Bài giảng lập trình hướng đối tượng c++‎ chương 5 hàm xây dựng, hàm hủy và việc khởi tạo đối tượng

HÀM XÂY DỰNG, HÀM HỦY VÀ VIỆC KHỞI TẠO ĐỐI TƯỢNG 1 Chương 5... Hàm xây dựng• Mục đích: khởi tạo giá trị ban đầu cho đối tượng – Gán giá trị đầu cho các thuộc tính.. • Nếu có định nghĩa í

HÀM XÂY DỰNG, HÀM HỦY VÀ VIỆC KHỞI TẠO ĐỐI TƯỢNG

1

Chương 5

Nội dung

• Hàm xây dựng

• Hàm hủy

• Hàm xây dựng sao chép

• Thuộc tính của 1 lớp là đối tượng

2

Hàm xây dựng

• Mục đích: khởi tạo giá trị ban đầu cho đối tượng

– Gán giá trị đầu cho các thuộc tính.

– Cấp vùng nhớ cho con trỏ thành viên.

3

class Diem {

int x, y;

public :

Diem( int a)

{ x = y = a; } Diem( int h, int t)

{ x = h; y=t; }

….

};

class PhanSo {

int tu, mau;

public : PhanSo() { tu=0; mau=1; } PhanSo( int x)

{ tu=x; mau=1; } PhanSo( int t, int m) { tu = t; mau=m; }

….

};

• Ví dụ:

4

class SinhVien {

char mssv[8];

char* hoten;

int namsinh;

float diemtb;

public :

SinhVien() {

strcpy(mssv,””);

hoten = new char[50];

namsinh = 1980;

diemtb = 0;

} SinhVien(char*,char*,int,fl

oat);

… };

class Stack {

float * ds;

int soluong;

int vitri;

public : Stack( int max = 10) {

soluong = max;

vitri = 0;

ds = new

float [soluong];

} Stack( float * d, int m,

int n);

… };

Hàm xây dựng

Cấp vùng nhớ

cho con trỏ

• Nếu không có định nghĩa hàm xây dựng:

– Mặc nhiên sẽ tự động có 1 hàm xây dựng không tham số – Chỉ có 1 cách khởi tạo đối tượng theo dạng không tham số.

5

class Diem {

int x, y;

public :

void InDiem();

void NhapDiem();

void GanGiaTri( int ,

int );

int GiaTriX();

int GiaTriY();

…

};

// Định nghĩa các hàm

thành viên

…

…

a

x y

1000H

void main() { Diem a;

Diem *pa = new Diem();

Diem ds1[10];

Diem *ds2 = new

Diem[20];

… }

Không có giá trị

đầu nên dễ gây ra

hiệu ứng phụ

Hàm xây dựng

• Nếu có định nghĩa ít nhất 1 hàm xây dựng:

– Có bao nhiêu hàm xây dựng sẽ có bấy nhiêu cách khởi tạo đối tượng theo dạng đã định nghĩa.

6

void main() {

PhanSo a;

PhanSo b(3);

PhanSo c(2,5);

PhanSo d[3];

PhanSo *pa = new PhanSo;

PhanSo *pa1 = new PhanSo();

PhanSo *pa2 = new PhanSo[5];

PhanSo *pb = new PhanSo(3);

PhanSo *pc = new

PhanSo(2,5);

…

}

void main() { Stack a;

Stack b(5);

Stack c[5];

Stack *pa = new Stack(); Stack *pb = new Stack(40); Stack *pc = new Stack[40]; float data[40];

for ( int i=0;i<10;i++) data[i]=i;

Stack d(data, 30, 10);

… }

Hàm xây dựng

• Trình tự thực hiện:

– Đối tượng được tạo ra trước.

– Hàm xây dựng sẽ gọi sau trên đối tượng.

7

c

tu mau

2 5

c

tu mau

PhanSo c(2,5);

PhanSo

*pa2 = new

PhanSo[5];

tu mau

1000H

*pa2

100 0

tu mau

1000H

*pa2

100 0

0 1

0 1

0 1

0 1

0 1

0

120 0 5

*ds soluong vitri

1200H

Stack

b(5);

*ds soluong vitri

…

…

…

Hàm xây dựng

Hàm hủy • Mục đích: thu hồi vùng nhớ đã cấp cho con

trỏ là dữ liệu thành viên => delete con trỏ

8

class SinhVien {

char mssv[8];

char* hoten;

int namsinh;

float diemtb;

public :

SinhVien() {

strcpy(mssv,””);

hoten = new char [50];

namsinh = 1980;

diemtb = 0; }

~SinhVien() {

delete [] hoten; }

… };

class Stack {

float * ds;

int soluong;

int vitri;

public : Stack( int max = 10) { soluong = max;

vitri = 0;

ds = new

float [soluong];

}

~Stack() {

delete [] ds; }

… };

• Thứ tự thực hiện: gọi trước khi hủy đối tượng:

– Kết thúc 1 hàm mà trong đó ta có khởi tạo đối tượng.

– Thu hồi vùng nhớ cho con trỏ đối tượng.

9

void HamMinhHoa() {

Stack a;

Stack *pa = new Stack(8);

…

delete pa;

Stack *pb = new Stack[5];

…

delete[] pb;

pb = new Stack(20);

…

}

Hàm xây dựng được gọi Hàm hủy được gọi cho đối tượng mà pa đang trỏ

tới Hàm xây dựng được gọi 5

lần

Hàm hủy được gọi 5

lần

Hàm hủy được gọi cho a

trước khi kết thúc hàm

HamMinhHoa() Hàm xây dựng được gọi

Hàm hủy

Hàm xây dựng sao chép

• Tại sao cần hàm xây dựng sao chép?

– Khởi tạo 1 đối tượng có giá trị giống 1 đối tượng khác – Khác với phép gán (dấu =)

• Nếu không định nghĩa hàm xây dựng sao chép:

– Ngôn ngữ sẽ tự động tạo ra cho ta: nội dung là gán (=) tương ứng từng thành phần.

– Không chính xác khi có dữ liệu thành viên là con trỏ.

10

Hàm xây dựng sao chép

*ds soluong vitri

130 0 8 3

1300H

Stack a(8);

…

a Stack b(a);

*ds soluong vitri

130 0 8 3

b

2 con trỏ sẽ

trỏ cùng 1 địa chỉ nếu không định nghĩa hàm xây dựng sao chép

• Cú pháp: <Tên lớp> ( const <Tên lớp> & )

VD: Diem(const Diem& d) { … }

Stack(const Stack& s) { … } SinhVien(const SinhVien& sv) { … }

• Nội dung:

– Gán tương ứng các thành phần dữ liệu (không là con trỏ) – Cấp vùng nhớ và sao chép nội dung vùng nhớ từ đối tượng cho trước.

VD: Diem(const Diem& d) { x=d.x; y=d.y; }

PhanSo(const PhanSo& p) { tu=p.tu;

Hàm xây dựng sao chép

• Ví dụ:

13

class SinhVien {

char mssv[8];

char* hoten;

int namsinh;

float diemtb;

public :

… SinhVien( const SinhVien & s){

strcpy(mssv, s.mssv);

hoten = new char[50];

strcpy(hoten, s.hoten);

namsinh = s.namsinh;

diemtb = s.diemtb;

}

… };

*hoten namsinh diemtb

1240 1974 8.14

N g u y e n … …

1 2 4 0 H

SinhVien nva; …

9

1 2 0 8 9 1 \ 0 mssv[]

2760 1974 8.14

9

1 2 0 8 9 1 \ 0

N g u y e n … …

2 7 6 0 H

c o p y

SinhVien x(nva);

Hàm xây dựng sao chép

*hoten namsinh diemtb mssv[]

• Ví dụ:

14

class Stack {

float * ds;

int soluong;

int vitri;

public :

…

Stack( const Stack & s) {

soluong = s.soluong;

vitri = s.vitri;

ds = new float [soluong];

for ( int i=0; i<vitri; i++) ds[i]=s.ds[i];

}

…

};

*ds soluong vitri

130 0 8 3

4

3 2

1 4

… …

1 3 0 0 H

a Stack a(8); …

Stack b(a);

157 0 8 3

4

3 2

1 4

… …

1 5 7 0 H

b

copy

Hàm xây dựng sao chép

*ds soluong vitri

• Sử dụng trong các trường hợp:

– Đối tượng được truyền theo giá trị của đối số 1 hàm.

– Trị trả về của hàm là 1 đối tượng.

– Tạo ra 1 đối tượng có giá trị giống 1 đối tượng cho trước.

15

class A {

int x;

public :

A () { x=0; }

A ( const A& a) {

x=a.x;

}

void Hien() {

cout <<“x=“<<x;

} };

A HamThu( A x) {

A y(x);

return y;

}

void main() {

A a,b;

b = HamThu(a);

A c = b;

A *d = new A(c);

}

Có bao nhiêu hàm xây dựng sao chép được gọi?

Hàm xây dựng sao chép

Thuộc tính của 1 lớp là đối tượng

• Giới thiệu:

– Thuộc tính của 1 lớp có thể có kiểu bất kỳ.

– Thuộc tính của 1 lớp có thể là đối tượng của 1 lớp khác.

16

Sử dụng lại 1 lớp, nhưng không phải là thừa kế

class Diem {

int x, y;

public :

Diem();

Diem( int , int );

void Nhap();

void Hien();

void DoiDiem( int , int );

int GiaTriX();

int GiaTriY();

};

class DuongTron {

Diem tam;

int bankinh;

public:

DuongTron();

void Ve();

void Nhap();

void

DoiDTron( int , int );

float ChuVi();

float DienTich();

};

• Cách truy xuất:

– Khi truy xuất đến thuộc tính là đối tượng, phải thông qua tên của thuộc tính

– Lưu ý đến thuộc tính truy cập (public, private, …) của

thành phần dữ liệu và hàm thành viên của lớp tạo ra đối tượng đó để truy xuất hợp lý.

Thuộc tính của 1 lớp là đối tượng

Void DuongTron::Ve() {

cout <<“Tam : “;

tam.Hien() ;

cout <<endl;

cout <<“Ban kinh : “

<<bankinh<<endl;

}

Void DuongTron::Nhap() {

cout <<“Nhap tam : “

<<endl;

tam.Nhap ();

cout <<“Nhap ban kinh : “;

cin>>bankinh;

}

void DuongTron::

DoiDTron( int dx, int dy) {

tam.DoiDiem (dx, dy);

}

7

10 20

tam

bankinh

x y

DuongTron a;

Thuộc tính của 1 lớp là đối tượng

• Hàm xây dựng:

– Phải khởi tạo cho thuộc tính là đối tượng theo dạng

hàm xây dựng của lớp đó.

19

DuongTron() : tam()

{ bankinh=0; }

DuongTron(Diem d, int bk) : tam(d)

{ bankinh=bk; }

DuongTron(int x, int y, int bk) : tam(x,y)

{ bankinh=bk; }

DuongTron(const DuongTron& d): tam(d.tam)

{bankinh=d.bankinh;}

Thuộc tính của 1 lớp là đối tượng

• Hàm xây dựng:

■ Nếu có nhiều thuộc tính là đối tượng, khởi tạo các đối tượng này liên tiếp nhau thông qua dấu phẩy ( , ).

■ Cú pháp này cho phép áp dụng cả với thuộc tính

thường.

20

Duongtron() : tam(), bankinh(0)

{}

Duongtron(Diem d, int bk) : tam(d), bankinh(bk)

{}

Thuộc tính của 1 lớp là đối tượng