Bằng việc loại bỏ các chất độc tích tụ lâu ngày, bổ sung cho cơ thể những dưỡng chất cần thiết, detox sẽ bảo vệ bạn trước sự tấn công của bệnh tật và duy trì sức đề kháng” - “Detox là mộ
Trang 1Bài viết của công ty giúp việc theo giờ TKT Maids về Detox giúp cho các chị em phụ nữ có cái nhìn đúng nhất về Detox, tất tần tật về detox Cái nhìn đa chiều và chính xác về Detox để chỉ em hiểu và vận dụng cho sức khỏe và sắc đẹp của mình
1 Định nghĩa Detox cơ thể là gì?
Các định nghĩa phổ biến về Detox như sau:
- “Detox là phương pháp thải độc cơ thể, phổ biến trên toàn thế giới Detox có nghĩa là cơ thể bạn được nghỉ ngơi, thanh lọc, nuôi dưỡng từ bên trong Bằng việc loại bỏ các chất độc tích tụ lâu ngày, bổ sung cho cơ thể những dưỡng chất cần thiết, detox sẽ bảo vệ bạn trước sự tấn công của bệnh tật và duy trì sức đề kháng”
- “Detox là một quá trình thanh lọc giúp các cơ quan trong cơ thể được vệ sinh, dọn dẹp từ đó làm việc tốt hơn, không những thế phương pháp này còn có tác dụng giúp người thực hiện giảm cân hiệu quả Hầu hết mọi người đều tin rằng cơ thể chúng ta đang bị quá tải bởi các độc tố từ môi trường, khói thuốc, chế độ ăn uống nghèo nàn, các chất độc hại từ các phụ gia – thực phẩm, rượu bia và cafein Khi các độc tố này bị tích tụ ngày càng nhiều trong cơ thể gây nên những vấn
đề như tăng cân, mỡ thừa, đau đầu, da bị xỉn màu, mệt mỏi, đầy bụng, khả năng miễn dịch bị suy giảm nghiêm trọng Chính vì thế, detox giúp loại bỏ độc tố khỏi cơ thể, giúp bạn giảm cân, tăng cường sức khỏe hiệu quả.”
Các định nghĩa đều na ná nhau như vậy Về cơ bản Detox là phương pháp hay quá trình giúp loại chất độc trong cơ thể tích tụ lâu ngày ra ngoài bằng nhiều phương pháp khác nhau phổ biến là sử dụng rau,
củ quả, nước ép, thực phẩm bổ sung, thực phẩm chức năng, thuốc uống, trà túi lọc, thậm chí cả sữa tắm
và dầu gội đầu gắn nhãn detox
Nhưng hầu hết những định nghĩa detox bạn có thể tìm được trên mạng đều nhấn mạnh vào việc nó có thể giúp bạn "thải độc" Tuy nhiên chẳng ai nêu ra được chính xác chất độc đó là thứ gì, và cũng không
có nghiên cứu nào được thực hiện về detox để cho thấy lượng "độc tố" giảm đi sau quá trình detox là bao nhiêu
Hiện Bộ Y tế đã ban hành quy trình thanh lọc, thải độc đối với độc tố cụ thể, ví dụ như thải độc chì, còn thanh lọc chung chung như quảng cáo hiện nay là “một cách nói quá lên về sản phẩm hoặc dịch vụ”
Trang 22 Cơ sở khoa học của Detox cơ thể
Cơ sở khoa học của Detox cũng được đưa ra chung chung Các nhà sản xuất thì luôn tin vào điều thần kỳ của detox Các nhà khoa học và nhà hành pháp thì không có đủ cơ sở khoa học và luôn đặt ra sự nghi ngại
Ý kiến của các nhà sản xuất rau củ quả, thực phẩm chức năng, trà túi lọc, thực phẩm bổ sung… sẽ chung chung, hoặc có hơi hướng quảng cáo một sản phẩm, hoạt chất nào đó như sau:
Ý kiến 1: Cơ chế hoạt động của detox: do cơ thể mệt mỏi, thải độc không kịp, do đó cần can thiệp từ bên
ngoài
Về cơ bản, detox sẽ thải độc bằng cách thanh lọc máu Quá trình này được thực hiện bằng cách loại bỏ các tạp chất từ máu trong gan Thông thường cơ thể có cơ chế hoạt động giúp loại bỏ các chất độc qua thận, ruột, phổi, hạch bạch huyết và da Tuy nhiên, khi cơ thể mệt mỏi, hệ thống này hoạt động không hiệu quả, do đó các chất độc không được thanh lọc đúng cách dẫn đến các tế bào trong cơ thể bị tác động ngược lại
- Ăn chay để gan được nghỉ ngơi, không phải làm việc nhiều
- Kích thích gan thải độc tố ra khỏi cơ thể
- Thúc đẩy quá trình loại bỏ độc tố qua ruột, thận và da
- Cải thiện lưu thông máu
- Nạp nhiên liệu cho cơ thể với các chất dinh dưỡng cần thiết
"Detox hiệu quả bởi vì nó đáp ứng nhu cầu của các tế bào riêng lẻ, từng đơn vị nhỏ nhất trong cơ thể người", Peter Bennett, đồng tác giả của cuốn Detox 7 ngày với Stephen Barrie, cho biết
Trang 3Ý kiến 2: Do lượng chất độc quá nhiều của cuộc sống hiện đại, hệ thống thải độc sẽ rất làm việc không
kịp
Thải độc cơ thể (detoxification) chính là điều mà cơ thể luôn thực hiện một cách tự nhiên mà không cần đến chế độ hay kế hoạch cụ thể nào Mỗi ngày, cơ thể chúng ta hoạt động và tương tác với các cơ quan khác để trung hòa, chuyển hóa và loại bỏ các chất độc hại Và các chất gây hại ấy không chỉ là rượu và thuốc lá! Chúng xuất hiện ở khắp mọi nơi, là một phần không thể tránh khỏi của cuộc sống bình thường, như không khí ô nhiễm, thuốc trừ sâu trên sản phẩm chúng ta ăn hàng ngày, các chất gây ô nhiễm trong nước, stress, thuốc dược phẩm… danh sách này dường như kéo dài vô tận, khiến cơ thể luôn phải làm việc mọi lúc mọi nơi để loại bỏ chúng
Cơ thể chúng ta rất cần được thải độc từ những thực phẩm bẩn và môi trường ô nhiễm
Mỗi phút, gan chúng ta lọc khoảng 1,4 lít máu Việc lọc máu đòi hỏi hai giai đoạn thải độc Giai đoạn một giúp trung hòa các chất có hại – đây là giai đoạn cơ thể cần chất chống oxy hoá như glutathione và vitamin E và C Giai đoạn hai bổ sung thêm các chất để hoà tan chất có hại và bài tiết ra ngoài Đây chính
là giai đoạn cơ thể cần những chất như glutamine, glycine và thực phẩm sulphur như bắp cải và bông cải xanh Tỏi cũng vô cùng hữu ích cho giai đoạn này
Vậy việc thải độc có thật sự hiệu quả? Và tại sao chúng ta lại luôn nói sẽ detox cơ thể trong khi cơ thể chúng ta vẫn luôn luôn detox?
Trang 4Từ trước đến nay, gan và thận luôn chăm sóc cho cơ thể chúng ta Nhưng lượng chất độc hại mà chúng
ta dung nạp đang ngày càng lớn hơn Cuộc sống hiện đại đã mang đến nhiều chất gây ô nhiễm mà ta không thể tránh khỏi Cơ qua thải độc của chúng ta đang làm việc cật lực hơn bao giờ hết Nhưng hiệu quả có lẽ không triệt để Đó chính là lý do một kế hoạch detox được thực hiện khoa học sẽ là điều hỗ trợ rất hiệu quả
Ý kiến của các chuyên gia y tế về cơ chế thải độc detox như sau:
Ý kiến 1: Không có khái niệm thải độc cho gan
“Gan là cơ quan đào thải chất độc chính của cơ thể người, sau đó là thận Nếu tăng hấp thu các chất độc hại thì gan bị tăng gánh nặng thải độc chứ không phải đi thải độc cho gan Lý thuyết thải độc đã có vẻ sai lầm ngay từ quảng cáo”- bác sĩ Hà khuyến cáo
Ý kiến 2: Gan không phải là nơi chứa độc tố
Cơ thể người là một hệ thống cấp cao với những cơ chế giải độc và thải độc khỏi cơ thể Da, ruột, gan và thận là những bộ phận thải độc cực kì tốt của cơ thể
Thực tế là với những người khỏe mạnh thì gan không phải là nơi chứa độc tố Gan là bộ phận biến những chất có hại cho cơ thể thành chất thủy phân, có thể thải ra ngoài qua mồ hôi hoặc hệ bài tiết Với những người bị viêm gan do virus, chức năng gan bị ảnh hưởng có thể khiến việc bài tiết độc tố kém hơn, nhưng cũng không có bằng chứng khoa học nào cho thấy các công thức detox có thể chữa bệnh gan hay giúp gan giải độc tốt hơn
Ý kiến 3: Không ai đưa được ra bằng chứng
Trang 5Vào năm 2009, một tổ chức tại Anh đã liên hệ các nhà sản xuất của 15 sản phẩm có nhãn "detox", yêu cầu bằng chứng khoa học về lời khẳng định của họ nhưng không nhà sản xuất nào đưa ra được bằng chứng về chất độc đã được loại bỏ cũng như phương pháp giải độc
3 Các Phương pháp Detox phổ biến
Các thuật ngữ phố biến: Juice Fasting, Detox water
Juice Fasting: Hiện nay, chế độ Detox được nhiều bạn trẻ sử dụng nhất chính là chế độ Detox bằng nước
quả (Juice Fasting) Chỉ uống nước ép từ hoa quả tươi và các loại rau, ngoài ra, bạn không được dùng thêm bất cứ loại thực phẩm nào khác
Phương pháp Detox này không chỉ giúp thanh lọc cơ thể, giúp các bộ máy trong cơ thể được làm sạch
Đó chính là nguyên nhân khiến Detox giúp bạn giảm cân đấy
Detox water: phương pháp này sử dụng nước hoa quả (detox water), nhịn ăn để loại bỏ hoàn toàn cặn
bã ra ngoài Tuy nhiên các phương pháp này thường không được kiểm chứng và gây cảm giác mệt mỏi
do cơ thể không có đủ năng lượng
Cách tốt nhất để detox thanh lọc, thải độc và làm sạch hệ thống cơ thể là uống nhiều nước mỗi ngày, ăn nhiều các thực phẩm giàu chất xơ và thực phẩm chứa các chất chống oxy hóa như: bông cải xanh tươi, bắp cải, cải xoăn, tỏi, rau mùi, atisô, ôliu, nho, dâu, dưa hấu, đu đủ… Duy trì lối sống lành mạnh, vận động hàng ngày và tránh tiếp xúc với các yếu tố độc hại cũng rất tốt trong việc làm sạch cơ thể
Chưa có bằng chứng khoa học nào về việc có thể thanh lọc cơ thể bằng những loại nước "thần kỳ" Do
đó, điều chỉnh chế độ ăn và luyện tập là cách duy nhất để làm cơ thể khỏe mạnh hơn
Trang 64 Ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng và Y tế về Detox cơ thể
Ths.Bs Nguyễn Trung Cấp cho biết thêm detox là thải độc, nhưng tất cả các cơ sở hướng dẫn detox hay các công thức detox đều không chỉ ra được là họ thải được loại độc chất gì, công thức hóa học là gì, tốc
độ thải được bao nhiêu một ngày
TS Cao Thị Thu Hương, Trưởng khoa Dinh dưỡng và bệnh không lây nhiễm, Viện Dinh dưỡng quốc gia khẳng định: Hiện chưa có bất cứ kết quả nghiên cứu nào chứng minh hiệu quả của việc thanh lọc cơ thể
từ chanh, ớt, mía, cà phê, dầu olive… bỗng chốc biến thành các “thực phẩm vàng” giúp detox thành công Thanh lọc cơ thể nếu hiểu đúng, làm đúng cách sẽ không có hại cho sức khoẻ
“Sự thay đổi chế độ ăn uống một cách đột ngột, cắt giảm tối đa khiến cơ thể rất khó thích ứng, cảm thấy mệt mỏi, suy giảm hệ miễn dịch Bên cạnh đó, nhiều người không áp dụng đúng mà thực hiện bằng mọi giá dẫn đến cơ thể suy kiệt Khi hiểu đúng thanh lọc cơ thể và quyết định áp dụng cần có sự tư vấn, hướng dẫn cụ thể của chuyên gia y tế
Tuyệt đối không “thử” nếu chưa tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng Cần dừng ngay detox khi cơ thể có dấu hiệu mệt mỏi Đặc biệt, những người mắc các bệnh lý tim mạch, huyết áp… cần cân nhắc kỹ khi detox Một cơ thể khỏe mạnh là điều ai cũng mong muốn, nhưng đừng chạy theo các phương pháp detox chưa được ngành y khuyến cáo”, TS Cao Thị Thu Hương cho hay
Tác dụng thường gặp thứ hai của detox là giảm cân, nhưng nếu nhìn vào những gì chúng ta "được" ăn trong các liệu pháp detox, bạn sẽ thấy ngay rằng tất cả những thức ăn/uống đó có quá ít năng lượng Khi
cơ thể nạp vào ít năng lượng hơn so với năng lượng cần duy trì, nó sẽ phải sử dụng tới nguồn năng lượng dự trữ và đó là lý do khiến bạn giảm cân
Tuy nhiên bất kì phương pháp ăn kiêng nào khác cũng có tác dụng như vậy Một thực đơn lệch lạc, chỉ bao gồm nước chanh hoặc bưởi có thể giúp bạn giảm cân, nhưng thực đơn đó sẽ khiến bạn thiếu đi các
Trang 7dưỡng chất quan trọng như protein dẫn đến mất cơ bắp, hoặc vi chất như sắt, canxi hay vitamin cần thiết cho cơ thể Đó là lý do những thực đơn detox không thể kéo dài quá vài ngày, vì nếu ăn dài ngày như vậy thì bạn có thể gặp nguy hiểm tới tính mạng! Một khi ăn lại bình thường, bạn cũng có thể tăng cân nhanh chóng
"Lý do các nhà tiếp thị sản phẩm detox không nói rõ chính xác các "độc tố" có thể được bài trừ ra khỏi
cơ thể là vì chúng không thể làm được việc đó
Ví dụ, nước rửa mặt A hoặc mặt nạ có thể loại bỏ bụi bẩn từ làn da của bạn, giống như xà phòng, nhưng
nó không đưa được chất độc ra khỏi máu của bạn", Rauch nói
Tương tự như vậy, nước uống giảm cân có thể tạm thời giúp cân nặng của bạn giảm xuống hoặc làm cho
dạ dày của bạn cảm thấy trống rỗng, nhưng đó chỉ đơn giản là vì bạn đang tiêu thụ ít calo hơn
Các sản phẩm detox thực ra không hề loại bỏ được hoàn toàn các chất độc hại có trong cơ thể
Chúng không thực sự làm thanh lọc được bất cứ cơ quan nào trong cơ thể, mặc dù chúng có thể ngăn chặn cơ thể bạn nhận các chất dinh dưỡng cần thiết và gây trở ngại cho các hoạt động trao đổi chất
Cơ thể có thể tự bài trừ được các độc tố
Thật là may mắn cho chúng ta khi mà cơ thể của chúng ta tự có khả năng đào thải những chất độc gây hại cho cơ thể
"Một ví dụ điển hình là lá phổi của bạn Phổi thải ra carbon dioxide, trong phổi còn có những sợi lông nhỏ gọi là lông mao có tác dụng đẩy các chất độc ra bên ngoài
Vì vậy, nếu bạn hít phải không khí độc hại thì bạn sẽ có biểu hiện bị ho, ho sẽ giúp đẩy khí độc ra bên ngoài", Rauch nói
Không chỉ có phổi, 3 cơ quan chính có chức năng loại bỏ chất thải và các chất độc hại là gan, thận và ruột kết
Sau khi ruột non hấp thụ các chất dinh dưỡng từ những thực phẩm mà bạn vừa ăn và đẩy chúng vào máu, ruột già sẽ đẩy những chất dư thừa, không còn có tác dụng với cơ thể ra ngoài qua đường hậu môn, làm cho chúng ta có cảm giác muốn đi đại tiện
Gan đóng một vai trò quan trọng trong tiêu hóa nhưng nó cũng thực hiện nhiều chức năng khác Một trong số đó là chức năng lọc máu và giúp cơ thể thoát khỏi các chất có hại, Nancy Réau, một chuyên gia
về gan tại Rush giải thích
Thận sẽ loại bỏ các sản phẩm phụ của quá trình tiêu hóa và các quá trình khác của cơ thể qua nước tiểu
Trang 8Nếu các chất độc tố ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn thì bạn phải cần tới những phương pháp điều trị đã được chứng minh
Trong khi cơ thể của bạn hoàn toàn có thể xử lý một cách an toàn nhất những chất độc hại bạn gặp phải trong cuộc sống hàng ngày nhưng tiếp xúc với những chất này thì đều có khả năng dẫn đến bệnh tật
Ví dụ, những người hít phải khói thuốc một cách thụ động thì hoàn toàn có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư phổi
Nhiều chất sẽ tương đối an toàn với một lượng nhỏ nhưng có thể lại có hại với một lượng lớn
Một chén rượu trong bữa ăn tối sẽ không làm cho bạn bị bệnh nhưng những người uống nhiều hơn 3 chén rượu thì chắc chắn họ sẽ có nhiều khả năng hơn những người khác phát triển một số loại ung thư Nếu bạn nghĩ rằng bạn đã bị tiếp xúc hay bị phơi nhiễm với những chất có thể gây hại cho cơ thể bạn thì bạn hãy nói chuyện với bác sĩ để được tư vấn kịp thời Họ sẽ đề nghị bạn xét nghiệm hoặc sàng lọc và chọn phương pháp điều trị thích hợp cho bạn
Một số sản phẩm detox có thể làm hại bạn
Bạn nên tránh các sản phẩm quảng cáo có tác dụng làm sạch thận, gan hay đại tràng Những sản phẩm này thực sự không hiệu quả và cần thiết
Đáng lo ngại hơn, chúng hoàn toàn có thể gây tổn hại cho cơ thể bạn vì "tẩy sạch" ruột kết thực tế có thể gây ra thương tích cho ruột già
Trang 9Thuốc xổ có thể gây tổn thương thành của trực tràng hoặc hậu môn, dẫn đến chảy máu, áp xe và nhiễm trùng
Bất kỳ loại chất làm sạch ruột kết nào đều có thể gây ra tình trạng mất nước cho cơ thể bạn, phá vỡ sự cân bằng của các chất điện giải và lượng vi khuẩn đường ruột tự nhiên
Nếu cơ thể bạn có ít vi khuẩn "tốt" và quá nhiều vi khuẩn có hại thì bạn có thể bị viêm đại tràng
Tương tự như vậy, các sản phẩm bán trên thị trường như các chất tẩy độc cho gan và thận thực sự có thể làm các cơ quan trong cơ thể bạn hoạt động nhiều quá mức và gây ra tổn thương
"Một trong số những bài thuốc đó có chứa độc tố được chứng minh là góp phần gây ra bệnh thận mãn tính", Vasil Peev, MD, một bác sĩ chuyên khoa thận tại Rush nói
Bạn nên lựa chọn các phương pháp detox cơ thể lành mạnh thay vì lạm dụng các sản phẩm detox
Nếu bạn muốn được khỏe mạnh hơn, lựa chọn chế độ ăn uống tốt và tập thể dục là cách tốt nhất để đạt được kết quả này
Nếu như bạn thấy mệt mỏi thì có thể là do bạn thiếu ngủ, bạn cần phải thay đổi lịch sinh hoạt và ngủ đủ giấc
Nếu bạn bị táo bón thì bạn hãy ăn thêm các thực phẩm có nhiều chất xơ và uống nhiều nước Nếu các vấn đề trên vẫn tồn tại bất chấp những nỗ lực của bạn thì bạn hãy nói chuyện với bác sĩ để tìm hiểu rõ nguyên nhân
"Không gì có thể thay thế được các biện pháp lành mạnh để có sức khỏe tốt hơn," Rauch nói
Thải cả tiền tế bào ung thư?
Chị L.T.V (33 tuổi ở Ba Đình, Hà Nội) cách đây không lâu đã tham gia một liệu trình thải độc tại một trung tâm quảng cáo phương pháp detox gan có thể giải quyết một loạt vấn đề về sức khỏe, từ viêm da, trĩ đến viêm gan B, ngăn ngừa và điều trị ung thư
Trong vòng 4 ngày chị phải ở lại trung tâm, được ăn cháo gạo non, nước ép trái cây, dầu ôliu kết hợp với ngồi thiền, tập yoga Vào ngày thứ 5, chị đi ngoài ồ ạt
Chị rất sợ hãi khi kết quả xét nghiệm tại trung tâm cho thấy “độc tố” được thải ra có cả tiền tế bào ung thư
Tuy nhiên, bác sĩ Vũ Việt Hà (khoa cấp cứu và hồi sức tích cực Bệnh viện ĐH Y Hà Nội - nơi tiếp nhận cấp cứu bệnh nhân 76 tuổi nói trên) cho rằng cách nói độc tố thải ra trong quá trình detox là sỏi và các chất độc là không chính xác
Theo bác sĩ Hà, với nam bệnh nhân 76 tuổi nói trên, bệnh viện đã phải truyền 6 lít dịch mới bù được lượng nước đã mất
“Bệnh nhân đã sử dụng loại thực phẩm chức năng được bán đa cấp Nếu không được cấp cứu kịp, thận của bệnh nhân cũng bị mất chức năng và hỏng hẳn
Bệnh nhân đi ngoài gần 30 lần/ngày và ra luôn cả niêm mạc ruột Niêm mạc ruột giống như lớp da của ruột, nếu mất đi thì ruột rất dễ bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc do mất lớp da có chức năng bảo vệ Nhưng
Trang 10với nhiều người thì họ lại tưởng chất nhầy thải ra là chất độc, càng tin tưởng quảng cáo dịch vụ detox cơ thể”- bác sĩ Hà nói
Gần đây, Bệnh viện Bạch Mai cũng tiếp nhận một bệnh nhân vào viện trong tình trạng suy thận cấp, mất nước, rối loạn điện giải nặng
Bệnh nhân cho biết đã sử dụng phương pháp detox cơ thể bằng thực phẩm chức năng
Theo các bác sĩ, người bệnh đã phải điều trị trong nửa tháng với chi phí hàng chục triệu đồng
“Thanh lọc bằng cách gây tiêu chảy là cách đối xử tàn tệ với đường tiêu hóa, vì những trận tiêu chảy như cơn lũ sẽ cuốn cả các mảng niêm mạc đường tiêu hóa và các vi khuẩn sống cộng sinh giúp tiêu hóa thức
ăn ra ngoài, phải mất rất nhiều thời gian mới khôi phục được”- một bác sĩ điều trị cho bệnh nhân này chia sẻ
Theo bác sĩ Nguyễn Trung Cấp - phụ trách khoa cấp cứu Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư, các phương pháp detox với mục đích thải độc, thanh lọc cơ thể được truyền tụng và thực hiện rộng rãi trên thực tế là không có cơ sở khoa học
Bác sĩ Cấp giải thích detox ban đầu được hiểu là thải độc cơ thể, nhưng phải xác định được chất độc cụ thể người đó đã bị nhiễm (ví dụ người bị nhiễm độc chì hay thủy ngân) thì thầy thuốc sẽ dùng thuốc, biện pháp giải độc đặc hiệu với chất độc đó
“Nếu như chẳng biết bị nhiễm độc gì, cứ thanh lọc tự do thì có khi không những không thải được chất độc mà còn thải ra cả niêm mạc ruột, vi khuẩn có lợi cho cơ thể ”- bác sĩ Cấp cho biết