Ngoài ra, ô nhiễm còn do một số - Tội phạm về môi trường là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm đến các quy định của N
Trang 1H ỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TI ỂU LUẬN
H ỌC PHẦN 2: Công tác quốc phòng và an ninh Phòng, ch ống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật
v ề môi trường
Sinh viên: BÙI ANH MINH
Mã số sinh viên: 2154030047 Lớp: QUẢN LÍ CÔNG K41
Hà N ội, tháng 11 năm 2021
Trang 2M ỤC LỤC
MỞ ĐẦU : TÍNH TẤT YẾU CỦA ĐỀ TÀI 3
NỘI DUNG 4
1 Th ế nào là tội phạm về môi trường ? 4
1.1 Các khái ni ệm cơ bản 4
1.2 Phân lo ại các loại hình tội phạm về môi trường 5
1.3 D ấu hiệu pháp lý của các loại tội phạm về môi trường 5
2 Phòng, ch ống tội phạm về môi trường 8
2.1 Nguyên nhân, điều kiện, phương thức, thủ đoạn của tội phạm về môi trường 8
2.2 Các bi ện pháp phòng, chống tội phạm môi trường 9
KẾT LUẬN 13
Trang 3MỞ ĐẦU : TÍNH TẤT YẾU CỦA ĐỀ TÀI
năng suất và sản lượng bằng mọi giá mà phải bảo đảm sự cân đối với việc duy trì,
trường, cùng với việc nỗ lực tham gia các công ước quốc tế, cũng như tích cực nội
Các vi phạm pháp luật về BVMT mang đặc thù riêng, tác hại của hành vi
trường diễn biến rất phức tạp, phổ biến trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Tội
đồng và sự phát triển bền vững của đất nước Trên một số địa bàn, lĩnh vực, hoạt động tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường gây phức tạp tình hình an ninh trật tự
Đi sâu vào nghiên cứu chủ đề phòng, chống các tội phạm môi trường giúp cho
Trang 4NỘI DUNG
1 Thế nào là tội phạm về môi trường ?
1.1 Các khái niệm cơ bản
- Môi trường là tập hợp tất cả các yếu tố tự nhiên và nhân tạo bao quanh con
người, ảnh hưởng tới con người và tác động đến các hoạt động sống của con người như: không khí, nước, độ ẩm, sinh vật, xã hội loài người và các thể chế
nhiên)
- Bảo vệ môi trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch
đẹp, cải thiện môi trường, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục
thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên Bảo vệ môi trường
là nội dung cơ bản không thể tách rời trong đường lối, chủ trương và kế hoạch
quan trọng để phát triển bền vững và thực hiện thành công sự nghiệp công
- Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, đồng
y ếu do hoạt động của con người gây ra Ngoài ra, ô nhiễm còn do một số
- Tội phạm về môi trường là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định
nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường, xâm phạm đến các thành phần của môi trường làm thay đổi trạng thái, tính chất của môi trường gây ảnh hưởng xấu tới sự tồn tại, phát triển con người và sinh vật, mà theo quy định phải bị
Trong nh ững năm qua, tình hình vi phạm pháp luật môi trường, tài nguyên,
an toàn thực phẩm cả diễn ra trong nhiều lĩnh vực kinh tế, xã hội, ảnh hưởng đến
sự phát triển bền vững, xâm phạm nghiêm trọng đến đời sống của nhân dân, từ
đó dẫn đến nguy cơ mất an ninh trật tự tại một số địa phương
Trang 51.2 Phân loại các loại hình tội phạm về môi trường
Các tội phạm về môi trường trong BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung 2017 được chia thành
4 nhóm và sắp xếp theo trật tự sau:
+ Nhóm 1: Các hành vi gây ô nhiễm môi trường (các Điều 235, 236, 237 và 239 BLHS) + Nhóm 2: Các hành vi làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người và động vật (Điều 240
và Điều 241);
+ Nhóm 3: Các hành vi hủy hoại tài nguyên môi trường (Điều 242 và Điều 243);
+ Nhóm 4: Các hành vi xâm phạm chế độ bảo vệ đặc biệt đối với một số đối tượng môi
trường (Điều 238, Điều 244, Điều 245 và Điều 246)
1.3 Dấu hiệu pháp lý của các loại tội phạm về môi trường
a Tội gây ô nhiễm môi trường (Điều 235 BLHS)
- Dấu hiệu về mặt chủ quan:
vi quy định tại điều này hoặc chưa bị kết án về tội này, thì hành vi khách quan
vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 02 lần đến dưới 04 lần;
gia về an toàn bức xạ – phân nhóm và phân loại nguồn phóng xạ vượt quy
Trang 6+ Phát tán ra môi trường bức xạ, phóng xạ vượt quá quy chuẩn kỹ thuật hoặc vượt mức giới hạn theo quy định từ 02 lần đến dưới 04 lần
- Dấu hiệu về mặt chủ quan của tội phạm: lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý
b Các hành vi làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người và động vật (Điều
240 BLHS)
- Dấu hiệu chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm này có thể là chủ thể bình thường hoặc chủ thể đặc biệt tuỳ thuộc vào hành vi phạm tội được thực
- Dấu hiệu mặt khách quan: Là các hành vi được quy định:
+ Đưa vào, mang ra hoặc cho phép đưa vào, mang ra khỏi vùng có dịch động
+ Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật, sản
- Dấu hiệu về mặt chủ quan của tội phạm: lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý
c Tội phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại (Điều 236):
- Dấu hiệu về mặt khách quan của tội phạm
nguy hại thuộc danh mục các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy cần phải loại trừ theo quy định tại Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó
dưới trung bình theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bức xạ – phân nhóm
- Dấu hiệu chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm này là chủ thể đặc biệt,
là người có thẩm quyền cho phép
- Dấu hiệu về mặt chủ quan của tội phạm: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý
d Tội hủy hoại rừng (Điều 243):
- Dấu hiệu về mặt khách quan:
Là hành vi đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng thuộc một trong các trường hợp sau đây:
Trang 7+ Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa
(m2);
+ Rừng sản xuất có diện tích từ trên 5.000 mét vuông (m2) đến dưới 10.000 mét vuông (m2);
+ Rừng phòng hộ có diện tích từ trên 3.000 mét vuông (m2) đến dưới 7.000 mét vuông (m2);
mét vuông (m2);
đồng đối với rừng sản xuất là rừng tự nhiên; từ trên 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng đối với rừng sản xuất là rừng trồng, rừng khoanh nuôi tái sinh trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích rừng bị đốt, bị phá
các điểm a, b, c, d và đ Khoản 1 Điều này, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành
vi này mà còn vi phạm hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn
- Dấu hiệu mặt chủ quan: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý
e Tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm (Điều 244):
- Dấu hiệu mặt khách quan: Là các hành vi:
Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc danh
kilôgam đến dưới 20 kilôgam; sừng tê giác có khối lượng từ 0,05 kilôgam đến dưới 01 kilôgam
+ Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật nguy cấp,
loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp mà không thuộc loài quy định tại điểm
Trang 8a Khoản này với số lượng từ 03 đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 đến 10 cá thể lớp
thể tách rời sự sống cùng loại của động vật lớp thú, của 07 đến 10 cá thể lớp
định tại điểm c Khoản này;
+ Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoặc tàng
đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm
- Dấu hiệu mặt chủ quan: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý
K ết luận: các loại hình tội phạm vi phạm pháp luật về môi trường rất đa dạng
nhưng đều có điểm chung là người phạm tội có đủ năng lực trách nhiệm pháp lí, nhận thức rõ về hành vi của mình nhưng vẫn cố ý phạm lỗi, gây nguy hại nghiêm
tr ọng đến môi trường và chất lượng cuộc sống nhân dân, làm rối loạn an ninh trật
t ự đất nước, đòi hỏi cần có những biện pháp phòng, chống hiệu quả
2 Phòng, ch ống tội phạm về môi trường
2.1 Nguyên nhân, điều kiện, phương thức, thủ đoạn của tội phạm về môi trường
* Nguyên nhân và điều kiện :
Đất nước ta trong thời kỳ hội nhập quốc tế, nhiều chính sách ưu đãi nhằm thu
nhà nước trong các lĩnh vực này còn lỏng lẻo, cơ chế không rõ ràng là điều kiện phát
đủ mạnh để răn đe; công tác phát hiện, điều tra, xử lý của các lực lượng chuyên trách, trong đó có lực lượng Cảnh sát môi trường chưa mạnh mẽ, chưa phù hợp với yêu
Trang 9Hậu quả của tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường phần
xác định rõ tính chất, mức độ nguy hiểm, không đánh giá đầy đủ thiệt hại gây ra nên thường chỉ xử lý bằng các biện pháp nhẹ (xử lý hành chính, cảnh cáo, nhắc nhở) chưa đủ nghiêm minh, cứng rắn và phòng ngừa tái phạm
* Phương thức và thủ đoạn :
trình độ cao; tội phạm thường câu kết với một số cán bộ thoái hóa trong cơ quan
hơn là sự câu kết giữa tội phạm môi trường trong nước với cá nhân, tổ chức ở nước
vào nước ta công nghệ, thiết bị lạc hậu; phế liệu có lẫn chất thải độc hại, dần biến nước ta thành bãi rác thải công nghiệp của các nước phát triển (trong lĩnh vực xuất
Theo như các nghiên cứu, dự đoán tình hình tội phạm môi trường sẽ biến chuyển ngày càng phức tạp theo các chiều hướng sau: tội phạm môi trường sẽ tăng
hành vi nguy hiểm cho xã hội, cho môi trường cũng như hậu quả nguy hiểm của nó;
cũng như nước ngoài; tội phạm môi trường trong nước sẽ phức tạp hơn, nhất là với các pháp nhân thương mại, tổ chức khác liên quan đến thể chế chính sách của Nhà nước
soát được sự gia tăng của loại tội phạm mới – phi truyền thống nhưng đặt ra những
2.2 Các bi ện pháp phòng, chống tội phạm môi trường
* Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục ý thức pháp luật về tội phạm môi trường
Trang 10Để nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa tội phạm về môi trường thì công
trò vô cùng quan trọng Hiện nay, chúng ta đã có Hội đồng phổ biến giáo dục pháp
luật bảo vệ môi trường và phòng, chống các tội phạm về môi trường nói riêng đã đạt được những hiệu quả nhất định Tuy nhiên, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp
người dân, doanh nghiệp nắm vững pháp luật, xử sự theo pháp luật trong hoạt động
* Hoàn thi ện những quy định của pháp luật hình sự về các tội phạm về môi trường
Đất nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ chế quản lý chưa
chúng ta tuy đã có nhiều về số lượng, thay đổi về chất lượng nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt là các tội phạm về môi trường Vì vậy, cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho hoạt động phòng, chống tội phạm về môi trường
* Nâng cao ch ất lượng hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về môi trường
- Đối với Cơ quan điều tra:
Trang 11tổng kết, rút kinh nghiệm, khen thưởng cũng như phê bình những sai sót trong công tác điều tra
điều tra những vi phạm pháp luật về môi trường
Có sự liên kết chặt chẽ giữa các bộ, các ngành, các cơ quan tổ chức có liên quan để nâng cao mạng lưới phòng, chống tội phạm, giúp cơ quan điều tra nắm bắt thông tin dễ dàng
- Đối với Viện kiểm sát nhân dân:
- Đối với Toà án nhân dân:
trương thành lập Tòa môi trường với tư cách là Tòa chuyên trách thuộc hệ thống Tòa
án nhân dân để chuyên xét xử các tội phạm về môi trường
* H ợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm về môi trường
Bảo vệ môi trường là vấn đề có tính toàn cầu, vậy nên nước ta cần tăng cường
trường
* Trách nhi ệm của nhân dân
- Các tổ chức xã hội, đoàn thể quần chúng và công dân: là cơ sở chính trị vững
và các cơ quan chuyên trách soạn thảo, tham gia xây dựng kế hoạch phòng,
trường, phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật khác về môi trường
- Công dân thực hiện tốt các quyền và nghĩa vụ đã được Hiến pháp, pháp luật
Trang 12vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; tham gia cảm hoá giáo dục người
nghĩa vụ bảo vệ môi trường ; tích cực hợp tác, chia sẻ thông tin với các cơ quan Nhà nước, cơ quan bảo vệ pháp luật trong phát hiện, điều tra, xử lý các tội phạm về môi trường cũng như các hành vi vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường
K ết luận: Để nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật
môi trường đòi hỏi sự tham gia và phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành nhằm phát huy s ức mạnh tổng thể của cả hệ thống chính trị Cần phân định rõ trách nhi ệm của người đứng đầu từng cấp, từng địa phương,
Trang 13KẾT LUẬN
người, ngoài các hành động như vứt rác đúng nơi quy định, bảo đảm vệ sinh môi trường xung quanh chúng ta cần mạnh mẽ đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm
khôn lường cho môi trường sống mà còn ảnh hưởng nặng nề tới nền quốc phòng –
an ninh nước nhà, vì vậy việc phòng chống các hành vi phạm tội trên cần có sự can
cần nâng cao ý thức, nhận thức để phát hiện ngăn chặn kịp thời mọi thủ đoạn của tôi phạm; tham mưu, tình báo cho cán bộ; không được bao che, bảo vệ cho tội phạm
“Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020” có đề cập tới những nguyên tắc cơ bản
trường là điều kiện, nền tảng, yếu tố trung tâm, tiên quyết cho phát triển kinh tế - xã
lý tài nguyên và được xem xét, đánh giá trong quá trình thực hiện các hoạt động phát
trường nói riêng là nhiệm vụ đầy khó khăn, thử thách đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân
Trang 14Tư liệu tham khảo
1 Giáo trình giáo dục Quốc phòng – An ninh , NXB Giáo dục
2 Luật Dương Gia
https://luatduonggia.vn/toi-pham-ve-moi-truong-la-gi-phan-loai-cac-loai-hinh-toi-pham-moi-truong/
3 Công An Nhân Dân online
https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Nang-cao-hieu-qua-cong-tac-phong-ngua-dau-tranh-phong-chong-toi-pham-ve-moi-truong-i605858/