần thiện dù là nhỏ nhất ở mỗi con người. Phải yêu dân, tin dân, dựa vào dân, đấu tranh vì hạnh phúc của nhân dân, lấy dân làm gốc, coi cách mạng là sự nghiệp của toàn dân. Câu 4: Theo Hồ Chí Minh, Mặt trận dân tộc thống nhất là gì? Mặt trận thống nhất là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêu nước, nơi tập hợp mọi con dân nước Việt, không chỉ ở trong nước mà còn bao gồm cả những người Việt Nam định cư ở nước ngoài, dù ở bất cứ phương trời nào nếu tấm lòng vẫn hướng về quê hương, đất nước, về Tổ quốc Việt Nam, đều được coi là thành viên của mặt trận. Mặt trận Dân tộc Thống nhất là một hình thức tập hợp quần chúng rộng rãi, đại diện cho đại đa số quần chúng, đại diện cho quyền lợi dân tộc, không có sự phân biệt đối xử. Người cho rằng: “Từ Nam đến Bắc, ai là người tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì chúng ta sẵn sàng đoàn kết với họ, thật thà hợp tác với họ, thật sự đoàn kết với họ, dù từ trước đến nay họ đã theo phe phái nào” – trích trong “Chính cương vắn tắt” và “Sách lược vắn tắt”. Mặt trận là nơi tập hợp mọi lực lượng yêu nước và tiến bộ, thực hiện thêm bạn, bớt thù, nhằm tập trung mũi nhọn đấu tranh vào kẻ thù nguy hiểm nhất. Xu hướng hẹp hòi, biệt phái, phân biệt đối xử là trái với tư tưởng Hồ Chí Minh, chẳng những không tập hợp được lực lượng cách mạng rộng rãi mà còn làm tăng thêm kẻ thù, giảm bớt bầu bạn, làm tổn hại cho sự nghiệp cách mạng chung của cả dân tộc. Câu 5: Các hình thức của Mặt trận dân tộc thống nhất qua các thời kì? 1. Hội phản đế đồng minh Đông Dương 1930 2. Mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương 1936 3. Mặt trận Dân chủ Đông Dương 1938 4. Mặt trận Dân tộc Thống nhất Phản đế Đông Dương 1939 5. Mặt trận Việt Minh 1941 6. Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam 1946 7. Mặt trận Liên Việt 1951 8. Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam 1960 9. Liên minh các Lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam 1968 10. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 1955, 1977 Câu 6: Quan điểm của Hồ Chí Minh về các nguyên tắc về xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất? Mặt trân dân tộc thống nhất phải được xây dựng trên nền tảng khối liên minh công – nông – trí thức, đặt dưới dự lãnh đạo của Đảng. Mặt trận dân tộc thống nhất phải hoạt động trên cơ sở bảo đảm lợi ích tối cao của dân tộc, quyền lợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân. Mặt trận dân tộc thống nhất phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, bảo đảm đoàn kết ngày càng rộng rãi và bền vững. Mặt trận dân tộc thống nhất là khối đoàn kết chặt chẽ, lâu dài, đoàn kết thật sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ CHƯƠNG 6 Câu 1. Từ năm 1945 đến nay, Nhà nước ta đã ban hành và sửa đổi bổ sung Hiến pháp mấy lần? Từ năm 1945 đến nay, Nhà nước ta đã ban hành và sửa đổi bổ sung Hiến pháp 6 lần: Hiến pháp năm 1946 Hiến pháp năm 1959 Hiến pháp năm 1980 Hiến pháp năm 1992 Hiến pháp năm 2001 Hiến pháp năm 2013 Câu 2. Theo Hồ Chí Minh, Nhà nước mang bản chất giai cấp công nhân thể hiện ở những đặc điểm nào? Nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Bản chất giai cấp của Nhà nước ta thể hiện ở tính định hướng xã hội chủ nghĩa của sự phát triển đất nước. Bản chất giai cấp của Nhà nước ta thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ. Câu 3. Nhà nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo thể hiện như thế nào? Đảng lãnh đạo bằng đường lối, quan điểm, chủ trương để Nhà nước thể chế hóa thành pháp luật, chính sách, kế hoạch. Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng hoạt động của các tổ chức Đảng và đảng viên của mình trong bộ máy, cơ quan nhà nước. Đảng lãnh đạo nhà nước bằng công tác kiểm tra. Câu 4. Theo Hồ Chí Minh, cần đề phòng và khắc phục những tiêu cực nào trong hoạt động của bộ máy Nhà nước? Đặc quyền, đặc lợi. Tham ô, lãng phí, quan liêu. Tư tưởng chưa rõ, kiêu ngạo. Câu 5. Quan điểm Hồ Chí Minh về những yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ công chức Nhà Nước? Tuyệt đối trung thành với Cách mạng. Hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ. Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân. Cán bộ, công chức dám phụ trách, dám quyết đoán, dám nhận trách nhiệm, nhất là trong những tình huống khó khăn, “thắng không kiêu, bại không nản”. Phải thường xuyên tự phê bình và phê bình, luôn luôn có ý thức và hành động vì sự trong sạch, vững mạnh của Nhà nước. CHƯƠNG 7 Câu 1. Quan điểm Hồ Chí Minh về chức năng của văn hóa? Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp: lý tưởng, tình cảm. Mở rộng hiểu biết, nâng cao dân trí. Bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách, lối sống tốt đẹp, lành mạnh, hướng con người đến chân thiện mỹ để hoàn thiện bản thân. Câu 2. Quan điểm HỒ CHÍ MINH về vai trò của việc học (đối với bản thân và đất nước) Chúng ta phải học, phải cố gắng học nhiều. Không chịu khó học thì không tiến bộ được. Không tiến bộ thì thoái bộ. Xã hội càng đi tới, công việc càng nhiều, máy móc càng tinh xảo. Mình không chịu học thì lạc hậu, mà lậu hậu thì bị đào thải, tự mình đào thải mình. Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, tổ quốc và nhân loại. Câu 3. Quan điểm HỒ CHÍ MINH về vai trò của đạo đức cách mạng Cũng như sông có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn, cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo, người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân. Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người là một việc to tát mà tự mình không có đạo đức. không có căn bản, tự mình hủ hóa, xấu xa thì làm nổi việc gì. Câu 4. Quan điểm Hồ Chí Minh về rèn luyện đạo đức Cách mạng trong cán bộ và Đảng viên? Mỗi Đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật sự trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân. Câu 5. Quan điểm Hồ Chí Minh về bồi dưỡng cho thế hệ Cách mạng đời sau? Thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xong phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mangjc ho họ, đảm bảo họ thành những người thừa kế, xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc quan trọng và rất cần thiết. (Theo Di Chúc của Hồ Chí Minh) 6. Quan điểm Hồ Chí Minh về chuẩn mực đạo đức Cách mạng? Trung với nước, hiếu với dân. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Yêu thương con người, sống có tình nghĩa. Có tinh thần quốc tế trong sáng. 7. Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về trung với nước? Trung, hiếu là những khái niệm đã có trong tư tưởng đạo đức truyền thống Việt Nam và phương Đông. Hồ Chí Minh đã mượn khái niệm cũ và đưa vào nội dung mới: “Trung với nước, hiếu với dân”, tạo nên một cuộc cách mạng trong quan niệm về đạo đức. Trung với nước là tuyệt đối trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, trung thành với con đường đi lên của đất nước: là suốt đời phấn đấu cho Đảng, vì CNXH, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Trung với nước phải gắn liền hiếu với dân vì nước ta là nước của dân, còn nhân dân là chủ của đất nước. Trung với nước là đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của Cách mạng lên trên hết; quyết tâm phấn đấu thực hiện mục tiêu Cách mạng. Thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. 8. Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về hiếu với dân? Trung, hiếu là những khái niệm đã có trong tư tưởng đạo đức truyền thống Việt Nam và phương Đông. Hồ Chí Minh đã mượn khái niệm cũ và đưa vào nội dung mới: “Trung với nước, hiếu với dân”, tạo nên một cuộc cách mạng trong quan niệm về đạo đức. Trung với nước phải gắn liền hiếu với dân. Vì nước là nước của dân, còn nhân dân là chủ của đất nước. Đây là chuẩn mực đạo đức có ý nghĩa quan trọng hàng đầu. Hiếu với dân thể hiện ở chỗ thương dân, tin dân, gắn bó với dân, kính trọng và học tập nhân dân, lấy dân làm gốc, phục vụ nhân dân hết lòng. Đối với cán bộ lãnh đạo, Hồ Chí Minh yêu cầu phải nắm vững dân tình, hiểu rõ dân tâm, thường xuyên quan tâm cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí. 9. Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa CẦN và KIỆM? “Cần” tức là lao động cần cù, siêng năng, chăm chỉ; lao động có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm. Phải thấy rõ “lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta”. Tất thảy mọi người ai cũng “cần” thì bản thân mới tiến bộ, gia đình mới ấm no và hạnh phúc, quê hương mới phồn thịnh, đất nước mới giàu mạnh. Song, theo Hồ Chí Minh “cần” phải đi liền với “kiệm”. “Kiệm” theo Hồ Chí Minh là tiết kiệm, sử dụng có kế hoạch và có mục đích, không xa xỉ hoang phí, phô trương hình thức. Theo Người, để xây dựng cuộc sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội chúng ta không những phải tiết kiệm tiền bạc, sức lực mà còn phải biết tiết kiệm cả thời gian, bởi nếu của cải có hết thì còn làm lại được, nhưng thời gian trôi qua rồi thì không bao giờ có thể lấy lại được. Khi nói đến mối quan hệ giữa “cần” và “kiệm” Hồ Chí Minh nói rằng, nếu chúng ta cần mà không kiệm thì như thùng không đáy; còn nếu kiệm mà không cần thì lấy gì mà kiệm. 10. Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về chuẩn mực đạo đức LIÊM? Liêm là “luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân; không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của nhà nước, của nhân dân”. Phải trong sạch, không tham lam địa vị, tiền của, danh tiếng, sung sướng. Không tâng bốc mình. Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ. Hành vi trái với chữ liêm là: cậy quyền thế mà đục khoét, ăn của dân, hoặc trộm của công làm của riêng. Dìm người giỏi, để giữ địa vị và danh tiếng của mình là trộm vị. Gặp việc phải, mà sợ khó nhọc nguy hiểm, không dám làm là tham uý lạo. Khổng Tử nói: “Người mà không liêm, không bằng súc vật.” Mạnh Tử nói: “Ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy.” 11. Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về chuẩn mực đạo đức CHÍNH? Chính là không tà, thẳng thắn, đứng đắn đối với mình, với người, với việc. Đối với mình, không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập cầu tiến bộ, luôn kiểm điểm mình để phát huy điều hay, sửa đổi điều dở. Đối với người, không nịnh hót người trên, xem khinh người dưới; luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết, không dối trá, lừa lọc. Đối với việc, để việc công lên trên việc tư, làm việc gì cho đến nơi, đến chốn, không ngại khó, nguy hiểm, cố gắng làm việc tốt cho dân cho nước. 12. Quan điểm Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới và ý nghĩa của nó trong xây dựng đạo đức ở nước ta hiện nay? Nói phải đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức. Xây đi đôi với chống. Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời. 13. Quan điểm của Hồ Chí Minh về tu dưỡng đạo đức cách mạng? Một nền đạo đức mới chỉ có thể được xây dựng trên cơ sở tự giác tu dưỡng đạo đức của mỗi người. “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện vàng trong.” 14. Quan điểm Hồ Chí Minh về bản chất con người? “Ngủ thì ai cũng như lương thiện Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ, hiền Hiền, dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên” (Dạ bán – bản dịch của Nam Trân) Có thể nói với Hồ Chí Minh, Người quan niệm bản tính con người vốn lương thiện, dữ hay hiền chẳng qua là từ giáo dục, từ trải nghiệm cuộc sống mà ra. 15. Quan điểm về giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam? Hồ Chí Minh là một trong những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết bắt nguồn từ truyền thống dân tộc, là sự kế thừa và phát triển các giá trị văn hóa dân tộc. Quan điểm: Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước đã hình thành cho dân tộc Việt Nam các giá trị truyền thống phong phú, bền vững. Đó là ý thức về chủ quyền quốc gia, dân tộc, tự lực, tự cường, yêu nước,... tạo động lực mạnh mẽ cho đất nước. Tinh thần nhân nghĩa và truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái, thủy chung, khoan dung, độ lượng, thông minh, sáng tạo, cần cù, dũng cảm, quý trọng hiền tài, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú văn hóa dân tộc. Truyền thống lạc quan, yêu đời, niềm tin bất diệt vào chính mình, tin vào sự tất thắng của công lý và chính nghĩa dù phải vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ. 16. Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức? Đạo đức là cái gốc của người cách mạng. Người nói: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”. Đạo đức là nhân tố tạo nên sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội. Hồ Chí Minh cho rằng, phòng trào cộng sản công nhân quốc tế trở thành lực lượng quyết định vận mệnh của loài người không chỉ do chiến lược và sách lược thiên tài của cách mạng vô sản, mà còn do những phẩm chất đạo đức cao quý làm cho chủ nghĩa cộng sản trở thành một sức mạnh vô địch.
Trang 1CÂU HỎI TỰ LUẬN ÔN TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG 1: CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHCâu 1: Định nghĩa tư tưởng Hồ Chí Minh?
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bảncủa cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủnghĩa, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện
cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóngdân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người
Câu 2: Trình bày hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam?
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam gồm:
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng Sản Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ởViệt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết Quốc tế
Tư tưởng Hồ Chí Minh xây dựng nhà nước của dân, do dân, và vì dân
Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, đạo đức và xây dựng con người mới
Câu 3: Kể tên các thành viên trong gia đình của Hồ Chí Minh?
Cha: Nguyễn Sinh Sắc (1862 – 1929) nhà nho cấp tiến có lòng yêu nước thương dân sâu sắc
Mẹ: Hoàng Thị Loan (1868 – 1901)
Anh: Nguyễn Sinh Khiêm (Nguyễn Tấn Đạt) (1888 – 1950)
Chị cả: Nguyễn Thị Thanh (Nguyễn Thị Bạch Liên) (1884 – 1954)
Em út: Nguyễn Sinh Nhuận(1900 – 1901)
Bác Hồ: Nguyễn Sinh Cung (19/5/1890 – 2/9/1969)
Câu 4: Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
Trang 2 Ỷ Pháp cầu tiến bộ (Phan Châu Trinh).
“Đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau” (Phan Bội Châu)
Nyễn Tất Thành tiếp xúc với khẩu hiệu: “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”
Nguyễn Ái Quốc học ở Quốc học Huế 1907 – 1908
9/1908 Cuộc biểu tình chống thuế của nông dân tỉnh Thừa Thiên Huế
Tiền đề lý luận:
Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: Truyền thống quý báu nhất
của dân tộc Việt Nam được Hồ Chí Minh kế thừa và phát triển là chủ nghĩa yêu nước.
Tinh hoa văn hóa nhân loại:
Phương Đông:
Phật Giáo: Tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, lối sống đạo đức
Khổng Tử: Sự tu dưỡng đạo đức cá nhân Triết lý hành động, tư tưởng nhậpthế, hành đạo giúp đời
Tôn Trung Sơn: Chủ nghĩa tam dân phù hợp với điều kiện thực tế ở nước ta.Phương Tây
Tư tưởng tiến bộ trong cách mạng tử sản của Mỹ, Pháp
Chủ nghĩa C.Mác: Phương pháp làm việc biện chứng
Thiên Chúa Giáo: Lòng nhân ái cao cả
→ Không tiếp nhận từ Hồi Giáo, Phục Hưng, Khổng Tử không đổi, chủ nghĩa yêu nước dân tộc(kế thừa)
Chủ nghĩa Mác-Lênin
Tổng quan: Bác Hồ đọc Luận cương Lênin ở Pháp → 1 câu nói, 1 bài báo Pravda, câu dẫn Đường Cách Mệnh.
Trang 3 Nguyễn Ái Quốc viết bài "Lênin và các dân tộc thuộc địa" đăng lên báoPravđa.
“Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tintưởng biết bao Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trongbuồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: Hỡi đồngbào bị đoạ đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đườnggiải phóng của chúng ta.” Nguyễn Ái Quốc nói câu ấy khi đang ở Paris(Pháp)
Nguyễn Ái Quốc tìm được con đường cứu nước là con đường cách mạng vôsản được đánh dấu bằng sự kiện đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luậncương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin
Nguyễn Ái Quốc đã trích dẫn luận điểm nổi tiếng của V.I Lênin: “Không
có lý luận cách mệnh thì không có cách mệnh vận động… chỉ có theo lýluận cách mệnh tiền phong, Đảng cách mệnh mới làm nổi trách nhiệm cáchmệnh tiền phong” Câu nói được ghi ở trang đầu tiên của cuốn sách ĐườngCách Mệnh
Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của
tư tưởng Hồ Chí Minh.
Tiền đề quyết định bản chất cách mạng và khoa học của Tư tưởng Hồ ChíMinh là chủ nghĩa Mác-Lênin
2 Cơ sở chủ quan:
Khả năng tư duy và trí tuệ của Hồ Chí Minh
Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn
Tháng 9/1911, Nguyễn Tất Thành nói: “Tôi muốn đi ra ngoài xem nước Pháp và các nước khác làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta.”
Nguyễn Ái Quốc đã dịch và phổ biến bài Quốc tế ca theo thể thơ lục bát khi đang
ở Trung Quốc
Nguyễn Ái Quốc tham gia vào tổ chức "Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức châu Á" khi đang ở Quảng Châu (Trung Quốc) và mang tên Lý Thuỵ
Theo Hồ Chí Minh, cách mạng giải phóng dân tộc muốn giành được thắng lợi phải
đi theo con đường Cách mạng vô sản
Trang 4Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về lòng yêu nước?
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báu của đân tộc ta Từ xưađến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi nó kết thành một làn sóng vôcùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi nguy hiểm khó khăn nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước
và cướp nước
Câu 6: Hồ Chí Minh kế thừa tuyên ngôn độc lập của Pháp và Mỹ như thế nào?
Người đã tiếp thu tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái của Tuyên ngôn nhân quyền và dânquyền của đại Cách mạng Pháp năm 1791
Giá trị về quyền sống, quyền tự do, và mưu cầu hạnh phúc của Tuyên ngôn độc lập ở Mỹnăm 1776
Câu 7: Mô tả Nguyễn Ái Quốc tìm được con đường cách mạng vô sản từ sơ thảo luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa?
“Luận cương của V I Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ tin tưởng biết bao!Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nóitrước quần chúng đông đảo: Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng
ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”
Câu 8: Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
Trải qua 5 thời kì:
Thời kì trước năm 1911: hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước
Thời kì 1911 – 1920 tìm thấy con đường cứu nước giải phóng dân tộc
Thời kì 1921 – 1930 hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam
Thời kì 1930 – 1945 vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng
Thời kì 1945 – 1969 tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển toàn diện
Câu 9: Lời nhận định của nhà thơ Xô Viết Ôxíp Mandenstam về Nguyễn Ái Quốc năm 1924?
“Cả gương mặt Nguyễn Ái Quốc toát lên vẻ lịch thiệt và tế nhị Từ Nguyễn Ái Quốc tỏa ramột nền văn hóa, không phải văn hóa Châu Âu mà có lẽ đó là một nền văn hóa của tươnglai Dân tộc Việt Nam là một dân tộc lịch sự và giản dị Qua cử chỉ cao thượng và tiếng nóitrầm lặng của Nguyễn Ái Quốc tôi như thấy được ngày mai, thấy được viễn cảnh trời yênbiển lặng của tình hữu ái trên toàn thế giới bao la như đại dương.”
Câu 10: Tại sao năm 1925 Nguyễn Ái Quốc không thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam?
Trang 5Vì muốn thành lập Đảng phải có hai điều kiện: Chủ nghĩa Mác – Lê nin được truyền bá sâurộng và phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ Năm 1925, ở Việt Nam chưa có đủ haiđiều kiện trên nên Nguyễn Ái Quốc chỉ thành lập tỏ chức tiền thân của Đảng là Hội ViệtNam Cách mạng thanh niên.
Trang 6CHƯƠNG 2: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ
CHỦ NGHĨA XÃ HỘICâu 1: Quan điểm của Hồ Chí Minh về thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa?
Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và giải phóng dân tộc
Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc: khẳng định phương hướng phát triển trongbối cảnh mới là Chủ nghĩa xã hội và trải qua nhiều giai đoạn chiến lược khác nhau
Câu 2: Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc – vấn đề cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa?
Cách mạng tháng Tám thành công, người thay mặt Chính phủ Lâm thời đọc Tuyên ngônĐộc lập, long trọng khẳng định trước toàn thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do,độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập Toàn bộ dân tộc Việt Nam quyết đemtất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”
Câu 3: Quan điểm của Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp?
Tháng 5/1941, Người cùng Trung ương Đảng khẳng định: “Trong lúc này quyền lợi của bộphận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúcnày nếu không giải quyết được vấn đề giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toànthể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, màquyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được.”
Câu 4: Quan điểm của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc?
Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường Cách mạng vô sản
Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sảnlãnh đạo,
Lực lượng của Cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc
Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động sáng tạo và có khả nănggiành thắng lợi trước vô sản ở chính quốc
Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường bạo lực cách mạng
Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc?
Cách mạng giải phóng dân tộc nhằm đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giànhđộc lập dân tộc và thiết lập chính quyền của nhân dân
Câu 6: Quan điểm của Hồ Chí Minh về trường kì kháng chiến nhất định thắng lợi?
Trang 7Thơ chúc tết xuân Đinh Hợi 1947
“Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gióTiếng kèn kháng chiến vang dậy non sôngToàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiếnChí ta đã quyết, lòng ta đã đồng
Tiến lên chiến sĩ, tiến lên đồng bàoSức ta đã mạnh, người ta đã đôngTrường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợiThống nhất độc lập, nhất định thành công!”
Câu 7: Quan điểm của Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng?
“Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻyếu rồi” Chưa đánh bạo được lực lượng và đè bẹp ý chí xâm lược của chúng thì chưa thể
có thắng lợi hoàn toàn Vì thế, con đường để giành và giữ độc lập dân tộc chỉ có thể làcon đường cách mạng bạo lực
“Trong cuộc đâu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạolực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệchính quyền”
Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, coi sự nghiệp cách mạng là sự nghiệpquần chúng, Hồ Chí Minh cho rằng bạo lực cách mạng là bạo lực quần chúng
Trang 8CHƯƠNG 3: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN,
VÌ NHÂN DÂNCâu 1: Quan điểm Hồ Chí Minh về những đặc trưng của CNXH ở Việt Nam?
Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ
Có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển khoa học – kỹ thuật
Không còn người bóc lột người
Là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức
Câu 2: Quan điểm HỒ CHÍ MINH về mục tiêu tổng quát của CNXH?
“Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, CNXH trước hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoátkhỏi bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống cuộc đời hạnhphúc”
Câu 3: Quan điểm Hồ Chí Minh về mục đích của CNXH (Di chúc)?
“Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu xây dựngmột nước Việt Nam hòa bình thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứngđáng và sự nghiệp cách mạng của thế giới”
Câu 4: Quan điểm Hồ Chí Minh về con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin có 2 con đường quá độ lên CNXH: quá độ trựctiếp và quá độ gián tiếp
Tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam Hồ Chí Minh khẳngđịnh “con đường cách mạng Việt Nam là tiến hành giải phóng dân tộc, hoàn thành cáchmạng dân tộc, dân chủ, nhân dân tiến dần lên CNXH → quá độ gián tiếp
Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về đặc điểm thời kì quá độ lên CNXH ở VN?
Việt Nam quá độ từ một nước nông nghiệp lạc hậu, thuộc địa nửa phong kiến lên CNXHkhông phải kinh qua giai đoạn phát triển TBCN
Đi lên CNXH là một lộ trình của Cách mạng Việt Nam
Chúng ta đi lên CNXH trong điều kiện vừa có hòa bình vừa có chiến tranh, cả nước phảiđồng thời tiến hành 2 nhiệm vụ chiến lược khác nhau
Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý đến mâu thuẫn cơ bản của thời kì quá độ, đó là mâu thuẫngiữa nhu cầu phát triển cao của đất nước theo xu hướng tiến bộ và thực trạng kinh tế - xãhội thấp kém của nước ta
Trang 9Câu 6: Quan điểm Hồ Chí Minh về nhiệm vụ lịch sử của thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam?
“Phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của CNXH”, xây dựng các tiền đề kinh tế chính trị - văn hóa - tư tưởng cho CNXH
- Cải tạo xã hội cũ xây dựng xã hội mới, kết hợp cải tạo và xây dựng trong đó lấy xây dựnglàm trọng tâm, làm nội dung cốt yếu nhất, chủ chốt lâu dài
Câu 7: Quan điểm Hồ Chí Minh về những nguyên tắc quá độ lên CNXH ở VN?
Một là, xây dựng chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng phổ biến mang tính quốc tế, cầnquán triệt các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về xây dựng chế độ mới, có thểtham khảo học tập kinh nghiệm của các nước anh em, tiên tiến nhưng không sao chép,máy móc, giáo điều Người cho rằng Việt Nam có thể làm khác với Liên Xô, Trung Quốc
và các nước khác vì Việt Nam có điều kiện cụ thể khác
Hai là, phải xác định bước đi và biện pháp xây dựng CNXH chủ yếu xuất phát từ điềukiện thực tế, đặc điểm, nhu cầu và khả năng thực tế của nhân dân
Trang 10CHƯƠNG 4: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN
DÂN TỘC VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾCâu 1: Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của Đảng trong cách mạng giải phóng dân tộc?
Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thìliên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thànhcông, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy
Câu 2: Quan điểm của Hồ Chí Minh về bản chất giai cấp công nhân của ĐCSVN?
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân: giải phóng dân tộc và xây dựng CNXH
Nền tảng lý luận và tư tưởng của Đảng: chủ nghĩa Mác – Lênin
Mục tiêu: hướng tới chủ nghĩa Cộng sản
Tổ chức: Đảng tuân thủ một cách ngiêm túc, chặt chẽ những nguyên tắc xây dựng Đảngkiểu mới của giai cấp vô sản
Câu 3: Quan điểm Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền?
Cụm từ “Đảng cầm quyền” được Hồ Chí Minh ghi trong bản Di chúc của Người năm 1969.Theo Hồ Chí Minh, Đảng cầm quyền là Đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệp cách mạng trongđiều kiện Đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành được quyền lục nhà nước và Đảngtrực tiếp lãnh đạo bộ máy nhà nước đó để tiếp tục hoàn thành sự nghiệp độc lập dân tộc, dânchủ và chủ nghĩa xã hội
Câu 4: Tại sao Hồ Chí Minh cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam phải lấy Chủ nghĩa Lênin làm gốc?
Mác- “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, cách mệnhnhất là chủ nghĩa Mác – Lênin” Hồ Chí Minh nhất quán cho rằng: “Cách mạng Việt Nammuốn thành công phải đi theo chủ nghĩa Mác – Lê nin.”
“Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa Mác – Lênin làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu,
ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không cótrí khôn, tàu không có bàn chỉ nam.”
Câu 5: Quan điểm của Hồ Chí Minh về những nội dung xây dựng ĐCSVN?
Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận
Xây dựng Đảng về chính trị
Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công tác cán bộ
Trang 11 Xây dựng Đảng về đạo đức.
Câu 6: Quan điểm của Hồ Chí Minh về các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng?
Tập trung dân chủ: nguyên tắc cơ bản trong tập trung xây dựng Đảng
Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản nhất trong tổ chức sinh hoạt Đảng Tập trung trênnền tảng dân chủ; dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung
Tập trung và dân chủ là hai mặt của một vấn đề không tách rời nhau mà luôn đan xen, bổsung cho nhau, dân chủ là điều kiện, tiền đề của tập trung, đồng thời tập trung là cơ sởbảo đảm cho dân chủ được thực hiện và phát huy Dân chủ càng phát triển thì tập trungcàng vững chắc, sức mạnh của Đảng càng được khẳng định Tập trung mà không có dânchủ là tập trung nửa vời, độc đoán, chuyên quyền; dân chủ mà không gắn với tập trung làdân chủ hình thức, quá trớn, tùy tiện, phân tán, tự do vô chính phủ Tập trung là nền tảngcủa dân chủ, dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung
Câu 8: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về nguyên tắc là quy luật phát triển của Đảng (Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong tổ chức sinh hoạt Đảng)?
Khi Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo thành công cuộc cách mạng tháng 8/1945,
mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam, Người đã cảnh báo: “Một dân tộc, một đảng
và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay
và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa,nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân.”
Trong Di chúc thiêng liêng, Người viết: “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thườngxuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển
sự đoàn kết và thống nhất của Đảng.”
Theo Hồ Chí Minh, tự phê bình và phê bình là công việc phải làm thường xuyên, giốngnhư con người ta cần phải rửa mặt mỗi ngày, để những cái xấu xa bị mất đi, mà cái tốt