+ Trong tiết học vần phần chủ đề luyện nói, giáo viên sẽ đưa ra câu hỏi để dẫn dắt vào chủ đề cũng như hướng dẫn cho học sinh nói được chủ đề, mỗi cá nhân sẽ suy nghĩ về những gì mình sẽ[r]
Trang 1Sở Giáo dục và Đào tạo TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI
BÀI KIỂM TRA GIỮA HỌC PHẦN MÔN: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG VIỆT 1
Giảng viên: Th.S Trần Dương Quốc Hòa Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Tâm Lớp: Tiểu học B – K6
Gmail: ttamnguyen76@gmail.com
Năm học: 2018 - 2019
Trang 2BÀI KIỂM TRA GIỮA HỌC PHẦN MÔN: PPDH TIẾNG VIỆT 1
Yêu cầu 1: Xem xét – đánh giá việc thực hiện 03 nguyên tắc dạy học Tiếng Việt ở trường tiểu học
Hầu hết các giáo viên đều đã vận dụng được 03 nguyên tắc dạy học Tiếng Việt ở trường tiểu
học (nguyên tắc phát triển tư duy, nguyên tắc giao tiếp, nguyên tắc chú ý đến tâm lí và trình độ Tiếng Việt vốn có của HSTH) Giáo viên chỉ là người định hướng cho học sinh, còn học sinh
mới là người hoạt động trong giờ học
Nguyên tắc phát triển tư duy:
- Trong các tiết dạy Tiếng Việt ở trường tiểu học, giáo viên đã đưa ra các câu hỏi, các vấn đề học sinh cần tư duy tìm hiểu Ngoài ra giáo viên đã chú ý rèn luyện các thao tác tư duy và bồi dưỡng các năng lực, phẩm chất tư duy cho học sinh như so sánh, đối chiếu, phân tích, khái quát, tổng hợp
Ví dụ: Trong tiết dạy học vần bài ang – anh giáo viên đã đưa ra những câu hỏi, hình ảnh gợi
mở nhằm giúp học sinh tự suy nghĩ, phân tích để sản sinh ra kiến thức mới:
+ Giáo viên cho học sinh tự phân tích vần ang
+ Sau đó, giáo viên sẽ hỏi học sinh: “ Cô có vần ang vừa học, để được tiếng bàng cô phải làm
gì?” (Giáo viên cho học sinh sử dụng bảng cài) Với hoạt động này học sinh sẽ tự tư duy và ghép thành tiếng bàng như học sinh mong muốn, giúp các em tự chủ động trong giờ học + Giáo viên đưa ra bức tranh có từ khóa, học sinh quan sát và tự rút ra được từ khóa trong bài Giải thích từ khóa
+ Đối với vần “anh” giáo viên sẽ dạy ngược lại từ phần từ khóa lên, cho học sinh tự quan sát
và suy nghĩ
+ Để rút ra được từ ứng dụng, giáo viên tổ chức hoạt động trò chơi học tập: Nhìn hình đoán chữ Từ đó rút ra được từ ứng dụng
Ví dụ: Trong tiết dạy Tập đọc bài: Chuyện một khu vườn nhỏ
+ Giáo viên cho học sinh tự phân đoạn, tự xác định giọng đọc trong bài (giọng bé Thu hồn nhiên, giọng ông hiền từ, chậm rãi)
+ Học sinh tự trả lời các câu hỏi trong SGK, từ đó tự rút ra được nội dung bài học Thông qua bài tập đọc học sinh tự biết bảo vệ môi trường: Biết yêu thiên nhiên, có ý thức làm đẹp môi trường sống trong gia đình và xung quanh
Nguyên tắc giao tiếp ( nguyên tắc phát triển lời nói):
- Trong một tiết dạy Tiếng Việt ở tiểu học việc sử dụng giao tiếp như một PPDH chủ đạo ở tiểu học Ngoài ra việc lựa chọn và sắp xếp nội dung dạy học phải lấy hoạt động giao tiếp làm mục đích, tức hướng vào hình thành các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết cho HS
- Giáo viên tích cực cho học sinh hoạt động nhóm, thảo luận với nhau Qua đó học sinh có cơ hội giao tiếp, trao đổi kiến thức với bạn bè
Ví dụ:
Trang 3+ Trong tiết học vần phần chủ đề luyện nói, giáo viên sẽ đưa ra câu hỏi để dẫn dắt vào chủ đề cũng như hướng dẫn cho học sinh nói được chủ đề, mỗi cá nhân sẽ suy nghĩ về những gì mình
sẽ nói trong chủ đề dựa vào các câu hỏi của giáo viên ngoài ra học sinh có thể nói thêm ngoài những câu hỏi giáo viên gợi ý, sau đó tiếp tục hoạt động nhóm đôi luyện nói về chủ đề và cuối cùng là lên đứng nói trước lớp
+ Trong tiết học tập đọc bài: Chuyện một khu vườn nhỏ Học sinh được luyện đọc bài và thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trong bài, sau đó trình bày kết quả của mình Ngoài ra học sinh còn được đặt câu hỏi cho nhóm bạn, qua đó hình thành kĩ năng nói cho học sinh
+ Trong tiết chính tả (Nghe – viết) bài: Mùa thảo quả, Tiếng việt lớp 5 (tập 1)
Thao tác đọc: Cho học sinh đọc đoạn chính tả trước khi viết
Thao tác nghe: Giáo viên và 1 học sinh đoạn chính tả các bạn còn lại trong lớp chú ý lắng nghe
Thao tác nói: Giáo viên hỏi học sinh (Hoa thảo quả mọc ở đâu? Nội dung của đoạn văn này
là gì? Đoạn viết có mấy câu? Khi viết chữ đầu câu phải viết như thế nào?)
Thao tác viết: Giáo viên cho học sinh luyện viết các từ khó, học sinh viết chính tả và làm bài tập
Nguyên tắc chú ý đến tâm lí và trình độ Tiếng Việt vốn có của học sinh:
- Nguyên tắc này yêu cầu:
+ Khi dạy Tiếng Việt phải chú ý đến đặc điểm tâm lí học sinh, đặc biệt là bước chuyển khó khăn từ hoạt động chủ đạo là hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập Giáo viên phải luôn tạo không khí gần gũi, vui tươi cho học sinh tránh gò bó và áp đặt kiến thức Nên hầu hết trong các tiết dạy Tiếng Việt giáo viên đều lồng ghép trò chơi vào phần kiểm tra bài cũ, bài mới hoặc củng cố kiến thức để các em hứng thú và chú ý hơn vào bài học
+ Việc học Tiếng Việt phải dựa trên sự hiểu biết chắc chắn về trình độ tiếng mẹ đẻ vốn có của học sinh
Ví dụ:
+ Trong tiết Tập đọc bài: Người gác rừng tí hon, giáo viên cho học sinh xem đoạn video từ nội dung của video sẽ giới thiệu vào bài mới Với hình thức này sẽ giúp học sinh chú ý và hứng thú khi bước vào bài học
Đánh giá các tiết dạy Tiếng Việt ở trường tiểu học theo các tiêu chí của một tiết dạy học tích cực:
- Tiêu chí 1: Mọi học sinh đều được tham gia hoạt động
Với tiêu chí này mọi học sinh đều được tham gia hoạt động trong tiết học Ví dụ như trong 1 tiết dạy giáo viên kiểm tra bài cũ học sinh bằng hình thức chơi trò chơi “Ai nhanh hơn”, trò chơi này yêu cầu học sinh cả lớp trả lời vào bảng con Ngoài ra trong tiết học vần để dạy các từ ứng dụng, giáo viên cho lớp hoạt động nhóm 4 từ đó học sinh tự rút ra từ ứng dụng Qua đó tất
cả học sinh đều được tham gia đều được hoạt động trong tiết học, từ đó các em sẽ nắm vững được kiến thức hơn và giáo viên biết được tình hình lớp học để điều chỉnh cách dạy cho phù hợp
- Tiêu chí 2: Học sinh tự sản sinh tri thức
Trang 4Giáo viên chỉ là người đưa ra câu hỏi gợi mở học sinh phải tự giải quyết vấn đề từ đó học sinh
sẽ tự sản sinh ra kiến thức bài học, giáo viên chỉ đóng vai trò chốt ý kiến cuối cùng cho học sinh Ví dụ trong tiết học vần thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở của giáo viên, học sinh tự trình bày được cấu tạo các vần các tiếng mới Hay trong tiết tập đọc giáo viên để học sinh tự phân chia đoạn bài tập đọc, rút từ khó, giải nghĩa từ khó, rút ra nội dung của từng đoạn và toàn bài
- Tiêu chí 3: Tiết dạy sinh động, vui vẻ gây hứng thú cho học sinh
Giáo viên lồng ghép trò chơi vào kiến thức bài học, làm cho học sinh luôn hứng thú tò mò vào bài học, khi hoạt động học sinh không biết mình đang làm bài tập mà ngỡ là chơi học mà chơi – chơi mà học) Đối với lớp 1, 2 giáo viên nên đưa những hình ảnh sinh động kết hợp vào bài học gây sự chú ý và hứng thú với các em Ngoài ra trong quá trình dạy không nên áp đặt kiến thức các em mà hãy để các em tự suy nghĩ, luôn khen và tránh chê học sinh
Yêu cầu 2: Liệt kê các băn khoăn, thắc mắc, của bản thân khi tiếp cận thực tế với các tiết dạy
học Tiếng Việt ở trường tiểu học Thử đưa ra lí giải (nếu thấy “lạ”) hoặc đề xuất các ý tưởng
giải pháp khắc phục (nếu thấy bất cập)
- Em được phân công thực tập vào lớp 5 hầu hết trong các tiết dạy của giáo viên khi dự giờ thì luôn làm đúng một quy trình của tiết dạy, nhưng khi dạy bình thường ở trên lớp hầu như giáo viên không dạy đúng quy trình thường là lược bớt một số bước mà chỉ nói nội dung chính của bài học xong mà thôi Ví dụ: trong một tiết dạy tập đọc dự giờ giáo viên luôn để học sinh tự học tập tự sản sinh ra kiến thức như: tự phân đoạn, tự tìm ra từ khó, giải nghĩa từ khó từng đoạn,
tự rút ra nội dung của từng đoạn, của cả bài còn giáo viên chỉ làm nhiệm vụ chốt lại kiến thức Nhưng khi dạy ở trên lớp giáo viên thường áp đặt kiến thức lên học sinh và giáo viên làm mọi thứ, không tạo được cho học sinh sự chủ động trong học tập, học sinh bị bó buộc kiến thức trong SGK
→ Lý do dẫn đến tình trạng này là do với chương trình học lớp 5 lượng kiến thức rất nhiều, hạn chế thời gian của tiết dạy cho nên hầu hết giáo viên không thể đảm bảo việc dạy đúng quy trình, nếu dạy đúng quy trình sẽ dẫn đến cháy giáo án Đây là vấn đề em khá lo lắng nếu sau này đi dạy và bản thân em cũng chưa biết cách khắc phục ra sao? Nếu được mong thầy có thể cho em biết cách khắc phục để hạn chế tình trạng này xảy ra
- Ngoài ra khi em tham dự một tiết dạy kể chuyện bài: Người đi săn và con nai Câu chuyện gồm
có 6 bức tranh nhưng khi dạy giáo viên chỉ giới thiệu trước 4 bức tranh sau đó học sinh kể lại từng bức tranh và 1 học sinh khá giỏi kể lại cả 4 bức tranh Sau đó giáo viên hỏi một số câu hỏi rồi mới bước vào giới thiệu tranh 5, 6 cho học sinh
→ Theo em thì sau khi giáo viên kể 4 bức tranh thì giáo viên nên chiếu luôn tranh số 5 và 6 đưa
ra câu hỏi luôn để học sinh khai thác hai bức tranh cuối luôn Sau đó học sinh sẽ tập kể theo nhóm 4 cả 6 bức tranh luôn tránh trường hợp tách rời như trên sẽ làm cho câu chuyện của giáo viên dạy bị đứt quãng và không mạch lạc làm cho tiết dạy bị rối, câu chuyện không được liền mạch
Trang 5- Trong các tiết dự giờ hầu như giáo viên đều dạy thử trước và gài bài trước cho học sinh nên tiết dạy thường bị rập khuôn và bị nhàm chán, học sinh không phát huy được năng lực tư duy sáng tạo
→ Giải pháp của em nên để tiết học diễn ra một cách tự nhiên, để các em tự trả lời theo hiểu biết của mình, tránh rập khuôn các em phải trả lời theo đáp án của giáo viên
- Trong tiết dạy giáo viên thường nói quá nhiều làm mọi việc điều này sẽ làm các em bị thụ động trong tiết học Thay vào đó hãy để học sinh tự làm mọi việc tự rút ra được bài học
Trong thời gian đi kiến tập em đã được tiếp xúc và học hỏi rất nhiều các phần mềm dạy học mới, các kĩ thuật dạy học như:
- Tiếp cận với bảng tương tác khi sử dụng bảng tương tác trong quá trình dạy học, giáo viên cho học sinh thực hiện trực tiếp các thao tác trên bảng tạo sự hứng thú cho học sinh
- Tiếp cận phần mềm plickers với phần mềm này giáo viên thiết lập các câu hỏi trắc nghiệm trên trang web và khi cho học sinh tham gia chỉ cần phát mỗi học sinh một tấm thẻ, giáo viên sẽ sử dụng điện thoại quét một lượt các tấm thẻ tương ứng đáp án của các em, sau đó sẽ thống kê được các đáp án học sinh trả lời Với phần mềm này, qua các tiết dạy em thấy học sinh rất là hào hứng và hứng thú với tiết học bởi vì thường với lứa tuổi này, các em rất tò mò và hào hứng với những cái gì mới lạ
- Ngoài ra trong quá trình đi dự giờ em học được các kĩ thuật dạy học như: kĩ thuật xoay ổ bi, kĩ
thuật công đoạn , phương pháp bàn tay nặn bột, kĩ thuật khăn trải bàn,
Trên đây là những gì em thấy và học được trong suốt quá trình kiến tập Kính mong thầy xem xét và chỉnh sửa những điều em còn sai và thiếu sót trong bài Em xin chân thành cảm ơn!