- GV giới thiệu: Tổ chức dạy học theo phương pháp dự án * Hoạt động nhóm: + Chia làm 4 nhóm, các thành viên trong cùng một nhóm sẽ đọc tài liệu về chủ đề đang tìm hiểu và đặt ra những vấ[r]
Trang 1Chủ đề: CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ
I Các vấn đề cần giải quyết
- Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố
- XÁc định loại nguyên tố dựa vào số lượng electron ở lớp ngoài cùng
II Nội dung chủ đề
Chủ đề này nằm trong nội dung chương 1, Hóa học 10 cơ bản, gồm các bài:
- Bài 5: Cấu hình electron nguyên tử- 1 tiết
- BS4: Luyện tập cấu hình electron nguyên tử- 1 tiết
- BS 5: Bài tập cấu hình electron nguyên tử- 1 tiết
III Chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ, định hướng năng lực
1 Chuẩn kiến thức, kỹ năng
a) Kiến thức
Biết được:
- Thứ tự các mức năng lượng của các electron trong nguyên tử
- Sự phân bố electron trên các phân lớp, lớp và cấu hình electron nguyên tử của 20 nguyên tố đầu tiên
- Đặc điểm của lớp electron ngoài cùng: Lớp ngoài cùng có nhiều nhất là
8 electron (ns2np6), lớp ngoài cùng của nguyên tử khí hiếm có 8 electron (riêng heli
có 2 electron) Hầu hết các nguyên tử kim loại có 1, 2, 3 electron ở lớp ngoài cùng Hầu hết các nguyên tử phi kim có 5, 6, 7 electron ở lớp ngoài cùng
b) Kỹ năng
- Viết được cấu hình electron nguyên tử của một số nguyên tố hoá học
- Dựa vào cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử suy ra tính chất hoá học
cơ bản (là kim loại, phi kim hay khí hiếm) của nguyên tố tương ứng
2 Thái độ
Nghiên cứu khoa học nghiêm túc, thái độ tự học và say mê hoạt động nhóm Tinh thần phê và tự phê trong hoạt động nhóm
3 Các định hướng năng lực cần đạt
- Năng lực tự học
- Năng lực hợp tác
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tính toán
Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
* Chuẩn bị của giáo viên: Máy chiếu, máy tính, bảng phụ
* Chuẩn bị của HS: Xem lại nội dung Bài cấu tạo vỏ nguyên tử
IV Bảng mô tả mức độ câu hỏi/bài tập đánh giá theo định hướng năng lực
Trang 2Nội dung Loại câu
hỏi/bài tập Nhận biết Thông hiểu
Vận dụng thấp
Vận dụng cao
Câu
hỏi/bài tập
định tính
- Thứ tự các mức năng lượng của các electron trong nguyên tử
- Sự phân
bố electron trên các phân lớp, lớp và cấu hình electron nguyên tử
- Đặc điểm cấu hình của lớp electron ngoài cùng
Xác định electron ngoài cùng
- Viết được cấu hình electron nguyên tử của một số nguyên tố hoá học
- Dựa vào
electron lớp ngoài cùng của nguyên tử suy
ra tính chất hoá học cơ bản (là kim loại, phi kim hay khí hiếm) của nguyên tố tương ứng
Viết cấu hình
electron của ion
Bài tập
định
lượng
V Biên soạn câu hỏi theo bảng mô tả
Biết:
1 Cấu hình electron của Cu (cho Z = 29) là:
A 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s1 B 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d9 4s2
C 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d9 D 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10
2 Cho cấu hình electron của các nguyên tố sau:
a 1s2 2s2 2p6 3s2 b 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1
c 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 d 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2
Các nguyên tố kim loại là trường hợp nào sau đây?
A a, b, c B a, b, d C b, c, d D a, c, d
3 Một nguyên tử có kí hiệu là 21
45
X , cấu hình electron của nguyên tử X là : A.1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d1 B 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d2
Trang 3C.1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d3 D.1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d1 4s2.
4 Nguyên tử có tổng số e là 13 thì cấu hình electron lớp ngoài cùng là :
A 3s2 3p2 B 3s2 3p1 C 2s2 2p1 D 3p1 4s2
Hiểu
5 Tìm cấu hình electron viết sai
A Na+ (Z =11) 1s22s22p63s2 B Na (Z=11) 1s22s22p63s1
C F( = 9) 1s22s22p5 D F-(Z=9) 1s22s22p6
6 Nguyên tử R có 38 hạt mang điện và 20 hạt không mang điện, kí hiệu nào sau đây đúng?
A 8038R B 39
20R
7 Nguyên tử M có electron ở phân mức năng lượng cao nhất là 3d7 Tổng số electron của
Vận dụng
8 Ion X2- có cấu hình electron lớp ngoài cùng là 3s23p6 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử X là: A 3s23p6 B.4s2 C 3s23p4 D. 3s23p5
9 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của ion X2- là 3s23p6 Tổng số electron của nguyên tử nguyên tố X là: A 14 B 16 C 18 D 20
VI Tổ chức hoạt động dạy và học
Hoạt động: Khởi động (Tiết 1)
Kết quả/Sản phẩm dự kiến
* Hoạt động vào bài:
- Tổ chức HS ngồi theo 4 nhóm và các
nhóm cử ra một người làm nhóm
trưởng
- GV đặt vấn đề: cho một các nguyên tử
các nguyên tố, xác định sự phân bố các
electron theo mức năng lượng từ thấp
tới cao? Xác định những nguyên tử của
nguyên tố nào là kim loại, phi kim, khí
hiếm?
- Từ sựu phân bố đó, GV đề ra câu hởi
cách biễu biễn sự phân bố e trong các
lớp, phân lớp Làm thế nào để dựa vào
sự phân bố đó để biết một nguyên tử là
khí hiếm, phi kim hay kim loại?
- GV giới thiệu: chủ đề cấu hình
- Các nhóm thảo luận để cử ra một người làm nhóm
- HS các nhóm nhận nhiệm vụ
và suy nghĩ để đưa ra các giải pháp giải quyết vấn đề mà GV
đã giao
- Các nhóm trưởng báo cáo về các giải pháp giải quyết vấn
đề
- HS lắng nghe
- Dự kiến
HS sẽ trả lời
Trang 4electron nguyên tử
+ Phần 1: khởi động (1 tiết)
+ Phần 2: hình thành kiến thức (1 tiết)
+ Phần 3: luyện tập + kiểm tra 10 phút
(1 tiết)
* Hoạt động khởi động:
- GV cho HS xem mô hình sự phân bố
các electron trong các lớp, cho biết các
kin loại, phi kim, khí hiếm
- GV yêu cầu các nhóm HS quan sát,
GV tổ chức HS ghi các câu hỏi có vấn
đề thông qua mô hình
- GV phát giấy A0 cho 4 nhóm để cho
mỗi thành viên trong các nhóm ghi
chép lại các câu hỏi có vấn đề tại vị trí
của ô mình đang ngồi theo kĩ thuật
khăn trải bàn
- GV định hướng cho các nhóm HS tự
đặt ra các câu hỏi vấn đề cần giải quyết
- Sau khi các nhóm đã đặt ra các câu
hỏi có vấn đề GV mời đại diện các
nhóm lên bảng trình bày các câu hỏi
của nhóm mình và đi đến thống nhất
các câu hỏi có vấn đề cần giải quyết
GV yêu cầu các nhóm ghi lại các câu
hỏi đó vào phiếu học tập số 1
- Sau 5 phút GV mời đại diện các nhóm
lên bảng trình bày các giải pháp giải
quyết các câu hỏi có vấn đề của nhóm
mình và đi đến thống nhất các giải pháp
giải quyết các câu hỏi vấn đề GV yêu
cầu các nhóm ghi lại các giải pháp đó
vào phiếu học tập số 1 để làm tư liệu
học tập cho mỗi nhóm
- Để cho HS thực hiện tốt phần hình
thành kiến thức cho tiết sau, GV giới
thiệu qua cách thức sẽ tổ chức buổi học
cho các nhóm HS
- Các nhóm HS quan sát các video thí nghiệm và đặt ra các vấn đề cần giải quyết Mỗi thành viên trong cùng một nhóm sẽ suy nghĩ và ghi chép lại các câu hỏi có vấn đề vào giấy A0 tại vị trí của ô mình đang ngồi Sau đó các nhóm trưởng sẽ tổng hợp lại câu hỏi
đó theo kĩ thuật khăn trải bàn
- Dự kiến
HS sẽ đặt ra các vấn đề cần giải quyết là: + Làm thế nào để biễu diễn sự phân
bố e trên các lớp, phân lớp?
- Phiếu học tập số 1 của các nhóm sau khi đã hoàn thành
Trang 5- GV giới thiệu: Tổ chức dạy học theo
phương pháp dự án
* Hoạt động nhóm:
+ Chia làm 4 nhóm, các thành viên
trong cùng một nhóm sẽ đọc tài liệu về
chủ đề đang tìm hiểu và đặt ra những
vấn đề chưa giải quyết được khi đọc tài
liệu và ghi lại những câu hỏi vấn đề đó
+ Sau khi nghiên cứu tài liệu và đặt ra
các câu hỏi vấn đề, các nhóm sẽ tiến
hành nghiên cứu sâu một phần trong tài
liệu từ sự phân công của GV cho mỗi
nhóm Mỗi nhóm sẽ cùng nhau suy
nghĩ, thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ
được giao và tìm ra các giải pháp giải
quyết các câu hỏi vấn đề liên quan đến
nội dung mà nhóm nghiên cứu
+ Sau khi các nhóm đã hoàn thành
nhiệm vụ được giao và tìm ra các giải
pháp giải quyết vấn đề Các nhóm sẽ
báo cáo trước lớp nội dung mà mình
nghiên cứu Các nhóm khác lắng nghe,
có quyền nhận xét, đặt câu hỏi và tranh
luận với nhóm trình bày Nhóm báo cáo
có nhiệm vụ trả lời các câu hỏi từ các
nhóm khác và tranh luận với các nhóm
+ 4 nhóm tìm hiểu 4 nội dung kết hợp
lại thành nội dung cần tìm hiểu của chủ
đề
- Đại diện các nhóm lên bảng trình bày các câu hỏi của nhóm mình và đi đến thống nhất các câu hỏi có vấn đề cần giải quyết
- Sau khi thống nhất các câu hỏi có vấn đề cần giải quyết
từ các nhóm Các nhóm sẽ ghi lại các câu hỏi đó vào phiếu học tập số 1
- HS lắng nghe
các câu hỏi
và câu trả lời trong phiếu
Trang 6* Nội dung phiếu học tập số 1
SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ CHỦ ĐỀ: CẤU HÌNH ELECTRON TRƯỜNG THPT TRẦN VĂN KỶ
NHÓM …………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Hãy ghi ra những câu hỏi vấn đề và đưa ra giải pháp giải quyết vấn đề trong quá trình xem - Cách phân bố electron trong các lớp? - Khí hiếm, kim loại, phi kim thường có bao nhiêu elcectron ở lớp vở, cách xác định? 1) …….………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
2)………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
* Các dự án:
Nhóm 1: Các electron được phân bố như thế nào trong các lớp, phân lớp?
Trang 7Câu hỏi khái quát: Các electron được phân bố như thế nào theo trong lớp vỏ nguyên tử? Nhiệm vụ của dự án:
HS tìm hiểu nội dung trong sgk Hóa học 10 cơ bản, tổng hợp nội dung để làm bài thuyết trình về năng lượng của các electron trong lớp vỏ nguyên tử
Nhóm 2: Cách viết cấu hình electron
Câu hỏi khái quát: Cấu hình electron? Cách viết cấu hình electron?
Câu hỏi nội dung:
+ Cấu hình electron?
+ Quy tắc viết cấu hình electron?
+ Các bước viết cấu hình electron?
Nhiệm vụ của dự án:
HS tìm hiểu nội dung trong sgk Hóa học 10 cơ bản, tổng hợp nội dung để làm bài thuyết trình
Nhóm 3: Đặc điểm cấu hình electron ở lớp ngoài cùng
Câu hỏi khái quát: Dựa vào số lượng electron ở lớp ngoài cùng làm thế nào để xác định được loại nguyên tố?
Câu hỏi nội dung:
+ Cách xác định electron ở lớp ngoài cùng?
Nhiệm vụ của dự án:
HS tìm hiểu nội dung trong sgk Hóa học 10 cơ bản, tổng hợp nội dung để làm bài thuyết trình về cách xác định e ở lớp ngoài cùng từ đó suy ra loại nguyên tố
Nhóm 4: Xác định loại nguyên tố s, p, d,f electron hóa trị
Câu hỏi khái quát: Xác định loại nguyên tố s, p, d,f electron hóa trị?
Câu hỏi nội dung:
Nhiệm vụ của dự án:
HS tìm hiểu nội dung trong sgk Hóa học 10 cơ bản, internet, tổng hợp nội dung để làm bài thuyết trình
Trong thời gian 1 tuần, học sinh tìm hiểu, thu nhận thông tin trong sách giáo khoa hóa học 10, các trang web để thực hiện nhiệm vụ Các nhóm trưởng phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm: thu thập tài liệu, tổng hợp, xử lí tài liệu, biên soạn, người trình diễn, báo cáo
Trang 8THỰC HIỆN DỰ ÁN
Thực hiện kế hoạch dự án và xây dựng sản phẩm (1 tuần) (Hoạt động vào thời gian ngoài giờ lên lớp)
Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Tìm hiểu và thu thập tài
liệu liên quan qua sách giáo
khoa hóa 10 cb, tài liệu qua
mạng
-Theo dõi, hướng dẫn,
giúp đỡ các nhóm về kiến thức và nguồn tìm kiếm tài liệu
- Thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch
- Thảo luận nhóm để xử lý
thông tin và lập dàn ý báo
cáo
- Hoàn thành bài báo cáo
- Theo dõi và giúp các nhóm hoàn thành nội dung báo cáo
- Các nhóm phân tích kết quả thu thập được và trao đổi về cách trình bày sản phẩm dự án -Xây dựng báo cáo sản phẩm của nhóm
Trang 9TIẾT 2 BÁO CÁO SẢN PHẨM DỰ ÁN
Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Báo cáo kết quả - Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết
quả và phản hồi
- Gợi ý các nhóm nhận xét, bổ sung cho các nhóm khác
- Chính xác hóa các nội dung tóm tắt của các nhóm trên giấy A0
- GV củng cố chủ đề bằng bằng sơ
đồ tư duy
- Tổng hợp nội dung từ thông tin của các nhóm
- Các nhóm báo cáo kết quả
- Các nhóm tham gia phản hồi về phần trình bày của nhóm bạn
- Học sinh dựa vào các tóm tắt kiến thức cơ bản của các nhóm ở phần trình bày ở trên giấy A0 ghi kiến thức cần đạt vào vở học
Đánh giá quá
trình thực hiện dự
án, rút kinh nghiệm
- GV đánh giá quá trình báo cáo sản phẩm mỗi nhóm qua nội dung phiếu
số 1;2
- GV đánh giá chung về toàn bộ quá trình thực hiện dự án của mỗi nhóm(Quá trình thực hiện nhiệm vụ
dự án, quá trình báo cáo sản phẩm
dự án)
- GV: Tuyên dương cá nhân và nhóm xuất sắc nhất
- Các nhóm tự đánh giá
Trang 10Tiết 3: LUYỆN TẬP, KIỂM TRA
Tổ chức trò chơi : “ Ai nhanh hơn”
Phổ biến luật chơi:
- Hoạt động 4 nhóm như đã phân công
- Gồm 8 câu hỏi trắc nghiệm, mỗi nhóm thảo luận và chọn đáp án của các câu hỏi tương ứng vào bảng phụ Trả lời đúng được 10 điểm/câu Sai 0 điểm
GV: Tổng kết điểm và lưu ý một số kiến thức trọng tâm Y/c HS hoàn thành nội dung sơ
đồ tư duy
1 Cấu hình electron của Cu (cho Z = 29) là:
A 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s1 B 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d9 4s2
C 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d9 D 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10
2 Cho cấu hình electron của các nguyên tố sau:
a 1s2 2s2 2p6 3s2 b 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1
c 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 d 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2
Các nguyên tố kim loại là trường hợp nào sau đây?
A a, b, c B a, b, d C b, c, d D a, c, d
3 Nguyên tử của nguyên tố hoá học A có Z = 20 có cấu hình electron ở lớp ngoài cùng
là:
A 3s2 3p2 B 3s2 3p6 C 3s2 3p4 D 4s2
4 Một nguyên tử X có tổng số electron ở các phân lớp p là 10, nguyên tố X thuộc loại
A Nguyên tố s B Nguyên tố p C Nguyên tố d D Nguyên tố f
5 Ba nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử lần lượt là: 17; 18; 19; X; Y, Z có thể là:
A Phi kim, kim loại, phi kim B Phi kim, phi kim, kim loại
C Kim loại, khí hiếm, phi kim D Phi kim, khí hiếm, kim loại
6 Một nguyên tử có kí hiệu là 2145X , cấu hình electron của nguyên tử X là :
A.1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d1 B 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d2
C.1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d3 D.1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d1 4s2
7 Nguyên tử có tổng số e là 13 thì cấu hình electron lớp ngoài cùng là :
A 3s2 3p2 B 3s2 3p1 C 2s2 2p1 D 3p1 4s2
8 Tổng số hạt p, n, e trong nguyên tử nguyên tố A là 21 Vậy cấu hình electron của A là :
A 1s2 2s2 2p4 B 1s2 2s2 2p2 C 1s2 2s2 2p3 D 1s2 2s2 2p5
9 Một nguyên tử có cấu hình 1s2 2s2 2p3 thì nhận xét nào sai :
A Có 7 electron B Có 7 nơtron C Điện tích hạt nhân là 7+ D Có 7 proton
10 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử một nguyên tố là 2s2 2p5, số hiệu nguyên tử của nguyên tố đó là : A 2 B 5 C 7
D 9
Trang 1111 Lớp L ( n = 2) có số phân lớp là : A 1 B 2 C 3
D 4
12 Các electron của nguyên tử nguyên tố X được phân bố trên 3 lớp, lớp thứ 3 có 7 electron Số đơn vị điện tích hạt nhân của nguyên tử nguyên tố X là :
13 Nguyên tử cacbon(Z=6) ở trạng thái cơ bản có bao nhiêu electron ở lớp ngoài cùng ?
A 6 B 4 C 3 D 2
14 Trong số các cấu hình electron nguyên tử sau, cấu hình electron nào là của nguyên tử oxi (Z=8)?
A 1s2 2s2 2p3 B 1s2 2s2 2p4 C 1s2 2s3 2p4 D 1s2 2s2 2p6
15 Tìm cấu hình electron viết sai
A Na+ (Z =11) 1s22s22p63s2 B Na (Z=11) 1s22s22p63s1
C F( = 9) 1s22s22p5 D F-(Z=9) 1s22s22p6
16 Ion X2- có cấu hình electron lớp ngoài cùng là 3s23p6 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử X là: A 3s23p6 B.4s2 C 3s23p4 D.
3s23p5
17 Nguyên tử R có 38 hạt mang điện và 20 hạt không mang điện, kí hiệu nào sau đây đúng?
A 8038R B 39
20R
18 Nguyên tử M có electron ở phân mức năng lượng cao nhất là 3d7 Tổng số electron
19 Một nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt proton, nơtron, electron là 52 và có số khối
là 35 Số hiệu nguyên tử của nguyên tố X là : A 17 B 23 C 15
D 18
20 Phân lớp d chứa tối đa: A 2 e B 6 e C 10 e D 14 e
21 Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt là 24 Trong hạt nhân nguyên tử của nguyên tố đó có số proton bằng số nơtron Vậy X là : A 7
14
16
O
C 1224 Mg D 126 C
22 Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt là 58, trong đó số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 18 Số khối của X là : A 39 B 58 C 40
D 29
23 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của ion X2- là 3s23p6 Tổng số electron của nguyên
tử nguyên tố X là: A 14 B 16 C 18 D 20
24 Nguyên tử nguyên tố X có tổng hạt p, n, e bằng 16 Số hiệu của nguyên tử X là :
25 Nguyên tử nguyên tố X có tổng hạt p, n, e bằng 52, có 7e ở lớp ngoài cùng Số khối của nguyên tử X là : A 17 B 36 C 35 D 52