Chứng minh tính thống nhất xuyên suốt trong tư tưởng hồ chí minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Đối với dân tộc Việt Nam, để có thể phát triển một cách bền vững thì vấn đề độc lập dân tộc luôn được gắn liền với chủ nghĩa xã hội.. Quá trình xây dựng xã hội xã hội chủ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài: Chứng minh tính thống nhất xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí

Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Lớp: Kế toán tiên tiến K61

Mã SV: 11191506

GVHD: TS Lê Thị Hoa

HÀ NỘI, ngày 5 tháng 10 năm 2020.

I Khái niệm

1 Chủ nghĩa xã hội:

Chủ nghĩa xã hội là một trong ba ý thức hệ chính trị lớn hình thành trong thế kỷ 19 bên cạnh chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ Không

có định nghĩa rõ ràng về chủ nghĩa xã hội mà nó bao gồm một loạt các khuynh hướng chính trị từ các phong trào đấu tranh chính trị và các đảng công nhân có tinh thần cách mạng, những người muốn lật đổ chủ nghĩa tư bản nhanh chóng và bằng bạo lực cho tới các dòng cải cách chấp nhận Thể chế Đại nghị và dân chủ như chủ nghĩa xã hội dân chủ, thậm chí phát xít Đức cũng tự nhận mình là những người theo chủ nghĩa xã hội Theo đó, có sự phân biệt giữa những khuynh hướng chủ nghĩa cộng sản, dân chủ xã hội và vô chính phủ Những người theo chủ nghĩa xã hội thường nhấn mạnh giá trị cơ bản như bình đẳng, công bằng và đoàn kết và đề cao mối quan hệ chặt chẽ giữa những phong trào xã hội và lý thuyết phê phán xã hội Họ theo đuổi mục tiêu tạo ra một trật tự xã hội hòa hợp và hướng đến công bằng xã hội

Trong lịch sử, tại nhiều quốc gia đã và đang tồn tại những hệ thống chủ nghĩa xã hội nhà nước thường được gọi là nhà nước cộng sản như Liên Xô, Trung Quốc, Việt Nam, Đông Đức và Cuba

2 Độc lập dân tộc:

Độc lập dân tộc luôn là một mục tiêu hàng đầu của mọi quốc gia dân tộc Ở mỗi giai đoạn lịch sử, vấn đề này có những biểu hiện riêng, nhưng cũng phải đảm bảo được những nội dung của nó, chủ yếu là quyền dân tộc tự quyết, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay

Đối với dân tộc Việt Nam, để có thể phát triển một cách bền vững thì vấn đề độc lập dân tộc luôn được gắn liền với chủ nghĩa xã hội

II Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội.

Hồ Chí Minh tiếp cân chủ nghĩa xã hội theo quan điểm Mác – Lênin

từ lập trường của một người yêu nước đi tìm con đường giải phóng dân tộc để xây dựng một xã hội mới tốt đẹp Người tiếp thu quan điểm của những nhà sáng lậpchủ nghĩa xã hội khoa học, đồng thời có sự bổ sung cách tiếp cận mới về chủ nghĩa xã hội

Hồ Chí Minh tiếp thu lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học lý luận Mác – Lênin trước hết yêu cầu tất yếu của công cuộc giải phóng dân tộc Việt Nam Người tìm thất trong lý luận Mác – Lênin sự thống nhất biện chứng giữa giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội (trong đó có giải phóng giai cấp) và giải phóng con người Đó cũng là mục tiêu cuối cùng của chủ nghĩa cộng sản theo đúng bản chất của chủ nghĩa Mác – Lênin

Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội ở một phương diện nữa là đạo đức, hướng tới giá trị nhân đạo, nhân văn mácxít, giải quyết tốt quan

hệ giữa cá nhân với xã hội theo quan điểm của C.Mác và Ph Ăngghen trong bản Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản mà hôi ông công bố tháng 2 – 1848: Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người

Bao trùm lên tất cả là Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ văn hóa Văn hóa trong chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam có quan hệ biện chứng với chính trị, kinh tế Quá trình xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cũng là quá trình xây dựng quá trình xây dựng một nền văn hóa mà trong đó kết tinh, kế thừa, phát triển những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam,

tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới, kết hợp truyền thống với hiện đại, dân tộc và quốc tế

Nhân dân Việt Nam xây dựng một xã hội như vậy theo quan điểm của

Hồ Chí Minh cũng tức là tuân theo một quy luật phát triển của dân tộc Việt Nam: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội gắn liền với nhau Độc lập dân tộc là tiền đề, là điều kiện tiên quyết để xây dựng chủ nghĩa xã hội; xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội là một điều kiện bảo đảm vững chắc, đồng thời là mục tiêu cho độc lập dân tộc hướng tới Hồ Chí Minh đã thấy rõ tính tất yếu của sự phát triển đi lên của chủ nghĩa xã hội của dân tộc Việt Nam ngay khi trở thành người cộng sản năm

1920 và khẳng định điều đó trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam; kiên trì, nhất quán bảo vệ và phát triển quan điểm này trong suốt bước đường phát triển của cách mạng Việt Nam từ đó về sau, mắc dù con đường phát triển ấy thực chất là một cuộc chiến đấu khổng lồ chống lại những gì là cũ kỹ, hư hỏng, để tạo

ra những cái mới mẻ, tốt tười; mặc dù con đường ấy có nhiều khó khăn, chông gai, phức tạp

III Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội:

Quan niệm của Hồ Chí Minh về những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội bao gồm:

Chủ nghĩa xã hội là một chế độ do nhân dân làm chủ, nhà nước phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân để huy động được tính tích cực và sáng tạo của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ về công hữu tư liệu sản xuất chủ yếu, nhằm không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhận dân lao động

Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hoá đạo đức, trong đó người với người là bạn bè, là đồng chí, là anh em, con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, có cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú, được tạo điều kiện để phát triển hết mọi khả năng sẵn

có của mình

Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý, làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm không hưởng, các dân tộc bình đẳng, miền núi tiến kịp miền xuôi

Chủ nghĩa xã hội là một công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân

tự xây dựng lấy dưới sự lãnh đạo của đảng

IV Quan niệm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc:

Về độc lập dân tộc:

Quan niệm Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc trong thời đại cách mạng

vô sản được thể hiện trong những luận điểm cơ bản sau đây:

Độc lập dân tộc phải là độc lập dân tộc thực sự, độc lập hoàn toàn với đầy đủ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ, chính trị, kinh tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng Quyền độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm

Giá trị thực sự của độc lập dân tộc phải được thể hiện ở các quyền tự

do và hạnh phúc mà nhân dân được hưởng Độc lập dân tộc phải được đặt trong khối thống nhất bền vững, đoàn kết chặt chẽ của các tộc người, các miền tổ quốc, giữa các tôn giáo và tất cả các giai cấp, tầng lấp nhân dân yêu nước, đồng bào trong nước và kiều bào ở nước ngoài

Độc lập dân tộc trong hoà bình chân chính Hồ Chí Minh luôn là người

đi đầu, chủ động tích cực bày tỏ ước vọng và tìm mọi giải pháp cho sự nghiệp bảo vệ hoà bình , hết sức tránh xung đột, tránh chiến tranh

Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế Chủ nghĩa yêu nước với tinh thần dân tộc là một động lực lớn của đất nước

V Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã

hội:

Quan niệm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

có mối quan hệ biện chứng với nhau, gắn liền nhau, phản ánh mối quan hệ cách mạng không ngừng, một quá trình vận động liên tục của lịch sử cách mạng Việt Nam, gồm hai giai đoạn, mỗi giai đoạn ứng với mỗi nhiệm vụ nhất định của tiến trình phát triển Điều này đã được

Hồ Chí Minh khẳng định trong cương lĩnh đầu tiên của Đảng: Việt Nam làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản nhằm đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam hoàn toàn độc lập, dựng ra chính phủ công nông binh để đi lên chủ nghĩa xã hội

VI Sự thể hiện trên thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

gắn liền với chủ nghĩa xã hội:

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã

hội được thể hiện trên thực tế, có thể chia ra làm ba thời kỳ:

1.1 Thời kỳ 1930-1945: ở thời kỳ này tư tưởng độc lập dân tộc gắn

liền với chủ nghĩa xã hội được thể hiện qua những hoạt động lý luận và thực tế chủ yếu sau đây của Hồ Chí Minh:

Xác định tính chất cách mạng Việt Nam: giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản

Xác định đối tượng đấu tranh của cách mạng Việt Nam là đế quốc xâm lược, phong kiến tay sai, tầng lớp tư sản và địa chủ chống lại độc lập dân tộc

Xác định rõ lực lượng cách mạng Việt Nam là toàn thể nhân dân Xác định đúng đắn cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, có mối quan hệ khăng khít với cách mạng vô sản “chính quốc

1.2 Thời kỳ 1945-1954: thời kỳ bảo vệ độc lập dân tộc và xây

dựng những cơ sở đầu tiên của chủ nghĩa xã hội, thực hiện “kháng chiến và kiến quốc”

1.3 Thời kỳ 1954-1975:

Thời kỳ Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, phát triển tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới

Ở thời kỳ này sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh thể hiện tập trung trong việc xây dựng và chỉ đạo đường lối tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội

2 Vân dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn với chủ

nghĩa xã hội trong sự nghiệp đổi mới

2.1 Thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội

đi đôi với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Thực hiện độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong đổi mới như Đảng ta khẳng định là thực hiện sự kết hợp giữa hai nhiệm vụ xây dựng và nảo vệ tổ quốc

Qua 20 năm đổi mới đất nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế xã hội, có sự thay đổi cơ bản và toàn diện, kinh tế tăng trưởng khá nhanh,

sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được đẩy mạnh, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt

Hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố và tăng cường, chính trị, xã hội ổn định, quốc phòng và an ninh được giữ vững Vị thế nước ta trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao Những thành tựu đó chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sang tạo, phù hợp thực tiễn Việt Nam

Nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ngày càng sánh tỏ hơn; hệ thống quan điểm về lý luận về công cuộc đổi mới, về xã hội xã hội chủ nghĩa và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đã hình thành trên những nét cơ bản Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội tiếp tục soi sáng là kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam

2.2 Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong tiến trình đổi mới

Đại hội VI của Đảng đã mở ra thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước Đại hội đã rút ra những bài học lớn trong đó đầu tiên là “Nắm vững ngọn

cờ độc lập và chủ nghĩa xã hội Đó là bài học xuyên suốt quá trình cách mạng nước ta ”

Đại hội VII, VIII, IX, X tiếp tục hoàn thiện, phát triển đường lối đổi mới do Đại hội VI chua Đảng khởi xướng và một lần nữa khẳng định:

“Trong quá trình đổi mới phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”

Thực hiện đổi mới Đảng ta khẳng định : “Đổi mới không phải là từ bỏ mục tiêu chủ nghĩa xã hội mà làm cho chủ nghĩa xã hội được nhận thức đúng đắn hơn và được xây dựng hiệu quả hơn”

Đổi mới không phải xã rời mà là nhận thức đúng, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh lấy đó làm nền tảng tư tưởng của Đảng và kim chỉ nam cho hành động cách mạng Đổi mới toàn diện, đồng bộ, có kế thừa, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của nhân dân, xuất phát từ thực tiễn nhạy bền với cái mới

VII Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong tư

tưởng Hồ Chí Minh.

1 Giành độc lập là để đi lên chủ nghĩa xã hội:

Giành độc lập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội , điều này khác với

các bậc tiền bối yêu nước trước đó, họ mới chỉ đề cập đến việc giành

độc lập dân tộc mà chưa gắn bó giữa độ lập dân tộc với tiến bộ xã hội, với chủ nghĩa xã hội Để có độc lập thật sự cho dân tộc, tự do, hạnh phúc, hoàn toàn cho nhân dân không có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản, con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận của cách mạng vô sản, là một trong những “cái cánh” của cách mạng vô sản Gắn cách mạng giải phóng dân tộc của Việt Nam với cách mạng thế giới, đưa dân tộc

ta vào quỹ đạo của thời đại, đưa cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa

Đây là một phát hiện, một sáng tạo lớn về con đường phát triển cách mạng ở các nước thuộc địa nửa phong kiến, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội phù hợp với nguyện vọng của dân tộc Việt Nam và xu thế của thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội được mở đầu từ

cách mạng tháng Mười Nga (1917) Tư tưởng đó được thực tiễn cách mạng Việt Nam chứng minh tính đúng đắn của nó cho đến hôm nay

2 Độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết, là cơ sở tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội:

Theo Hồ Chí Minh, con đường cách mạng Việt Nam có hai giai đoạn: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong cách mạng dân tộc dân chủ có hai nhiệm vụ chiến lược cơ bản, trong đó giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, nhiệm vụ dân chủ được rải ra thực hiện từng bước và phục tùng nhiệm vụ giải phóng dân tộc Vì thế, ở giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ thì độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước mắt, cấp bách Kết luận này được Hồ Chí Minh rút ra từ sự phân tích tình hình thực tế và những mâu thuẫn khách quan tồn tại của xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến Lịch sử phát triển loài người chứng tỏ, độc lập dân tộc là khát vọng mang tính phổ biến Với dân tộc Việt Nam, đó còn là một giá trị thiêng liêng, được bảo vệ và giữ gìn bởi máu xương, sức lực của biết bao thế hệ người Việt Nam

a) Trong giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân:

Xuất phát từ điều kiện xã hội Việt Nam là xã hội thuộc địa, nửa phong kiến mà từ đó Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ dân tộc, xác định mục tiêu trực tiếp, cốt yếu của cách mạng Việt Nam là giành độc lập dân tộc, nhưng không quên nhiệm vụ dân chủ, trong khi thực hiện nhiệm vụ dân chủ, trước hết phải nhằm phục vụ nhiệm vụ dân tộc Đây là quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh Cương lĩnh chính trị đầu tiên Hồ Chí Minh chủ trương: “Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng”