Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 1 Bài 1: ĐẠI CƯƠNG TÂM THẦN HỌC Bệnh lý tâm thần có một lịch sử dài dựa trên các mô tả ngẫu nhiên trong các bản ghi chép của tín ngưỡng, văn bản liên quan pháp luật, nhật ký, sử học, văn chương. dài từ khoảng 3000 năm trước (Hy Lạp cổ đại) ngắn bắt đầu khoảng 400 năm trước ngắn là một sản phẩm của những tiến bộ khoa học thời kỳ khai sáng ở Châu Âu (the Enlightenment) Nói về khái niệm tâm thần học (Psychiatria), chọn ý đúng Tâm thần học nghiên cứu các biểu hiện lâm sàng, căn nguyên của các rối loạn tâm thần bao gồm: rối loạn cảm xúc, hành vi, tư duy, nhận thức và tri giác Psyche là tâm thần Thuật ngữ “tâm thần học” lần đầu tiên được mô tả vào năm 1808 bởi Phillipe Pinel iatria là môn học Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới, chọn ý đúng Thời cổ đại, rối loạn tâm thần được cho là do thần thánh và các thế lực siêu nhiên Thời Hy Lạp và La Mã, người bệnh vẫn bị giam giữ bằng xiềng xích và đánh roi được coi như là một phương pháp điều trị Thế kỷ thứ 17 và thế kỷ thứ 18, cho rằng mất cân bằng của các dịch thể cơ bản (máu, đờm, mật vàng, mật đen) gây ra các triệu chứng tâm thần Đến thế kỷ thứ 19, bắt đầu một giai đoạn tiếp cận khoa học, người rối loạn tâm thần được mô tả chi tiết các triệu chứng tâm thần Hai tác giả đã tạo ra phong trào cải thiện việc điều trị người rối loạn tâm thần mang tính nhân đạo là Eugen Bleuler Phillipe Pinel Johann Christian Reil William Tuke Ai là người đầu tiên đưa ra thuật ngữ tâm thần học – psychiatry (psychiatrie trong tiếng Đức) và ai được xem như là người sáng lập ra ngành tâm thần học hiện đại. Johann Christian Reil Phillipe Pinel Sigmund Freud Emil KraepelinThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 2 Giữa thế kỉ thứ 19, quan điểm về bệnh lý tâm thần là do thiếu dưỡng chất bệnh lý tuyến yên sự liên quan giữa các hình thức động kinh với các loại hoang tưởng sang chấn tại não Ai là nhà tâm thần học Thuỵ Sỹ đã đặt tên tâm thần phân liệt thay cho chứng sa sút sớm và ai đã sáng lập ra học thuyết và phương pháp điều trị phân tâm học (psychoanalysis) Alois Alzheimer Emil Kraepelin Sigmund Freud Eugen Bleuler Ai đồng khám phá bệnh Alzheimer với tác giả Alois Alzheimer Emil Kraepelin Johann Christian Reil Phillipe Pinel Eugen Bleuler Thuyết học tập (learning theory) được bổ sung và hoàn thiện với các tác giả Carl Jung (1875 – 1961) John Broadus Watson (1878 – 1958) Joseph Wolpe (1915) Sigmund Freud (1856 – 1939) Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới vào cận những năm 1950, chọn ý đúng các loạn thần kinh như lo âu, trầm cảm, ám ảnh và lệch lạc giới tính đã có các tổ chức sức khỏe riêng nhiều loại thuốc an thần đã được sử dụng cho bệnh nhân nhà thương điên có rất nhiều bệnh nhân loạn thần mạn tính (tâm thần phân liệt và hưng trầm cảm) phương pháp phẫu thuật thùy thái dương là một cách thức điều trị cho bệnh nhân tâm thần Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới vào những năm 1950, chọn ý đúng sự khám phá ra chlorpromazine hướng đến chăm sóc bệnh nhân tâm thần ngoài cộng đồng tăng dần số lượng bệnh nhân tâm thần tại các nhà thương điên phục hồi chức năng cho người bệnhThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 3 Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới sau những năm 1950, các nhà khoa học đã thành công trong việc tìm ra các chất chỉ điểm sinh học cho tâm thần phân liệt, trầm cảm, hay các rối loạn tâm thần khác KHÔNG ĐỀ CẬP ĐÚNG SAI Mô hình chăm sóc kết hợp cho bệnh nhân tâm thần gồm chăm sóc nội trú tâm lý thuốc phục hồi chức năng Ở Việt Nam, ba trung tâm sức khỏe tâm thần lớn phụ trách chăm sóc bệnh nhân và giảng dạy chuyên ngành tâm thần cho cán bộ, chọn ý đúng Bệnh viện Tâm thần Trung Ương 2 ở Thành phố Hồ Chí Minh Bệnh viện Tâm thần Trung Ương 1 ở Hà Nội Viện Sức khỏe Tâm thần Trung Ương ở Đà Nẵng Ngành tâm thần Việt Nam có những đặc điểm nào có đủ giường bệnh so với dân số bệnh hiện tại đủ thuốc men cơ sở vật chất chưa đầy đủ thiếu nhiều cán bộ chuyên khoa tâm thần Liên quan tâm thần học với các khoa học khác gồm sinh hoá não, miễn dịch nội tiết, truyền nhiễm pháp luật, tội phạm học tâm lý học, xã hội học Đối tượng nghiên cứu của tâm thần học, hiện nay ba yếu tố ....., ......, ...... thường được xem xét đồng thời khi tìm hiểu nguyên nhân cũng như cơ chế bệnh sinh của các rối loạn tâm thần (George Engel 1977, Eric Kandel 1998). nhiễm trùng, sinh học, xã hội, tâm lý, Đối tượng nghiên cứu của tâm thần học, các rối loạn tâm thần thường được phân làm 4 nhóm rối loạn chính nào loạn thần kinh nhân cách thực thểThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 4 loạn thần Đối tượng nghiên cứu của tâm thần học, nói về các rối loạn loạn thần, chọn ý đúng còn gọi rối loạn tâm căn, nhiễu tâm gồm loạn thần thực thể, loạn thần phản ứng với các triệu chứng ảo giác, hoang tưởng người bệnh thường nhận biết được tình trạng bệnh tật của mình Đối tượng nghiên cứu của tâm thần học, nói về các rối loạn loạn thần kinh, chọn ý đúng không ý thức được tình trạng bệnh tật của mình có các triệu chứng loạn thần gồm rối loạn lo âu, rối loạn ám ảnh thường có căn nguyên tâm lý Các căn nguyên khác nhau của rối loạn tâm thần, thường được phân làm 4 nhóm chính nào cấu tạo thể chất bất thường và phát triển tâm thần bệnh lý nội sinh hoặc tiềm ẩn nhân cách thực thể Các yếu tố thuận lợi cho rối loạn tâm thần phát sinh, chọn ý đúng Cấu tạo thể chất bất thường Tình trạng sức khỏe toàn thân Nhân cách Lứa tuổi Các yếu tố thuận lợi cho rối loạn tâm thần phát sinh, di truyền (A) có ảnh hưởng xấu đến một số rối loạn tâm thần là tuyệt đối, (B) thường có vai trò đáng kể trong tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực A ĐÚNG B SAI A SAI B ĐÚNG A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B SAI Các yếu tố thuận lợi cho rối loạn tâm thần phát sinh, (A) Nhân cách mạnh và bền vững là một yếu tố chống lại sự phát sinh các rối loạn tâm thần; (B) Có những rối loạn tâm thần thường xảy ra ở lứa tuổi này mà ít xảy ra ở lứa tuổi khác. A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B SAI A SAI B ĐÚNGThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 5 A ĐÚNG B SAI Các yếu tố thuận lợi cho rối loạn tâm thần phát sinh (Giới tính), chọn phát biểu đúng Các rối loạn khí sắc như trầm cảm, rối loạn phân ly (hysteria)… thường gặp ở nữ giới. Nam giới cũng hay gặp các rối loạn tâm thần phân liệt, chậm phát triển tâm thần nhiều hơn nữ. Nữ giới thường mắc rối loạn tâm thần nhiều hơn nam giới do nhiễm trùng qua đường sinh dục, bệnh động kinh. Nam giới thường mắc rối loạn tâm thần nhiều hơn nữ giới do chấn thương sọ não, nghiện rượu, ma tuý. Ai được xem là nhà sáng lập ngành khoa học tâm thần hiện đại và ai là tác giả đi đầu trong trường phái tâm lý học phân tâm? Eugen Bleuler Emil Kraepelin Sigmund Freud Franz Mesmer Các rối loạn tâm thần được mã hoá và phân loại trong phần phân loại các rối loạn tâm thần và hành vi của ICD10 (ICD10F) gồm bao nhiêu nhóm 11 9 8 10 Nhóm bệnh tâm thần F20F29 trong ICD10, gồm các rối loạn nào sau đây? Phân liệt cảm xúc Ngộ độc cấp chất loại amphetamin Giai đoạn trầm cảm Tâm thần phân liệt Rối loạn tâm thần và hành vi do ngáo đá (ngộ độc methamphetamin) và rối loạn lo âu lan toả thuộc nhóm F mấy (ICD10)? F1 F5 F4 F0 Rối loạn cảm xúc lưỡng cực và tự kỷ thuộc nhóm F mấy (ICD10)? F3 F1 F8 F9Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 6 Loạn thần kinh, rối loạn liên quan đến stress và rối loạn dạng cơ thể (F40F48) gồm rối loạn ám ảnh cưỡng bách rối loạn hoảng sợ rối loạn hành vi và tâm thần kết hợp hậu sản rối loạn loạn thần cấp tính và thoáng quaThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 7 Bài 2: TRIỆU CHỨNG TÂM THẦN Cảm giác có ý nghĩa rất quan trọng vì nó là cơ sở của các quá trình tâm lý phức tạp khác, không có nó ta không nhận thức được thế giới bên ngoài. ĐÚNG SAI KHÔNG ĐỀ CẬP Tăng cảm giác (hyperesthesia), chọn ý đúng Tăng cảm thụ với kích thích bên ngoài Hay gặp trong các rối loạn loạn thần cấp tính Hay gặp trong rối loạn trầm cảm Tiếng đập cửa cũng nghe như tiếng súng nổ, các mùi bình thường cũng trở nên nồng nặc Giảm cảm giác (hypoesthesia), chọn ý đúng Giảm độ thụ cảm với các kích thích bên ngoài Tiếng nói xung quanh không nhận ra của ai, thức ăn cảm thấy nhạt nhẽo Người bệnh tiếp thu mọi sự vật bên ngoài một cách lờ mờ, không rõ rệt, xa xăm Thường gặp trong trạng thái lo âu Những cảm giác đa dạng hết sức khó chịu và nặng nề như nóng ran trong người, cấu xé trong ruột, điện giật trong não..., đây là triệu chứng gì? Ảo giác bản thể Giảm cảm giác Tăng cảm giác Loạn cảm giác bản thể Thông qua những tín hiệu thứ nhất (cảm giác) nó diễn giải và phản ánh sự vật hiện tượng toàn vẹn hơn, đây là hoạt động tâm thần nào Tri giác (perception) Tư duy (thought) Khí sắc (mood) Cảm giác (sensation) Khi nói về tri giác (perception), chọn ý đúng mang thuộc tính của cá nhân và những trải nghiệm nhờ đó ta có thể hình dung trong óc khuôn ra mặt một người bạn ta vừa gặp hôm qua sự vật, hiện tượng thông qua tri giác sẽ được để lại dấu vết trong não là ký ức một quá trình nhận thức thấp hơn cảm giácThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 8 Chọn định nghĩa và ví dụ đúng của ảo tưởng (illusion)? tri giác sai lầm về các đối tượng có thật trong thực tế khách quan tri giác như có thật về một sự vật một hiện tượng không có trong thực tế khách quan thấy những gương mặt trong mây nghe tiếng người nói bên tai, nhưng thực tế không có ai nói Ba loại ảo tưởng được ghi nhận là ảo tưởng tư duy ảo tưởng cảm xúc ảo tưởng hoàn thành ảo tưởng lọc hình Khi đi qua công viên một mình trong đêm, thấy một cây chuyển động tưởng có người tấn công, đây là ví dụ của ảo tưởng lọc hình ảo tưởng hoàn thành ảo tưởng cảm xúc ảo tưởng tư duy Thấy những gương mặt trong mây, đây là ví dụ của ảo tưởng hoàn thành ảo tưởng lọc hình ảo tưởng cảm xúc ảo tưởng tư duy Ảo tưởng hay gặp trong các rối loạn nào hưng cảm, lo âu, loạn thần cấp trầm cảm, Chọn định nghĩa và ví dụ đúng của ảo giác (hallucination)? nghe tiếng người nói bên tai, nhưng thực tế không có ai nói tri giác như có thật về một sự vật một hiện tượng không có trong thực tế khách quan tri giác sai lầm về các đối tượng có thật trong thực tế khách quan thấy những gương mặt trong mây Phát biểu nào sau đây phù hợp với ảo giác ảo giác phải rõ ràng trong phạm vi một giác quan ảo giác có thể kèm theo rối loạn ý thức như mê sảng các rối loạn tri giác xuất hiện trong thời gian sắp ngủ hoặc lúc mới thức dậy cũng được xem là ảo giác ảo giác xuất hiện và mất đi phụ thuộc theo ý muốn người bệnhThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 9 Các ảo thanh, đặc biệt là (A) những giọng nói là đặc trưng của tâm thần phân liệt, trong khi (B) ảo giác thị giác thường xảy ra trong các trạng thái cảm xúc. A ĐÚNG B SAI A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B SAI A SAI B ĐÚNG Ảo giác có thể được phân loại như sau Theo hình thức Theo giác quan Theo tính chất Theo nội dung Ảo giác được phân loại theo tính chất gồm ảo giác khách quan và ảo giác chủ quan ảo giác thính giác, thị giác, xúc giác, khứu giác, vị giác, nội tạng ảo giác thô sơ và ảo giác phức tạp ảo giác thật và ảo giác giả Ảo giác được phân loại theo nội dung gồm ảo giác thính giác, thị giác, xúc giác, khứu giác, vị giác, nội tạng ảo giác khách quan và ảo giác chủ quan ảo giác thô sơ và ảo giác phức tạp ảo giác thật và ảo giác giả Cảm giác ếch trong dạ dày là triệu chứng gì? Ảo giác Ảo tưởng Dị cảm Tăng cảm giác Ảo giác không phải từ ngoài đến mà lại khu trú trong đầu, từ trong cơ thể phát ra. Ví dụ: người bệnh nghe tiếng nói chê bai mình trong đầu. Đây là ảo giác thính giác ảo giác thật ảo giác nội tạng ảo giác phức tạp (A) Tri giác sai thực tại (derealisation) là một trải nghiệm khách quan khó chịu ở nơi họ cảm thấy thế giới trở nên không thực; (B) Giải thể nhân cách (depersonalisation) là một trải nghiệm chủ quan khó chịu ở nơi họ cảm thấy bản thân trở nên “không thực”. A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B ĐÚNGThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 10 A SAI B SAI A ĐÚNG B SAI Tri giác sai thực tại và giải thể nhân cách thì (A) không đặc hiệu, có thể xuất hiện trong nhiều rối loạn tâm thần đặc biệt là rối loạn hoảng loạn, (B) nhưng không xảy ra ở người bình thường. A ĐÚNG B ĐÚNG A ĐÚNG B SAI A SAI B SAI A SAI B ĐÚNG Déjà vu là một trải nghiệm chủ quan khó chịu ở nơi họ cảm thấy bản thân trở nên “không thực” một cảm nhận cho những sự việc đang trải nghiệm lần đầu như được trải nghiệm từ trước một trải nghiệm chủ quan khó chịu ở nơi họ cảm thấy thế giới trở nên không thực cảm nhận những sự việc hoặc tình huống như không quen thuộc, mặc dù chúng đã được trải nghiệm từ trước Cảm nhận những sự việc hoặc tình huống như không quen thuộc, mặc dù chúng đã được trải nghiệm từ trước. Đây là triệu chứng Déjà vu Depersonalisation Jamais vu Derealisation Triệu chứng nào sau đây thuộc về rối loạn tri giác Jamais vu Ảo tưởng Ảo giác Déjà vu Triệu chứng nào sau đây thuộc về rối loạn tri giác Sờ đụng sợi dây tưởng là con rắn Nghe tiếng người nói trong tai Thấy sâu bọ trên tay, chân mà thực tế không có Nghĩ có người khác theo dõi mình mà thực thế không có Phát biểu sau đây phù hợp với cảm xúc bắt nguồn từ các kích thích vào các giác quan biểu hiện phản ứng thái độ con người đối với các kích thích không mang tính chất xã hội và tính chất giai cấp gắn liền với các hoạt động tâm thần khác như tri giác, tư duy…Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 11 Trạng thái cảm xúc chủ quan theo thời gian. Đây là Khí sắc Ảo tưởng Tri giác Jamais vu Giảm hoặc mất cảm xúc, khí sắc gồm Vô cảm Cảm xúc không ổn định Cảm xúc bàng quan Giảm khí sắc Tăng cảm xúc, khí sắc gồm Cảm xúc không ổn định Tăng khí sắc Cảm xúc bàng quan Khoái cảm Phát biểu nào đúng với giảm hoặc mất cảm xúc, khí sắc Giảm khí sắc là thành phần chủ yếu trong trầm cảm. Vô cảm hay gặp giai đoạn loạn thần do cai rượu Cảm xúc bàng quan hay gặp trong tâm thần phân liệt giai đoạn di chứng Cảm xúc không ổn định hay gặp trong tổn thương thực thể của não Phát biểu nào đúng với tăng cảm xúc, khí sắc Tăng khí sắc gặp trong trạng thái hưng cảm Cảm xúc bàng quan hay gặp trong tâm thần phân liệt giai đoạn di chứng Cảm xúc không ổn định thường gặp trong trạng thái suy nhược Khoái cảm gặp ở bệnh có tổn thương thực thể ở não. Biểu hiện nào sau đây thể hiện sự biến đổi cảm xúc, khí sắc của người bệnh Phẳng lặng Tâm trạng không vui Lo lắng Mất hoạt động Phát biểu nào sau đây phù hợp với tư duy (thought) phản ánh thế giới khách quan một cách trực tiếp hình thức cao nhất của quá trình nhận thức giúp ta có thể nắm được bản chất và quy luật hoạt động một quá trình hoạt động tâm thần đơn giản (A) Cảm giác và tri giác chỉ có khả năng phản ánh trực tiếp và cụ thể những sự vật riêng lẻ (nhận thức quán tính); (B) Tư duy giúp hiểu sâu các sự vật hiện tượng, tìm ra bản chất, những mối quan hệ bên trong, những quy luật (nhận thức lý tính).Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 12 A ĐÚNG B SAI A SAI B SAI A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B ĐÚNG Hoạt động của tư duy gồm có phân tích và tổng hợp ghi nhận và nhớ lại khái quát và trừu tượng hóa phán đoán suy luận và cuối cùng tìm ra kết luận Rối loạn nhịp tư duy gồm Tư duy ngắt quãng (thought blocking) Nói lặp lại, đáp lặp lại (verbigeration) Tư duy phi tán (flight of ideas) Tư duy hai chiều (ambivalence) Rối loạn tư duy loại hình thức phát ngôn gồm Không nói Tư duy ái kỷ Chơi chữ Nói tay đôi Bệnh nhân nói câu sau tiếp câu trước theo vần (trời xanh ăn chanh, uống nước đi năm bước). Đây là rối loạn ngôn ngữ kiểu gì Tư duy ái kỷ Chơi chữ Sáng tạo ngôn ngữ Ngôn ngữ không liên quan Sáng tạo ngôn ngữ là lặp lại một từ ngữ hay một câu trả lời tư duy người bệnh lộn xộn, họ nói ra rời rạc không có mối liên hệ gì với nhau và không có ý nghĩa gì cả người bệnh đặt ra những ngôn ngữ lạ lùng, người khác không thể hiểu được câu sau tiếp câu trước theo vần (trời xanh ăn chanh, uống nước đi năm bước) Nhại lời là khi hỏi người bệnh không trả lời câu hỏi mà chỉ lặp lại câu hỏi lặp lại một từ ngữ hay một câu trả lời người bệnh đặt ra những ngôn ngữ lạ lùng, người khác không thể hiểu đượcThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 13 câu sau tiếp câu trước theo vần (trời xanh ăn chanh, uống nước đi năm bước) Người bệnh cho rằng rất yêu quý bản thân và suy nghĩ mình rất quan trọng, nhấn mạnh tính chủ quan hơn khách quan và bỏ qua thực tế. Đây là Tư duy ái kỷ Tư duy phi tán Tư duy hai chiều Cơn xung động lời nói Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn nhịp tư duy Tư duy chậm chạp thường gặp trong trầm cảm Tư duy lai nhai thường gặp trong lo âu Tư duy ngắt quãng thường gặp trong tâm thần phân liệt Tư duy phi tán thường gặp trong cơn hưng cảm Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn tư duy loại hình thức phát ngôn Ngôn ngữ không liên quan thường gặp trong trạng thái mê sảng và lú lẫn. Tư duy chậm chạp thường gặp trong trầm cảm Nói tay đôi thường gặp trong hưng cảm Cơn xung động lời nóithường gặp trong tâm thần phân liệt Ambivalence là Tư duy ái kỷ Tư duy hai chiều Ngôn ngữ không liên quan Sáng tạo ngôn ngữ Từ tiếng Anh của triệu chứng sáng tạo ngôn ngữ là ambivalence neologism word salad autistic thinking Tư duy hai chiều (ambivalence) và tư duy ái kỷ (autistic thinking) hay gặp trong rối loạn nào Tâm thần phân liệt Lo âu Trầm cảm Hưng cảm Triệu chứng nào sau đây thuộc về rối loạn nội dung tư duy Căng trương lực Cưỡng bách Hoang tưởng Ám ảnhThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 14 Từ tiếng Anh của hoang tưởng là overvalued ideas compulsion obsession delusion Từ obsession nghĩa là Ảo giác Cưỡng bách Ám ảnh Nghi bệnh Đặc điểm nào sau đây phù hợp với hoang tưởng dựa trên các suy diễn không phù hợp với thực tế về sự thật bên ngoài người bệnh đôi khi coi ý tưởng hay phán đoán đó là sai ý tưởng hay phán đoán sai lầm những thành viên trong cùng văn hoá chia sẻ ý tưởng đó Người bệnh cho rằng mọi người nói chuyện với nhau hay nội dung bài báo, bài bình luận, bài hát và một số thông tin khác ở bên ngoài đang ám chỉ họ. Đây là hoang tưởng liên hệ bị hại kỳ quái bị kiểm tra, chi phối Người bệnh như đang sống trong một cảnh lạ lùng, họ đang đứng giữa cuộc chiến tranh giữa hai phe và thắng lợi bên nào là phụ thuộc vào hành vi, tác phong của họ, người bệnh cho mình nắm quyền cai quản thế giới,.... Đây là hoang tưởng liên hệ kỳ quái bị kiểm tra, chi phối bị hại Các hoang tưởng hay gặp trong tâm thần phân liệt gồm Hoang tưởng kỳ quái Hoang tưởng bị hại Hoang tưởng tự cao Hoang tưởng bị kiểm tra, chi phối Các hoang tưởng hay gặp trong giai đoạn trầm cảm nặng có các triệu chứng loạn thần gồm hoang tưởng nghi bệnhThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 15 hoang tưởng tự buộc tội hoang tưởng liên hệ hoang tưởng được yêu Đặc điểm nào sau đây phù hợp với định kiến (overvalued ideas) một hình thức niềm tin bất thường những ý tưởng dựa trên thực tế có thể có lý và hiểu được cường độ nhẹ hơn và thời gian ngắn hơn so với ám ảnh chiếm một vị trí nhỏ trong ý thức Nói về định kiến, (A) người bệnh thấy chỗ sai của định kiến nên có sự đấu tranh, phê phán lại; (B) với thời gian hoàn cảnh thuận lợi, định kiến sẽ mờ nhạt dần hoặc mất hẳn. A ĐÚNG B ĐÚNG A ĐÚNG B SAI A SAI B SAI A SAI B ĐÚNG Đối với một sự việc không vừa lòng nhỏ nhặt như sai hẹn, góp ý không chính xác... thì người bệnh cho rằng việc đó là có tính chất coi thường họ, xem họ không ra gì cả. Đây là triệu chứng Hoang tưởng Cưỡng bách Ám ảnh Định kiến Phát biểu nào sau đây phù hợp với ám ảnh quay lại của ám ảnh có thể được kiềm chế trong một thời gian, nhưng đổi lại là khởi phát loạn thần xảy ra dai dẳng, tái diễn, xâm lấn và gây khó chịu người bệnh không ý thức được đó là bệnh tật những ý tưởng, suy nghĩ hoặc xung động không phù hợp thực tế Người bệnh lo sợ khi phải thực hiện một công việc trước đám đông, sợ ăn mặc lố lăng, sợ cử chỉ không phù hợp, nói không đúng…. Đây là Ám ảnh tính toán Ám ảnh sợ xã hội Ám ảnh sợ khoảng rộng Ám ảnh nghi ngờ Mặc dù người bệnh biết tính chất vô lý và tìm cách khắc phục nhưng vẫn suy nghĩ trở đi trở lại như sợ khoảng rộng, sợ người lạ, sợ bị ung thư,.... Đây là Hoang tưởng Cưỡng báchThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 16 Ám ảnh Định kiến Bệnh nhân than phiền là bản thân rất sợ dơ, ý tưởng sợ dơ xuất hiện dồn dập khi tiếp xúc với vật dụng công cộng... mặc dù biết rằng điều này là quá đáng nhưng không thể nào xoá được trong suy nghĩ, đây là triệu chứng gì? Tư duy vang thành tiếng Hoang tưởng Ám ảnh Định kiến Phát biểu sau đây phù hợp với cưỡng bách (compulsion) những ý tưởng, suy nghĩ hoặc xung động không phù hợp thực tế mục đích làm giảm hay ngăn chặn các hoang tưởng rửa tay nhiều lần vì sợ vi trùng dính tay là ví dụ những động tác hay nghi thức tâm linh và trở thành thói quen Phát biểu sau đây phù hợp với hành vi có ý chí để thực hiện hành vi có ý chí, cần có sự tham gia của các quá trình chú ý, phán đoán, suy luận,... để thực hiện hành vi có ý chí, cần vận dụng các kiến thức, các kinh nghiệm đã có, vận dụng các đặc điểm của nhân cách con người thông qua hành vi có ý chí để cải tạo thiên nhiên và xã hội một quá trình hoạt động tâm thần có mục đích, phương hướng rõ ràng Hành vi có ý chí gồm các loại sau phản xạ phức tạp cưỡng bách tự động Những hành vi phức tạp nhưng lặp đi lặp lại nhiều lần nên không cần suy nghĩ lâu vẫn có thể thực hiện được (thao tác nghề nghiệp, đan len, vệt vải, may mặc…). Đây là hành vi có ý chí gì? phản xạ cưỡng bách tự động đơn giản Phát biểu sau đây phù hợp với hành vi bản năng quá trình thần kinh chi phối bản năng chủ yếu xuất hiện ở các trung khu vỏ não những hành vi nhằm thỏa mãn các nhu cầu sinh vật đôi khi rất mạnh, có thể chi phối cả tác phong, hành vi con người, nhất là ở người giàThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 17 xuất hiện như những phản xạ không điều kiện bẩm sinh (A) Ở người bình thường, hành vi có ý chí luôn chịu sự kiềm chế của hành vi bản năng; (B) Khi nào bị rối loạn, vùng vỏ thoát ly sự kiềm chế thì hành vi bản năng mới nổi lên một cách hỗn loạn. A SAI B SAI A SAI B ĐÚNG A ĐÚNG B ĐÚNG A ĐÚNG B SAI Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn hành vi có ý chí Hành vi kỳ dị: gặp trong tâm thần phân liệt Tăng vận động, tăng động tác: gặp trong trạng thái hưng cảm Mất vận động, mất động tác: gặp trong tâm thần phân liệt, rối loạn phân ly Giảm vận động, giảm động tác: hay gặp trong trạng thái lo âu Rối loạn hành vi bản năng gồm Tăng vận động, tăng động tác Hành vi kỳ dị Say mê xung động Hành vi xung động, kích động Người bệnh đột nhiên nhảy xuống đất khi xe đang chạy, đánh đập túi bụi, phá hoại tất cả những vật gì rơi vào tầm tay mình,.... Đây là kỳ dị tăng động tác say mê xung động xung động, kích động Phát biểu sau đây phù hợp với say mê xung động người bệnh nhớ thời gian lên cơn hoàn toàn hay gặp trong tâm thần phân liệt và trầm cảm xung động trộm cắp, xung động đốt nhà là ví dụ xuất hiện từng cơn, thường là khát vọng xâm chiếm lý trí Phát biểu sau đây phù hợp với chú ý (attention) chất lượng của chú ý phụ thuộc vào hoàn cảnh làm việc chất lượng của chú ý phụ thuộc vào sự hấp dẫn của vấn đề là năng lực tập trung các quá trình hoạt động tâm thần vào một đối tượng giúp đối tượng hoặc hiện tượng được phản ánh rõ nét nhất trong tri giác Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn chú ý (attention) Chú ý trì trệ gặp trong trạng thái trầm cảm Chú ý suy yếu gặp trong tâm thần phân liệt Chú ý di chuyển nhanh chóng gặp trong trạng thái hưng cảmThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 18 Chú ý trì trệ gặp trong bệnh động kinh Người bệnh không thể tập trung chú ý vào một việc gì lâu được mà rất dễ phân tán tư tưởng. Đây là rối loạn chú ý gì? trì trệ di chuyển nhanh chóng liên tưởng suy yếu Chú ý trì trệ là không thể tập trung chú ý vào một việc gì lâu được mà rất dễ phân tán tư tưởng tập trung vào một chủ đề trong thời gian tương đối lâu, nhưng sự di chuyển chú ý từ vấn đề này sang vấn đề khác rất chậm chạp không thể tập trung chú ý vào đối tượng cần thiết mà luôn di chuyển sự chú ý của mình từ vấn đề này sang vấn đề khác không thể tập trung vào những sự việc vừa mới xảy ra hay sự việc đã cũ Hoạt động của trí nhớ gồm 3 quá trình Suy luận Bảo tồn Nhận thức Nhớ lại Trí nhớ chỉ dựa vào những mối liên hệ đơn giản giữa các đối tượng dễ nhớ. Ví dụ: nhớ bảng cửu chương, nhớ câu ca dao tục ngữ…. Đây là loại trí nhớ gì? thông hiểu máy móc kĩ năng lưu loát Người bệnh nhớ lại những sự việc rất cũ, cả những sự việc không có ý nghĩa hay những chi tiết vụn vặt tưởng không thể nào nhớ được, gặp trong. Triệu chứng này gặp trong hưng cảm loa âu lan tỏa rối loạn tâm thần tuổi già trầm cảm Người bệnh quên một số kỷ niệm, quên ngoại ngữ, quên thao tác nghề nghiệp.... Gặp trong tổn thương khu trú ở một vùng nhất định của não sa sút trí tuệ nặng xúc quá mạnh và đột ngộtThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 19 trạng thái hưng cảm Phát biểu sau đây phù hợp với quên thuận chiều quên những sự việc xảy ra ngay sau khi bị bệnh một thời gian từ vài giờ đến vài tuần gặp trong cơn động kinh toàn thể hay gặp trong chấn thương sọ não quên những sự việc trước khi bị bệnh, thời kỳ quên có thể là vài ngày và cá biệt vài tháng Loạn nhớ gồm Bịa chuyện Nhớ giả Tăng nhớ Nhớ thật Nhớ nhầm là người bệnh quên hết các sự việc đã xảy ra và thay vào chỗ đó kể lại những sự việc không hề xảy ra với mình người bệnh nhớ lại những sự việc rất cũ, cả những sự việc không có ý nghĩa đối với những sự việc có thật trong cuộc sống của người bệnh trong một thời gian, không gian nào đó thì người bệnh nhớ lại vào thời gian không gian khác người bệnh nhớ về việc của mình thành việc của người khác hoặc ý nghĩ sáng kiến của người khác thì nhớ ra của mình Bệnh nhân nói mình nghe tiếng nói trong tai, thấy quạt trần cho là máy bay, nghĩ người nhà tìm cách hại mình nhưng thực tế không có, có lúc đập phá đồ đạc vô cớ. Theo định nghĩa, bệnh nhân có triệu chứng gì Bịa chuyện Hoang tưởng Ảo tưởng Căng trương lựcThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 20 Bài 2a: HỘI CHỨNG TÂM THẦN Rối loạn tâm thần thực tổn trong Hội chứng tâm thần gồm Sảng (delirium) Sa sút tâm thần (dementia) Loạn thần (psychosics) Tự kỉ trẻ em (childhood autism) Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng sa sút tâm thần một hội chứng do bệnh lý toàn thân thường có bản chất mạn tính và tiến triển đưa đến các rối loạn nhiều chức năng vỏ não cao cấp triệu chứng và suy giảm nên được xác định ít nhất 12 tháng Phát biểu sau đây phù hợp với triệu chứng của hội chứng sa sút tâm thần suy giảm phán xét và động tác khó khăn trong tập trung và chú ý suy giảm ý thức suy giảm khả năng tư duy Phát biểu sau đây phù hợp với triệu chứng của hội chứng sảng biểu hiện thoáng qua và dao động mức độ nặng đặc trưng bởi sự xuất hiện rối loạn ý thức đầu tiên hầu hết các trường hợp sẽ phục hồi trong 4 tuần một hội chứng điển hình về bệnh nguyên Từ tiếng Anh của sảng là depression dementia detoxification delirium Phát biểu sau đây phù hợp với triệu chứng của hội chứng nhiễm độc chất cấp (acute intoxication) rượu có thể có tác động kích thích rõ ràng ở liều thấp triệu chứng của nhiễm độc chất không phải lúc nào cũng phản ánh đúng tính chất hoạt động nguyên phát của chất triệu chứng gồm các rối loạn mức độ ý thức, nhận thức, tri giác,... một hội chứng xuất hiện sau khi ngưng sử dụng rượu hoặc chất hoạt động tâm thần khác Trong hội chứng nhiễm độc chất cấp, (A) Những tác động của các chất như cannabis (cần sa) và chất gây ảo giác có thể dự đoán được; (B) Rượu đưa đến kích thích và gây hấn khi tăng liều, và gây an thần mạnh ở liều rất cao.Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 21 A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B SAI A ĐÚNG B SAI A SAI B ĐÚNG Trong hội chứng trạng thái cai chất, bệnh cảnh (A) có giới hạn về thời gian và (B) có liên quan đến loại chất và liều lượng đang được sử dụng trước khi ngưng. A ĐÚNG B SAI A SAI B ĐÚNG A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B SAI Trạng thái cai có thể gây biến chứng co giật SAI ĐÚNG KHÔNG ĐỀ CẬP Từ tiếng Anh của loạn thần là mania psychosics neurosis depression Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng loạn thần Loạn thần dương tính (positive) phản ánh sự suy giảm các chức năng cơ bản Nghĩa cổ điển nhấn mạnh sự thiếu kiểm chứng thực tế (reality testing) Trong cách sử dụng phổ biến nhất, loạn thần đồng nghĩa với suy giảm nặng trong chức năng xã hội và cá nhân Loạn thần âm tính (negative) được tin là có liên quan đến những bất thường về sinh hoá thần kinh Trong hội chứng loạn thần, loạn thần dương tính (positive) gồm cảm xúc không ổn định tư duy không liên quan hoang tưởng ảo giác Nghĩa cổ điển của thuật ngữ loạn thần nhấn mạnh sự thiếu kiểm chứng thực tế (reality testing) và suy giảm chức năng tâm thần, biểu hiện bằng lú lẫn suy giảm trí nhớ hoang tưởng ám ảnh Trong hội chứng loạn thần, loạn thần âm tính (negative) gồmThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 22 ngôn ngữ nghèo nàn thiếu động lực giảm hứng thú khí sắc trầm Trong hội chứng loạn thần, nghĩa của triệu chứng anhedonia là cảm xúc phẳng lặng ngôn ngữ nghèo nàn giảm hứng thú thiếu ý chí Trong hội chứng loạn thần, với sự suy giảm kiểm chứng thực tế, (A) người bệnh đánh giá sai lầm về cảm xúc và hành vi của họ và (B) suy diễn không chính xác về thực tế bên ngoài, thậm chí đối diện với bằng chứng ngược lại. A SAI B SAI A SAI B ĐÚNG A ĐÚNG B SAI A ĐÚNG B ĐÚNG Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng hưng cảm khí sắc gia tăng đi kèm với tăng năng lượng có thể thay đổi từ vui tươi thân thiện đến phấn khích không thể kiềm chế đánh giá cao bản thân (grandiosity), và tăng nhu cầu ngủ đặc trưng bởi khí sắc gia tăng không liên quan đến những tình huống Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng trầm cảm giảm năng lượng dẫn đến mệt mỏi và giảm hoạt động ý nghĩ và hành vi gây hại bản thân hay tự sát tăng tập trung và chú ý trạng thái khí sắc trầm, mất quan tâm và hứng thú Từ mania có nghĩa là Tự cao Cai Trầm cảm Hưng cảm Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng loạn thần kinh kiểm chứng thực tế không còn nguyên vẹn một rối loạn không loạn thần đặc trưng bởi lo âu triệu chứng gây khó chịu cho người bệnh và được người bệnh nhận raThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 23 Trong hội chứng loạn thần kinh, (A) rối loạn không có bạo lực mặc dù gây suy giảm chức năng khá nhiều; (B) rối loạn tương đối kéo dài hoặc tái diễn nếu không điều trị, tuy nhiên không tìm thấy bệnh nguyên thực thể rõ ràng. A SAI B SAI A ĐÚNG B ĐÚNG A SAI B ĐÚNG A ĐÚNG B SAI Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng lo âu lo âu tinh thần là một cảm xúc, đặc trưng bởi gia tăng cảnh giác, sợ điều xấu sẽ xảy ra trở nên bệnh lý khi biểu hiện của đáp ứng kéo dài, nặng nề hoặc không phù hợp với mối nguy hiểm thực sự lo âu cơ thể gồm những cảm giác như hồi hộp đánh trống ngực, ra mồ hôi, khó thở, da tái xanh, và khó chịu ở bụng một đáp ứng không thích nghi với stress và mối nguy hiểm Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng rối loạn nhân cách lệch khác rõ ràng về nhận thức, suy nghĩ, biểu lộ cảm xúc, và đặc biệt ở mối quan hệ với người khác xuất hiện từ lúc trưởng thành và kéo dài đến già phản ứng mềm dẻo với nhiều tình huống cá nhân và xã hội đặc trưng bởi những kiểu hành vi cứng nhắc và dai dẳng Trong phần hội chứng rối loạn phát triển ở trẻ em, các rối loạn bao gồm Tự kỷ trẻ em Rối loạn tăng động Chậm phát triển tâm thần Rối loạn lưỡng cực Phát biểu nào sau đây phù hợp với tự kỉ trẻ em Phát triển tâm thần bị ngưng lại hoặc không trọn vẹn Sự kết hợp của tăng hoạt động, khó khăn điều khiển hành vi Khởi phát trước 3 tuổi Rối loạn khả năng tương tác xã hội, giao tiếp Từ autism có nghĩa là Tự kỷ Chậm phát triển Lưỡng cực Tăng động Rối loạn khởi phát trước 3 tuổi, đặc trưng là sự bất thường chức năng trong ba lĩnh vực là tương tác xã hội, giao tiếp, và hành vi giới hạn và định hình. Đây là Tự kỷ trẻ emThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 24 Rối loạn tăng động Rối loạn lưỡng cực Chậm phát triển tâm thần Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng chậm phát triển tâm thần kĩ năng bị suy giảm bao gồm nhận thức, ngôn ngữ, vận động, và những khả năng xã hội đặc trưng bởi sự suy giảm những kỹ năng đóng góp vào mức trí tuệ có thể không có bất cứ rối loạn tâm thần hoặc thể chất khác một bệnh lý phát triển tâm thần bị ngưng lại hoặc không trọn vẹn Rối loạn khởi phát sớm với khó khăn điều khiển hành vi với giảm chú ý đáng kể và thiếu tham gia vào các công việc; và lan tỏa trong nhiều tình huống và dai dẳng theo thời gian.. Đây là Rối loạn tăng động Rối loạn lưỡng cực Tự kỷ trẻ em Chậm phát triển tâm thần Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng kích động căng trương lực Lúc đầu, phấn khởi tràn trề, nói nhiều với nội dung tự cao Khi trạng thái kích động, có hiện tượng nhắc đến nhiều chủ đề khác nhau Khi trạng thái kích động, hành vi dị kỳ như đột nhiên nhảy từ trên giường xuống, nhảy múa quay cuồng Lúc đầu, có một số hành vi lẻ tẻ, không tự nhiên, có tính chất xung động Người bệnh không nói được lời nào, không trả lời câu hỏi, không phản ứng với các kích thích đau, kích thích nóng lạnh cũng như các diễn biến xung quanh (cháy nhà, bom nổ…). Bệnh nhân giữ nguyên tư thế trong một thời gian dài. Đây là Rối loạn giảm động Kích động căng trương lực Sững sờ căng trương lực Tự kỷ Từ catatonia có nghĩa là Kích động Tự kỷ Căng trương lực Tự cao Bệnh nhân lớn tuổi, biểu hiện quên ngày càng nặng dần trong nhiều năm, khó khăn trong diễn đạt ngôn ngữ, các động tác trở nên không chính xác và chậm, tưThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 25 duy trừu tượng kém, phán xét kém, nhưng không suy giảm ý thức. Đây thông thường là biểu hiện của bệnh gì Sảng Tâm thần phân liệt thể di chứng Sa sút tâm thần Trầm cảm mạn tính Bệnh nhân với bệnh lý xơ gan nặng, nằm bệnh viện vì xuất huyết tiêu hoá, biểu hiện quờ quạng, lúc tỉnh lúc mê, nói lúc đúng lúc sai, tay chụp chụp không khí như đang thấy gì lạ trước mắt. Đây là biểu hiện của bệnh gì Sảng do bệnh lý cơ thể Sa sút tâm thần Hưng cảm nặng Hội chứng cai rượu Một thanh niên biểu hiện chạy ra đường la hét, đánh người khác vô cớ, trèo lên cột điện, nói có người rược đuổi mình. Công an xét nghiệm (test AMP) nước tiểu dương tính với nhóm amphetamin (đá). Đây là tình trạng Cai chất Nhiễm độc chất cấp Phản ứng với stress cấp Tâm thần phân liệt Một người với khí sắc cảm xúc gia tăng có thể dễ cáu gắt, kèm theo tăng hoạt động, nói nhiều, đánh giá cao bản thân (grandiosity), và giảm nhu cầu ngủ. Đây là biểu hiện của hội chứng gì Nhiễm độc cấp methamphetamin (đá) Tâm thần phân liệt Hưng cảm Tăng động giảm chú ý (ADHD)Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 26 Bài 3: CÁC RỐI LOẠN TÂM THẦN THỰC THỂ Nói về rối loạn tâm thần thực thể, chọn phát biểu phù hợp Rối loạn tâm thần thực thể là những rối loạn tâm thần có liên quan trực tiếp đến các tổn thương thực thể ở tổ chức não. Nhân cách và sự đề kháng của cơ thể người bệnh không quan trọng trong sự khác biệt của các triệu chứng lâm sàng. Các triệu chứng tâm thần xuất hiện khác nhau tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ và vị trí của tổn thương thực thể ở não. Các bệnh lý tâm thần tiềm tàng gặp cơ hội tổn thương tổ chức não có thể bộc phát làm cho bệnh cảnh lâm sàng đã phức tạp lại càng phức tạp hơn. Nói về các nhóm nguyên nhân, rối loạn tâm thần thực thể thường gặp trong Tổn thương choán chỗ (ví dụ: u não). Bệnh chuyển hoá Động kinh. Bệnh thoái hóa thần kinh tủy sống. Nói về các bệnh nguyên nhân được đề cập, rối loạn tâm thần thực thể có thể gặp trong xơ gan bệnh Chorea thiếu vitamin PP động kinh thùy thái dương Nói về nguyên nhân nhiễm độc, thuốcchất nào gây rối loạn tâm thần thực thể được đề cập giảm đau rượu chống động kinh kháng sinh Nói về nguyên nhân nhiễm độc và nhiễm khuẩn trong rối loạn tâm thần thực thể, chọn phát biểu đúng Nhiễm khuẩn toàn thân không gây ra các rối loạn tâm thần thực thể… Nhiễm khuẩn nội sọ: viêm màng não, viêm não, áp xe não, giang mai não… ảnh hưởng nhiều đến hoạt động tâm thần. Thuốc điều trị bệnh Parkinson, thuốc hướng thần, giảm đau,… an toàn về mặt tâm thần. Nhiễm độc các loại thuốc trong nông nghiệp, công nghiệp… thường gây các rối loạn tâm thần thực thể.Thời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 27 Alzheimer, Parkinson, Hungtington là những bệnh thoái hóa thần kinh có thể gây rối loạn tâm thần thực thể SAI KHÔNG ĐỀ CẬP TRONG BÀI ĐÚNG Sảng là một tình trạng lú lẫn tâm thần, khởi phát cấp tính bởi............... dao động. triệu chứng loạn thần rối loạn tri giác sự giảm nhận thức rối loạn ý thức Cơn sảng điển hình có khởi phát ... vài giây hoặc vài phút Tùy chọn 4 vài giờ hoặc vài ngày vài tuần Những bất thường về khí sắc, tri giác và hành vi là những triệu chứng tâm thần thường gặp trong sảng SAI ĐÚNG KHÔNG ĐỀ CẬP TRONG BÀI Liệt nửa người, run khi nghỉ, và tiểu không kiểm soát là những triệu chứng thần kinh phổ biến trong sảng ĐÚNG SAI Sảng là một dạng Sa sút tâm thần loại Alzheimer nặng KHÔNG ĐỀ CẬP TRONG BÀI SAI ĐÚNG Tránh các biến chứng liên quan đến sảng như ........ vì bệnh nhân đang trong tình trạng suy giảm ý thức. giết người tai nạn ngộ độc tự sát Tỷ lệ sảng trong dân số chung hay gặp ở người cao tuổi 10,5% ở người trên 75 tuổiThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 28 0,4% ở người trên 18 tuổi 4,1% ở người trên 55 tuổi Tỷ lệ sảng trong dân số đặc biệt 1015% bệnh nhân thuộc khoa ngoại tổng quát Tỷ lệ tăng 60% ở khoa săn sóc đặc biệt về tim mạch 1525% bệnh nhân thuộc khoa nội tổng quát 1015% bệnh nhân cao tuổi khi nhập viện và 1040% trong thời gian nằm viện Nói về các yếu tố nguy cơ của sảng, chọn phát biểu đúng Bệnh nhân bị chấn thương não bộ, bị tai biến mạch máu não Hay gặp ở các bệnh nhân nhập viện do AIDS, ung thư Hay gặp ở người cao tuổi nhất là phái nữ Ở trẻ em hay gặp ở những bệnh lý chuyển hoá và do chấn thương Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, tiêu chí A về 2 triệu chứng của hoạt động tâm thần nào bị rối loạn Trí nhớ Chú ý Ý thức Hành vi Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, tiêu chí A về rối loạn chú ý gồm rối loạn tập trung, thay đổi chú ý giảm khả năng định hướng, duy trì chú ý Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, tiêu chí B nói về Thời gian Bệnh nguyên Chẩn đoán phân biệt Triệu chứng đi kèm Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, tiêu chí C nói về Thời gian Triệu chứng đi kèm Chẩn đoán phân biệt Bệnh nguyênThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 29 Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, tiêu chí E nói về Chẩn đoán phân biệt Thời gian Triệu chứng đi kèm Bệnh nguyên Tiêu chí thời gian trong chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, rối loạn phát triển trong thời gian ngắn (thường vài giờ đến vài ngày), cho thấy sự thay đổi so với hoạt động nền, và có xu hướng ổn định mức độ nặng trong bệnh cảnh một ngày KHÔNG ĐỀ CẬP ĐÚNG SAI Tiêu chí chẩn đoán phân biệt trong chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, rối loạn ở A và B không được giải thích tốt hơn bởi một rối loạn nhận thức thần kinh khác đã hình thành và tồn tại từ trước, hay rối loạn liên quan và không thuộc bệnh cảnh thuyên giảm trong ý thức, như hôn mê KHÔNG ĐỀ CẬP ĐÚNG SAI Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM5, chọn ý đúng Rối loạn phát triển trong thời gian dài và có xu hướng dao động trong ngày. Có bằng chứng cho thấy rối loạn do hậu quả gián tiếp về chức năng của bệnh cơ thể. Rối loạn trong chú ý và ý thức (giảm định hướng về môi trường). Rối loạn trong nhận thức (ví dụ, suy giảm trí nhớ, định hướng, ngôn ngữ, khả năng thị giác, hoặc tri giác) Sa sút tâm thần được định nghĩa như là một suy giảm tiến triển các chức năng nhận thức ngay khi hoạt động tri giác còn được bảo tồn (nghĩa là không bị sảng) ĐÚNG SAI KHÔNG ĐỀ CẬP Nói về sa sút tâm thần (dementia) trong các rối loạn tâm thần thực thể, chọn phát biểu đúng Khí sắc, nhân cách, khả năng phán đoán và hành vi có thể bị ảnh hưởng Sự suy giảm toàn thể trong hoạt động trí năng là đặc điểm quan trọng Rối loạn có thể là tiến triển hoặc hằng định, vĩnh viễn hay phục hồi đượcThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 30 Sa sút tâm thần thể hiện sự rối loạn chức năng lan tỏa và cấp tính Nói về sa sút tâm thần (dementia) trong các rối loạn tâm thần thực thể, khoảng 5% người bị sa sút có bệnh lý có thể phục hồi nếu được điều trị trước khi sự tổn thương không thể phục hồi xảy ra. SAI ĐÚNG KHÔNG ĐỀ CẬP Nói về sa sút tâm thần (dementia) trong các rối loạn tâm thần thực thể, tỷ lệ sa sút tâm thần chung ở người cao tuổi, chọn câu đúng 85 tuổi: tần suất mắc bệnh là 40% 7585 tuổi: tần suất mắc bệnh là 20% 6575 tuổi: tần suất mắc bệnh là 1% Dưới 65 tuổi: tần suất mắc bệnh là 0,1% Nói về sa sút tâm thần (dementia) trong các rối loạn tâm thần thực thể, tỷ lệ từng loại sa sút tâm thần Các nguyên nhân khác như chấn thương sọ não, rượu, bệnh Parkinson, nhiễm HIV, chiếm tỷ lệ 15% Sa sút tâm thần có đồng thời bệnh Alzheimer và bệnh lý mạch máu não chiếm tỷ lệ 1530% Sa sút tâm thần do bệnh lý mạch máu não chiếm tỷ lệ 1015% Sa sút tâm thần loại Alzheimer chiếm tỷ lệ 5060% Trong DSM5, rối loạn hoạt động nhận thức thần kinh được sử dụng thay cho cụm từ sa sút tâm thần vì có thể dùng cho những bệnh nhân trẻ hơn, những người bị suy giảm thứ phát sau chấn thương não hoặc nhiễm HIV SAI ĐÚNG KHÔNG ĐỀ CẬP Tiêu chuẩn của nhiều rối loạn hoạt động nhận thức thần kinh đều dựa trên những thành phần nhận thức được xác định. Có mấy thành phần 8 5 6 7 Tiêu chuẩn của nhiều rối loạn hoạt động nhận thức thần kinh đều dựa trên những thành phần nhận thức được xác định. Các thành phần là Chú ý hỗn hợp Nhận thức cá nhân Vận động ý thứcThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 31 Học tập và trí nhớ Việc lên kế hoạch, ra quyết định, sửa lỗi, đáp ứng lại những phản hồi, tính linh hoạt tâm thần (tính hợp lý về qui luật) là thành phần nhận thực thần kinh nào Chức năng thi hành Học tập và trí nhớ Chú ý hỗn hợp Vận động tri giác Nhận diện cảm xúc (nhận ra cảm xúc của những hình ảnh khuôn mặt), lý trí (khả năng nhận xét trạng thái tâm lý, suy nghĩ và mong mỏi, của những người khác hay nhân vật trong truyện; kể câu truyện và hỏi “tại sao cậu bé buồn?”) là thành phần nhận thực thần kinh nào Vận động tri giác Chức năng thi hành Học tập và trí nhớ Nhận thức xã hội Tiêu chuẩn chẩn đoán suy giảm nhận thức thần kinh (sa sút tâm thần) theo DSM5, chọn phát biểu đúng Sự suy giảm nhận thức có thể xảy ra trong bệnh cảnh của sảng Sự suy giảm nhận thức được giải thích tốt hơn bằng các triệu chứng trầm cảm Suy giảm nhận thức làm ảnh hưởng đến sự độc lập trong hoạt động hằng ngày Bằng chứng của sự suy giảm nhận thức đáng kể so với mức hoạt động trước đây Tiêu chuẩn chẩn đoán suy giảm nhận thức thần kinh loại Alzheimer theo DSM 5, chọn phát biểu đúng A.Đáp ứng tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn nhận thức thần kinh. C.Đáp ứng tiêu chuẩn bệnh Alzheimer nhiều khả năng (probable) hoặc có thể (possible). B.Khởi phát âm thầm và tiến triển suy giảm từ từ trong một hoặc nhiều chức năng nhận thức. D.Sự suy giảm nhận thức không được giải thích tốt hơn bởi một rối loạn tâm thần khác (ví dụ, trầm cảm chủ yếu, tâm thần phân liệt). Tiêu chuẩn chẩn đoán suy giảm nhận thức thần kinh loại Alzheimer theo DSM 5, ý nào được đề cập trong Alzheimer nhiều khả năng và Alzheimer có thể. Có bằng chứng về bệnh nguyên hỗn hợp Suy giảm từ từ và tiến triển đều đặn trong nhận thức, có vùng ổn định kéo dàiThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 32 Bằng chứng rõ ràng về sự suy giảm trí nhớ và học tập và ít nhất một chức năng nhận thức khác Bằng chứng đột biến gen liên quan đến bệnh Alzheimer từ tiền sử gia đình hoặc kiểm chứng gen Hội chứng quên với rối loạn trí nhớ gần và xa nổi bật không kèm theo các rối loạn nhận thức khác. KHÔNG ĐỀ CẬP ĐÚNG SAI Dựa vào bệnh sinh, người ta chia HỘI CHỨNG QUÊN thành ba nhóm hội chứng quên do bệnh cơ thể hội chứng quên do bệnh lý tâm thần hội chứng quên không đặc hiệu khác hội chứng quên kéo dài do chất Trong rối loạn tâm thần thực thể khác, loại nào được đề cập Rối loạn lo âu thực thể Rối loạn hoang tưởng thực thể Rối loạn nhân cách thực thể Các rối loạn khí sắc thực thể Nguyên nhân của hội chứng hoang tưởng thực thể bao gồm các chấtthuốc và bệnh lý như chấn thương sọ não corticosteroid, rượu thiếu Vitamin (A, C, và D) amphetamine, phencyclidine Trong Ảo giác thực thể, trạng thái ảo giác dai dẳng hoặc tái diễn thường là ảo thanh hoặc ảo thị xảy ra trong trạng thái ý thức sáng sủa mà bệnh nhân có thể thừa nhận hay không thừa nhận. SAI KHÔNG ĐỀ CẤP ĐÚNG Trong Ảo giác thực thể, ảo giác có thể xảy ra dưới bất kỳ hình thức nào, nhưng một vài nguyên nhân có khuynh hướng tạo ra các hình thức ảo giác đặc hiệu như: rượu, các chất gây ảo giác, amphetamine và chứng đục thủy tinh thể có khuynh hướng tạo ảo xúc, cocain tạo ảo thị... SAI ĐÚNG KHÔNG ĐỀ CẬPThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 33 Trong Ảo giác thực thể, opiat (chất từ cây anh túc, morphin, heroin) gây ảo giác thị giác mạnh SAI ĐÚNG Trong Ảo giác thực thể, ảo giác do rượu có thể tự biến mất trong vài ngày hay vài tuần hoặc ngược lại có thể tồn tại nhiều tháng ĐÚNG SAI KHÔNG ĐỀ CẬP Trong Ảo giác thực thể, chọn phát biểu đúng Ảo giác từ đơn giản đến phức tạp, người bệnh có thể tin hay không tin ảo giác là không có thực Ảo giác do rượu thường xuất hiện cấp tính trong khi đang uống rượu hay sau một thời kỳ cai Bệnh nhân mù do đục thủy tinh thể hai bên có thể xuất hiện ảo thị mạn tính Bệnh nhân bị điếc do chứng xơ cứng tai có thể xuất hiện ảo thanh mạn tính Trong các rối loạn khí sắc thực thể, rối loạn trầm cảm thường gặp trong nhiều bệnh lý cơ thể như ung thư đầu tuyến tụy suy tuyến giáp nguyên phát suy tim huyết động hội chứng Cushing Trong các rối loạn khí sắc thực thể, (A) hội chứng Cushing nội sinh (endogeneous Cushing’s disease) 60% có biểu hiện hưng cảm trong khi (B) hội chứng Cushing do sử dụng thuốc glucocorticoid liều cao và kéo dài thường lại có biểu hiện trầm cảm. A SAI B ĐÚNG A ĐÚNG B SAI A SAI B SAI A ĐÚNG B ĐÚNG Trong các rối loạn khí sắc thực thể, bệnh nhân có bệnh lý thần kinh như Parkinson, xơ cứng lan tỏa thường có biểu hiện trầm cảm rõ rệt trong quá trình diễn tiến bệnh (25%40%). SAI KHÔNG ĐỀ CẬP ĐÚNGThời gian xin hãy trôi nhanh Vạn lần chuông đổ để anh ra trường Trang 34 Trong rối loạn nhân cách thực thể, chọn phát biểu đúng Biến đổi nhân cách có thể là một rối loạn di chứng hoặc xảy ra đồng thời với bệnh não, tổn thương hoặc rối loạn chức năng não Những biến đổi này thường ảnh hưởng đến rối loạn nhận thức dưới dạng hoang tưởng, ảo giác Cảm xúc nông cạn và không ổn định hoặc trạng thái vô cảm cũng thường gặp nhất là trong hội chứng thùy thái dương Rối loạn nhân cách dạng phân liệt hay xảy ra ở bệnh nhân chấn thương thuỳ đỉnh Trong rối loạn căng trương lực thực thể, chọn phát biểu đúng Cần lưu ý hội chứng ác tính do thuốc chống loạn thần với biểu hiện sốt cao không có bằng chứng nhiễm trùng Bệnh sử, thăm khám lâm sàng và kết quả xét nghiệm cho thấy rối loạn trên là hậu quả gián tiếp của bệnh lý thực thể Tình trạng căng trương lực thường được biểu hiện bằng sự bất động hoàn toàn hoặc gia tăng hoạt động quá mức Chẩn đoán phân biệt lo âu căng trương lực đôi lúc khó khăn Trong tiêu chuẩn chẩn đoán chung cho các rối loạn tâm thần thực thể theo DSM5, chọn phát biểu đúng A.Biểu hiện nổi bật và dai dẳng của một trong các rối loạn C.Loại trừ rối loạn tâm thần khác B.Có bằng chứng về nguyên nhân E.Những triệu chứng dẫn tới sự suy giảm đáng kể các hoạt động Trong tiêu chuẩn chẩn đoán chung cho các rối loạn tâm thần thực thể theo DSM5, bắt buộc phải
Trang 1Bài 1: ĐẠI CƯƠNG TÂM THẦN HỌC Bệnh lý tâm thần có một lịch sử
dài dựa trên các mô tả ngẫu nhiên trong các bản ghi chép của tín ngưỡng, văn bản liên quan pháp luật, nhật ký, sử học, văn chương
dài từ khoảng 3000 năm trước (Hy Lạp cổ đại)
ngắn bắt đầu khoảng 400 năm trước
Châu Âu (the Enlightenment)
Nói về khái niệm tâm thần học (Psychiatria), chọn ý đúng
Tâm thần học nghiên cứu các biểu hiện lâm sàng, căn nguyên của các rối loạn tâm thần bao gồm: rối loạn cảm xúc, hành vi, tư duy, nhận thức và tri giác
Psyche là tâm thần
Thuật ngữ “tâm thần học” lần đầu tiên được mô tả vào năm 1808 bởi Phillipe Pinel
iatria là môn học
Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới, chọn ý đúng
siêu nhiên
Thời Hy Lạp và La Mã, người bệnh vẫn bị giam giữ bằng xiềng xích và đánh roi được coi như là một phương pháp điều trị
Thế kỷ thứ 17 và thế kỷ thứ 18, cho rằng mất cân bằng của các dịch thể
cơ bản (máu, đờm, mật vàng, mật đen) gây ra các triệu chứng tâm thần
loạn tâm thần được mô tả chi tiết các triệu chứng tâm thần
Hai tác giả đã tạo ra phong trào cải thiện việc điều trị người rối loạn tâm thần mang tính nhân đạo là
Johann Christian Reil
Phillipe Pinel
Sigmund Freud
Emil Kraepelin
Trang 2Giữa thế kỉ thứ 19, quan điểm về bệnh lý tâm thần là do
thiếu dưỡng chất
bệnh lý tuyến yên
sự liên quan giữa các hình thức động kinh với các loại hoang tưởng
sang chấn tại não
Ai là nhà tâm thần học Thuỵ Sỹ đã đặt tên "tâm thần phân liệt" thay cho "chứng
sa sút sớm" và ai đã sáng lập ra học thuyết và phương pháp điều trị phân tâm học (psychoanalysis)
nhiều loại thuốc an thần đã được sử dụng cho bệnh nhân
nhà thương điên có rất nhiều bệnh nhân loạn thần mạn tính (tâm thần phân liệt và hưng trầm cảm)
phương pháp phẫu thuật thùy thái dương là một cách thức điều trị cho bệnh nhân tâm thần
Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới vào những năm 1950, chọn ý đúng
sự khám phá ra chlorpromazine
hướng đến chăm sóc bệnh nhân tâm thần ngoài cộng đồng
tăng dần số lượng bệnh nhân tâm thần tại các nhà thương điên
phục hồi chức năng cho người bệnh
Trang 3Sơ lược lịch sử phát triển của tâm thần học của thế giới sau những năm 1950, các nhà khoa học đã thành công trong việc tìm ra các chất chỉ điểm sinh học cho tâm thần phân liệt, trầm cảm, hay các rối loạn tâm thần khác
Ở Việt Nam, ba trung tâm sức khỏe tâm thần lớn phụ trách chăm sóc bệnh nhân
và giảng dạy chuyên ngành tâm thần cho cán bộ, chọn ý đúng
Bệnh viện Tâm thần Trung Ương 2 ở Thành phố Hồ Chí Minh
Viện Sức khỏe Tâm thần Trung Ương ở Đà Nẵng
Ngành tâm thần Việt Nam có những đặc điểm nào
có đủ giường bệnh so với dân số bệnh hiện tại
đủ thuốc men
cơ sở vật chất chưa đầy đủ
thiếu nhiều cán bộ chuyên khoa tâm thần
Liên quan tâm thần học với các khoa học khác gồm
sinh hoá não, miễn dịch
nội tiết, truyền nhiễm
pháp luật, tội phạm học
tâm lý học, xã hội học
Đối tượng nghiên cứu của tâm thần học, hiện nay ba yếu tố , ,
thường được xem xét đồng thời khi tìm hiểu nguyên nhân cũng như cơ chế bệnh sinh của các rối loạn tâm thần (George Engel 1977, Eric Kandel 1998)
Trang 4 với các triệu chứng ảo giác, hoang tưởng
người bệnh thường nhận biết được tình trạng bệnh tật của mình
Đối tượng nghiên cứu của tâm thần học, nói về các rối loạn loạn thần kinh, chọn
ý đúng
không ý thức được tình trạng bệnh tật của mình
có các triệu chứng loạn thần
gồm rối loạn lo âu, rối loạn ám ảnh
thường có căn nguyên tâm lý
Các căn nguyên khác nhau của rối loạn tâm thần, thường được phân làm 4
nhóm chính nào
cấu tạo thể chất bất thường và phát triển tâm thần bệnh lý
nội sinh hoặc tiềm ẩn
nhân cách
thực thể
Các yếu tố thuận lợi cho rối loạn tâm thần phát sinh, chọn ý đúng
Cấu tạo thể chất bất thường
Tình trạng sức khỏe toàn thân
Nhân cách
Lứa tuổi
Các yếu tố thuận lợi cho rối loạn tâm thần phát sinh, di truyền (A) có ảnh hưởng xấu đến một số rối loạn tâm thần là tuyệt đối, (B) thường có vai trò đáng kể trong tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực
A ĐÚNG B ĐÚNG
A SAI B SAI
A SAI B ĐÚNG
Trang 5thương sọ não, nghiện rượu, ma tuý
Ai được xem là nhà sáng lập ngành khoa học tâm thần hiện đại và ai là tác giả
đi đầu trong trường phái tâm lý học phân tâm?
Tâm thần phân liệt
Rối loạn tâm thần và hành vi do "ngáo đá" (ngộ độc methamphetamin) và rối loạn lo âu lan toả thuộc nhóm F mấy (ICD-10)?
Trang 6Loạn thần kinh, rối loạn liên quan đến stress và rối loạn dạng cơ thể (F40-F48) gồm
rối loạn ám ảnh cưỡng bách
rối loạn hoảng sợ
rối loạn hành vi và tâm thần kết hợp hậu sản
rối loạn loạn thần cấp tính và thoáng qua
Trang 7Bài 2: TRIỆU CHỨNG TÂM THẦN Cảm giác có ý nghĩa rất quan trọng vì nó là cơ sở của các quá trình tâm lý phức tạp khác, không có nó ta không nhận thức được thế giới bên ngoài
ĐÚNG
SAI
KHÔNG ĐỀ CẬP
Tăng cảm giác (hyperesthesia), chọn ý đúng
Tăng cảm thụ với kích thích bên ngoài
Hay gặp trong các rối loạn loạn thần cấp tính
Hay gặp trong rối loạn trầm cảm
Tiếng đập cửa cũng nghe như tiếng súng nổ, các mùi bình thường cũng trở nên nồng nặc
Giảm cảm giác (hypoesthesia), chọn ý đúng
Giảm độ thụ cảm với các kích thích bên ngoài
Tiếng nói xung quanh không nhận ra của ai, thức ăn cảm thấy nhạt nhẽo
Người bệnh tiếp thu mọi sự vật bên ngoài một cách lờ mờ, không rõ rệt,
xa xăm
Thường gặp trong trạng thái lo âu
"Những cảm giác đa dạng hết sức khó chịu và nặng nề như nóng ran trong
người, cấu xé trong ruột, điện giật trong não ", đây là triệu chứng gì?
Tri giác (perception)
Tư duy (thought)
Khí sắc (mood)
Cảm giác (sensation)
Khi nói về tri giác (perception), chọn ý đúng
mang thuộc tính của cá nhân và những trải nghiệm
nhờ đó ta có thể hình dung trong óc khuôn ra mặt một người bạn ta vừa gặp hôm qua
sự vật, hiện tượng thông qua tri giác sẽ được để lại dấu vết trong não là
ký ức
một quá trình nhận thức thấp hơn cảm giác
Trang 8Chọn định nghĩa và ví dụ đúng của ảo tưởng (illusion)?
tri giác như có thật về một sự vật một hiện tượng không có trong thực tế khách quan
thấy những gương mặt trong mây
nghe tiếng người nói bên tai, nhưng thực tế không có ai nói
Ba loại ảo tưởng được ghi nhận là
ảo tưởng tư duy
ảo tưởng tư duy
"Thấy những gương mặt trong mây", đây là ví dụ của
ảo tưởng hoàn thành
ảo tưởng lọc hình
ảo tưởng cảm xúc
ảo tưởng tư duy
Ảo tưởng hay gặp trong các rối loạn nào
hưng cảm,
lo âu,
loạn thần cấp
trầm cảm,
Chọn định nghĩa và ví dụ đúng của ảo giác (hallucination)?
nghe tiếng người nói bên tai, nhưng thực tế không có ai nói
khách quan
tri giác sai lầm về các đối tượng có thật trong thực tế khách quan
thấy những gương mặt trong mây
Phát biểu nào sau đây phù hợp với ảo giác
ảo giác phải rõ ràng trong phạm vi một giác quan
ảo giác có thể kèm theo rối loạn ý thức như mê sảng
các rối loạn tri giác xuất hiện trong thời gian sắp ngủ hoặc lúc mới thức dậy cũng được xem là ảo giác
ảo giác xuất hiện và mất đi phụ thuộc theo ý muốn người bệnh
Trang 9Các ảo thanh, đặc biệt là (A) những giọng nói là đặc trưng của tâm thần phân liệt, trong khi (B) ảo giác thị giác thường xảy ra trong các trạng thái cảm xúc
Theo nội dung
Ảo giác được phân loại theo tính chất gồm
ảo giác khách quan và ảo giác chủ quan
ảo giác thính giác, thị giác, xúc giác, khứu giác, vị giác, nội tạng
ảo giác thô sơ và ảo giác phức tạp
ảo giác thật và ảo giác giả
Ảo giác được phân loại theo nội dung gồm
ảo giác thính giác, thị giác, xúc giác, khứu giác, vị giác, nội tạng
ảo giác khách quan và ảo giác chủ quan
ảo giác thô sơ và ảo giác phức tạp
ảo giác thật và ảo giác giả
"Cảm giác ếch trong dạ dày" là triệu chứng gì?
Ảo giác
Ảo tưởng
Dị cảm
Tăng cảm giác
Ảo giác không phải từ ngoài đến mà lại khu trú trong đầu, từ trong cơ thể phát
ra Ví dụ: người bệnh nghe tiếng nói chê bai mình trong đầu Đây là
ảo giác thính giác
ảo giác thật
ảo giác nội tạng
ảo giác phức tạp
(A) Tri giác sai thực tại (derealisation) là một trải nghiệm khách quan khó chịu
ở nơi họ cảm thấy thế giới trở nên không thực; (B) Giải thể nhân cách
(depersonalisation) là một trải nghiệm chủ quan khó chịu ở nơi họ cảm thấy bản thân trở nên “không thực”
A ĐÚNG B ĐÚNG
A SAI B ĐÚNG
Trang 10 A SAI B SAI
A ĐÚNG B SAI
Tri giác sai thực tại và giải thể nhân cách thì (A) không đặc hiệu, có thể xuất hiện trong nhiều rối loạn tâm thần đặc biệt là rối loạn hoảng loạn, (B) nhưng không xảy ra ở người bình thường
"Cảm nhận những sự việc hoặc tình huống như không quen thuộc, mặc dù
chúng đã được trải nghiệm từ trước" Đây là triệu chứng
Triệu chứng nào sau đây thuộc về rối loạn tri giác
Sờ đụng sợi dây tưởng là con rắn
Nghe tiếng người nói trong tai
Thấy sâu bọ trên tay, chân mà thực tế không có
Nghĩ có người khác theo dõi mình mà thực thế không có
Phát biểu sau đây phù hợp với cảm xúc
bắt nguồn từ các kích thích vào các giác quan
biểu hiện phản ứng thái độ con người đối với các kích thích
không mang tính chất xã hội và tính chất giai cấp
gắn liền với các hoạt động tâm thần khác như tri giác, tư duy…
Trang 11"Trạng thái cảm xúc chủ quan theo thời gian" Đây là
Phát biểu nào đúng với giảm hoặc mất cảm xúc, khí sắc
Giảm khí sắc là thành phần chủ yếu trong trầm cảm
Vô cảm hay gặp giai đoạn loạn thần do cai rượu
Cảm xúc không ổn định hay gặp trong tổn thương thực thể của não
Phát biểu nào đúng với tăng cảm xúc, khí sắc
Tăng khí sắc gặp trong trạng thái hưng cảm
Cảm xúc bàng quan hay gặp trong tâm thần phân liệt giai đoạn di chứng
Khoái cảm gặp ở bệnh có tổn thương thực thể ở não
Biểu hiện nào sau đây thể hiện sự biến đổi cảm xúc, khí sắc của người bệnh
Phẳng lặng
Tâm trạng không vui
Lo lắng
Mất hoạt động
Phát biểu nào sau đây phù hợp với tư duy (thought)
phản ánh thế giới khách quan một cách trực tiếp
hình thức cao nhất của quá trình nhận thức
giúp ta có thể nắm được bản chất và quy luật hoạt động
một quá trình hoạt động tâm thần đơn giản
(A) Cảm giác và tri giác chỉ có khả năng phản ánh trực tiếp và cụ thể những sự vật riêng lẻ (nhận thức quán tính); (B) Tư duy giúp hiểu sâu các sự vật hiện tượng, tìm ra bản chất, những mối quan hệ bên trong, những quy luật (nhận thức
lý tính)
Trang 12 khái quát và trừu tượng hóa
phán đoán suy luận và cuối cùng tìm ra kết luận
Rối loạn nhịp tư duy gồm
Tư duy ngắt quãng (thought blocking)
Nói lặp lại, đáp lặp lại (verbigeration)
Tư duy phi tán (flight of ideas)
Tư duy hai chiều (ambivalence)
Rối loạn tư duy loại hình thức phát ngôn gồm
Không nói
Tư duy ái kỷ
Chơi chữ
Nói tay đôi
Bệnh nhân nói "câu sau tiếp câu trước theo vần (trời xanh ăn chanh, uống nước
đi năm bước)" Đây là rối loạn ngôn ngữ kiểu gì
Tư duy ái kỷ
Chơi chữ
Sáng tạo ngôn ngữ
Ngôn ngữ không liên quan
Sáng tạo ngôn ngữ là
lặp lại một từ ngữ hay một câu trả lời
tư duy người bệnh lộn xộn, họ nói ra rời rạc không có mối liên hệ gì với nhau và không có ý nghĩa gì cả
người bệnh đặt ra những ngôn ngữ lạ lùng, người khác không thể hiểu được
câu sau tiếp câu trước theo vần (trời xanh ăn chanh, uống nước đi năm bước)
Nhại lời là
khi hỏi người bệnh không trả lời câu hỏi mà chỉ lặp lại câu hỏi
lặp lại một từ ngữ hay một câu trả lời
người bệnh đặt ra những ngôn ngữ lạ lùng, người khác không thể hiểu được
Trang 13 câu sau tiếp câu trước theo vần (trời xanh ăn chanh, uống nước đi năm bước)
"Người bệnh cho rằng rất yêu quý bản thân và suy nghĩ mình rất quan trọng, nhấn mạnh tính chủ quan hơn khách quan và bỏ qua thực tế." Đây là
Tư duy ái kỷ
Tư duy phi tán
Tư duy hai chiều
Cơn xung động lời nói
Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn nhịp tư duy
Tư duy chậm chạp thường gặp trong trầm cảm
Tư duy lai nhai thường gặp trong lo âu
Tư duy ngắt quãng thường gặp trong tâm thần phân liệt
Tư duy phi tán thường gặp trong cơn hưng cảm
Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn tư duy loại hình thức phát ngôn
Ngôn ngữ không liên quan thường gặp trong trạng thái mê sảng và lú lẫn
Tư duy chậm chạp thường gặp trong trầm cảm
Nói tay đôi thường gặp trong hưng cảm
Cơn xung động lời nóithường gặp trong tâm thần phân liệt
Ambivalence là
Tư duy ái kỷ
Tư duy hai chiều
Ngôn ngữ không liên quan
Trang 14Từ tiếng Anh của hoang tưởng là
Đặc điểm nào sau đây phù hợp với hoang tưởng
dựa trên các suy diễn không phù hợp với thực tế về sự thật bên ngoài
người bệnh đôi khi coi ý tưởng hay phán đoán đó là sai
ý tưởng hay phán đoán sai lầm
những thành viên trong cùng văn hoá chia sẻ ý tưởng đó
"Người bệnh cho rằng mọi người nói chuyện với nhau hay nội dung bài báo, bài bình luận, bài hát và một số thông tin khác ở bên ngoài đang ám chỉ họ" Đây là hoang tưởng
liên hệ
bị hại
kỳ quái
bị kiểm tra, chi phối
"Người bệnh như đang sống trong một cảnh lạ lùng, họ đang đứng giữa cuộc chiến tranh giữa hai phe và thắng lợi bên nào là phụ thuộc vào hành vi, tác
phong của họ, người bệnh cho mình nắm quyền cai quản thế giới, " Đây là hoang tưởng
liên hệ
kỳ quái
bị kiểm tra, chi phối
bị hại
Các hoang tưởng hay gặp trong tâm thần phân liệt gồm
Hoang tưởng kỳ quái
Hoang tưởng bị hại
Hoang tưởng tự cao
Hoang tưởng bị kiểm tra, chi phối
Các hoang tưởng hay gặp trong giai đoạn trầm cảm nặng có các triệu chứng loạn thần gồm
hoang tưởng nghi bệnh
Trang 15 hoang tưởng tự buộc tội
hoang tưởng liên hệ
hoang tưởng được yêu
Đặc điểm nào sau đây phù hợp với định kiến (overvalued ideas)
một hình thức niềm tin bất thường
những ý tưởng dựa trên thực tế có thể có lý và hiểu được
cường độ nhẹ hơn và thời gian ngắn hơn so với ám ảnh
chiếm một vị trí nhỏ trong ý thức
Nói về định kiến, (A) người bệnh thấy chỗ sai của định kiến nên có sự đấu
tranh, phê phán lại; (B) với thời gian hoàn cảnh thuận lợi, định kiến sẽ mờ nhạt dần hoặc mất hẳn
Hoang tưởng
Cưỡng bách
Ám ảnh
Định kiến
Phát biểu nào sau đây phù hợp với ám ảnh
quay lại của ám ảnh có thể được kiềm chế trong một thời gian, nhưng đổi lại là khởi phát loạn thần
xảy ra dai dẳng, tái diễn, xâm lấn và gây khó chịu
người bệnh không ý thức được đó là bệnh tật
những ý tưởng, suy nghĩ hoặc xung động không phù hợp thực tế
"Người bệnh lo sợ khi phải thực hiện một công việc trước đám đông, sợ ăn mặc
lố lăng, sợ cử chỉ không phù hợp, nói không đúng…" Đây là
Trang 16 Ám ảnh
Định kiến
Bệnh nhân than phiền là "bản thân rất sợ dơ, ý tưởng sợ dơ xuất hiện dồn dập khi tiếp xúc với vật dụng công cộng mặc dù biết rằng điều này là quá đáng nhưng không thể nào xoá được trong suy nghĩ", đây là triệu chứng gì?
Tư duy vang thành tiếng
Hoang tưởng
Ám ảnh
Định kiến
Phát biểu sau đây phù hợp với cưỡng bách (compulsion)
những ý tưởng, suy nghĩ hoặc xung động không phù hợp thực tế
mục đích làm giảm hay ngăn chặn các hoang tưởng
rửa tay nhiều lần vì sợ vi trùng dính tay là ví dụ
Phát biểu sau đây phù hợp với hành vi có ý chí
để thực hiện hành vi có ý chí, cần có sự tham gia của các quá trình chú ý, phán đoán, suy luận,
để thực hiện hành vi có ý chí, cần vận dụng các kiến thức, các kinh
nghiệm đã có, vận dụng các đặc điểm của nhân cách
con người thông qua hành vi có ý chí để cải tạo thiên nhiên và xã hội
một quá trình hoạt động tâm thần có mục đích, phương hướng rõ ràng Hành vi có ý chí gồm các loại sau
Phát biểu sau đây phù hợp với hành vi bản năng
quá trình thần kinh chi phối bản năng chủ yếu xuất hiện ở các trung khu
vỏ não
những hành vi nhằm thỏa mãn các nhu cầu sinh vật
đôi khi rất mạnh, có thể chi phối cả tác phong, hành vi con người, nhất là
ở người già
Trang 17 xuất hiện như những phản xạ không điều kiện bẩm sinh
(A) Ở người bình thường, hành vi có ý chí luôn chịu sự kiềm chế của hành vi bản năng; (B) Khi nào bị rối loạn, vùng vỏ thoát ly sự kiềm chế thì hành vi bản năng mới nổi lên một cách hỗn loạn
A SAI B SAI
A SAI B ĐÚNG
A ĐÚNG B ĐÚNG
A ĐÚNG B SAI
Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn hành vi có ý chí
Hành vi kỳ dị: gặp trong tâm thần phân liệt
Tăng vận động, tăng động tác: gặp trong trạng thái hưng cảm
Mất vận động, mất động tác: gặp trong tâm thần phân liệt, rối loạn phân
ly
Giảm vận động, giảm động tác: hay gặp trong trạng thái lo âu
Rối loạn hành vi bản năng gồm
Phát biểu sau đây phù hợp với say mê xung động
người bệnh nhớ thời gian lên cơn hoàn toàn
hay gặp trong tâm thần phân liệt và trầm cảm
xung động trộm cắp, xung động đốt nhà là ví dụ
xuất hiện từng cơn, thường là khát vọng xâm chiếm lý trí
Phát biểu sau đây phù hợp với chú ý (attention)
chất lượng của chú ý phụ thuộc vào hoàn cảnh làm việc
chất lượng của chú ý phụ thuộc vào sự hấp dẫn của vấn đề
là năng lực tập trung các quá trình hoạt động tâm thần vào một đối tượng
giúp đối tượng hoặc hiện tượng được phản ánh rõ nét nhất trong tri giác Phát biểu sau đây phù hợp với rối loạn chú ý (attention)
Chú ý trì trệ gặp trong trạng thái trầm cảm
Chú ý suy yếu gặp trong tâm thần phân liệt
Chú ý di chuyển nhanh chóng gặp trong trạng thái hưng cảm
Trang 18 tập trung vào một chủ đề trong thời gian tương đối lâu, nhưng sự di
chuyển chú ý từ vấn đề này sang vấn đề khác rất chậm chạp
không thể tập trung chú ý vào đối tượng cần thiết mà luôn di chuyển sự chú ý của mình từ vấn đề này sang vấn đề khác
không thể tập trung vào những sự việc vừa mới xảy ra hay sự việc đã cũ Hoạt động của trí nhớ gồm 3 quá trình
hưng cảm
loa âu lan tỏa
rối loạn tâm thần tuổi già
Trang 19 trạng thái hưng cảm
Phát biểu sau đây phù hợp với quên thuận chiều
quên những sự việc xảy ra ngay sau khi bị bệnh một thời gian từ vài giờ
đến vài tuần
gặp trong cơn động kinh toàn thể
hay gặp trong chấn thương sọ não
quên những sự việc trước khi bị bệnh, thời kỳ quên có thể là vài ngày và
người bệnh quên hết các sự việc đã xảy ra và thay vào chỗ đó kể lại
những sự việc không hề xảy ra với mình
người bệnh nhớ lại những sự việc rất cũ, cả những sự việc không có ý nghĩa
đối với những sự việc có thật trong cuộc sống của người bệnh trong một thời gian, không gian nào đó thì người bệnh nhớ lại vào thời gian không gian khác
người bệnh nhớ về việc của mình thành việc của người khác hoặc ý
nghĩ sáng kiến của người khác thì nhớ ra của mình
Bệnh nhân nói mình nghe tiếng nói trong tai, thấy quạt trần cho là máy bay, nghĩ người nhà tìm cách hại mình nhưng thực tế không có, có lúc đập phá đồ đạc vô cớ Theo định nghĩa, bệnh nhân có triệu chứng gì
Bịa chuyện
Hoang tưởng
Ảo tưởng
Căng trương lực
Trang 20Bài 2a: HỘI CHỨNG TÂM THẦN Rối loạn tâm thần thực tổn trong "Hội chứng tâm thần" gồm
Sảng (delirium)
Sa sút tâm thần (dementia)
Loạn thần (psychosics)
Tự kỉ trẻ em (childhood autism)
Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng sa sút tâm thần
một hội chứng do bệnh lý toàn thân
thường có bản chất mạn tính và tiến triển
đưa đến các rối loạn nhiều chức năng vỏ não cao cấp
triệu chứng và suy giảm nên được xác định ít nhất 12 tháng
Phát biểu sau đây phù hợp với triệu chứng của hội chứng sa sút tâm thần
suy giảm phán xét và động tác
suy giảm ý thức
suy giảm khả năng tư duy
Phát biểu sau đây phù hợp với triệu chứng của hội chứng sảng
biểu hiện thoáng qua và dao động mức độ nặng
đặc trưng bởi sự xuất hiện rối loạn ý thức đầu tiên
hầu hết các trường hợp sẽ phục hồi trong 4 tuần
một hội chứng điển hình về bệnh nguyên
Từ tiếng Anh của sảng là
tính chất hoạt động nguyên phát của chất
một hội chứng xuất hiện sau khi ngưng sử dụng rượu hoặc chất hoạt động tâm thần khác
Trong hội chứng nhiễm độc chất cấp, (A) Những tác động của các chất như cannabis (cần sa) và chất gây ảo giác có thể dự đoán được; (B) Rượu đưa đến kích thích và gây hấn khi tăng liều, và gây an thần mạnh ở liều rất cao
Trang 21Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng loạn thần
Loạn thần dương tính (positive) phản ánh sự suy giảm các chức năng cơ bản
Nghĩa cổ điển nhấn mạnh sự thiếu kiểm chứng thực tế (reality testing)
Trong cách sử dụng phổ biến nhất, loạn thần đồng nghĩa với suy giảm nặng trong chức năng xã hội và cá nhân
Loạn thần âm tính (negative) được tin là có liên quan đến những bất
thường về sinh hoá thần kinh
Trong hội chứng loạn thần, loạn thần dương tính (positive) gồm
Trang 22Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng hưng cảm
khí sắc gia tăng đi kèm với tăng năng lượng
có thể thay đổi từ vui tươi thân thiện đến phấn khích không thể kiềm chế
đánh giá cao bản thân (grandiosity), và tăng nhu cầu ngủ
đặc trưng bởi khí sắc gia tăng không liên quan đến những tình huống Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng trầm cảm
giảm năng lượng dẫn đến mệt mỏi và giảm hoạt động
ý nghĩ và hành vi gây hại bản thân hay tự sát
Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng loạn thần kinh
kiểm chứng thực tế không còn nguyên vẹn
một rối loạn không loạn thần
đặc trưng bởi lo âu
triệu chứng gây khó chịu cho người bệnh và được người bệnh nhận ra
Trang 23Trong hội chứng loạn thần kinh, (A) rối loạn không có bạo lực mặc dù gây suy giảm chức năng khá nhiều; (B) rối loạn tương đối kéo dài hoặc tái diễn nếu không điều trị, tuy nhiên không tìm thấy bệnh nguyên thực thể rõ ràng
A SAI B SAI
A ĐÚNG B ĐÚNG
A SAI B ĐÚNG
A ĐÚNG B SAI
Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng lo âu
lo âu tinh thần là một cảm xúc, đặc trưng bởi gia tăng cảnh giác, sợ điều xấu sẽ xảy ra
trở nên bệnh lý khi biểu hiện của đáp ứng kéo dài, nặng nề hoặc không phù hợp với mối nguy hiểm thực sự
lo âu cơ thể gồm những cảm giác như hồi hộp đánh trống ngực, ra mồ hôi, khó thở, da tái xanh, và khó chịu ở bụng
một đáp ứng không thích nghi với stress và mối nguy hiểm
Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng rối loạn nhân cách
lệch khác rõ ràng về nhận thức, suy nghĩ, biểu lộ cảm xúc, và đặc biệt ở mối quan hệ với người khác
xuất hiện từ lúc trưởng thành và kéo dài đến già
phản ứng mềm dẻo với nhiều tình huống cá nhân và xã hội
đặc trưng bởi những kiểu hành vi cứng nhắc và dai dẳng
Trong phần hội chứng rối loạn phát triển ở trẻ em, các rối loạn bao gồm
Tự kỷ trẻ em
Rối loạn tăng động
Chậm phát triển tâm thần
Rối loạn lưỡng cực
Phát biểu nào sau đây phù hợp với tự kỉ trẻ em
Phát triển tâm thần bị ngưng lại hoặc không trọn vẹn
Sự kết hợp của tăng hoạt động, khó khăn điều khiển hành vi
Khởi phát trước 3 tuổi
Rối loạn khả năng tương tác xã hội, giao tiếp
Trang 24 Rối loạn tăng động
Rối loạn lưỡng cực
Chậm phát triển tâm thần
Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng chậm phát triển tâm thần
kĩ năng bị suy giảm bao gồm nhận thức, ngôn ngữ, vận động, và những khả năng xã hội
đặc trưng bởi sự suy giảm những kỹ năng đóng góp vào mức trí tuệ
có thể không có bất cứ rối loạn tâm thần hoặc thể chất khác
một bệnh lý phát triển tâm thần bị ngưng lại hoặc không trọn vẹn
Rối loạn khởi phát sớm với khó khăn điều khiển hành vi với giảm chú ý đáng kể
và thiếu tham gia vào các công việc; và lan tỏa trong nhiều tình huống và dai dẳng theo thời gian Đây là
Rối loạn tăng động
Rối loạn lưỡng cực
Tự kỷ trẻ em
Chậm phát triển tâm thần
Phát biểu sau đây phù hợp với hội chứng kích động căng trương lực
Lúc đầu, phấn khởi tràn trề, nói nhiều với nội dung tự cao
Khi trạng thái kích động, có hiện tượng nhắc đến nhiều chủ đề khác nhau
Khi trạng thái kích động, hành vi dị kỳ như đột nhiên nhảy từ trên giường
xuống, nhảy múa quay cuồng
Lúc đầu, có một số hành vi lẻ tẻ, không tự nhiên, có tính chất xung động Người bệnh không nói được lời nào, không trả lời câu hỏi, không phản ứng với các kích thích đau, kích thích nóng lạnh cũng như các diễn biến xung quanh (cháy nhà, bom nổ…) Bệnh nhân giữ nguyên tư thế trong một thời gian dài Đây là
Rối loạn giảm động
Trang 25duy trừu tượng kém, phán xét kém, nhưng không suy giảm ý thức Đây thông thường là biểu hiện của bệnh gì
Sảng do bệnh lý cơ thể
Sa sút tâm thần
Hưng cảm nặng
Hội chứng cai rượu
Một thanh niên biểu hiện chạy ra đường la hét, đánh người khác vô cớ, trèo lên cột điện, nói có người rược đuổi mình Công an xét nghiệm (test AMP) nước tiểu dương tính với nhóm amphetamin (đá) Đây là tình trạng
Cai chất
Nhiễm độc chất cấp
Phản ứng với stress cấp
Tâm thần phân liệt
Một người với khí sắc cảm xúc gia tăng có thể dễ cáu gắt, kèm theo tăng hoạt động, nói nhiều, đánh giá cao bản thân (grandiosity), và giảm nhu cầu ngủ Đây
là biểu hiện của hội chứng gì
Trang 26Bài 3: CÁC RỐI LOẠN TÂM THẦN THỰC THỂ Nói về rối loạn tâm thần thực thể, chọn phát biểu phù hợp
Rối loạn tâm thần thực thể là những rối loạn tâm thần có liên quan trực tiếp đến các tổn thương thực thể ở tổ chức não
Nhân cách và sự đề kháng của cơ thể người bệnh không quan trọng trong
sự khác biệt của các triệu chứng lâm sàng
Các triệu chứng tâm thần xuất hiện khác nhau tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ và vị trí của tổn thương thực thể ở não
Các bệnh lý tâm thần tiềm tàng gặp cơ hội tổn thương tổ chức não có thể bộc phát làm cho bệnh cảnh lâm sàng đã phức tạp lại càng phức tạp hơn Nói về các nhóm nguyên nhân, rối loạn tâm thần thực thể thường gặp trong
Tổn thương choán chỗ (ví dụ: u não)
Bệnh chuyển hoá
Động kinh
Bệnh thoái hóa thần kinh tủy sống
Nói về các bệnh nguyên nhân được đề cập, rối loạn tâm thần thực thể có thể gặp trong
xơ gan
bệnh Chorea
thiếu vitamin PP
động kinh thùy thái dương
Nói về nguyên nhân nhiễm độc, thuốc/chất nào gây rối loạn tâm thần thực thể được đề cập
Nhiễm khuẩn toàn thân không gây ra các rối loạn tâm thần thực thể…
não… ảnh hưởng nhiều đến hoạt động tâm thần
Thuốc điều trị bệnh Parkinson, thuốc hướng thần, giảm đau,… an toàn về mặt tâm thần
các rối loạn tâm thần thực thể
Trang 27Alzheimer, Parkinson, Hungtington là những bệnh thoái hóa thần kinh có thể gây rối loạn tâm thần thực thể
Cơn sảng điển hình có khởi phát
vài giây hoặc vài phút
KHÔNG ĐỀ CẬP TRONG BÀI
Liệt nửa người, run khi nghỉ, và tiểu không kiểm soát là những triệu chứng thần kinh phổ biến trong sảng
ĐÚNG
SAI
Sảng là một dạng Sa sút tâm thần loại Alzheimer nặng
KHÔNG ĐỀ CẬP TRONG BÀI
Tỷ lệ sảng trong dân số chung
hay gặp ở người cao tuổi
10,5% ở người trên 75 tuổi
Trang 28 0,4% ở người trên 18 tuổi
4,1% ở người trên 55 tuổi
Tỷ lệ sảng trong dân số đặc biệt
Tỷ lệ tăng 60% ở khoa săn sóc đặc biệt về tim mạch
viện
Nói về các yếu tố nguy cơ của sảng, chọn phát biểu đúng
Hay gặp ở các bệnh nhân nhập viện do AIDS, ung thư
Hay gặp ở người cao tuổi nhất là phái nữ
Ở trẻ em hay gặp ở những bệnh lý chuyển hoá và do chấn thương
Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM-5, tiêu chí A về 2 triệu chứng của hoạt động tâm thần nào bị rối loạn
Trang 29Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM-5, tiêu chí E nói
KHÔNG ĐỀ CẬP
ĐÚNG
SAI
Tiêu chí chẩn đoán phân biệt trong chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo
DSM-5, rối loạn ở A và B không được giải thích tốt hơn bởi một rối loạn nhận thức thần kinh khác đã hình thành và tồn tại từ trước, hay rối loạn liên quan và không thuộc bệnh cảnh thuyên giảm trong ý thức, như hôn mê
KHÔNG ĐỀ CẬP
ĐÚNG
SAI
Trong tiêu chuẩn chẩn đoán sảng do bệnh lý cơ thể theo DSM-5, chọn ý đúng
Rối loạn phát triển trong thời gian dài và có xu hướng dao động trong ngày
Có bằng chứng cho thấy rối loạn do hậu quả gián tiếp về chức năng của bệnh cơ thể
Rối loạn trong chú ý và ý thức (giảm định hướng về môi trường)
Rối loạn trong nhận thức (ví dụ, suy giảm trí nhớ, định hướng, ngôn
ngữ, khả năng thị giác, hoặc tri giác)
Sa sút tâm thần được định nghĩa như là một suy giảm tiến triển các chức năng nhận thức ngay khi hoạt động tri giác còn được bảo tồn (nghĩa là không bị sảng)
Khí sắc, nhân cách, khả năng phán đoán và hành vi có thể bị ảnh hưởng
Sự suy giảm toàn thể trong hoạt động trí năng là đặc điểm quan trọng
Rối loạn có thể là tiến triển hoặc hằng định, vĩnh viễn hay phục hồi được
Trang 30 Sa sút tâm thần thể hiện sự rối loạn chức năng lan tỏa và cấp tính
Nói về sa sút tâm thần (dementia) trong các rối loạn tâm thần thực thể, khoảng 5% người bị sa sút có bệnh lý có thể phục hồi nếu được điều trị trước khi sự tổn thương không thể phục hồi xảy ra
Dưới 65 tuổi: tần suất mắc bệnh là 0,1%
Nói về sa sút tâm thần (dementia) trong các rối loạn tâm thần thực thể, tỷ lệ từng loại sa sút tâm thần
Các nguyên nhân khác như chấn thương sọ não, rượu, bệnh Parkinson,
nhiễm HIV, chiếm tỷ lệ 1-5%
Sa sút tâm thần có đồng thời bệnh Alzheimer và bệnh lý mạch máu não chiếm tỷ lệ 15-30%
Sa sút tâm thần do bệnh lý mạch máu não chiếm tỷ lệ 10-15%
Sa sút tâm thần loại Alzheimer chiếm tỷ lệ 50-60%
Trong DSM-5, rối loạn hoạt động nhận thức thần kinh được sử dụng thay cho cụm từ sa sút tâm thần vì có thể dùng cho những bệnh nhân trẻ hơn, những người bị suy giảm thứ phát sau chấn thương não hoặc nhiễm HIV
Trang 31 Sự suy giảm nhận thức có thể xảy ra trong bệnh cảnh của sảng
Sự suy giảm nhận thức được giải thích tốt hơn bằng các triệu chứng trầm cảm
A.Đáp ứng tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn nhận thức thần kinh
C.Đáp ứng tiêu chuẩn bệnh Alzheimer nhiều khả năng (probable) hoặc có thể (possible)
B.Khởi phát âm thầm và tiến triển suy giảm từ từ trong một hoặc nhiều chức năng nhận thức
D.Sự suy giảm nhận thức không được giải thích tốt hơn bởi một rối loạn tâm thần khác (ví dụ, trầm cảm chủ yếu, tâm thần phân liệt)
Tiêu chuẩn chẩn đoán suy giảm nhận thức thần kinh loại Alzheimer theo
DSM-5, ý nào được đề cập trong "Alzheimer nhiều khả năng" và "Alzheimer có thể"
Có bằng chứng về bệnh nguyên hỗn hợp
Suy giảm từ từ và tiến triển đều đặn trong nhận thức, có vùng ổn định kéo dài
Trang 32 Bằng chứng rõ ràng về sự suy giảm trí nhớ và học tập và ít nhất một chức năng nhận thức khác
Bằng chứng đột biến gen liên quan đến bệnh Alzheimer từ tiền sử gia đình hoặc kiểm chứng gen
Hội chứng quên với rối loạn trí nhớ gần và xa nổi bật không kèm theo các rối loạn nhận thức khác
KHÔNG ĐỀ CẬP
ĐÚNG
SAI
Dựa vào bệnh sinh, người ta chia HỘI CHỨNG QUÊN thành ba nhóm
hội chứng quên do bệnh cơ thể
hội chứng quên do bệnh lý tâm thần
hội chứng quên không đặc hiệu khác
hội chứng quên kéo dài do chất
Trong rối loạn tâm thần thực thể khác, loại nào được đề cập
Rối loạn lo âu thực thể
Rối loạn hoang tưởng thực thể
Rối loạn nhân cách thực thể
SAI
KHÔNG ĐỀ CẤP
ĐÚNG
Trong "Ảo giác thực thể", ảo giác có thể xảy ra dưới bất kỳ hình thức nào,
nhưng một vài nguyên nhân có khuynh hướng tạo ra các hình thức ảo giác đặc hiệu như: rượu, các chất gây ảo giác, amphetamine và chứng đục thủy tinh thể
có khuynh hướng tạo ảo xúc, cocain tạo ảo thị
SAI
ĐÚNG
KHÔNG ĐỀ CẬP
Trang 33Trong "Ảo giác thực thể", opiat (chất từ cây anh túc, morphin, heroin) gây ảo giác thị giác mạnh
Trong "Ảo giác thực thể", chọn phát biểu đúng
Ảo giác từ đơn giản đến phức tạp, người bệnh có thể tin hay không tin ảo giác là không có thực
Ảo giác do rượu thường xuất hiện cấp tính trong khi đang uống rượu hay sau một thời kỳ cai
Bệnh nhân mù do đục thủy tinh thể hai bên có thể xuất hiện ảo thị mạn tính
Bệnh nhân bị điếc do chứng xơ cứng tai có thể xuất hiện ảo thanh mạn tính
Trong các rối loạn khí sắc thực thể, rối loạn trầm cảm thường gặp trong nhiều bệnh lý cơ thể như
ung thư đầu tuyến tụy
suy tuyến giáp nguyên phát
suy tim huyết động
hội chứng Cushing
Trong các rối loạn khí sắc thực thể, (A) hội chứng Cushing nội sinh
(endogeneous Cushing’s disease) 60% có biểu hiện hưng cảm trong khi (B) hội chứng Cushing do sử dụng thuốc glucocorticoid liều cao và kéo dài thường lại
Trong các rối loạn khí sắc thực thể, bệnh nhân có bệnh lý thần kinh như
Parkinson, xơ cứng lan tỏa thường có biểu hiện trầm cảm rõ rệt trong quá trình diễn tiến bệnh (25%-40%)
SAI
KHÔNG ĐỀ CẬP
ĐÚNG
Trang 34Trong rối loạn nhân cách thực thể, chọn phát biểu đúng
Biến đổi nhân cách có thể là một rối loạn di chứng hoặc xảy ra đồng thời với bệnh não, tổn thương hoặc rối loạn chức năng não
Những biến đổi này thường ảnh hưởng đến rối loạn nhận thức dưới dạng hoang tưởng, ảo giác
Cảm xúc nông cạn và không ổn định hoặc trạng thái vô cảm cũng thường gặp nhất là trong hội chứng thùy thái dương
Rối loạn nhân cách dạng phân liệt hay xảy ra ở bệnh nhân chấn thương thuỳ đỉnh
Trong rối loạn căng trương lực thực thể, chọn phát biểu đúng
Cần lưu ý hội chứng ác tính do thuốc chống loạn thần với biểu hiện sốt cao không có bằng chứng nhiễm trùng
Bệnh sử, thăm khám lâm sàng và kết quả xét nghiệm cho thấy rối loạn trên là hậu quả gián tiếp của bệnh lý thực thể
Tình trạng căng trương lực thường được biểu hiện bằng sự bất động hoàn toàn hoặc gia tăng hoạt động quá mức
Chẩn đoán phân biệt lo âu căng trương lực đôi lúc khó khăn
Trong tiêu chuẩn chẩn đoán chung cho các rối loạn tâm thần thực thể theo
DSM-5, chọn phát biểu đúng
A.Biểu hiện nổi bật và dai dẳng của một trong các rối loạn
C.Loại trừ rối loạn tâm thần khác
B.Có bằng chứng về nguyên nhân
E.Những triệu chứng dẫn tới sự suy giảm đáng kể các hoạt động
Trong tiêu chuẩn chẩn đoán chung cho các rối loạn tâm thần thực thể theo
DSM-5, bắt buộc phải chẩn đoán phân biệt với sảng
ước tính mức độ suy giảm nhận thức
theo dõi diễn tiến thay đổi nhận thức
điều trị suy giảm nhận thức
Trang 35Hình ảnh học PET, SPECT cho biết chức năng não bộ thông qua hoạt động điện của não cũng như chuyển hóa đường của tế bào não
SAI
ĐÚNG
Điều trị rối loạn tâm thần thực thể chủ yếu là điều trị nguyên nhân Việc điều trị này phải tiến hành ngay tại các chuyên khoa có người bệnh mà không cần phải đưa đến các bệnh khoa tâm thần
Phát biểu nào sau đây phù hợp với điều trị các rối loạn tâm thần thực thể
Các thuốc hướng thần nên được sử dụng liều cao, giảm liều chậm
Điều trị rối loạn tâm thần thực thể chủ yếu là điều trị nguyên nhân
Trong các trường hợp cấp tính như sảng không để người bệnh ở những phòng bệnh sáng sủa
Các sa sút tâm thần đặc biệt loại Alzheimer, các thuốc như thuốc ức chế men cholinesterase cho thấy hiệu quả tăng cường hoạt động nhận thức
Trang 37Bài 4 CÁC RỐI LOẠN LIÊN QUAN ĐẾN CHẤT Những chất có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp, khi ngấm vào cơ thể sẽ làm thay đổi các trạng thái ý thức, trí tuệ, cảm xúc của cơ thể, chúng gây ra hiện tượng quen rồi nhớ không dễ bỏ được Được gọi là chất
hướng thần
ma túy
ức thần
hưng thần
Chất ma túy có những đặc tính cơ bản nào
Gây ra hiện tượng quen rồi nhớ không dễ bỏ được
Ngấm vào cơ thể làm thay đổi các trạng thái ý thức, trí tuệ, cảm xúc của
cơ thể
Có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp
Luôn gây hội chứng cai khi ngưng hoặc giảm sử dụng
Hiện tượng thích ứng dần với chất ma túy, liều sử dụng lần sau phải cao hơn so với lần trước thì mới đạt được hiệu quả như mong muốn là
Nghiện chất
Lệ thuộc về cơ thể
Dung nạp chất
Lệ thuộc về tâm lý
Cảm giác thèm nhớ một cách dai dẳng có khi suốt đời cái cảm giác sảng khoái
êm dịu do chất ma tuý gây ra, muốn bỏ mà không bỏ được, phải cố gắng tìm chất ma túy để sử dụng
Trang 38Sự lệ thuộc về mặt tâm lý trong nghiện chất ma túy còn được gọi là
Trạng thái cai
Trạng thái dung nạp
Trạng thái nhiễm độc
Trạng thái thèm nhớ
Trở ngại lớn nhất làm thất bại trong việc cai nghiện chất ma túy là
Hiện tượng dung nạp chất
Phát biểu nào sau đây phù hợp với khái niệm liên quan nghiện chất ma tuý
Chất ma tuý ngấm vào cơ thể sẽ làm thay đổi các trạng thái ý thức, trí tuệ, cảm xúc
Hiện tượng dung nạp chất ma túy là hiện tượng thích ứng dần với chất ma túy
Lệ thuộc về mặt tâm lý là hội chứng cai khi ngưng thuốc với các biểu hiện có thể vật vã khó chịu như hồi hộp, đánh trống ngực, lo âu,…
Ma túy là những chất gây nghiện chỉ có nguồn gốc từ tự nhiên
Phân loại chất ma túy dựa vào nguồn gốc, chất nào là ma tuý tổng hợp
Trang 39 diazepam
methadone
amphetamin
LSD (Lysergic Acid Diethylamide)
Phân loại chất ma túy dựa vào tác dụng trên thần kinh, tâm thần, các chất nào sau đây thuộc nhóm ma túy có tác dụng gây ảo giác
LSD (Lysergic Acid Diethylamide)
Heroin
Ecstasy
Morphin
Việc sử dụng các chất nào sau đây với lượng lớn có thể làm thay đổi nhận thức
về hiện tại, về môi trường xung quanh
Thuốc lắc
Methadon
Heroin
Trang 40 LSD (Lysergic Acid Diethylamide)
Tiêu chuẩn chẩn đoán lệ thuộc (nghiện) chất ma túy theo ICD-10, có mấy tiêu chí
Có sự dung nạp chất: liều sử dụng ngày càng tăng
Nhiều ao ước hay nỗ lực không thành công để ngưng chất hay kiểm soát
sử dụng chất
Sử dụng với số lượng đáng kể và thời gian dài
Luôn tìm chất ma túy để sử dụng, xao lãng công việc và các thích thú khác
Tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn sử dụng chất theo DSM 5 có bao nhiêu tiêu chí
Hiện tượng cai
Hiện tượng nhiễm độc
Mất thời gian cho việc sử dụng
Tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn sử dụng chất theo DSM 5, ý nào đúng
5 Việc sử dụng rượu lặp lại nhiều lần
1.Thường sử dụng rượu nhiều hơn hoặc lâu hơn dự định
4 Cơn nghiện, hội chứng cai vật vã bắt buộc phải sử dụng rượu
7 Từ bỏ các hoạt động xã hội, nghề nghiệp quan trọng, hoặc thú vui do việc sử dụng rượu